장음표시 사용
2쪽
AMPLISSIMO. Ioseph Ghisterius S. P. D.
M MVS bisecti uremi mei partus quem plurimorum acu ribus quibusdamstimulis in lucem aedere impulsius inbi uni omnibus nominibus iure optimo deberi, Cardinalis Amplissime,ὶ vestigio statur. Et profectὸs optio mihi in P -ε tegra Disiet, nunquam leuissimam rem grauissimis distento negotas viro tuse ira ausussu siem. Veru quoniam eum me esse intelligo, qui uti maximopeia addictus, ae obstrictu; natus sim,noua citus,vel adoptatus; ita ut,νel in imo matris Plerodeuntum tu tibi. atque excellent ismae familiae tuae deditissimorum assim me nomen dedis sarutum habeam dum aui, o patris mei gloris in hoc vestigia urgere, re honorificentissimum illud patrimonium tueri velim,qso,ut mihi nusium isquam dignius, atque pr. clarius accidit, ita nihil potius fuit, vel antiquius, quam illud omni Itudio, omni obsterilantiae genere colere, cc prosequi. Quocirca quando praesiens Medica faculiatis encomtum si mihi praelo committendum,acpμblicis imprimendari typis mecum ipse necessari)reputavi cum ut nonnull6rum meorum hortationibus baud qu aquam sem iniurius, tilm ut aliquibus,qhi mecum in philo optae Ludio conficiendo covcumrei unt, effulto me omnimn comitatu scientiarum egregiae, disiplinae operam n uula pei suaderetuer malui omnino dam tuo idem inbcriberem nomini apud omnes audaciae mihi notam inurere,quam apud te unum bane officii mei partem praetermittens ingrati animi, quo nihil νtiq. deteritis terram procreares ite Publius Miretis adtimabat. Enninus idem baius miser talis Deus, quiθdera, o Ia I. O .d a Lunam.
3쪽
Iunam, solem 'sum Iumlaum Trentem estnduit,ae tutata 'saculam pia suis aris incensim benignissime . plectitur, c mirificὶ diri it Idem at in mi lauiagi qui'κ liis oblatispinuit ijs tantum ommno, fauebat,sto ecundabat,
quantum illusirium heroum, a summi rumprincipum . Atque ut diuinum omittarn exemplar, ad quod licet qui que pro viribus limare, cc.informarem iti δ' debeatibulo Dedi tamen est, H vix cuti. Hat venerari, non dicam aemulari cuiquam set integrum . rus Persarum rex delatam ultro sibi μιienti arust copreptus comprafensam manibus modicam aquam regie, Irata conniventium ocis I9rumsignificatione excepit,v quod Alexander ille, cui M vi nomen rei tim magnitu gestarum comparauit dicere solitus traditur , a r sium prirc is est maxima largiri, ita etiam minima non negligere,re irsa comprobamet. Quesbus omnibus .ebryngulari Amanitate tua fretus ijs His ignota,qui vel mentem caniat sh amiterint, vel imp=obὲ ita humanitati omni nuncium remisserint, ut hυmines e Gesierint; humanitati inquam verae, ingenuae nobilitatis germanae, in qua una,quas in Ddio lapide Principum u- que illi Irium virorum virtutes examinantar,s' percipiuntur 7 volui omnino, ut praecox iste fortasse industriae meae fructus exponeretur, O quospectaretur ad amplitudinis tuae lucem si nimirum ubi ipsius fouebitin radiis nequicquam maturitatem omnem debperabit. Plurima abs te mihi beneficia reciderunt , qua non modo e dolari breuitate digeri , sed ne iserti mae quidem orationis concinna , graui copia exhauriri pusint, depraeter cate ra ad i sum Medici sudium exacuetatio, excitendum, ut idis se quo tibi Vox uniuersa maximopere deberi me quoque singillatim deuinciret, per te ποκ' proximὶ sumptis doctoratus insignibus mihi datam Disperillustris.est exceia sentis D. Ioannis cichii viri omni domniatruam eruditione praestantis,quo monostrum aeuum nullius inuidum puo iure gloriari, er efferri potest iugi consue- audive fui, colloqhiis doceri.iomiar erudiri, exqui ta methodo informari, absilutissima praxi confirmari. Da igitur. N abs te eodim,a quo, eu a Sole radii, vel ab Oceano stutiij x me omnia sitivi preficta bene seriorum genera tantum caemlitum praesens accedat, ut si licet hilari, er grata fronte , Fod a me mortalium , omnium tibi de me egregie merito dediti
mum cudum exhibetur aspicias , atque excipias. Vale-
4쪽
VGUSTIS RIMUM idem, ac prope diuinum, &vobis audiendi, & mihi dicendi argumentum ob oculos vicissim versatur, Auditores. Nimirum de Medicae facultatis Iaudibus est dicendum; te eius inquam sci tiae laudibus, qua opifex immortalitatis, conditor animorum,huius uniuerstatis e nullo semine excitatae auctor,& imperator summus Deus; nihil omnino,vel ad gloriam praestantius,vel ad Omolumentum utilius videtur mortalibus dilargitus; nihil, quod magis suae quasi felicitatis aestu omnium in sui admiratione animos abripia atque absorbeat; nihil, quod in seipso quasi in propatulo, vel summi Dei effusissimam largitatem in tam egentissimos, & calamitosos homines, quam etiam diuino numini, ac muneri ingratos, vel, quod eiusdem in mortaIes scedissima primi parentis labe madentes νCoque nomine elementia obnoxios paterne comitatis,atque facilitatis speciem aeque obi jciat. Nihil denique, in quo tam mirificὰ proiecto quodam quasi impetu & circum suis splendore scientiae omnes distincte col luceant,ita ut no modo suis,quae nullis finibus coercentur,Iaudibus sit admirabilis, sed una etiam ita omnium aliarum scientiarum Praeconia occupauerit,ut quae omnium doctrinarum felicissimo concursu,& comitatu septa suspicitur auspicatissimum postulet ingenia, in quod omnia ita confluxerint scientiarum omnium ornamenta cumulatissima quadam coaceruationeret uberrime in ea concelebranda possint effluere. Utinam, Auditores,insigni isto multiplicis cogniti nis beneficio saItem fluentis horae intercapedine usurpato cohonest, . iter, ac integrutri esset, dum de diuinae scientiae praeitalitia d:ileio, tana disertam, & intimo artificio,ac nitore excultam dicendi copiam asci scere,quam intime anhelat cupiditas,sperarem certe medullitus, a quὸ in animi penetralibus abstrusam erga diuinam scientiam beneuolentiam aliquo argumento expromere. Verum Hylam quod dici rur me vocare optimὶ intelIigo: non tamqn par est uuij cursim det torquere: Insauris sima potius,quam nulla praedicatrone varια huius ,
5쪽
N eximiae scientiae laudes perstringendas duxi, quippe quae ab eo maxime exiguntur,a quo maxin.ὰ coluntur. Quod si conferto illo a que
comprcsso dicendi genere praeclarissimis conatibus opportuno copiosa lium verborum leporibus,tum magnificis sententiarum momentis eloquentia commisto res haud quaquam agetur: nouistis tamen
optime in fictilibus vasis thesauros sulgere,in ipsis obscuritatis sordibus pretiosa clarescere, atque obnubilo coelo Solis Uredientem aspectum sui gentiore quodam splendore dilucidius enitet cere. Nobilis disciplina suis fulta praesidijs sua se sustinet n: ole, atque ita omnes panegyricos, arificiosa encomia,facunda praeconia, longissimo superat interuallo, ut eloquentia ipsa si de ea magnificentius ac byssinis illis, quae Artaxersis, & Cyri mater praecipiebat vel bis loqueretur diuina ipsius ornamenta prosequi posset non assequi, inchoare. non perficere,aggredi, inon euadere. Id ipsum igitur,quod honorisco silentio venerat i potius, quam ullo locupletis, atque illustris orationis ambitu compiceii quispiam possit,quoniam interdum est con Mendalidum, non omnino esse a ratione auersum ccnsui,si eam disciplinam ad qua addiscendam omni, quod dicitur,teloium genere omni ingenij conatu sum obnixus, studerem, si non cumulataialiqua saltem studiosi animi obside laudatione commendare, ne veluti alter Tantalus in infinitum diffusa gloriosae scientiae ubertate,dum versatur ingenium nubio usu torpescat,ac crucietur. Cui si in igitur nonnulla delibabo de Medicinae cum nobilitate tum utilitate quibus utriscue & fauere, & scruire tam proprium cst quam ingenitum . I ergratas vestrum mentes Auditores teretes,ac religiosas aures,vel nulla concinnitate elaboratae oratic ni recae adsuturas constantissime pollicetur argumenti diis pnitas,quo nullum acroama lenius, atque iucundius in aures illa p- sum,& sensibus in film Auditorum animos demulcere, allicere, ac rapere ad se se consueuit . . lEt prosccto cum ad ingenuam, &perillus rem Medicar facultatis nobilitatem ingenia acies perinfrandam defixo intenditur, atque acuitur obtutu , siue se ad sui natalis uetustiis imum splendorem reserat lucem ipsam aemulatum,cum luce propagatum tot seculorum serie quot perenni constantiq. vicissitudi ine prae extitere, quot praesentis uentia connectuntur philo Bphorum instanti intellinet. Enimuero non prius luminibus dignatum se esse immortalem Deum mortalis cognouit,quam e vestigio ubi, vel seipsum circumspexit, vel alia Omnia, quae huius uniuersitatis ambitu coercentur &eadem, sicque ipsum suxae,atque ad interitum properantis vitae calamitatibus obichium, clementorum iniurijs expositum elanguido.& aegerrimo corpore Lo- statu percepit, illico illius ergo ben euolentiae, qua diuinum numen erga
6쪽
erga homine erga suos inquam perduelles exarsit, in pleriisque et lain floriosae huius disciplinae non obscura lineamenta, S notas suit con spicatus. Nimirum in calainitosam,& scedissimam labem,ex purissima ac selicitatibus omnibus usquequaque circumfluente ingenita,&animi,& corporis immortalitate, atque innocentia delabentem, ac demigrantem hominem, non modo summis bonis dispoliauit, ac a rogauit neque enim par erat, ut impune esset diuinum numen per suum scelus insensum, & supplicio careret, qui non careret crimine, vel aduersiis eum non omnia conspirarent, qui ab omnium condito-
re defecit sed squallentem,& ingloriam vitam ab ipsis lachrymis a
spicantem , cuius uniuersum curium praestantissimus quidam Philosoplius morbosam periodum appellabat,continentibus periculis,molasti js,doloribus aegritudii libus colli pauit; ita ut sexcetis aerumnosis-
dimis mortibus praemeretur, atque excruciaretur, ante extrema, quae,
spiritu adimit, di oculos claudit .Huiusmodi, Sc saeuiora stipendia ta- . bilicum virus noliri sceleris promerebatur: noluit tamen diuinus artifex tam insigni artificio,iam apta collocatione,& cohaerentia operosa mundi mole coquisitissimo ornatu extructa ad unum hominem delici js omnibus augendum,omni accessione, & corolario felicitatii beandum calamitosam nostri conditionem commiseratus, ita omnia incommoda quasi erupxione facta, usurpato communis syderis aspectu,nos adoriri, ut mors ipsa ad auersandos , & propulsandos tam celeres truce impetus expeteretur veluti apex,& meta votorum: noluit omnino,ut quae hominis gratia sunt effecta,hominis causa perderentur. voluit plurima incommoda plurimis commodis compensarerno decebat tamen ,ut ea nobis ultro mancipata,obaerataque otiosi experiremur: sed optimὰ etiam nobis videbatur consultum,si eadem integrum esset, vel suas labentia praeripere, fugientia urgere, ad ipsaru cognitionem μ' no ac labori logradu contend re. Libuit igitur summo omnium ductori,ut in hanc lucem opis,& consilij plane nudi educti disciplinae illius,qua in Medicinam vocant industria, solerti labore, a sidua agitatione, Ninuestigationς euaderemus,& i sthaec ipsa pretiatissima munera essent ingratis hominibus laboriosissima prius Onera , quae unius istius tacultatis praesidio dum purissimi crystalli ritu receptam multiplicis cognitionis lucem ad nostros usus mirifice transmittit, de copiosissimi instar sontis immensam prope innume rabilium rerum cognitionem haustam transfundit in omnium utilitate assidue leuare,ac quasi excusso iugo propulsare, prohiberequd liceat: ita ut ob parentalem humanitatis labem in hac continua aduersa rutra rerum altercatione, quasi in compedibus,& ergastulo detenti,nihil aeque secundit,nihil iucudum experiamur ac Medicinam, quae
7쪽
quae siue animum sciendi cupiditate aestuantem oblectare vel Imus.
p ratio omnium quasi doctrinarum amictu circumuestita adest, siue fcllum recreare, nulla tam longinquo abscessu nostro aspectu oblitescentia quae ad sui gratiam non aucupetur.Vtinam possem per alia omnia suarum quasi laudum spatia excurrere,& euagari, ac temporis angustia non praecideret consilium; mundi illum spectatorem, quem sapientem appellabat Pythagoras unum esse Medicinae cultorem socii Eostenderem, qui gemmeam,& opulentissimam naturae suppellectilem a nostri cognitione semotam intra angustissimos, deuios, inaccessos limis abstrusam, S humata ab avarae quasi naturae manibus extorsit non modo ad curiosos animi motus agitandos, si non seda dos,vetum ctiam ad eosdem superstites,atque incolumes ab imminetibus,di ingruentibus aegritudinum suasi insidijs fouendos,& praecauendos, quod,ut uni singularius est,eo censendum cst praeclarius. V iustissima igitur,ut eo detorqueatur oratio, unde discessit,est Medicinae nobilitas, atque ab ipsis mundi incrementis longissima abeuntiti, ac redeuntium saeculorum serie ad nostrum aeuum ita continuata, ut non prius suauissimae huius lucis usura,quam praestantissimae scient
suorum bonorum opportunitate optimae,nostrarum calamitatum necessitate salutaris commodo,& bono frui coeperi mus .Quod si,vel nomine ipso lucis,& nobilitatis, ut obscuritatis, di ignobilitatis alterni. sunt recursus profecto, vel cum ipso nobilitatis primo satu Medicae scientiae nobilitatem elicitam , vel Medicinam ipsum nobilitatis nomen praeuenisse plane,Romanὸq est asserendum;ita ut praeclarissima scientia suo iure ipsa sit quid nobilitate nobilius, doctrina eruditius, amore ipso iucundius, atque amabilius r nimirum cum ipsa luce oriri cana voluit Deus, ut eandem aeque ac lucem coleremus, ac dum priγlura rR ma ob oculos versaretur, ob eos scilicet, qui quod Plutarchus aie- t f δε- bat ita duco sun i,& antesignani amoris,ut nihil omnino adeo ad animum sauciandum,& inflammandum eque valeat,ae aspectus ; prima etiam mentem nostram quasi arcem inuaderet,dum mutuus quidam in ipsa proponeretur, di amor nobilitatis, Se ingenua quedam nobilitas amoris. Optime iam vobis omnibus opinor, Auditores,comperta cli, persuasaque Medicini nobilitas ab ipso lucis exordio inchoata, di persecta, ut dum priclarorum virorum momenta rerum suis ponderibus examinantium acies acutissimas vulneraret, eorundem etiasentibus omnibus insula animos conciliaret, in quos vehementissi, mei: laberetur, ita ut suo iure sit affirmandum unam ipsam tantum
ceteris scientijs prestare, quantum visus citeris sensibus, sol lumini- bus, prudentia virtutibus, atque ut uditissimum, & clarissimum ho-l minis locuta oculos,ita suin mum scientiarum fastigium Medicinam
8쪽
tenere sit utique censendum: quod ita egregie intellexerunt maiores nostri, ut non Rhetoricae artis inuentorem Empedoclem, non Dialecticae Zenonem Eleatem, Ecticae Socratem , naturalis Philosophiae, siue Gymnosophistas, siue Magos, siue Graecorum aliquem , non Sphaerae Archimedem Syracusaniam, Astronomiae Atlantem, Dialo- xorum Platonem, vel Alexa inenem ; non Musicae, siue Tubal Hebraeum Lamech filium, siue Anphionem; Poeticae Mosen; Blutae orationis Pherecydem Syrum ;Grammaticae Epicurum; Architecturae Cain, S Tubal, quorum primus oppidum, alter tabernaculum
condidit, Picturae apud Aegyptios Gygem Lydium, apud Gracos
Pyrrhum Daedali filium, fingendorum simulachrorum rat: onis Prometheum ; non auri ipsius, in quo quaerendo adeo semper omnium hominum desudauit indust: ia Cadmum Phoenicem; non aliarum denique disciplinarum, & rerum primos auctores Deos sunt opinati, sed solum Medicae scientiae primam originem a diuinitate manasse non modo fama percrebuerili sed certistina a opinio omnium animis insederit. An fortasse, quod tantum alijs scienti js praestat e videbatur Medicina,quantu aeterna interituris,corpori animus, Deus ipse mortalibus vel quod summum opus summo debebatur artifici, & singulare beneficiunt,uci uni Deo, vel uni diuino spiritu amato hom: ni vel quia,in quo omniti virtussi magi ster Deus se se nobis plenissima manu effudit,in eo etia plane,& plene a nobis sit recognoscendus λ Medicinam igitur ad omnium morboru,quasi phalanges, ad nostru corpus demoliendum admotas, ad omnium denique impressiones comprimendas, atque stangendas summo coelo, ceu ponte demisto ad comune hoc Lllicitudinum diuersoriit, di mortis hospiti ii delapsam, ut quae de omnibus benemereretur, omnium animos arctissime sibi obstrictos deuinciret, ac dum unius occupatio omnium otio seruiret, omnium etiam otia unius studerent, ac deberentur laudationi. Medicinam inquam igitur,sive Hebraei, siue Aegyptij siue Graeci olim bonarum artium madias florentes omnes populi diuinum esse munus sunt opinati. Primi enim Adam diuinitus edocto adiudicant. Alteri ipsius potius cultori,quam auctori Mercurio. Terti j Apollini, & Aesculapio eiusdem scientiae peritiss imis. Praetereo Osirim Aegyptioruregem ob huius scientiae peritiam pro Deo habitum S cultum. Mitto Machaoni medico,quem Deo equalem l bro quarto Iliados appellat
Homerus a Messeni js fato functo anniuersari aliata, solle:nnique caeremonia oblata sacrificia,nuncupata vota e usque filios Nicomacilii, &Gorgasum Reges designatos,ac renuntiatos . Pretereo Hippocrati eosdem habitos & decretos honores, quos Heroi Herculi i Galenum
9쪽
1.δει C. Omitto huius generis alios quam multos: neque enim sunt omnia, .se issi, li. qus suppeditantur intexenda. Ad Medicinae inuentum redeoc fuit igi-Eccl. hs. tur huiusimodi, ut conceperit diuinitatis opinionem; quae excitata o- v pinio ab ipH lucis exordio , ut constans persistat in instituto oratio virtute praestantibus hominibus persuadebit. tam antiquum esse M dicinae inuentu,quam diuinum,atque homines in ipsa veri Dei ignoratione, quasi in miserrima nocte sordescentes; Medicina tamen ab altissima illa coeli regia, S: beatarum mentium concilio in infimas istas aedes aerumnarum nomen dedisse constanter ita fu i sse arbitratos, ut verum auctorem,ac Deum nescientes hominibus impie diuinitate ab ipsis donatis arrogarint, vel diuinis etiam ipsius peritissimos mort les sint honoribus prosecuti, quod porro quam turpe est, tam eorum poeniteat, pigeatque,qui tanto beneficio,vel uti noluerunt,uel maluerunt abuti. 1llud igitur sit exploratissimum primum mortalium p rentem medica scientia humanae vite tutissimo asylo,& nruritissima arce a summo Deo fuisse instructum, inde per manus tradita,& quotidie magis studio,ac diuersornm labore excultam. Caeteriim iam gratissimum vestrum hoc flentium, Auditores, antiquissima Medicinae sobole aliqua ex parte delibata videtur postulare,ut ad nobilitatem cognitionis in scientijs summopere expetendam delabatur oratio. Quae nobilitas ita in hac eminet disciplina, ut non tam proprium sit elementis in suis sphqris, neque grauia esse, nequei leuia,posse circulari,& mutua quadam vicissitudine alia euadere, ac intorqueri in alia .rebus naturalibus materia,& forma constare; m teorologicis gigni,vel ex vapore, aut ex exhalatione, quantum ipsi in
una omnium rerum cognitione,tamquam in proprio regno conqui
scere; non tam denique proprium sit infinitis indivis bilibus in uno
illo Philosophorum continuo exi fiere,omnibus lineis a circumferentia circumductis centrii petere, sub obliquo,siue Zodiaco Mathem thicorum circulo Planetarum motus costari,in mare fluuijs omnibus influere, sursum leuibus,dcorsum grauibus omnibus ferri, quam omnibus scientijs,vel ab hac una facultate prodire, vel in hanc unam admirabili quadam consensione,atque connexione concurrere, & commigrare, ut quemadmodum ex varijs modulate canentibus vocibus, mollis quidam, &iucundissimus ex plurium numerosa illa vocularusexione concentus efficitur; ex fidium, lyrae , organorum coniuncta agitatione, modo graui,& concisa; modo acuta,& crebra; modo inflexa, & media suauissima quaedam symphonia, atque harmonia ad rapiendas & demulcendas aures conciliatur; ex varia coelestium orbiuconuersione,& motu, quo vicissim ita alij rapidissimo cursu; nonulli opposito;alteri obliquo; alij remiso,ac tardo cientur, ut diuersis cir
10쪽
cumuoluti polis sibimetipsis videantur reluctari : aptissima tame ex . tremis quasi eundem in cadendo senum referentibus ex dissimili illa
concordia collocatio,& cohaerentia partium a toto , atque admirabilis quedam naturq vis,& intelligenda,& suspicienda proponitur. Ex ipsa elementorum dissymbola proprietate, symbola combinatione iatam opportuna stappetit corporum naturalium gUeratio,& mixtio . Ex temporum in anno coficiendo quatripartita mutatione tam mul. in terrae munera,& commoda suppeditantur. Ex stata denique, constantique diei, ac noctis periodo tam rata,& apposite partita distributio ad animalium salutem diutius propagandam derivat,& proficitatur; tantum bonum,& commodum in medium partitum recognom-tur,partim ad defatigatas vires reficiendas, partim ad vegetiores,al crioresque nos reddendos ad omnia cum obeunda,luin subeunda negotia; ita omnino ex scientiarum omnium felicissimo nexu in hac facultate construenda ab Diutissimum,& diuinumquid efflorescat, atque eluceat, rursusque ex una ipsa concinens, & congruens quidam mortalium necessitati disciplinarum,atque utilitatum Omnium congressus manet,ac obuenia ita vi,si quae scientia excogitari possit, in qua encyclopedia illa Graecorum, id est orbis omnium scientiarii aduertatur,hanc unam esse Medicinam suo iure si affirmandum. Et pro- par erat,vi quae scientia naturae est felicissima ministra natura, est dissimili rerum concordia interuallis iuncta disparibus temperatu in Nopportuno quasi ambitu comprehensum quid elicientem emularetur dum in seipsa, quasi in orbe inclusis scient ijs omnibus ab earucircu flexo ambitu pr clarissima queque homini per momenta pereunti prs sidia,& opem serentia eximeret, atque doceret,uel quae unabmnium corpora omnibus tuetur, ac tutatur adiumentis,eadem etia,
ut circulum omnem absoluisse,& omne,quod dicitur tulisse punctum videretur, animum scientijs omnibus aleret, ac illustraret. Scientiasi itur omnes Medicina quasi ferax, & opi naum solum e x sese fundit, Auditorex Et primo peritus Medicus eli,dum congrue voces conne- .ctit. suaeque mentis enunciat conceptus Grammaticus. Eloquentisii .mus Orator, tum ordinate,ornatὰ, copiose, eleganter, eruditi ingenij scelus litteris mandat excudendos ad publicum comodum, quod ita appositὰ,concinne,& cumulate a non uultis cum Graecis,tum Latinis suit adium,ut profecto verborum,ac sententiarum ornamenta in suis emissis libris usurpata suo iure ita certent cum exquisitae,& plane reconditae doctrinae eruditione,ut prope diuinum quid redoleant; praeterquam quod hic missas facio assiduas Medicorum consultat:ones, quas collegia vocant, in quibus praeter grauissima ex dilciplina deprompta praecepta studiose elaboratam , & elucubratam quandam B a etiam