Originum libri septem [microform]

31쪽

referret, nisi priore loe addidisset Quam ob rem, ut sit solabat, ita nune mea repetet oratio Impuli Orisinem. Ex Varrone d In Italia Insalita ej. Popma in Serobes sal. Insubrei terna atque quaterna millia aulia Hal. Gallia, Popm Galli Suecidia. Vere sal sue ei dia

habere. Sus usque adeo pinguitudine crescere solet, ut se ipsa stans sustinere non possit neque progredi usquam. Itaque eas si quia quo tra .jicere vult, in plostrum imponit. R. R. II, 4, 11. R. VI, 1is . Naiso quid lag. plane alienum est ab originibus. cf. Irg. 13. ex Festo e. meritavere, saepe merue re dixit Cato Po1enorum IIII Sus lates evocaverunt statim Om nis cohortes, Omnis etiam qui stipendia merinaverunt. . Meritavere p. 154. R. IV, 80 . X Catone Sse petitum lagm. docet Paulus p. 152 v. meritaVere. Nolo h. l. monere non recte eXpletam esse lacunam, quod praescripsit Festus meritavere, non meritaverunt. Sed notandum est, multa post nomen Catonis deesse, quae nemo addere ausus est, nec ita res est eomparata, ut inde aut novum Catonis opus aut novam Originum in Scriptionem ponere possis ae si quis in numero haeret, quod reliqua Catonis opera in plure libro distributa non videantur, videat, ne etiam duodecimum Originum ibrum nobis donet ex eodem Festo v. struere p. 13. cs lag. i. f. Et quis diceret cum sit neminis v neminis p. 162. . Recte antea est additum nomen Catonis, quamquam liud in eadem re Catonis exemplum laudat Paulus, lag. p.

g. Νumidae di)cuntur inoma des, qui diutius vivere dicunturi inde cato in

Numidas Vivaces, quod multam vivunt aetatem dixit Numidae p. 1TT. Plane incertum lag. h. POsrine rium esse ait Antistius ι commentari juris Ponthheali pomerium, idestra ocum pro mur ut ait Cato v. Postmerium p. 249. R. I, 21. Recte monet Wagener, ne Omen quidem Catonis inesse videri, sed scriptum fuisse AVSPICATO vel simile quid. i. Iure lege, libertate, Rep. communiter uti oportet: gloria atque honore , quomodo

sibi quisque struxit. v. Struere p. 313. Iuue sequuntur Catoniana non sunt. cI. lag. e. Εκ Paulos a. Caduceatori nemo homo nocet. P. T. l. Tu lignam in seno Graeco ponito, ut bene olea . p. 1. m. coepiam seditiosa verba loqui. s. 59. . . . . I. ., i ' n. contumelias mihi dixisti compluriens. ib. . o. Aedificium aestate rigidum, hieme formidum. p. 3. p. Sunt multi corde, quos non miseret neminis. p. 163 Hoc lag. Ennianum videtur. cl. Fest. v. neminis. l. 162. 'g. s. q. Vecticulariam Vitam vivere, repente largiter habere, repente ni inhil p. 378. ---

33쪽

pp. Gui tantisper nulli rei sies, dum nihil agas. II, 7, 36 et iterum 16 82Altero Ioeo laudatur originum lib. II in edd. sed deest in eodd. II, 58. R. II, 40. qq. Spe ea prosita, quo aqua devia abiret VI, 14, 75. Εx Isidoro: ar. malum deligatum, parastatae vinctae Origg. XIX, 2, 11.ss. Tu si verum Supprimis, salsarius agnosceris, si falsa conlingis, mendax esse videris de disserent. n. 220.

Non ea hoc loco colligere in animo mihi est, quae mediis fragmentis mira temeritate inculcata sunt, veluti Serv. Aen. VII, 678 aut IX, 603 ap. Lionem p. 34, sed ea, quae salsa aut emendatione aut interpretatione et credulitate hominum Originibus sunt adscripta. . DE dicit, Latinum ex Ulixe et Circe editum de nomine sororis suae mortuae omen civitatem appellasse. Serv. Aen. I, 273. Kraus p. 99. Laeunam codd. satis stulte explet Burmann Cato in oristanus. Repugnat enim locus certis libri I fragmentis. β. Suem triginta porculos peperisse in eo loco, ubi nunc est minium; cumque

Aeneas ibi urbem condere constituisset propterque agri sterilitatem metueret, per quietem ei visae eorum Penatium simulacra adhortantium, ut perseveraret in condenda urbe, quam coeperat; nam post annos totidem, quot laetus illius suis essent, Trojanos in loca sertilia atque uberiorem agrum transmigraturos et urbem clarissimi nominis in Italia condituros. - Igitur Latinum, Aboriginum regem, quum ei esset nuntiatum, multitudinem advenarum claSSe advectum OccupaSSe grunt Laurentem, adversum Subito inopinatosque hostes incunctanter Sua opia eduxisse, ac priusquam Signum dimicandi daret, animadvenisse rojano militariter instructos, quum sui lapidibus ac sudibus armati, tum etiam veste aut pellibuS quae eis integumenta erant, iniStri manibus involutis proeessissent. Itaque suspen So certamine per colloquium inquisito, qui essent, quidve peterent, utpote qui in hoc consilium auctoritate numinum cogebatur; namque extis de somniis saepe admonitus erat, tutiorem se adverSuS OStes ore, si copias suas cum advenis conjunxis Set quumque cognovisset, Aeneam et Anehisem bello patria pulsos cum simulacris deorum errante sedem quaerere, micitiam foedere iniisse, dato invicem jure jurando, ut commune quoque hostes amicosue haberent. Itaque coeptum a Trojanis muniri Ocunt, quem Aenea ex nomine uxoris suae, Latini regis filiae, quae jam ante desponsata urn Herdonio fuerat, Lavinium cognominavit. At vero Amatam, Latini regi uxorem, Quun indigne serret, Laviniam, repudiato urno consobrino Suo Trojano advenae collocatam, Turnum ad arma concitaSSe eumque mox coaeto Rutulorum exercitu tetendisse in agrum Laurentem et adversus eum Latinum pariter cum Aenea progreSSum inter proeliantes circumventum occisumque. Cato in origine generis Romani ap. PseudO- Victorem Orig. gent. Rom. 2, 5-13, 6. R. I, 15. Nolumus h. l. quaestionem Xpedire

34쪽

de auctoritate uetoris Originis G. R. Admodum paue sunt in eoque numero Mause et Rossi, qui veterem eum esse scriptorem asseverenti ci eum, qui nuperrime de haero seripsit . Roue de auctore libelli de Orig. G. R. cotibus 1858, alios vide p. Sehweglerra. R. I, p. 117 ann. 11. ceterum quae . . narrantur, etiam a Catone a rata esse poterant, quippe quae Vulgata essent apud Romanos, quamquam verisimile non est omisisse Catonis epitomatorem lag. 18. Praeterea nemo unquam originem generis Romani appellavit Oriones. r. Igitur Latini Ascanium ob insignem virtutem non solum Iove ortum crediderunt, sed etiam per diminutionem, declinato paululum nomine, primo Iobam, dein postea Iu- Ium appellarunt, a quo Iulia familia manavit. Cato in Originibus ib. 15 5. R. I, 18. Hae certe nec cato nec ullus Romanus aetatis atonianae scribere poterat.

ιυριαδας,πακοσίας, αρ ρων δε τοπον μεμετρημένον τρωχιλίων καὶ πτακοσι ν ἔκατονδε πυλας διακεκοσμζώνας, τετρακοσι στάδια το μῆκος Stephan. FZ. V. avios πολις. Sciendum enim in codd. non inesso Manethonis nomen, quod onjecitra BernaS ad SehoI. Venet. B. α 383, ubi idem est locus, sed Catonis; estermann mutandum censet nomen in Bato Both lag. III, 2 uncis inclusum apposuit nomen Hecataei. 'Ex libro IV. . Poeta nomina mutat. Nam Sychaeus Sicharbas dictus est, Belus. Didonis pater, Methres, Carthago Carthada, ut lectum est et in historia Poenorum et in Livio Serv. Aen. I, 343. R. IV, 80 In nominibus magna est codd. discrepantia. t. Iopas, rex Afrorum, unus de procis Didonis, ut Punica testatur historia id. I, 738 R. b. - Mirum est, quod etiam haec frgg. in Origines relata sunt. Ambo loci ita sunt comparati, ut etiamsi ea, quae Supra de dig. e disputavimus, non probes, tamen Catonis libro quodam Sumti esse non possin Ne certum quidem ibrum veluti Iubae aliusve Servius Significasse videtur, sed nullo auctore adhibito ex historia Punica rem repetiisse. Erant Sane eae res etiam Catoni notissimae. s. Solin. 27, 10. Ac quis sibi persuaserit, quum eXcentie Origines laudatae essent apud Servium, subito duobus his locis alia scriptorem usum esse inscriptione duo quum intellexisset Meyer lagg. Orat. Rom. p. 56, singularem librum de historia Poenorum composuisse Catonem existimavit, sed nemini rem comprobavi ses. raus e. p. 9 et 133. Duebner ad Meyeri rg. p. 160 .gr. Aures nobi calliscerunt ad injurias habeat, alium quaestum coepi a Cato de bello Carthaginiensi p. o v. calliscerunt p. 63. Maus p. 113 . Ex oratione de bello carthaginiensi. AEL Geli. IX, 14, 10.

θ. M. Cato de Carthaginiensibus ita scripsit homines defoderunt in terram dimidialos

ignemque circumpoSuerunt ita interfecerunti meli. III, 14 19, R. IV, 4.x fui haec ex originibus ESSe putarunt, non recte perspexisse videntur rationem veterum grammaticorum, qui quum usum Singularum vocum explicant, ad res a scriptoribus narratas munquam cl

35쪽

re i

respiciunt, librorum inscriptiones saepe addunt. Itaque dubium non est, quin h. l. Ilius minus accurate de carthaginiensibus scripserit, quum dicere debebat de bello Carthaginiensi. Sulaeetum quid esset, legentes certe docere noluitiri libro . . M. Cato in oris. I. U. scripsit: Audito tu multu Maeedoniae Etruriam, Samnites, Lucanos inter se natinari atque actiones esse. Fes V. Minatio p. 166. . , 86. R. V, 4. 9uae uncis inclusimus, interpolatione addidit uellen Attamen non recte ita interpolasse videtur vir doctissimus. Ubi a Festo ei tantur origines semel V. Oratores p. 182 addita est praepositio in verbum seripsit aut simile numquam. Est

ex oratione nescio qua, cujus inscriptione addita laeti expletur Hor hae lacuna. κ. Tato docuit, orator idem et imperator unimus: Interea unamquamque tu mam, manipulum, ohortem temptabam, quid lacere possent proeliis levibus spectabam, cujus modi quisque esset; si quis strenue secerat, donabam honeste, ut alii idem vellent sacere atque in contione verbis multis laudabam. Interim aliquot pauca castra seci. Sed ubi anni tempus venit, castra hiberna Fronto ad Verum p. 184 Rom. in V, 97. Prima Frontonis verba docent, non catonis historici, sed oratoris hae esse Mihi quidem ex oratione ad populum de triumpho esse videntur. Priscian. III, 1, p. I. Ex libro VII. . Utrinde Cato pro Hispanis cod. ob Lusitanis de frumento, utrubi bona, utrubi mala gratia capiatur, utrinde iram, utrinde actiones tibi pares Charis. II, p. 224. Lio p. 29). Sunt haec verba ex oratione in P. Furium Philum. et Meye p. 46. Sed nec hanc orationem nec eam, quam habuit Cato ad milites contra Galbam, ut censet idem Lion l. l. Originibus inseruit Cato. μ. Σὸς χαλεπον εστιν ἐν Ηοις βεβιωκοτα ἀνθρώποις, ἐν αλλοις ἀπολογεῖσθαι Pluti Cato 15 4. Kraus p. 118. Accuratius loco lutarchi inspecto lacile intelligere debebat

Krause, non ex ratione in Galbam hanc esse Sententiam, sed suisse ἐν τῆ τελευταία,

1. Proximum est, ut rationem reddam atque explicem, quod consilium in hisce reliquiis digerendis Secutus sim tua in re notandum est testimonia veterum de rebus in Originibus perscriptis, nam de dicendi genere disputare in animo non est admodum esse pavea eaque ad ea tantummodo res Spectare, quas de Italia Cato narraSSevidetur. Dicit enim Fronto princip. his 9, p. 252 Catonem oppidatim statuis esse omandum, qui prmam Latini nominis subolem et Italicarum risinum puer aras illustrasset eundemque in Originibus tradit Servius Aen. VII, 678 de Italicis urbibus pleriissime scripsisse et IX, 603 Italiae vitam et disciplinam commemorane queritur denique Solinus 2, 2 quo loco de Italia scripsit, tanta cura omnibus eam esse dictam praecipue M. Catoni, ut iam inveniri non posset, quod non veterum auctorum praesumsisset diligentia. Ad haec accedit summarium illud, cujus saepius jam mentionem

36쪽

secimus, apud cornelium Nepotem cato 3, 3 . Atque de reliquorum imperatorum vitis quum aliae aliorum etiam nune sint sententiae, in eo consentiunt sere omnes et. Nipperde Praei p. XXXVUD, nihil esse, cur catonis hane vitam ab ipso Nepote scriptam esse negemus cui sententiae Si qui etiam contra eodicum auctoritatem dubitent subscribere, eorum opiniones minuere jam non in animo mihi es. At multa insunt in reliquis vitis, quae salso esse narrata inter omnes constati Sed quum, ut ipse diei separatum librum de Catone fecisset rogatu T. Pomponii Attic intelligentis earum rerum doetique existimatoris, quis St, qui censeat scriptorem rerum memoriae non indiligentem GelI. v, 28, 1 opus clarissimum catonis, quod ea aetate vel puerorum erat in manibus, aut non lectitasse aut Summam ex eo excerpere non potuisse. uoniam igitur summarium illud in dubitationem vocari non potest, quaerendum videtur, num Ioel Originum a veteribus scriptoribus citati iique, quos libri numero non addito ex conjectura singulis libris adscripsi, comelio Nepoti repugnenti ceterum mirus in tanta numerorum multitudine est codicum consensus et Si quae est seripturae discrepantia, optimorum nos librorum auctoritatem secuti deteriorum lectiones diligenter adscripsimus. Itaque Iocus Nepotis integer transscribendus singulaeque incisiones atque membra accurato examinanda videntur.

2. Seneae historias scribere natausta inarum sunt libri septem Primius continet res gestas rectum populi Romani, secundu et tertius unde quaeque civitas orta sit Italica; ob viam rem Omnes Origine videtur appellasse. In quarto autem bellum Poenicum primum, is quinto Secundum atque haec omnia capstiaritim sunt dicta, reliquaqua bella pari modo persecutu est que ad praeturam Servii Galbae, qui daripuit Lussetanos Atque horum bellarum duces non nominavit, sed siue nominibus res notavit. In iisdem eaposuit, quae in Italia η Hispaniisque aut fierent aut viderent. ---nda. In quibus mulla in Stria et diassentia comparet, multa doctrina. 9

3. Senex historias Scribere institui Puod historias appellat epos origines, de ea re disseremus, ubi de inScriptione operis disputabimus duaeritur igitur, quo tempore Origines Scriptae esse videantur. Cicero Brut 23 89 Catonem retulisse scribit orationem in Galbam habitam in origines suas, paucis antequam mortuus esset diebu3 an mensibus. tiam de senec 11 3 inducit Catonem docentem, septimum se tum originum librum in manibus habere et quoniam colloquium illud habitum fingit cicero T. Puintio Flaminino ' Acilio Balbo coss. anno a. u. c. sexcentesimo quarto ib. 5, 14 .

Librum quem scripsit ima an eemis do Nepotis vita Catonis Lugdun Bat. 1825 mihi Pa- raro non potui. Quae praetere de Re ita, qua non est in editione prineipe, sunt disputata, h. I. licet praeterinittere. - Regum . . Prima vox deest M. Pighium. In quarto autem est . . Vossiani Aet . . . est prim Guelf. - Atque hae omnia ap. s. d. nneis inclusit eusinger. - Reliqua, edd. nom. - Quae in Gallia, Κlora. - ut fierent aut ex cod. Gueli add. Nipporde et Roth. - nuua doetrin , vosaiani A. et C. proh Nipperdey. - interpunctione a me mutata es inla III, 7.

37쪽

quum quartum et octogesimum annum ageret cato ib. 10, 32 nam qui de anno natali aliter tradiderunt, Liv. XXXIX. 40, Plui. c. 15, alluntur, et Drumanno, p. 8 - de ultimo libro reete se habet id, quod tradit Nepos. Sed instituendi verbo ne epos quidem usu esset, nisi omnino senex ad Origines seribendas se contulisset Cato. Ad quam rem comprobandam non multum proficitur lag. 55, ex quo apparet, Secundum librum post bellum Persae esse seriptum. Sed jam hoc testimonio emcitur, ut duo loci refellantur, quos ad infringendam Nepotis fidem olim asserebant duorum Iocorum alterest Livii XXXIV, , qui L. Valerium adversus Catonem consulem laeti revolventem origines, stς. 313, alter Plutarchi Cat. 20, 5 καὶ τε ἱστορίας δε συγγράψαι φησὶν αντος ἰδέα

χειρι κω μεγάλοις γραμμ ασιν, πως οἴκοθεν παρχοι, τω παιδὶ προς ἐμπειρίαν των παλαι- καὶ πατρίων φελεῖσθαι. Notandum enim est, Plutarchum Origines appellare ἱστορίας ib. 25, 1. Describit Plutarchus curam, quam posuit Cato in educando Marco filio majore, quem Sustulerat ex Licinia natum. Is prima stipendia meruit in exercitu M. Popilii Laenatis cos anno quingentisimo octogesimo primo, ut testatur Cicero iVevetus quidam interpres de Oss. I, 11, 36; mortuus est anno sexcentesimo secundo in praetura iniv ep. XLVIII sive praetor designatus. Cic. Tusc. III, 28 70, Gell. XIII, 20 9. Quodsi suo anno praetor factus est ex lege illi annali anno quingentesimo sexageSimo Secundo natus est, qui annus etiam comprobatur primo, quod meruit, stipendio. Si in hujus filii usum conscripsisset primum Originum librum, nam secundus, ut Supra demon StraVimus, multo post Scriptus est, certe Valerius tribunus ne hune quidem librum revolvere poterat. Sed ulli videntur, qui historias in silii usum scriptas putant primum Originum fuisse librum, ut Bollivis et Wilnis Catonis vita et lagg. Progr. remon. II 1843 p. 9 sq. quod nec erat aptus liber ad captum puerilem et vix credi potest retractasse Catonem opus per tot annos intermissum. Praescribere solebat silio non inutiles pueris sententias, quod nunc Saepenumero sit, sed res gestas populi Romani. Sed haud seio an tempus, quo Origines ineli 0asSe videatur, accuratius possit definiri. Originum ne primus quidem liber, nedum reliqui scribi poterant, nisi ab homine accurata Graecarum literarum cognitione inStructo Concedimus quidem incile iis, qui multi erant in demonstrando Graecae linguae jam adoles gentem Catonem habuisse scientiam, sed aliud est scientiam habere inguae Graecae, aliud studiOSum SSe Graecarum literarum. Harum autem aetate demum declinata Puintilian. XII, II, 23 studiosus erat Cato, qui quum anno quingenteSimo nonageSimo non Graeco illo philosophos expellendos censeret, non Carneadis agrabat aut philosophiae odio, sed πασαν Ἐλλm in F μουσαν καὶ παιδείαν respuebat Plut. l. l. 23, 1 et πορρω πανταπασιν ἐλμίας Ἐλλαηνικα βιβλία ἔλαβεν εἰς χεῖρας sib. 2 4 . Puodsi quaerimuS, quibus rebus factum sit, ut vir mioquin omnium constantissimus in ipsa Senectute, quae aeta esse solet rigidissima, opinionem per totam sere vitam acriter defensam abjiceret studiumque atque voluntatem mutaret, dissicile videtur dictu, utrum conSilio Originum scribendarum capto ad studium literarum Graecarum an studi lite-

38쪽

rarum Graecarum ad Origines seribendas sit in eitatus. Mihi quidem dubium non videtur, quin miremis demum Vitae quatuor quinqueve annis Origines conscripserit Cato. 4. Sunt libri septem. Item res comprobatur reliquiis; nam quod olim laudabatur stagmentum ex libro octavo ainonio v. piseulentum lag. 1123 jam pridem X codi eum auctoritate septimo libro est adscriptum. Itaque praetermittere possemus hanc rem, nisi Ludovicus Lersch Rom. Diorth in Mus de rhein.-westph. Schul manne UI 18453, 3, p. 233-35 ad eam opinionem devenisset, ut non ipsum Catonem, sed Octavium Lampadionem Origines in septem libros divisisse putare certe non fugit virum doctum locus ille Ciceronis, quo loco septimum originum librum in manibus habentem indueit Catonem, sed ita explicat, ut oblitum suisse putet Ciceronem, non ipsum Catonem, Sed Lampadionem ita distribuisse opus. Utitur autem Lerse argumentis quinque. Primum loco tilato Frontonis Do ad Anton Pium X, p. 25, quem non reete adhiberi doce 'bimus, ubi de Statilio Maximo disseremus. Deinde morem in Iures libros dividendi

Graecum suisse eumque alienum a Catone assirmat, sed nos supra demonStraVimuS, non alienum fuisse Catonem a Graeca doctrina, quum Origines conscriberet. Tum contendit ineptam esse Originum inseriptionem, nisi unico volumine et continenti scriptura, ut Stapud Suetonium, res exposuisset Cato. Subtilius, quam verius excogitatum, PraeSertim quum, id quod insta me spero comprobaturum, non modo primis libris, sed omnibus usta Sit

ea inSeriptio. uuartum argumentum gravissimum videtur Recte enim Friderieu RitSehi λ Mus VI, p. 29 contendit, opera in plures libros divisa numquam a bonis gramma

tici Singulariter, ut dicunt, citari, id quod in Originibus bis factum est a Varrone dig. re 13 et 54 , Sed recte objicit agener, textum, quem vocant, Varronis nondum ita SSecomParatum, ut inde argumentari liceat. 9uod denique numerus septenarius in SuSPleio nem venit Viro docto, constat sane et alios libros et aevi bellum Punicum a gram mattei et ipso C. Octavio Lampadione, uot de ili gramm. 2 Santra P. on. V. Septemtariam p. 116 - septemsariam esse divisos videat, quid de Caesaris commen

tariis de bello Gallico aliisque operibus septemfariam divisis udieandum videatur. De

Originibus me comprobuturum spero, quum duobus libris contineantur origines ci Vitatum

Italicarum, nec majorem nec minorem esse potuisse Iibrorum numerum. Non igitur St,

quod etiam Iocum de Sen. 11 3 erroribus Ciceronianis adnumeremus. 5. Primus iber continet res gestas regum populi Romani. PerlustrantibuS nobis reliquias, quas aut auctoritate veterum seriptorum aut nostra conjectura in Primum

librum retulimus, lacile apparet tripartitum eum suisse. In principio erat praefatio lag.

I J. Negat agener perspicuum esse, quomodo hae sententiae inter se cohaereanti Mihi quidem res an non ita comparata videtur, ut pro certo affirmari OSSit, quomodoneeeSSari conjunctae fuerint, dissociabiles autem non sunt luodsi ex quatuor his

fragmenti liceat conjecturam sacere, scripsisse videtur Cato sere haec: Si qui homin .unt, quos delectat populi res steStas cribcre 0rum ego quidem non improbo Studium,

39쪽

quamquam animi voluptatisque ausa exercentur; nam nihil agendo homines mala agresdis uni. Nec unquam Vir vere magnus desidia atque oeordia ingenium torpeseere passus est; quin etiam Scipio Africanus dicere solabat, mιmquam se minus Oti um Se quam quum otio 3, nec minus solum, quam quum Sola esset. Verum ego non delectationis causa ad scribendum me contuli, sed ut rationem redderem civibus otia. Clarorum enta visorum non minus otia quam votia rationem altare oportet. Mihi quidem satis idoneum caloneque dignum videtur tale exordium, praesertim quum ea aetate Origines Scripsisse videatur, qua ei per senectutem jam non liceret res publi- eas tractare. cs lag. 118. Roth etiam alia in praelatione exposuisse Catonem existimat,

veluti de sontibus suis lag. 123 , de auctoritate historieorum lag. 126 , in universum do

historia Scribenda lag. a aliaque lag. 41 , sed hae mihi ab aetate catoniana aliena videntur, praesertim quum lag. 113 et 126 de quovis rege aut duee dicta esse possinti Altera pars continet ea, quae ante Romam conditam in illis loeis gesta sunt lag. 5 M. Ipsa iterum est quadripartita, nam primus locus est de Aboriginibus Irg. 5-T , alter de S Nnis lag. 8 et9ὶ tertius de oeseis lag. 10-16), quartus de Latinis vel potius de Aenea atque

Aeneadis. Jam demonstraturus, quibus in fragmentis ab ordine Wageneriano et Rostiano recedendum esse censuerim, in Singulis cujusque loci fragmentis non morabor. Nihil enim hoc habet momenti neque fugiet eum, qui accuratius res comparaverit, quid in hac re Secutus Sim. Atque de primo loco consentiunt omnes, nisi quod lag. 5 Wagener de Phrygibus dictum putat, ego cum Rothio de Aboriginibus utrumque licere saeile apparebit. Reliquorum autem rationem ut reddam proficiscendum videtur a Tuscis. De Pisanis in primo libro accurate egit Cato lag. 16 Roth sane contra codicum auctoritatem secundo libro inserit uagmentum), quod fieri non potuit, nisi res Tuscorum in primo libro enarrasset. Ne Aeneae quidem res gestas narrare poterat, nisi praemissa Tuscorum historia. lag. 10. Iam optio datur, utrum, id quod nunc homines docti sacere solent, Catonem fecisse suspicari malimus, ut initio res uscorum perscriberet, an ubicunque in rebus regum Roman0rum Tuscum oppidum ommemorandum erat, substitisse et originem ejus Oppidi atque Omnia, quae in ea regione admiranda viderentur, veluti saltus caprarum IS. 13 plenissime explicaSSe, Vix ut ipse meminisse posset, quo loco res Romanorum deseruisset quaeritur utrum unum quasi corpus truriae expressisse, an per totum Pus Tuscorum membra dispersisse putandus sit Cato. Accedit, quod alterum lag. certo

libri numero signatum lag. 11 item ex primo est libro commemoratur quidem quaSi in transitu Capena in ulli regis rebus gestis Liv. Ι, 30 53, sed non ita, ut ea opportunitate oblata ad hanc descriptionem lag. 11 13 delatus videri possit Cato. uodsi Etruriam in primo libro descripsit, dubium videri non potest, quin etiam ea, quae de Sabinis tradidit, similiter operi inseruerit, praesertim quum arctissime cum Aboriginibus conjuncta Sint. cf. Irg. . Itaque secundo loco posui fragmenta, quae sunt de Sabinis. De quarto Oe non est, quod addam, nisi lrg. 24, quod est de monte Albano, ab Rothio

40쪽

ad eum Ioeum relatum esse, quo Latium deseribitur. Restat terita pars, quas eontinet ipsius urbis originem atque res regum Romanorum. lag. 25-36. In his rebus minime obscuris pauca Sunt, quae minus recte mihi colloeata videantur. Ac primum quidem Antemnas lag. 30 Roth ad Aboriginum res retuli Aborigines quidem eo oppido potiti esse dicuntur Dionys. II, p. 10M, sed ipsum lax docet, quo reserendum it; nam quum de Aboriginibus seriberet cato, asseverare eri non poterat, antiquius SSe oppidum quam Romam recte autem exposuit, quid de Antemnis ompertum haberet, quum narraret bellum, quo et Irantemnae agro Romano adjunctae sun Pari modo de Pdlitorio erit judicandum. es Liri I, 33, 33. Videtur igitur Cato earum civitatum ori inesin primo scripsisse libro, quae a regibus in Romanorum ditionem redactae sun - Iam de dig. 36 disputandum erit. De omni useulana ivitato solius Lucii amilii benefletum gratum suit. Unus commemoratur Lucius amilius, dictator Tusculanus, qui occupato

ab Herdonio Capitolio Romanis ultro auxilium tuli L Liv. III, 18, DionFs. X, p. 42.

Hujus L. Mamilii benencium Catonem significasse putat opma. Attamen quod id bene ficium in primo libro commemorari omnino non potuit, Bolhuis, quamquam in numero apud Priscianum nulla est codicum discrepantia, temere numerum mutandum S Se en Sui Verum Mamilius alius esse non potest, nisi gener Tarquinii Superbi Octavius a milius, cujus praenomen veteres Dionys V, p. 293, Liv. Ι, 49 II, 15, Mamilius octaVius 18, 19, cie. N. D. V 6, ad Attic. X, 10, 3 non adscripserunti luod hujus Viri bene netum cui gratum uerit, ex ipso fragmento non apparet, sed quum multi inter se mutuisque beneficiis socerum generumque eo unetos fuisse verisimile est, tum notum est illud beneficium, quo absenti Tarquinio regi infensos principum Latinorum animos reconciliaverat. Dionys. IV, p. 247. uuae quum ita sint, mirum est, quod agener p. 8 id beneflcium significatum esse eensuit, quo expulsos Tarquinios asseeit Mamilius. Nulla re coactu vim inseri Cornelio Nepoti atque bella ad restituendos Tarquinios gesta

rebus regum Romanorum adjunxisse putat Catonem, quod nemo unquam scriptor Romanus seci Accedit quod ipsum fragmentum repugnare videtur, quippe ex quo reliquorum Tusculanorum nullum suisse videatur in ea re beneficium. Attamen nihil Mamilius conari poterat, niSi adjutus et aliorum et usculanorum copiis atque voluntatibus. Reliquum est, ut pauca addenda videantur de incertae sedis reliquiis. Consentit mecum agener, nisi quod lagg. 38 et 39 deteriorum codicum auctoritatem secutus adscripsit quinto libro Roth lag. 41 ad praelationem retulit, lag. 37 ad res ulli regis, cujus rei cauSaomnino est nulla. Facilius concederem lag. 40 et 42 esse ex rebus a Tarquinio PriSeogeSUS, cs. Dionys HI, p. 192 et Liv. I, 373; sed in rebus tam incertis pro certo affirmare non audeo. Iam, opinor, intelligimus, quid primo libro narraverit cato. In sunt ea, quae etiam nunc eum rebus regum Romanorum conjungere solent homine doeti atque identur narrata, ut nil go tradiderunt seriptores Romani luod autem reges haud immemst conditores partium certe urbis, quas nonas ipsi gedes abis auctae