De troporum in L. Annaei Senecae tragoediis generibus potioribus

발행: 1895년

분량: 186페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

11쪽

exornantur in eiusmodi exemplis metaphora in personarum fictione posita est tota enim res cum homine comparatur atque corporis membris praedita cogitatur contra in rebus quae re vera sunt pro singulis tantumoarum partibus membra ponuntur interest igitur aliquid inter imagines 'nox atrum caput proseri' et 'movere silvae capita cillo loco nocti, tamquam homo sit, caput tribuitur et tota locutio idem valet ac nox iam appetit', hoc loco cacumina tantum arborum cum capitibus humanis comparantur sed iam Senecae locos qui huc pertinent proponamus:

H F. 942 nomatrum caput profert of Ovid. Met XVa et caput eaetulerat densissima sidereum Mae), Ag. 484 rabidus ora Corus Oceano merens cs. Stat Thob. III 585 vultum niger emerit ae , ed. 7 o fallar bonum regnum dicit), quantum mulorum fronte blanda tegis, Phaed. 493 illum niger duaeque inor dente degeneri petit os Hor C. IIII 3, 16, Ovid. x Pont. ΙΙΙ , 74 Cic. pro Balb. 26 , II F. 5bb Mors asidis pallida dentibus cs. Lucr. I 852, Ovid. Met XV 23b), Phaed. 467 rapaces uti manus cf. ed. 77 letali manu contacta regna, Tibuli Ira M, Phaed. 1190 mors pande plueatos sinus. 763 forma veloae celeri sede laberis minus sortis tropus est Ag. 819 sq. ubi legimus rettulit sedem nomen alternis stella quae mutat, nam pedem referre communia est elocutio et idem valet ac se recipere; cf. pedem revocare, retrahere Verg. Aen. VIIII 125 X 307. his locis addo r. 385 aetas Pegaseo corripiet rudu, Ag. 698 Fortuna

vires ipsa consumpsit suas, ed. 164 sq. Mors . . . oris hiatus sandit . . .erplicat alas. Sequantur ea exempla, ubi rerum partes cum humani corporis artubus comparantur sollemnem sermonis Latini usum secutus est Seneca,

cum cacumina arborum capita voeavit r. 173, ed. 32, quibuscum locis conferri potest Verg. Aen. VIII 682. caput de monte summo usurpatum legimus Ho. 93, de turri summa Ag. 2. illa quoque haruspicum sermonis locutio, qua caput de toro quodam iecoris dicitur, apud Senecam invenitur Oed 360. deinde arborum frondes voce comae significantur H F. 689 opaea fronde nigrantes comae, ed. 154 Silva sua decorata coma,

228 Phoebea laurus monit eomam, 74 HO. 383, 1577 et sq.J, eodem modo herbarum solia Med. 722 illa herba Pangaei iugis teneram cruenta falce deposuit comam comam ignis dixit Seneca Oed 311 ignis summam in auras fusus e licuit comam ex poetis aureae aetatis solus Catullus 61 78 99 simili imagine usus est faces splendidus quatiunt comαs, sed in mentem velim revoces cometarum radios cum comis vel crinibus comparari cf. Ovid. Met XV 4s et 849 Verg. Aen. V 283. o

Plurima apud ceteros Ootas ius imaginis sextant Xempla voluti Vorg. Aon. II

12쪽

nescio an Homerus Phoebum utpote solem flavis comis praeditum ξανθον)finXerit, quamquam ea re quoque eximiam de pulchritudinem indicare potuit certem O. 727 radii solis eleganter coma Phoebi adpellantur loco depravat quidem, sed ita puto restituendo abiectus horret sanguis et Phoebi om tepefactus arsit conserro licet Stat Theb. II 408 sq. verticem de summa parte cuiuslibet rei saepissime dici notum est ita hae vox apud Senecam saepius de monte usurpatur, velut H F. 80, 208,

Phoen. 22, Med. 384, ed. 435 Ag. 394 569, Thy 44b, de caelo ed. 476.

porro poetae fluminis vel maris concreti aquas saepius cum tergo Omparant, veluti Verg. Georg. III 361 undaque iam tergo ferratos sustinet orbis et vid. ex Pont. I 2, 2 dura meant celeri terga per amnis equo. eadem comparatione usus Seneca dicit UF. 535 sq. alcavitque freti tergurigentia et mutis tacitum litoribus mare atque ut glacies flumini superposita, ita etiam terra, quae Orcum contegit, tergum nominatur Ag. 756 reserate paulum terga nigrantis poli eodem modo de speluncae teguminc Vorg. Aon. VIII 234 dorsum dixerat qua in re notandum est hoc tropotum libentissime uti poetas, cum notio cavi intellegi potest faciem tvultum et apud poetas et apud scriptores prosaicos pro forma atque habitu cuiusvis rei poni non est quod exemplis comprobem ex Senecaetragoediis haec habos deprompta Phaed. 748 nec tenent stellae faciem

minores, ed. 314 facies flammae es. Sit It VII 3i; facies flammarum , Η F. 698 prata iridi laeta faeie germinant cf. Varr. de r. r. I 9, 3), Ag. 607 ultus Acherontis, coli. ed. 49 inferna facies, de substantivis abstractis ed. 180 dira novi faeie leti, quas locutio etiam apud Sil. It. III 593 legitur, Ag. 737 facies idem quod imago uber, quod proprie

est mamma, saepius pro secunditate ponitur, veluti ed. 156 rura virent ubere glebae, qui locus proxime accedit ad Verg. Aen. I 531 terra antiqua potens armis atque ubere glebae cum corpore lacerato confert Seneca domum discordia fratrum Atrei et Thyestis dissidentem hy. 432 sq. lacerae domus componit artus quod fontes in terra abditos venas vocat Thy 116, a ceterorum scriptorum usu non recedit denique addo vulnus ad res inanimatas translatum Ag. 580, quam imaginem vel apud Ciceronem non raro invenire licet. Accodamus iam ad animi significationes ad res inanimas translatas.

ita libido gladio tribuitur Tr. 285 gladius), cuius infecti semel faecors libido est, qui animi adsectus a pugnantibus ipsis petitus ad gladium translatus nihil quod mirum sit praebet, quamquam hoc uno loco legitur. similiter H F. 405 habes triet ensis ira et Phoen. 163 iras doxtrao); cf. Val. Flacc. VII 149 ira flagelli usitatior sane haec vox est de ollo

morbo vento mari usurpata minarum etiam imago usurpatur de naturae

Viribus, praecipue de aqua et vento Oed. 604 minae Strymonis, Thy 291 gurgitis HG. 49 Oeeunt, b06 fluminis, r. 200 ventus abiecit minas, Phaed.

13쪽

Aon. VI 113 omnis pelagique minus e lique ferebat ad ollum sit arma haec vox transfertur Phoen. 290 belli minas, Thy 573 minae ferri II F. 902 eie aestis minas cf. Verg. Aen. ΙΙΙ ne belli terrere minis.

Quarto loco substantiva, quae ad varia hominum condiciones pertinent, ad res inanimas translata enumeremus. itaque morum Senium dixit Seneca haed. 917 pro morum severitate ex poetis aurea latinitatis Horatius solus hanc vocem eadem vi posuit p. Ι 18, 47 surge et inhumanae senium depone Camenae, coli. Epod. 13, 5 scriptores interdum ea utuntur ad tristitiam vel taedium significandum hospitium do Cithaerone monte legitur Sen. Phoen. 31 libenter enim poetae locis hospitium tribuunt, s. Hor. Sat. I 5, 2 sollemnem imaginem, qua poetae terram ab hominibus servire coactam fingunt of Verg. Georg. Ι 128, Ovid. Met I 101 sq. Seneca secutus est Phaed. 536 ferebat terra servitium. leges a natura statutae saepius foedera nominantur a poetis, velut Verg. Georg. I 0 has leges aeternaque foedera ertis imposuit natura locis ot Ovid. Met X 3b3 naturae foedus cuius dictionis similia sunt quae habes Med. 606 rumpe nec sacro violente foedera mundi es. 3353, H F. 49 foedus umbrarum perit, i. e. ea lex, quae mortuos in terram reverti vetat item leae do certo ordine dicitur, praecipue capillorum haed. 320, 804, ed. 416. ventos inter se bella gerere cottidiana sero in carminibus imago est, s Ovid. Met XI 491 bella gerunt enti, Am. II 11 17 Trist. II, 30, Verg. Aen. X 356 sq. Georg. I 318 Hor C. I 9, 11 atqvo oodem modo Seneca de bellis ventorum loquitur Med. 940 et Thy 1079. hy. 62 poma, quorum ubertate arborum rami cumulantur, divitiae nemoris non sino quadam dictionis elegantia nominantur simili significatione haec VOX usurpata est apud ceteros, velut Ovidium Fast. I 689 Ρlinium N. H. 88 alios vide etiam, quas postea de epitheto divos disputabimus duobus locis, haed. 392 et ΗΟ. 660 Seneca margaritam donum maris Vel pelagi nominat, quibuscum conserri possunt Verg. Aen. VIII 658 Hor.

C. III 8, 27, Mart. VI 80 1 sq.

Iam in eo res est, ut ad translationes nominum, quibus res animae expertes significantur, convertamur quorum priore loco recensebo ea quae ad animalia transseruntur pro hominibus igitur ipsis res ponuntur his locis Hercules lumon nominatur II F. 1251 unum lumen uolieto malis temet rc serva cf. Verg. Aen. XI 349 lumina ducum). r. 124 Seneca Hectorem columen patria vocat qua cum imagine confercndi sunt eiusmodi

loci: Hor C. Ι 17 et Catull. 64, 26 ac paulo post v. 126 eundem murum Homeri enim illud ερκος quod legimus Il. 1, 284 aliisquo locis, poetis Latinis requens imitationis fuit exemplum, of Ovid. Met XIII 281 Sil. It XV 68. Dissilia πιν Orale

14쪽

Doinde ad varios animi adfectus illustrandos et apud Rouaanos et apud Graecos natura vires adhibentur ita aestus pro amore, ira aliisque animi perturbationibus usurpatum saepe nobis occurrit vel in oratione soluta ac plura etiam ius rei exempla apud poetas invenies itemque Seneca hac voce utitur, ut Herculis insaniam significe H F. 1089 iram sacvitiamque Modeae Med. 939 cf. Verg. Aen. IIII 532 et 56M amorem

Phaed. 290, 362, 89 es. Ovid. m. III 2, 39 5, 36 Art. III 543 .

nec minus calore de amore usurpantur Phaed. 292 cs. Vorg. Aen. VIII 390, Hor C. IIII 9, 11 al. . sed singulare ac Senecae proprium est vordictum pro amore Phaed. 640, quae res exemplum nobis praebet, quanto opere ille inusitata a nova captaverit porro ignis de ira dicitur Med.

591 es. Verg. Aen. ΙΙ 7 al.), pluraliter HO. 311, de amore Phaed. 191, 293, 330, 643, pluraliter 173, 338, 355, 15 HO. 378, eademque vi flammae: haed. 120, 31 165 187, 291, 359, 361 uno loco singularis flamma 337,yhflammae furoris a deo incitati commemorantur Ag. 723, odii et irae ib. 2li1 HO. 276, 10, 351, de omnibus simul animi motibus Clytaemestrae, timore, invidia, amoris cupidine haec vox usurpaturig. 132 flammae medullas et eo eaeurunt meum, paulo post V. 136 legimus faces eadem significatione positum tax de amore dicta est Phaed. 597, Ag 119 HO. 370, 377, 56. sitim tropis ab igne petitis illustra Seneca, voce flamma Thy 99 perustis flamma visceribus micat, ad quem locum conseras velim Ovid. Met VIII 846 uigebat flamma gulae, voco acum Thy 171 sanguis igneis exarsit faeibus deniquo ignis et flamma ooculorum visu usurpata sunt Phaed. 364, 1040, 269, ignis de rubore genarum Oed. 958, HO. 405J vitam hominis lucem poetas adpellare solere omnibus notum est apud Senecam haec habes exempla H F. 1258 in ista luee, os. 1073, r. 939 lueis invisae moras, hoen. 248, Phaed. 121 donator atrae lucis, HO. 1768J flatum pro superbia dictum uno loco praebet Verg. Aen. X 346 Turnus de libertatem fundi lutusque

remittat, ceteri latinitatis aureae poeta hanc translationem non admittunt, saepius apud posteriores ea legitur Seneca illa uno loco usus est, fortunae tamquam superbia auctori hunc animi adfectum tribuens, Ag. 247 superba et impotens flatu nimis Fortuna tumor translato et superbiam et iram significat. hanc vocem eo modo positam invenies Phoen. 585,

Memorabile os Vergilium t Catullum ubiquo numer singulari vocis flammato translata signification usos osso, a coloris poetis singularem et pluralom promiscuo admitti, apud Sonocam numerum pluralem praevalore. describam locos orgilianos et Catul

lianos Vorg. on 673, ΙΙΙΙ 23, 6, VII 356, VII 389 II 587 ultri , Catuli. 51, 10;61 178 64, 2 100, 7. Vergilius etiam vocem ignis translato usurpatam plurimis locis Duinor singulari posuit de amore Aen. 660, 88, IIII 2, VII 355, cl. 3, 6, Georg. III 244, do ira Aon VII 577, Goorg. III 85 numero plurali tribus tantum locis de amoruAou. VII 320, ut 5, 10, do ira Aen. II 575. Apud Ovid. Art. 1 1 nunc legitur fastus'.

15쪽

Phaed. 137, Thy 519. fluctus animi H F. 1093 ad Herculis insaniam illustrandam dixit Soneca, quae metaphora antecedenti adiuvatur imagine a mari petita, quod, cum ventus vim deposuit, etiam tum fluctuat. eodem tropo perturbatum animum declarant Lucr. III 29 et Verg. Aen. XII 831. Med. 391 logimus quo pondus animi ergat, ubi ponat minas, licteret Medea), quo loco ponderis verbo perniciosa vis irae significatur eodem modo, quo apud Ovid. m. II 7, 14. quoniam res inanimas ad

animalia translatas pertractavimus, id nobis agendum est, ut translationes earum ad res eiusdem generis inspiciamus qua in re ita progrediemur, ut prior loco do naturae rebus agamus. itaque nox dicitur

pro mortemF. 1076, hoen. 248, pro caecitato Phoen. 144, ed. 77, )ubi hoc tropo ironia illa acerba nititur inventa thalamis digna noet tandem meis, 1049, pro tenebris loci inserorum ΗF. 50 282 at ), pro carceris tonobris Med. 4644 Ag. 999, de loco obscuro ed. b49 et hy. 678.

tempestas et pro colla de omni rerum perturbatione adhibentur non in poetica solum sed in prosa etiam oratione; s. Cic. pro Mil. . cuius imaginis Seneca haec praebet exempla Thy 997 omnis in vile hoe caput abeat procella, Ag. 63 mat animos nova tempestas, denique in eiusdem tragoediae v. 594 impotentis procella Fortunae, ad quam locutionem conserri potest Lucan. I 243 quam turbine nullo rcutiet Fortuna tibi. Vocem turbinis eadem significatione usurpatam Seneca exhibet Ag. 197 turbo quis rerum imminet. Aura populi Phaed. 488 significat populi favorem aura inconstantiorem aura inanis de eadem re dictum habes H F. 171 popularis aura tamquam sollemnis locutio compluribus locis apud Livium legitur

III 33 7, XXX 4b, 6, XXXXII 30 4 coli. XXII 26 43. nebula pul

veris rara est locutio, quae apud Lucretium solum V 253 invenitur, scriptores latinitatis aurea voce nubis in hac re utuntur.ε Seneca auitim in luco tamquam protraxit illud Lucretii oblivione aeno obrutum, cum dixit Phoen. 395 sq. campus in caelum erigit nebulas nubila fati legimus Thy 934. voce imbris tribus locis Seneca pro lacrimis utitur:

Tr. 966, ed. 953, Thy 950, pro sanguine o vulnere erumpento Oed. 349 6 978 hie locus rigat ora foedus imber oculis effossis compositus est ad Sophoclis Oed regis v. 1278 sq. exemplum, ubi eundem tropum legimus ὁμοs μέλας διιβρος χαλάζης αἱμάτων ἐτέγγετο pro lacrimis rarissime imber invenitur apud latinitatis aureae poetas cf. Catuli.

' Hane voeom, nubom dico, im Senecam saevius legimus, voluti Phoen. 394, c d 1000, Ag. 600 do avibus, qua nubis modo lucem solis obscurant, usurpatur hao vox hoen. 422, s. org. en XII 54.

16쪽

68, 5 tristique imbre madere genae et Ovid. Trist. 3, 18 imbre per indignas usque Mente genas, nusquam hic tropus legitur in Vergilii

Horatii Tibulli carminibus, requentior autem fit aetato posteriore. Τ)imber pro sanguine dictio est latinitatis argenteae. saepius aetatis aureae poetae et lacrimas et sanguinem roris voco illustrant, quam Seneca quoque praebet Phaed. 382 assiduo genae rore inrigantur oculos fulgentes Ovidius cum sideribus comparat et I 498 eosque sidera adpellat in adpositione m. II 16 44 serque oculos, sidera nostra, tuos, ad cuius loci imitationem composuit Seneca ea qua leguntur Phaed. 1174 heu me, quo tuus fugit decor oculique nostrum sidus permultis autem locis eundem pro oculis lumina dixisse ut hoc loco exponatur nemo puto expectabit Cic. Disp. Tusc. I 20 dicit Plato triplieem inrit animum . . . rationem in capite sicut in rce posuit' in poeticam orationem primus Seneca hunc tropum induxit, qui ed. 185 caput orsoris arcem nominat, atque ita quoque Stat Silv I 2, 13 celsu tu mentis ab aree despicis errantes; es Claud de IIII cons. Honor. 23 alta apitis in arce. Latini et scriptores et poetae refugium ex quolibet malo vel labore portum nominare solent quem usum secutus Seneca dicit g. 790 optatus ille portus aerumnis adest et v. 592 mortem portum placidum

vocat, quibuscum locis conferas ΗF. 1131 ad Stygios sortus, HO. 102lmors sola portus dabitur aerumnis meisJ ea translation utique hominum Vita cum naVe comparatur, quae variis tamquam procellis agitata tandem in tutum portum pervenit ac iam Ennius sab. 316 M. cs Cio. Disp Tusc. I 107 portum dixerat de sepulcro minus usitata est locutio portus vitae do somno, quam legimus II F. 1072. substantiva qua viam significant quam saepe per imaginem in sermone Latino adhibeantur, nemo puto ignorat itaque insigniores tantum eius generis translationes ac longius Oxtentas ex Senecae tragoediis adscribam. Oed. 98 legimus: omnia secto tramite vadunt, i. e. omnia ita evadunt, ut fato constitutum est, 890 sq. tuta me media vehat it decurrens via Ag. 11 per sceleria semper sceleribus tutum est iter, ad quod conseras Ovid. Met XV 106. verbum fructus pro bono eventu dictum ita usu receptum atque tritum fuisse, ut nemo de imagine cogitaret, non est quod exponam legimus

hanc vocem ita translatam H F. 655, 1253, 1257 Tr. 422 Med. 563 Phaed. 872, Thy 906. scintillas semina flammae vocant Vergilius Aen. VI et Ovidius et XV 347 Homericum illud origo us πυρος Odyss. V 490)imitati eosque secutus est Seneca Med. 34, ubi legimus donisque meis

601 cruento imbre. Conforri potos Plinius N. H. X 13b, quo loco corobrum eum arce comparatur.

17쪽

semina ammae eondita serra H F. 347 sq. Lycus, qui utpote homo noVus nuper imperio potitus nondum firma auctoritate fruebatur so Herculis uxore in matrimonium ducta obscuram suam originem claram reddere posse sperans haec verba tacit ducet e genere inelit novitas olorem nostra, quo loco color est splendor nobilitas nam quod colorem non habet facile praetereunt homines, in rem vero color splendidam omnium oculi se convertunt, haec nobilitatem quandam habere videtur aliis quoque locis haec vox translata invenitur, veluti de externo habitu ac

specie Cio ad Att. IIII 16, 10 de mentis atque cogitationum tamquam habitu Son Epist. CVUL et Quint. Inst. r. XI, 9 saepius pondus

aut moles, quae substantiva rebus materia atque corpore praeditis proprie conveniunt, rebus neque visu neque tactu manifestis tribuuntur.

ita dicit Seneca r. 491 grave pondus illum magna nobilitas premit, Ag. 88 sq. sidunt ipso pondere magna ceditque oneri Fortuna suo, ed. 676 eruere pondus regni, os. v. 687 et Ovid. Met XVI tantae pondera molis, regni dicit), v. 84 adentis imperi moles labet, hy. 930 fracti pondera regni non instera ervice pati H F. 1239 molem mali, quae locutio quoquo Ovid. Met XI 494 invenitur his addas quaeso locos Oed. 29 et ΗΟ. 230 sq. umidus malorum legitur Phaed. 1119, cf. Iuv. ΙΙΙ 10 aliosquo

locos hue denique reserenda est pestis pro omni exitii genere dicta.

Tr. 584 pestes' idem sunt quod supplicia, Ag. bi pestis pro clado dicitur cf. Verg. en V 683 et 699) lues eadem significatione usurpatur, cuius rei poetae aetatis Augustea exempla non praebent, multa vero prosae orationis scriptores, unde colligi potest magis vulgaris sermonis eo tempore huius substantivi translationem fuisse apud posterioresp0etas saepius eam invenies ita legimus Sen. r. 585 carceris caeci luem. Inspiciamus iam res hominum manibus facta pro ceteris rebus per metaphoram adhibitas a primum ad domum eiusque partes animum advertamus silvam poetae domum nominare solent, cum do animalibus

vel hominibus agitur, qui eam incolunt, velut Ovid. m. U4 9 nee mihi stina domus et Art. I 47 sitna domita fuerat riseis hominibus,

qui nondum domiciliis arto exstructis utebantur hostis adductus Seneca duobus locis, ubi incolae non commemorantur, silvam domum adpellat, Med. 766 nemoris antiqui domus et H F. 239 nemoris opulenti domos. similiter Hor C. I 28, 5 aerias domus dixerat de hominum animis cogitans, quas doctrina Pythagorea in aere errare tradidit, quamquam earum mentio non fit porro solis domus per metaphoram oriens et occidens

nominantur, quarum ex una sol mane prodeat, alteram Vespere ingrediatur ita Ovid. Her. VIIII 16 implesti meritis solis utramque domum et Sonec H F. 1062 obitus sariter ieeum Alcides vidit et ortus novitque tuas utrasque domos ut domus ita singula quoque domus partes ad metaphoram conformandam inserviunt. columen, quo Verbo proprie Diqitias by Orale

18쪽

summa domus pars significatur, de rebus dici solet, qua ceteris antecellunt, velut Seneca Tr. 6 Troiam urbem columen Asiae nominat, quo- eum loco conseras Verg. Aen. II 290 ruit alto a ulmine Troia limona poetis et scriptoribus saepe pro initio ponitur ac si dixit Seneca H F. 1132 sq. in primo limine vitae i. o. in prima infantia a simillime Lucann II 106 primo in limine vitae voco cardinis Seneca finem vitae significat r. 52 mortalis aevi ardinem eae fremum premens, quae loeutio eadem fere Arma iterum apud Lucanum nobis occurrit VII 381 turpes miremi cardinis annos in hoc igitur nomine tropi vis fore evanuit ita, ut aliud ad eandem rem indicandam vocabulum non praesto sit. idemque dicendum est de nomine gradus, quod translata significatione

usurpatum invenies in his sabulis: ΗF. 209, 291, Phaed. 452 Thy 747.

Oreum Senecam F. 57 et haed. 36 carcerem umbrarum nominat ex poetis aetatis Augustea unus Ovidius hoc nomine inferorum loca designat, sed ea tantummodo quibus hominum nefariorum animae

vinculis coherceri variisque suppliciis torqueri credebantur, et IIII 453 arceris ante fores lausas adamante sedebant Furiae ac similiter Ib. 80 ε Am. II 2, 2 squalidus orba fide peetor career habet his igitur

locis propria servata est eius verbi significatio contra vero apud Senecam, ubi, ut supra adnotavi, totus Orcus carcer nominatur, translatio

est huic voci substantivum metae addo, quod proprio significat ο-lumnam, quae in circo posita aurigis circumflectenda erat, translate autem pro fine ponitur atque ad propriam significationem magis accedit haec vox de fine cursus solis dicta, quem veteres quadrigis uti putabant caeli spatium tamquam circum percurrentibus sic Phaed. 286 logimus ad Hesperias metas similiter vid. et I 142 Hesperio positas in litore metas et ΗΟ. 45 intraque nostras substitit metas dies deinde nominatur mors r. 398 velocis spatii meta novissima, quocum loco conseras Verg. Aen. X 472 metasque dati pervenit ad aeni. His xpositis iam agamus de rebus vel instrumentis, quae hominibus cottidiano usui sunt, per metaphoram adhibitis locus qui legitur

Phaed. 1181, ubi capilli capitis exuviae nominantur ad Catulli 6 62

compositus est, apud quem, si Senecam exceperis, solum hi tropus invenitur sax pro ulmine, quae translatio in argentea tantum latinitato

usu vigebat, in Senecae tragoediis saepius legitur Phaed. 681 Thy 1089, II O. 325 880 1144, 191 3 19 15J rarissime apud poetas Senecam antecedentes sax pro sole usurpatur cf. poet apud Cio de div. I 18 Phoebi suae), Seneca ipse eius rei exempla haec praebet: haed. 379 Phoebea far, Thy 835 sq. aeterna far, HO. 288J, cf. ΗF. 38. lampas, quod verbum

Seneca quoque in imagine exhibet Phoen. 87, in aurea latinitate saepius invenitur, cf. Verg. Aen. ΙΙΙ 637, IIII 6, VH 148. habenae pro gubernaculo dicuntur Med. 347, pro imperio Tr. 726. hominis animum eiusque Dissilia πιν Orale

19쪽

adsectus fronis coherceri imago est usitatissima, quam inveniesar. 279, Med. 592, Phaed. 74 Thy 496, stimulos pro incitamento legimus

Phoen. 206, Med. 33, Ag 133, 20 iugum pro servitio H F. 267, 432, Tr. 147, 338, 47, 10, Med. 442 inprimis pro servitio, quod amore aliisque cupiditatibus homini imponitur, II F. 10 19 Phaed. 135 576 Ag 134,

pro coniugio Med. 62. restat ut adnotem tempori saepius rotam tribui, quod id currus instar celerrime transvolet, os Verg. Aen. V 748. qua imagine Seneca duobus locis usus est,m F. 180 rota praeeisitis uertitur anni et ed. 252 tarda celeri saecula evolvis rota. II. Translatione adiectivorum. Adiectiva translata cum unde petita ossent respicerem, ea in tria genera distribuenda esse videbantur, prout si propria eis inest significatio, aut animantibus aut naturae inanimatae eiusque viribus aut denique aliis rebus conveniunt omnia sero quae in hoo metaphorae usu apud Senecam leguntur usitatissima sunt quare exempla ex ceterorum poetarum carminibus deprompta ad omnes locos adscribere plane super-

Vaeaneum esse putavi.

Poetae libenter adiectiva, quasi animalibus ratione praeditis proprio conveniunt, rebus inanimis tribuere solent, ut hac translatione quasi animam recipere atquo ipsae ager vidoantur itaque adtributa ad animum pertinentia ad res in animatas transseruntur atque inprimis res, quae hominibus perniciosa sunt, tamquam consilio nocentes a poetis finguntur veluti Seneca Med. 30 freta semii adpellat, quod navem tranquillo fluctu exceptam mox ingenti undarum impetu contundant. eadem personae fictio legitur Verg. Georg. I 254 insidum marmor et Ovid. Met XIIII 10 portus insidi. eodem modo Seneca g. 58 undam mendacem adpellat, scopulos sub maria aequore iacentes spectans. solus ille mari tribuit ho adiectivum, sed comparari potestinor C.

III 1, 30 fundus mendor, qui non suppeditat quod tamquam promisit. similis est imago, qua legitur haod 16 Ilisos anme maligno rudit harenas cf. Verg. Georg. II 179 olles maligni, Lucan. V 651 orae α- lignos Ambraciae portus at atquo ut malignus, ita benignus de rebus inanimis dicitur, praecipue de solo, quod argum vietum praebet hominibus cf. Ovid. Am. I 10, 6 Tibull. I 3, 62 IH 3, 6 Plin. N. H. XVII l. XXXIII 2 eodo tropo Seneca usus est Thy 848, ubi legimus et

f. quoquo Tr. 476 locus idus si Philod. 569 amica allibus vada. - perfida suae, quod legimus Ag. 570, inter adloctiva motonymico adhibita posui, quia in adtributo,

quod Naupli naves Graecorum saco ad scopulos adliuionti convortit, ad instruiuontutu ipsum translato motonymia inesso videtur.

20쪽

Nequo minus animi adfectus rebus inanimis tribuuntur ita res copia et ubertate tamquam florentes laetantes singuntur voluti Seneca dicit rebus laetis r. 3, laetus Cithaeron ed. 45, laeta arva Phoen. 605 cs

Tr. 203 laeta vela sunt quae vento secundo inflantur quemadmodum homines copia atque divitiis instructissimi superbi esse solent, eodem modo splendidis rebus eadem, quae nasci solet in hominibus, superbia imputatur sic adiectivum superbus cum his coniungitur nominibus regnum

Tr. 29, currus 188, e viae Ag. 880, aditus regum H F. 164 osior. Epod. 2, 7 sq.), nomen Phaed. 09. simili modo naves audaces et timidas adpellantur Med. 07 audacis earinae ΗF. 553 timidis navibus rebusque quamquam animi expertibus aviditas tribuitur, veluti perbene

ignis Med. 885 et qua innumerabiles homines corripit pestis Oed 4, 589 avida adpellantur' eodemquo modo tempus Tr. 40w, aetas H F. 291), fatum Oed 412), mors H F. 555 mors avidis dentibus gentes innumeras manibus intulit ), Dis Ag. 752 idem avarus dicitur H F. 782 3,

chaos ΗF. 677, doloresar. 762. simili modo rebus rabies, insania animusque hostilis tribuuntur Thy 361 legimus rabidus tumor Hadriae, mare

insanum dicitur Med. 765, Phaed. 351, 700, Ag. 540 599, venti Phoen. 420 429 Phaed. 736, 1130 Thy 636, discordes fluctus Mod. 941, latex

H F. 711 favillamed. 23. voluntas quoquo rebus adscribitur: r. 49 quod serrum penitus actum cum recepisset libens vulnus , os Phoen. 175 cupientes oculos, H F. 676 puppes aestus invitas rapit, hy. 770 ignis invitus 565 ensis 896. reliqua quae cum rebus inanimis coniuncta mentem eis tribuunt adiectiva sunt memor Med. 22, nos eius haed. 801 caesaries nescia colligi), ii sinitia ed. 545 umor), c om si ita ed. 1001 eonseium evasi diem et similiter hoen. . Iam inspiciamus adtributa, quae, cum ad animantium corporum habitum pertineant, ad res transferuntur veluti haed. 208 legimus tecta sani moris i. o. in quibus integra est morum probitas, M. 240 domus Regr i. e. sceleribus corrupta caeca sors, quod extat Phoen. 32, usitatissima est apud poetas translatio adiectivum gravidus ab animalibus petitum praecipue ad nubes aqua plenas transfertur, cf. r. 394nubes, gravidas quas modo vidimus et Lucr. VI 259 fulminibus gravidam tempestatem atque procellis sterilis idem translate valet a vacuusHO. 133 steriles focos, Thy 173 sterili ad i. e. aquae experti ad corpus etiam pertinet gracilis, quod adiectivum Seneca Phaed. 13 et scriptores rei rusticae de agris usurpant adiectivum garrulus a linguai CL vid. Mot VIII 172 aridae flammae, uer VI I283 avidus morbus.' CL Tibull. I 3, 4 abstineas avidas mors manus. Cf. Verg. Goorg. ΙΙ 492 Acheron avarus.' CL Ovid. Mot m 621 entis discordibus.

SEARCH

MENU NAVIGATION