장음표시 사용
21쪽
humana petitum libenter poetae aquae tribuunt, cum undarum sonus continuus hominem garrientem aequiparet atque ita dicitur Ood. 493garruli rivi his denique addo artis vocabulum surdus, quod apud Vitruvium V es. Varr. do ling. lat. VIIII 8 de theatro vocem supprimente dictum eadem significatione H F. 76 usurpatum legitur. Iam ad adtributa, quae a variis ii ominum condicionibus moribusque
petita sunt, nos convertamus. Libenter Annaeus montes saxosos ac steriles inhospitales adpellat, aurum Phaed. 168 Caucasum Med. 43 et hy. 048. dives ad aedificia opibus reserta aut ad terras transfertur, quae fructus large procreant: hy. 649 dire domus, Phaed. 7 silva, Phoen. 608 solum; ὶ cf. etiam Med. 05, quo loco cornu abundans hoc epitheto exornatur. do indo Seneca imagine non iniucunda usus flumina, quae aurum secum trahunt, ditia adpellat, Pactolum od. 46 divite Pactolos veri te: Lydius unda, aurea torrenti deducens flumina ripa cf. Phoen. V. 604), Hydaspen HO. 628. similem usum inveni apud Martialem X 16 4 aurea quidquid habet initis unda Tussi ceterum quaelibet res, sive aurata est sive aurea, eodem adtributo xornatur, veluti poma esperidum auream F. 32. atque ita Verg. Aen. VI 19 aureum ramum divitem adpellat et in Lygdam elegiae III v. 11 auro ipsi hoc adtributum adiungitur haec igitur omnia quae modo exposui apud poetas usitatissima sunt singulare vero a Senecae proprium est adiectivum innuptus ad boves translatum, quod legimus Oed. 373, sed in mentem velim revoces et plantas quas alligantur saepius tamquam nubentes fingi cs. Plin. N. Η. XIIII 10 tXVII 266 o verbum maritandi de animalibus usu receptum esse se Varr. de r. r. I 9, 11 et Colum. VIII 2, 12) addo a disclivum volucer,
quod non raro cum rebus coniungitur, ut celer earum motus cum avevolanti comparetur ceterum hic usus non solum poetarum proprius est, sed in prosa tiam invenitur oratione ex Senee hae profero exempla: F. 179 olueri die cf. Hor. C. III 8 6 IIII 13, 16ὶ Phoen. 42lvolucer ventus cs Ovid. m. I li 33) HO. 39 volueer Inachus, H F. 750 olueri rota es. Verg. Aen. VII 433). Sequitur ut, quod erat propositum, dicatur de illis adiectivis, quae
a rebus natura inanimatae eiusque viribus petita per metaphoram usurpantur. Viridis, quod est plantarum proprium, a poetis et scriptoribus ad hominem eiusque aetatem transferri nemini ignotum est eodem modo Sonec Med. 775 dixit primo in aevo viridis viridis sanguis autem Ood. 297 dietum est sine dubio ad imitationem Graeci χλωοδν ωα, quae verba in duabus quas Seneca tamquam exempla secutus est tragoe-
Dissertationa phil. Vindob. V.
22쪽
diis, Soph. Trach. 1055 et Eur Hec. 127 consociata leguntur haec igitur Seneca prosecto melius interpretatus est quam Cicero, qui in Trachiniarum loco in sermonem Latinum converso Disp. Tusc. I 20 ea verbis 'decolorem sanguinem reddidit videtur autem potius de sanguine vivo cogitandum esse praecox, quod est ante suum tempus maturus, translata signification legitur Phoen. 250 aliquis infra viseera materna letum praecoquis fati tulit; os de brev vit 6, 2 praeco audacia, Stat Silv.
Ab aqua petita sunt adiectiva fluidus et fluxus, quae saepe translato usurpantur. Oed 423 legitur fluidum syrma, quocum conseras Iust. XXXI 2, estis), Phaed. 49 smaeas opes, quod in sermone soluto satis tritum est rubor vultus cum igne comparatur Med. 387, ubi legimus flammata faeies oculi ignei vocantur ΙΙF. 218, es. 1022. do adiectivis fervidus fervidos iurenes Phoon. 4li, fervidam mentem Med. 5b8 et tumidus, quod do irato aut suporbo animo dicitur H F. TI,
384, r. 253, 264, 301, Med. 178 Ag. 27, 248 HO. 142 167, non est quod pluribus exponam quodsi Seneca Oed. 214 dicit ambage lexa
Delphie mos est de arcana tegere, ambigua oraculi verba cum Boxia labyrinthi erroribus comparat. Statius, qui Theb. III 64 idom exhibet. ex hoc Senecae loco hausisse videtur; nam in Thebaide componenda Senecae Oedipum tragoediam ante oculos eum habuisse et prius luculento exemplo demonstrasso mihi videor et tacito cognoscitur ex comparatione huius tragoedia versuum 390-658 cum Stat Thob. IIII 406-64b, quorum utroque loco animae ex inseris citatae osso narrantur. ut autem oraculi verba Ieaea, ita Sphingis nodosa adpellantur inpiusdem tragoedia v. 10 l, quam translationem Seneca ipso invenisse videtur similiter postea nodosas quaestioi res dixerunt Anamianus XXX 4, 13 et Macrobius Sat. VI 1, 15 denique uno vorbo tangam adiectivi ragilis usum satis pervulgatum Phaed. 489 fragilis furor9, s. 774, r. b.
ceterorum adiectivorum, quae hoc loco commemoranda sunt, translationes omnium scriptorum Latinorum communes sunt, quam Ob rem ea numerare satis habeo acerbus, asper, ter candidus, dulcis, durus, sordidus. )
Cf. p. 6. Conforas volim do hae ro raunium Mus Rhen XXII 270 sqq. qui x hac comparatione falsam conclusionem socii. Loeos quibus has adloctiva loguntur adscribam acorbus Phasid. 991 o IIIo.
23쪽
id tantummodo adnotem Phaed. 1275 Theseum domum, quae et filii et uxoria morte duplicem ac gravissimam tamquam plagam acceperit, acerbam factam adpellare quod respondet Graeco πικρὰν γενομένην atque
indicat domum antea dulcem iam Theseo exosam esse restat ut adnotem adiectivum rigens nisi apud Senecam ad animum translatum nusquam inveniri legimus enim Phaed. 413 animum rigentem i. e. animum, qui flecti nequit, o Thy 304 egestas tristis ac durus labor quamvis rigentem tot malis subigent virum . o. virum cuius animus tot malis induruit ceteri scriptores hac signification vocem rigidus' usurpant; ef Ovid. Mot. II 813 rigido parenti et Rem. m. 762 rigidos mores.
III. Translatione verborum. Cum varietas in verborum translatione permagna sit, prout aut subiectum aliud aut obiectum cum singulis verbis coniungitur ac propriae eorum significationi respondet, deinde cum quorundam verborum vis latius pateat quam ut facile discerni possit, utrum propria significatione de animalibus an do rebus inanimis dicantur, fieri non potest, ut verborum eodem modo atque substantivorum translatorum certa quaedam genera distinguantur quare summatim tantum lasses quasdam eonstitui, quarum in prima ea verba posui, quae propria significatione nisi eum subiecto aut obiecto, quo aut corpus animalium aut hominum animus significetur, coniungi non possunt, in altero verba, quae ad cetera animalia sola pertinent, in tertio ea quae de naturae rebus ac viribus
proprie dicuntur, veluti de plantis aqua igne aliis his adiunxi verba
motum significantia, postremo ea quae actionem quandam exprimunt posui his igitur praemissis iam ad rem ipsam nos vertamus. l. Verba, qua proprio de corporibus hominumque animis usurpantur.
Vergilium secutus, qui Georg. Ι 434 dixit 'totus et illo dies et qui nascentur ab illo', Seneca pluribus locis diem nascent om facit HO. 336 dies nascetur 642 enata dies, Tr. 10 et ΙΙΟ. 861 renatum diem H F. 127lue renata his locis omnibus verbum nascendi solem spectat, qui cottidie recenti tamquam luco accepta ex mari nasci videtur quare legimus quoquo haed. 28 Nascentem solem, quocum loco conseras Verg. Ecl. 8, 17 nascere . . . Lticifer, or C. III 3, 2 nascente una. g. 27 Thyestes liberos, quos ipso comedit, in se sepultos esse pronuntiat et apte quidem, cum in eius corpore tamquam in sepulcro conditi sint. addo v. 743 testis Troiae sepultae, quod imagine a corpore terra obruto petita perbene dicitur do urbo diruta ruinisque aedificiorum et pulvere
433 imperia), Phoen. 25 pretium , Thy 872 gelu , Phaed. 22 Acharneum H F. 56, Tr. 909, ed. 208, Thy 447 sordidus II F. 200 fortuna), 267 iugum .
24쪽
tecta sepulta urbs quoque dicitur ac Hist. III 35 at cruorem si tiroi. . mortem alicuius concupiscere ceteros poetas secutus Seneca dixit Thy 103 sitiant eruorem cs. Ovid. Met XII 768 sitis eruoris et Trist. III 1l, 73. idem rebus inanimis cruoris sitim adtribuit, cum dixit r. 957 inis ipso nostrum sanguinem a tumulus sitit, L Stat Thob. XII 595 sitit meri os etiamnum hae hasta cruores similiter loca, quae hominis intersecti cruorem excipiunt, eum bibentia induxit: F. 484 Dei bibere iustum sanguinem, r.es 164 sanguinem tumulus bibit, Ag. 700 bibere immuli sanguinem atque arae meum, Med. 778. eandem translationem, ut Graecos omittamus, invenimus apud Ovidium Mot. XIII 409 sq. ara cruorem conbiberat, coli. Verg. on. Ι 804 hasta alte bibit aeta eruorem, posterioris aetatis poeta multo saepius ea usi sunt qua ob conseras volim Sil. Ιt. XVII 413 gentilem bibit tellus eruorem, XVI 216, de hastadietum XI 293, XV 632. ex maiore excinplorum numero, quae e Senecaetragoediis et Silii Punicis deprompsi satis elucet, quemadmodum latinitatis argenteae poetae tales locutiones, quae rebus cruentis depingendis ac terrori legentibus movendo inserviebant, ab aetatis Augustoa poetis parce adhibitas iteraverint humum mel et lac bibero Seneca dixit Od. 49 sq. conbibit dulces humus alta sucos niveique laetis eandidos fontes similitor Ouid ex Pont. Ι 8 60 sitiens quas bibat hortus aqua . tamquam bibentes otiam vestes induci solent, quae aut colore aut alio liquore tinguntur exempla habes IO. 50 ε 664. adiungo doniquo eiusdem sabula v. 557 Hercules perbibat formam mei et H F. 777, quo
loco Seneca navom, quae corporis Hercule onere pressa ita immergitur, ut aqua utrimque in eam influat, aquam bibere dicit. iam liceat colora verba quae ad victum pertinent, adscriberes pasci et pascere praecipuod igno usurpantur sic ed. 188 sacer ignis pascitur artus, quocum conserendi sunt loci simillimi vid. Mot VIIII 202 stdmonibus errat ignis eoae imis perque omnes pascitur artus et Verg. Georg. III 566 artus sacer ignis edebat.' verbum activum legimus o. 577 ture flammas paseat, 351 quid ipsa flammas paseis invidia ac furoris , 448 quidquid dolorem suseit, 1319, 1398J alero et nutrire significatione augendi transseruntur ad res, quae sunt quaequo cogitantur H F. 934 nive nutritus amnis, Phaod. 134 dule nutrivit malum ε 46 animum libertas alit, ed. 196ulitur sitis es. vid ex Pont. III 1, 18 , flammas alere Med. 889 HO. 310. satiar translato idem valet ac satis sacere vel taedio imbuere Sonoca
DCL Stitz, Dio Motaphor si Tacitus, pars I, lib. schol gymn. Cromonsi 1884. Ovid. m. I II 6 o utinam Argo funestas pressa bibisset aquas. CL ΗΟ. 1226 exedit artus penitus et costas malum participium xosus logitur ΠF. 154 Tr. 31 Phoon. 72, 359, Ag. 764, Thy 75. CL alitur malum Phaed. 10I, nutrire umorem Ovid. Art. III 57s o Mot. I 496.
25쪽
multa eius rei praebet exempla. Tr. 400 teinpus nos nidum deuora et chaos verbum devorandi idem valet quod dolero os Cic. iniis. 48). lammam omentes oculos Seneca dixit Phaed. 1040 Vergilium secutus, qui hac locutione, ut ea splendentes illustraret, usus est Aon. ΙΙΙ 680 sq. hAg. 390 Delus insula, quae fluctibus ventisque prius agitata postea in firma sed affixa esse serobatur, auras respuere dicitur,' quem locum sorsitanant oculos habuerit Claudianus do rapi. ros. I 14 sq. usu istae Pachyni respuit Ionias praetentis rupibus iras vulgo usitata est verbi mordendi metaphora, quae legitur Tr. 1011 uetus lacrimaeque mordent ad hominum valitudines haec pertinent verba torpendi verbo usu est Seneca de tellurem F. 702 et lyra Med. 348 furere res inanimae dicuntur, mare Ag. 65 et ignis' H F. 106, Med. 885 Phaed. 190 HO. 285, 19b8J, sanare ita ut idem sit quod expiare adhibitum legimus II F. 1262
Sanandum est Scelus, qua vi usurpatum hoc verbum nusquam alio loco invenitur.' satigari non homines solum dicuntur, sed etiam res inanimatae, velut Ood 193 an Ieru frigida presso saeta fatigant, quocum loco constras Aon. VIIII 60 pueri siluas fatigant et X 304 puppis fluctus
fatigat eadem translation participium sessus cum rebus inanimis coniungitur, velut Thy 199 fessis rebus i. e. adversis cf. Verg. Aen. III14b, XI 33b . his verbis adiungam lacerare do curis usurpatum Ag.
666 quos secretae lacerant curae similiter adhibitum est . 62 vox aro. v orbum necandi latinitatis aureae poeta nisi propria significatione non usurpant Seneca illud ad animum transfert Phaed. 4b necas rectam indolem ad animalium vocem pertinet verbum emendi, transfertur autem ad omnem strepitum gemitus similem, praecipue earum rerum, quae rotantur, veluti Seneca r. 1 gemeret aetis tremens ot haod 77
plaustro sementi cs. Verg. Georg. ΙΙ 183 gementem rottam, Ovid. x Pont. III 3, 10 gemuit fenestra, Plin. Ep. VIIII 26 4 gubernacula gemunt). Symplegades magno fragore concurrentes gemere dicuntur Mod. 343,
ΗF. 850 Fars longa saliuta vita, Med. 100 si posset una caede satiari harem aniιs, Od. 20 satiare deos, Ag. 520 malis satiate, similiter IIO 1319J Tr. 762 apidos dolores satio quorsilis). - addo Osd. 33 pluvio aethere satiata tellus, 565. Aen. VIII 620 dubium ost, utrum omentem an minuntem scribondum sit. Respuere estna, nod idem est atquo adspernari, legimus Thy 540. expuere
vitam tropus nominari non polost, cum Veteres Vitam simul cum sanguino prorumpento ex oro hominis aeuor o tamquam expui rodidorint hanc oculionom xhibo Sonoea
Phoon. 44, Thy 245 III O. 469l tumido potius quam pulchro dictum est quod Iogitur Tr. 116 tibi hune anilis expuam leti moram. Vorg. Aon. II 498. ' Verg. Georg. III 100, Aen. III 670.
' Cum aliis obloctis coniunctum o verbum saepe nobis occurrit et apud scriptores et apud poetas, voluti Caes. oll. Gall. VI 29 5 incommodum se celeriter maioribus ommodis sanaturum; cf. Sen. g. 130 anavit mora.
26쪽
terra ed. ii corpora, quae in ara cremantur, et flammae Thy 772, cf. HO. 1732 ingemescit ignisi denique de maris sono hoc verbum dictum est Ag. 468 tractu longo litus ac petrae gemunt cf. Hor. C. II 20 14 gementis litora Bosphori) tacendi et silendi verba tam saepe ad res vocis expertes transferuntur, ut huius tropi Vim prorsus fere evanuisse statuendum sit multa eius rei exempla in Seneca tragoediis leguntur. verba a cultu ac vestitu humano petita saepissime translata significatione usurpari notum est quare locis, quibus induondi toxuondi orba hoc modo adhibita in Senecae fabulis loguntur, quam brevissimo nisa indicatis hos tantummodo breviter perstringam: HO. 213 vestite genus barba), 381 eum nemora nuda primus investit tepor frondibus), accingore ad animum translatum legimus Med. 51 Ag 192
Iam ad ea me convertam verba, quae sensus vel mentis actionem exprimentia ad res inanimas transferuntur, quacum translatione personarum fictio coniuncta est ita rebus sensu ac ratione carentibus videndio audiendi praecipue sensus, mentis agitatio, animi adfectus tribuuntur. OXempla cum apud ceteros poetas, tum in Senecae tragoediis plurima extant, quae infra, ne eorum mole textum obruerem, enumerata adposui. )
od 766 tacente vento, 627 siluere nenti, haod. 954 undae silent, F. 620 silentem domum 848 per campos stilentes 862 silentis otium mundi Ood II nocte silenti. Med. 751 1ressimos induta vultus, Ag. 707 induit vultus feros, Med. 43 inhospitalem Caucasum mente indue, H F. 1144 exuit simulacra mens inferna, Tr. 562 aeuere idem, Phaed. 237 castos ritus, Thy 136 feros impetus, Phaed. 11 78 anima Phaedrum
id oro: ΗF. 335, 871, 7 i, r. 718 785, 859, Phoen. 543, 13, Mod. 44 sq. 148, 212, 758, Phaed. 285 Ag. 5, 886, Thy 613 sq. 847, O 23, 36, 23, 462, 469 642, 1269J rovisoro: Tr. 698 te revisat coniugis torus spectare: Tr. 32, Phoen. 68 Ag. 662, IIO. 103, 1839l despicor o do spectaro. do sideribus dicta): haod 785, ed. 477, do arbor nomus superanto Thy 656 prospicere: Ood. 4; respicaro Ood 112; conspicere: ΠΟ. 531. - audire: F. 1104 Tr. 112, HO. 1300, 1902l ox audiro: Thy 114. - sonti ro I F. 158 sentit linea piscem 956 Tr. 177, ed. 159 Ag. 824 Thy. 103, Ο. 2, 152, 1635J. - nosci ro: H F. 1229, cd 508 Ag. 113 es adiectiva nescius, inscius) nosse H F. 174, 234 , 341, r. 383, 693, Phaed. 290 II Q. 316. dubitars Ag. 140 incerta dubitat unda, cui eutit malo Thy 724 cadaver eum dubitasset diu hae parte an illa caderet. - timor o similia Thy 595 Cyclades pontum timuere, Ag. Ivel ventos nimium timuere suos, HO. 54 Ag. 853 arbor eaetimuit manus insueta carpi; Phaed. 38 arva pavere gentes Tr. 841 quae formidat Borean Enispe os torrere cum obiecto rem inanimam significant coniunctum: Tr. 674 sq. Maenas silvas terret. - gau-doro Tr. 43 sacris gaudens tacitis Eleusin HO. 135 nefas triumphuti; quori lugero plangore Med. 624 carinas stare querentes, H F. 1054 lugeat aether, II 21 plangant tantos arma dolores, Ag. 682 luetu plangente UO. 1886 mriatque granes Maenala planctusJ. - verbum pati do torra usurpatum, qua servitium tamquam a colonis impositum porsori Phaed. 289, 35 do inari, quod navibus tamquam domatur Med. 337, 365, do aliis rebus Mod. 728, Phaed. 1132. -- gravari Thy 10 maestae pedem terrae
27쪽
Tertio loco ponam verba, quae ad varias qua inter homines ipsos intercedunt rationes pertinent, velut iubere vetare negar recusare vocare similia ad res inanimas translata exempla quae in Senecae tragoediis leguntur, quamvis multa sint, tamen nihil quod memorabile sit praebent quam ob rem aliquot infra adnotasse sufficiet. his adiungo verba ad fidem at pacompertinentia si in F 754 legimus fidem dedit unda), Phaed. 1074 arte uetum fallit; cs Thy 481 sq. eum morte vitia, cum mari ventus fidem foedusque iungent proprium Seneca est pacificandi verbum ad mentem translatum, quod per se rarum proprio do is dieitur quos aliquis sibi reconciliat; cf. g. 225 mentem pacifica solus Claudianus in Rufin II praef. 20 similo aliquid exhibet Pieriis aures pacificare modis eodem modo regnandi vis rebus tribuitur cf. Phaed. 184 regnat furor, 982 fraus, Thy 679 superstitio exempla eius usus haud rara sunt apud ceteros poetas conseras velim Ovid. Met VIII 829, Am. I 1, 26 Her. 4, 12. si vento, qui mare perturbat, regnum tribuitur Phaed. 1013 regnante oro; cf. Verg. Georg. II 30 signis) per rumos victor perque alta cacumina regnat menti imperare dicitur hy. 19, of Liv. XXXIIII 31, 2 Cic. Disp. Tusc. II 4 al. cum obiecto rem
inanimam significante hoc verbum Seneca coniungit Oed. 89 imperat pinni puer taurum boum gregi imperare uno solo loco legimus r. 540 armenti come gregem paternum ducit et pecori immerat )Nunc ad eas locutiones, verto, qua ad bellum vel certamen pertinent Med. 16 perbene Seneca mare prima nave, quae Argo suit,
ad certamen provocatum osse dicit: Misi poenas mare provocatum.
candem imaginem praebent or C. I 35 7 sq. quicumque Bithyna cessit Carpathium pelagus carina et Stat Theb. VI 20 biremes seu stagna
Aegea lacessant idem verbo provocandi, quod in latinitate aurea itaugurpatum non invenitur, translata significatione usus os Silv. III, 35 Baetim, Mantua, provocare noli aliisque locis porro ut mare provocatum, ita aquas ipsas laeessentes fingit Seneca Phaed. 581 dura cautes)lacessentes aquas longe remittit simili modo translatum hoc verbum praebent Vergilius Aen. VII 527 aera sole lacessita et Stat Thob. IIII 41 curribus innumeris late putri arva lacessunt, coli. XII 604, 615. rebel-strarantur, cf. Verg. Aen. VIII 28 pontem indignatus Araxes, quod Oxemplum ad ri Quint. Inst. r. VIII 6, 11. 3 Phaod. 535 iussa dominum isti terra, Mod 337 pinus iussit pati verbera pontum. - Ag. 565 Isthmos Ionia iungi maria Phriseis elat. - ω. 68 rogos silvae negant cf. Ovid. Trist. III 10, 3 poma negat regio). - Phaed. 365 lassae senae lucem recusant. - Thy 795 nocturn vocat Iumina Vesper cf. H F. 1313, Phoen. 38 sq. aera iam bellum cient aquilaqueis nam signifer mota vocat. Cum verbis regnandi ot imporandi ad res inanimas translatis cohaeron verba parendi eadem ration usurpata Thy 986 nolunt manus parere; HO. 777 servit hoe Austro lutus 976 te non audit arctι i. o. tibi non obtemporat, tondi a te non potesti.
28쪽
laro apud aetatis Augustea poetas translatum non invenitur adiectivum rebellis tantummodo uno loco de amore dictum legimus vid. Rem am. 246), contra vel in prosa oratione latinitatis argentea usitatum est. Seneca eius rei haec exhibet exempla: ed. 107 einis Sphingis in nos rebellat et similiter de Achillo moi tuo Tr. 56, deinde Ag. 138 sudor rebellat anima cum morte luctari dicitur Phoen. 142 et Oed. 344, ubi legimus reluctari. verbi vincendi tam frequens translatio ost, ut labore eiusmodi locos colligendi supersedere possim unus tantum adnotandus est, cui memorabile aliquid inest, Tr. 966 imber victoe uultu eadit, ubi vultus cum lacrimis tamquam proelium committens cogitatione fingitur cum ceteri poetae o numero locutionum ad bellum portinentium eas praecipue translatas adhibere soleant, quae magis in universum dictae sunt, Velut pugnare et vincere, Seneca maxime locutiones ad singularia pugnarum genera pertinentes translata significatione usurpare solet, veluti bellum canere, tela mittere, arma deponere,
quibus metaphora fortior fiat cuius rei ut proferam exemplum, Ovidius do proeliis tantum Ventorum loquitur cf. p. ), Seneca contra ventos adeo tela mittentes facit Ag. 477. itemque Seneca propria sunt ira
cecinit bellum Thy bb i. e. bellum movit et g. 228 sq. animu quid primo impetu deFonis arma, quae imago a fugiente milite petita est.2. Verba, quae proprie de animalibus solis adhibentur. Cum ceteris poetis Seneca verbo volandi vel volitandi utitur, ut cuiusvis rei motum celerem significet Phoen. 47 zeflsos rotis olitare proceres, Phaed. 1061 praepeti cursu evolat monstrum illud a Neptuno mari emissum), r. 386 olant sidera, Phaed. 1141 olat ambiguis mobilis alis hora, quo loco tempus cum ave comparatur. inhiare, quod tractum est a lupis esurientibus, Seneca F. 16 translata vi posuit gazis inhians Horatium Sat. II, 70 sq. imitatus congestis undique saeeis indormis inhians mugiendi immugiendi verbum de strepitu boum voci simili usurpatur, veluti maris haed. 1026, soli H F. 521, ed. 173,
Thy 262 681, coli. r. 171, de ignis remitu ed. 383 et Thy 1064.
his adiungo verbum domandi de hominibus M vel natura robus β)dictum exempla quae apud Senecam leguntur infra contuli et locutiones nonnullas de re equestri et venatione desumptas. eodem modo atque
3 Cf. Ovid. m. III II, 33 luctantur . . . huc amor, huc odium. AEL Ovid. m. m 2, 78 e latragmen.' s. vid. Mat. X 519 volatilia aetas. ΗF. 33 749 Phoon 30 M., animus domari dicitur Tr. 19, Med. 506, Phaed. 413, aerumna Phoen. 78, HO. 1374l, s. g. 75, flammacti O, 276, cf. Phasd. 187.' Mod 2 domituram freta ratem al. cf. r. 81 maris vasti domitris Iolcos, Phaod. 85 magna rasti Creta dominatriae freti, Ag. 604 in Omitum bellum, si indomita verba.
29쪽
substantiva frena vel habena per metaphoram pro gubernaculo usurpantur, Verbum frenandi legimus Med. 3 de avo gubernaculo rogenda cetera exempla ad animum humanum pertinent, veluti Med. 866 frenare iras, Ag. 203 HO. 277. frena dare is dicitur qui nullo cohercente suas explicat cupiditates ita Ag. 114 da frena inquit Clytaemestra et omnem prona nequitiam incita ' haed. 49 sq. nutrix Hippolyto persuadens, ut Vitae ac morum severitatem deponat, ait nunc cursus rape, effunde habenas, quocum loco conserri potest Verg. Aen. XII 499 irarum omnes fundit habenas hoc loco breviter etiam perstringenda est verbi stimulandi translatio usitatissima, quam legimus Med. 591 ignis stimulatus ira, HO. 233, 16, et verbum iugandi H F. 852 sirgines nondum thalamis iugatae, es. r. 362 locutio Senecae valde accepta est sub ictu habere vel esse, quam non solum in tragoediis invenimus Thy 64b populum habet sub ictu coli Phoen. 530), sed etiam in libris soluta oration scriptis, veluti de ben. II 29 4 quam nihil sit mortale non sub ictu nostro positum et de consol ad Maro. 9, 5 tuta in noeenti sub ictu est' a venatione petitae sunt hae locutiones Thy. 287 dubit in laqueos sedem 491 plagis tenetur clausa dis sitis fera )3. Verba, quae propria significatione de naturae inanimata rebus ac
Nonnulla quae ad plantas pertinent sollemnem sermonis usum secutus Seneca ad alias res transtulit talia sunt florere Phaed. 436 domus florens,in F. 305, ΗΟ 1780J serere: haed. 49 sceler sata )Phoon 27 iacta sunt semina cladis Med. 26, ubi legitur querellas verbaque in caSSum ero, verbum aerendi huc pertinere mihi videtur, contra aliis locis, quibus orba serere et similia legimus, alterum serendi verbum, quod nectere significat, extare certum est quibus adde haec verba: carpere Phaed. 1078 carpens spatia . . porcurrens,' Η F. 874 uitam hora carFit i. o. consumit,' Phaed. 476, ed. 113 demetere Ag. 987ferro caput recidero et excidere Tr. 1128 stirpem recidi, H F. 1035
exeis est domuS. Translationes orborum ab igne et aqua petitas, cum longe frequentissimae sint, apud Senecam plurimas nobis occurrere per se elucet. metaphoram substantivorum pertractantes varios animi motus velut amorem et iram cum igne comparari vidimus talia substantiva cum verbis,' Cf. Phaed. 255 mentis strenue impetin. 3 CL Luean. V 29 sq. stare sub ictu fortuniae. ' Cf. vid Art. I 270, ubi blanditias plagae nominantur.' Cf. org. Aon VII 339 sere erimina belli.' s. org. Aen. VI 29 carpe viam. Catull. 68, 35 illi mea carpitur aetas.
30쪽
quae huic respondent imagini eamque continuant, coniungi solent, quare multi loci p. 10 citati huc quoque pertinent quibus exceptis omnia
exempla, quae talem Verbi translationem continent, infra adposui, in accuratius autem nisi rariora quaedam non pertractabo proprium Senecae est excoquendi verbum ita translatum, quod legimus H F. 10 aerior mentem aecoquat ignis), cum alii poeta verbo simplici quod nominatur utantur, veluti Verg. Aen. VII 34b sitim quoquo eiusmodi translationibus poetae et scriptores illustrare solent. cuius rei Seneca haec praebet
exempla: Ag. 19 austus siti, hy. 98 lagrat incensum siti cor 170 sq. qua siti eum percaluit sanguis et igneis zarsit facibus multo rarius
vorba ab igno tracta ad samem transferuntur, cuius usus exempla inveni
Thy 16 poma aecendunt famem et apud Quintilianum, qui Decl. 12 8
famem igneam adpellat ac mox o. 9 urentem fingit haud minus Dequente quam ea quas modo pertractavimus sunt translationes Verborum, quae comparatione cum aqua nituntur ita animus variis adfectibus agitatus cum mari fluctuanti comparatur, veluti Med. 390 aestuat Medea)o v. 943 adem a liberorum caede abhorrens, ut dubitationem suam illustret, dicit eo fluctuatur imagino maris ventis perturbati praemissa. idem verbum fluctuandi translatum repetitur Tr. 657 et Ag. 109. utramque translationem vel in prosa oratione invenias ut animi adfectus largius erumpentes designet, Seneca verbo exundandi quoquo utitur, quod in latinitate aurea non invenitur os ed. 24 mersus alte maguus exunda dolor et Mod 392 ubi se iste laetus franget Gundat furor. quem secutus Statius similem praebet imaginem heb. X 609 mundanti permisit verba furori et v. 166 Mundant stimuli i. o. furores a deo incitati. adfectus animi mergi propria est Senecae locutio os ed. 798 mersus timor, 24 mersus dolor). quae apud Statium quoque inVenitur Silv. V 1, 201 mersumque in corde dolorem saevus alit cetera quae huc pertinent exempla, cum nihil quod memorabile sit praebeant, infra invenies congesta.ε id tantum hoc loco adnotem Verbum influendi,
in Do amor Phaod. 641 pectus amor torret item Ovid. m. III 2 40), Ag 189 amore incensus, de furor o ira Phaed. 486 non illum avarae mentis in lamma furor, Thy 253 ardet furore pectus, oll. r. 280, Mod. 582 HO. 435 dum fervet manus, H F. 946 ira totus fervet cf. Med. 410 , de odio Med. 952 feruet odium, o dolor Mod. 72 semet dolor accendit, hoon. 352 fervet dolor, o curis Ag. 665 aeurunt quos Secretae lacerant curae, Med. 547 perusti pectoris curis, ad quem locum conseras Martialis simillimum XII 49, 9 cor meum perurunt, do cupiditato gloriae o. 620 rit gloria pectus, cs. Cic. Fam XIIII 5 hominem perustum gloria volunt incendere; Η F. 1240 eaetinctus pudor. Curi. HII 16 12, VII 5, 3 Hor Sat. I 2, 14, Ovid. Fast. ΠI 299 al. sumo ot similibus robus aspius hoc verbum usurpatur in latinitato argentea, os ΗF. 911, haod 103, ΗΟ. 175il addas Sil. t. II 631, Stat Thob. XI 431. undaro in eadem re dictum invonimus Sen. r. 20, ad quod consoras org. Aon. II 609, XII 673. Fluor Thy 397 aetas per tacitum luat, Phaed. 451 Optimos vitae dies
effluere prohiberies Thy 36 fluctuque regnum eastis,ssiduo ferat), Thy. 37 effluant