De troporum in L. Annaei Senecae tragoediis generibus potioribus

발행: 1895년

분량: 186페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

31쪽

quod legimus translatum Thy 536 influentis fortunal, Seneca proprium esse nec solum in tragoediis, sed etiam Epist. inveniri, quo loco illiti desperandum est inquit posse nobis tantum bonum inhere ceteri voluti iv. III 26, 7 verbo adfluendi in hac re utuntur ex verbis a reliquis natura viribus petitis, quae sunt tumere ' flaro tonare, primum verbi loco altero commemorati singularem usum breviter perstringam. dicit enim Seneca H F. 183 gens hominum statur rapidis obvia fatis. nusquam certe alio loco verbum flandi hac translata signification positum nobis occurrit, nihil tamen in hoc tropo quod mirum sit inest, cum saepius satum vel ortunam cum procella comparari substantivorum metaphoras pertractantes viderimus deinde adnotem ad Phaed. 1007, ubi legimus subito vastum tonuit eae alto mare, verbi tonandi translationem ex Graeco exemplari fluxisse Euripides enim Hipp. 1201 sq. fragorem,

qui ippolyti equos terruit, cum tonitru comparavit ἔνθεν τις ti χθύνιος ως βροντη βαρυν Ouον αεθηκε φρικῶδ κλυειν adde r. 174

nemus fragore asto tonuit et imaginem, qua aeris serenitas post tempestatem significatur, Ag. 21 tuum numen Serena. 4. Verba, quibus motus aliquis significatur. Verbi currendi translatio ita pervulgata est, ut exempla apud Sonccam extantia breviter collegisse sufficiat itaque currero dicuntur

dios o sidera Phaed. 333, ed. 219 504, Thy 699, in flamma Phaed. 644 cs. 738), aquam F. 288, 1328, Phaed. 6, ΗΟ 85 629, 780l caput abscisum

Thy 729, non minus substantiva a sensibus sevocata currentia finguntur,

veluti vita ed. 891 me media vehat sit decurrens via cf. H F. 178,

dona); Phaod. 205 uitque luxvii Tr. 84 per olla fluant apilli, Ag. 895 fluentes sinus.

fundoro iusque composita de capillis r. 468 Ag. 314 infundoro ed. 99, persun-doro Phaed. 394, 802 offundorom F. 72, ed. 403, 16; de igno vo lumino H F. 1058, Mod. 793, ed. 11 es fundere umbras Ool. 1553, infundere Phaod. 154, suffundero IIIo 1 405 igne suffuso genael perfundere nube caput od 1000 cf. 553, animam effundere Phoen. 142, orba Med. 554, Thy 905, modo carmina Ag. 584, Ho. 1080J, convicia Mod 113 do hominibus adfusus hoen. 475. Od. 71 Tr. 1076, effusa turba Ag. 253, vates corpus effusa 786, infusos artus Isod 946. - hauriro auribus Ood 385 Ag. 31; i. q. consum re haed. 695 Ag. 414, exhauriro adoni signification Phaed. 470 Ag. 702ὶ; pectore ex imo impetus Med. 04, nefas amorem Phaed. 1193. - morgi ii dicuntur qui inseros in terra ventro conditos adeunt cuius imaginis Senoca aliquot exhibet exempla: F. 422 Tr. 198, Phaed. 1203, L H F. 276, 279, 317. - spargor Ag. 465 noae prima caelum sparserat testis, ubi Sensea imitatus ost vid. Met XI 309 noae caelum sparserat astris, Η F. 20 tellus sparsa nuribus; do igno vo luco F. 135 aspersa die

dumeta rubent saepius poetae verbum simplex ad lucem transseriint; cs nemus Spargena umbras Ag. 4. cetera ommittantur. Tumore iratus aut superbus animus dicitur F. 68, r. 1096 Phoon. 352,

Thy 268, 37 Ag. 58 corde tumefacto. HO. 363J ΗF. 28 sq. 1332 sq. Phaed. 76 sq. curSti assere de astris.

32쪽

Phaed. 446), sormam O. 385 cs Med. 860 agante formu), mensi F. 108 mens repetat pristina cursum serpor dicuntur amnisino. 89, flamma vel ignis Med. 819, ed. 312, coli. r. 1054 via ed. 284 somnus genis obrepere fingitur Tr. 441 cf. Verg. Aen. I 269 furorem montem pervagari legimus Ag. 775. similiter Cicero dixorat de legg. I 32 molestiae laetitiae eupiditates timores similiter omnium mentes pervagantur. verbum intrandi, quod proprio de hominibus dici solet, ad alias res transfertur H Ο. 538 sirus intret medullam es Verg. Aen. VIII 389 atquoado ros quae cogitationi tantum subiectae sunt hac imagino tamquam animantur, es. Ag. 285 non intrat regium limen fides, Thy 451 seelera nouintrant casas, o G10 sqq. eum magnae patuere fores, intrant fraudes cautique doli ferrumque latens rerum inanimarum vagus motus verbo orrandi illustrari solet.' variavit aliquantulum hane significationem Seneca, cum haed. 12b membra dilacerat Hippolyti, qua ordino incerto in feretro iacent, errantia dixit disiecta, genitor, ita hortatur chorus Theseum, membra laceri orporis in ordinem dispone et errantes loco restitue partes ubicumque hoc verbum legitur, motus auditur, quod in hunc locum non cadit proximo accedit illud Statii Theb. V 04 errantes per via utilia plumae, quae in nido dispersae cogitantur, postquam serpens pullos devoravit attamen vel hoc loco pluma auris motae intellegi possunt spes et similia inter homines erraro Seneca diei H F. 163 spes immanes urbibus errant trepidique metus, quocum loco conseras Lucan. I 20 sq. magnusque per omnis erravit sine voce dolor in corpore terrorem borrare Seneca dicit hy. 966 vagus intra terror oberrat. accedunt duo loci inter se simillimi, quibus respondentes apud ceteros poetas non inveni: H F. 1193 quid hoc manus refugit hic errat scelus, i. e. hic scelus versatur, in mea manu haeret et Thy. 473 rogat timendum est errat hic aliquis dolus i. e. Versatur, latet. Maenandrum, qui curvato alveo modo huc modo illuc fluat, ludero dicunt poetae, velut Ovid. Met. I 246 et VII 163, item Senecam F. 684 ineertis agus Maeander undis ludit omnino hoc verbum de motu saepius repetito usurpatur, cf. Ag. 770 ad ora ludentes aquas o Thy b92 ludenti umbae.' verbum fugiendi ad res in animas translatum tam

' Praecipuo aquam orrantem fingunt poetae, es. Verg. oorg. III I et Son Phosen. 606, Od. 284. Claudiani vorba in Rufin II 3 sq. oberra intra tecta timor cum o loco con-

Verbo proludondi translato Sonec usus os Tr. 182 proludens fatis, Phaed. 1061 prolusit irae, Med. 07 prolusit dolor; cs Epist. II 23 per has mortalis aevi moras illi meliori ita longiorique proluditur.' orbi aetivi fugandi haec habes translationi Oxompla Thy 460 mare fugamus mole, idom soro filo. 82, F. 40 Iebilem eae mira fuga vivitum, Mod. 859 pallor fugat ruborem, coli. IIO. 252, Med. 43 ira pietatem fugat.

33쪽

saepe nobis occurrit, ut de tropo iam non cogitatum esse adpareat, rarius transfertur terga dare, quam locutionem legimus et Ovid. Met.

XIII 143 felleior aetas terga dedit et Ag. 228 qui terga vertis, anime'

surgero quoque dicere solet Seneca de animo eiusque adsectibus: Tr. 022 surgent animi iacentes, Ag. 868 anime, consurge, ) F. 1157 eaeurge, i=qus, hy. 944 sumens dolor, Med. 49 strario Gurgat dolor, ΗΟ. 792 ex Leonis coniectural Med. 02 legimus ineumbe in iras animo). hoc verbum vi laborandi in aliqua re usurpari solet 'in iras

incumbere singularis est locutio aptissimo hoe loco de verbo incubandi exponam, quamquam motum sane non significat Seneca propria

est dictio adfectus animo incubare, quam duobus locis legimus Phaed. 99ineubat maestae dolor et 26 incubat menti furor mortem alicui incubare Seneca hy. 40 codem modo dicit ac Vergilius en Ira ponto norincubat atra nam mors tamquam perpetua nox est prope autem accedit

ad Seneca locum Stat Theb. X 30 sq. tali miseris deus aliger umbra ineubat labi et adoro saepissimo in rebus incorporeis dici satis notum est, quam ob rem locos qui huc pertinent breviter infra perstringam. in ad verbum excidondi id habeo quod adnotem Phaed. 590 Thesei uxor, quam animo relictam submissamque genu Hippolytus exceperat,

animam et miseriarum suarum memoriam sibi redire querens dicit: quam bene ereideram mihi, i. e. quam bene mens me reliquerat absolute

Ovidius hoc verbum posuit Art. 539 ereidit illa metu, excidoro sibi 'apud Senecam solum et loco citato et in libro qui inscribitur do ira III 14, 1 invenitur haec verba omnia subiectum secum habent, quod propriae significationi non convenit adiungo verba cum obiecto ab eorum vi propria alieno coniuncta descendere transcendere moliri, qua proprio usurpata bioctum quod locum significet flagitant Phaod. 66 legimus descendi ad preees idem fere Vergilius dixerat Aen. V 782 preces descendere in omnis, Linor C. VI 29 58 sq. ad misera preces decurrere. transcendere vi superandi nusquam in aurea, saepe in argentea latinitato nobis occurrit ita legimus apud Senecam r. 213 transcendere annos 702 aetate avum transcendat, Thy 912 vota transcendi mea et

apud Silium Italicum I 22 florentes annos viribus tr. IIII 428 annos faetis IH 60 faeta tuorum et apud Statium Silv I 4, 125 sq. tu rotea

CL Ovid. ex Pont. III 3, 31 Maeonio consurgere carmine. Lapsae res dicuntur H F. 646 Thy 616 658, lapsi, qui sunt insolices, Tr. 696, lapsa domus ΗF. 250, do mento ac memoria positum habes r. 50 labefacta mens gueetiuit, ed. 18 memoria longo assa sublabens situ. - adoro legitur H F. 201 alte virtus animosa cadit, Tr. 951 cadentem Frma usiritum, Med. 98s cecidit ira, Thy. 573 minae saevi ecidere ferri, 588 entis cecidere vires 1066 cecidit in cassum dolor, HO. 168 reeidit impulsus dolori Oxcidero Mod. 56 eaecidimus tibi, i. o. si oblitus es, es. 562, ΗΟ. 367, 1332J Thy 51 animis odia damnata eaeeidant, illo. 1446 quum bene recideras, dolori IIo 357.

34쪽

dignus saeeula et Euboici transeendere pulveris annos V 3, 25 Pylias aevi transcendere metas metiri et composita in aurea latinitate do loci spatio usurpantur,' raro do tempore unum exemplum huius usus invenii Lygdam eleg II permenso tempore lucis apud posteriores saepius haec translatio invenitur, in Senecae tragoediis duobus locis, Od. 740 aetatem permensa et H F. 742 permensus aevi spatia singulariter Med. 611 dixit illo emensus Iubores; attamen aliquid de insolentia huius tropi detrahitur, cum hoc loco do periculosa via Argonautarum agatur simile legimus apud Sil. It IV 53 sq. duces pelagi terraeque laborem diversum emensos' b. Verba, quibus aliqua actio signincatur. Hoc loco commemoro verba eradere tondere similia Thy 520 Seneca dicit eae animo tumor erasus abeat verbum eradendi iam aureae latinitatis poetae ad animum transtulerant ita legimus Hor C. ΙΙΙ 24, 51 sq. eradenda cupidinis pravi sunt element et Phaedi'. prol. l. ΙΙΙ leurum habendi penitus eorde eraserim idem verbum invenitur in Senecae Epist. Ι 11, 6 vitia eradere tondori plantas poetae dicunt, sive lalce metuntur,' sive morsu animalium carpuntur, qui verbi usus cohaeret cum illa imagine, qua soli arborum herbarumque cum hominum omiscomparantur, sed de aliis etiam rebus, quae depascuntur, usurpatum

verbum tondendi legimus ita apud Vergilium Aen. VI 597 sqq. rostroquo immanis fultur obunco immortale iecur tondens fecundaque poenis viscera, quo loco poeta illud Homeri Od. XI 578 γυπε παρ αιρον imitatus esse videtur Vergilii locum sine dubio anto oculos habuerunt Seneca Ag 18 tibi tondet ales avida fecundum ieeur et posto Sil. It XIII 839 tondetur

praecordia rostro alitis amputari dicuntur aut homines, qui e re publica removentur, Velut si a medico aegrota membra de corpore humano abscidantur, aut res, quae imminuuntur. Med. 530 legimus longa olloquia an ut i e restringe, quo loco excepto huius verbi translata significatio in poetarum oratione non invenitur eiusdem tragoedia v. 650

dicit poeta perarate pontum imagine ab agro, qui aratur, petita hoc

verbo composito Seneca solus translato usus est, apud ceteros requentatur verbum simplex arandi cs. Verg. Aen. II 780 vastum maris aequori Translata die significationa percurrendi, ef emetior Verg. En V 628 VII 160, XI 244, Georg. I 450, permetior Aon. II 157, romotiora 181, ΙΙΙ 143, atquo ita apud Sonecam ΙΙF. 393 regna permensus, Phaed. 40 longinqua . . . emetiemur, Ilo 1477J; instari adom significationa legimus Phaed. 506 et Sil. It V 58. In Statii vorsibus Silv. IIII 4, 88 sq. iam Sidonios emensa labores Thebais optato collessit arbasa portu adfinitas quaedam cum Sonoea loco inesso vidotur.' G. Verg. Georg. I 290, anse Mossall. 172, Son Phoen. 180. ' CL Cie Phil. VIII 15 Tae Hisi. II 69 Mnerum amputare.

35쪽

arandum Ovid. Trist. I 2, 76 III 12 36 al. Tro. 959 sq. legimus in totos la et tantum gregem dividere matrem verbo dividendi in uno homino, qui compluria simul munera exequitur, Statius quoque usus est Thob. II 588 et partes pariter divisus in omnes, saepius hoc verbum de animo, qui dubitando quasi in diversas partes distrahitur, dictum nobis occurrit. )Veniamus ad verba seriendi. feriri animum adfectu locutio ostlatinitatis argentea propria, qua Seneca quoque usus est haed. 293

Cupido virginum ignoto ferit igne pectus et r. 1153 tam fortis animus

omnium mentes ferit i. o. efficit, ut mentes admiratione stupeant similia

exempla habes Stat Theb. III 423 et Valer Flacc VII 378. eodem modo pulsar animum ad socius dicuntur Ag. 134 invidia pulsat pectus IIIo.1403 impulsans dolori, os. Verg. en V 138. excutere significat inquirere, examinare apud Ciceronem Curtium Quintilianum, Sonoe hoe verbum singulariter cum obiecto personali coniunctum in poeticam orationem recepit F. 580 oecutiunt reos iudices inserorum) calcare,

quod est pede seri ro, saepissime a Livio es. XXXIII 2 l aliisquo

pro contemnendo usurpatur itemque a Seneca Med. 253 superbo miserias ealeem pede otio. 637 calcet ut omnes idom pari signification verbo proculcandi usus est Phoen. 193 fata proculcavit, quod tantum in latinitatis argenteae prosa oration ita usurpatum inveni; s. Suet. Vos p. 5. sententia vero ipsa ex vid. rist. VI, 10 sumpta est, ubi legimus imposito aleas mea ut pede. vapularo, quod verbum est vulgaria sermonis, proprio nisi de homine, qui baculo aut loris verberatur, non dicitur. Seneca, quem identidem locutiones prosa orationis proprias tragoediis inseruisso vidimus, hoc verbum ad turrim transfert, quae venti impetum ae vim excipit, Ag. 93 turris pluvio vapulat Austro. simile quid habes Quaest nat V 7 6 vita quae proeulis mari fuerant subito eius aecessu vapulaverunt. de verbis flectere volvere at infra quaedam adnotabo. hoc loco tantum dicam locutionem somnia solu-

CL Verg. Asn. IIII 85, VIII 20 , ad quos locos consorsendum os illud Homori D. XIIII 20 μ αενος κατα θυαον tamquam usitatissimam imaginem hi adsero Tr. 34 ingentes acuebat iras, Phaod 1059 se aetiit atque iras parat.' Multa qua hue partinent cottidiani plano sermonis sunt nequo ser digna qua commomorontur, voluti Phaod. 1125 levius ferit leviora deus, Thy 23 imperi quassa est fides, Od. 833 concutere felicem statum 793 paterna regna discutient metum, IID. 1417 abeat excussus dolor al. Fleetere armen logitur Ag. 335, volvero Tr. 387 saecula, Mod. 402 certus mundus evolae vices Thy 419 in metus revolvor es. Ovid. et X 335 quid in ista revolor'; od. 23 volvit minus, s 561, ed. 764 curas revolpit animus cf. Lucr. VI 34 volnere curarum tristis in pectore fluctus), Med. 466 revolvat animus i. q. rem iniseatur, Ag. 64 vorsar Ag. 126 quid tacita versas i. q. locum reputas, Mod 393 Secum versat scelus, torquero Thy 424 consilium torques i. q. voxars Phased 442 se ipse torquet, Ag. 5 ipse temet torques, 420 dubia plus torquent mala, HO. 170, 276J; es. F. 111 me versate Furiae et g. 13 maiora cruciant.

36쪽

tundi H F. 1083 Sonocas propriam esse eundemque solum res humanassato rotari finxisse compluribus tragoediarum locis Phaed. 1123 quanti casus humana rotant, Ag. 72 casus Fortuna rotat, Thy 618 rotat omne sutum, HO. 703 quae te rursus fortuna rotat IT 1 quis te usus rotat pl. idem soro Quaest nat. I 35, 2 legimus sic ordinem fati rerum aeterna series rotat. addam pauca de verbis vinciendi alligandi similibus usitatae sunt locutiones veluti devinctus pudor Ag. 37, amore vinctus Phoen. 39. somnus vel torpor, qui homines libero membrorum usu privat,

corpus alligare dicitur ΙΙF. 1079 sq. Somne preme desinetum torpore gravi sopor indomitos alliget artus et Ood. 182 piger ignavos alligat

artus languor, quibuscum locis quodammodo comparari potest acuV.

Atal. D. 11 R. ultum alligat quae tristities fidem albigare r. 611, hy. 972 vel astringere Med. 145, ed. 04 iuris scientiae sollemnis erat locutio. Med. 145, ubi legimus arto signore astrictam fulem dirimit, adiectivum 'artus', quod ad vinculum pertinet, cuius vice pignus fungitur, eleganter oum hoc substantivo coniungitur pignus artum vinculum fuit, quo fides astricta est; cf. Cic. do oss. III 111, ubi nullum vineulum ad astringendam fidem iure iurando artius esse dicitur Seneca propria os dictio

Thy 161 famem alligari a Tantalo, qui dentibus collisis eam supprimere studeat, et UF. 710 locum spissa caligine alligari idem solus verbum

rodimiendi proprie dicitur caput corona aut mitra redimire, pocula sortis similia - elegantissime ad mare transtulit, quo insula cingitur, Ood 488 Naros redimit ponto, cuius rei exempla ei praebere potuerunto Graeci, qui sine dubio verbo στεφανουν eodem sensu uti solebant,

voluti Quint. Smyrn. V 99 πάντα ἄρ' ἐστεφάνωτο βαθυ ὐύο 's ὀκεανοῖο conseras etiam Theocritum, qui Id. XVII 67 Delum κυανάμπυκα adpellat), et verbum coronandi ita adhibitum ab Ovidi Mot V 38 silua

coronat aquas Phaed. 409 sqq. nutrix Hecaten precatur, ut animum Hippolyti castum rigidumque mitiget atque amore imbuat innecte mentem, inquit v. 16 sq. torvus aversus fero in iura Veneris redeat 'montoni inne etere', quod est amoris tamquam laqueis captare, singularis est locutio, quae ex Senecae officina prodiisse videtur contra dolos noctore' Sen. r. 28, Phoen. 120 Tr. 523 astus callidos usu pervulgatum est. 'verba nectere, quocum usitatius illud 'sermones serere conserendum est, dictio ost argenteae latinitatis poetarum propria e Med. 92 Sphingaeaeeis uerba nectentem modis et Stat Thob. VIII 36 talia neetebant. ito 'moras nectere argenteae est latinitatis extat hae loeutio Ilo 10

o do ira ΙΙΙ 39, apud Valerium Flaccum III 374 sq. et acitum Ann.

XI 14. Med. 281 etiam moras serere legimus, quod verbum eum mora coniunctum alio loco non invenitur Phaed. 9 sq. nemus alta temitur alno

CL Thy. 21 sq. res deus nostras celeri citatus turbine versat.

37쪽

poeta perbene silvam cum textilibus comparat, ad quem locum proximo accedit Theocr. Id. VII 8 αιγειροι πτελεαι τε ἐυσκιον θλσος φαινον. eadem imago subest Martialis locutioni tertilis umbra XII 31 1 alio loco toxendi verbum de silva usurpatum non extat. sequantur verba seribendi ingendi similia H F. I90 dies morti alicuius praestitutus eriptus dies nominatur, id quod Senecae proprium est, cum neque poetae neque scriptores verbo simplici hac translata signification utantur nequo id quod legitur Med. 320 leges seribere ventis eodem modo dictum ullo loco invenias ut in seribendi ita in transcribendi verbo Seneca usitatam rationem aliquantulum excessit hoc verbum significat primum em aliquam per iuris sermulas alicui in possessionem dare', translato autem omnino transferre, deinde etiam est aliquem in alium statum vel ordinomtransferre et praecipue de colonis dicitur, qui in alium locum deducuntur cf. Verg. Aen. Ἀλ), quam significationem translatam Seneca

admisit solus et in tragoediis Thy 13 in quod mutum transeribor et in Epistulis 4, 2 cum te in viros philosophia transcripserit). certo

quod si alia argumenta deessent, vel tales singulares locutiones, quae tragoediis cum libris pedestribus communes sunt, vetustam illam fabulam nunc prorsus reiectam tragicum et philosophum homines diversos fuisse irritam sacer possunt caelum stellis pictum esse, quod legimus Med.

310 stellis pinuitur aether et Thy 834 vaga picti sidera mundi imago

est a Seneca adhibita quatenus nos colligere possumus primo neque inepte ea excogitata videtur, cum eaelum caeruleum innumeris stellis resertum re vera speciem straguli auro intexti praeserat conserri potest Ovid. Fast. IIII 430, quo loco humus variis floribus ornata picta inducitur. )Iam addo verba, quae aliquo certe modo ad locum pertinent, veluti obsidere gravare premere obruere alia Seneca mentem adfectibus occupatam obsessam adpellat Ag. 136 inter istas mentis obsessae

otiam Stat Thob. V 18 sq. plaga caeca superne eaeitur nubem dicitin poetaolatinitatis aurea vorbo toxondi translata signification non utuntur nisi ita ut res hominum manibus composita significontur ita dicitur do navo, voluti Varg. on. XI 26;es solismno illud pino toxta Catull. 64, 10, Ovid. Met XIIII 530 sq. Trist. I , , Fast. 506 do trabibus, quibus equus Troianus constructus erat, org. Asen. II 186 Obora texta de labyrintho V S iter textum parietibus caeciq. verbum subtexendi uno loco excepto Iuv. VII I92 translatani solum vim habat, L hoon. 422, Phaed. 56. Verba similia, voluti macular contaminare alia, tam aspe translata apud omnes scriptores leguntur, ut qui huc pertinent locos x Sonaea tragoediis depromptos breviter adnotasso sufficiat: r. 100 maculate superos, 100 manes, Phoseu 344 maculatos lares,

620 regna maculata, Phaed. 252 hai d te, fama, maculari sinam, Ag. 28 Fortuna maeulavit patrem, Phaod. 690 se stupro contaminavit, F. 126 pol ut animo mederi, IIIo. 816 met inquinentur, 1454 laudibus maculam imprimam i, Phaed. 893 Iubem Mane pudoris elue cruor, Thy 512 diluere cuncta, Med. 269 puta re9na.

Dimisistione phil. Vindob. V.

38쪽

faces, cui usui Petronius Sat. 99 so adiecit dicens ira mentes obsidet. eodem modo res, de qua cogitatur, animum obsidero dicitur, os Phaed. b60 semina obsedi animos et Iustin. XXXII 4, 15 paelices animum senis obsidebunt denique r. 989 Hecuba se cladibus obsessam dicit;

undiquo enim mala in eam tamquam corruerant similiter legimus ΗF. 112 seetora tantis obsessa malis verbum possidendi translatum usitatissimum esse nemo nescit Senecae conseras velim haec exempla:

Ag. 711 palla genas possidet et H F. 282 quidquid atra nocte possessum latet, quocum loco congruit Mart. V 76 6 possidet umbra nemus vallare, quod proprie est vallo munire, saepius ita ut eandem vim habeat quam circumdare ponitur, veluti Lucr. V 27 hydra enenatis allata colubris, cui loco est simillimus H F. 984 sq. Tisiphone caput sersentibus vallata in Herculis quoque Oetaei parto postorior duobus locis hoc verbum legimus, v. 1935 allantque ferae tempora dentes i. q. pollis leonis et v. 1194, ubi Hercules se pugnantem cum hydra anguibus vallatum fuisse dicit. )Ultimo loco quaedam verba adiungere mihi liceat, quae ad ea quae protulimus genera reserri non possunt ingerere alicui aliquid saepius dicitur eadem vi, qua aliquem aliqua re adficere, veluti iv. II 4b, 10ι probra ita Seneca quoque dixit Med. 236 flustitia ingere 461 i. supplicia, 132 funus ingestum patri ita tamen ut idem sit quod addere hoc verbum solus quod sciam Seneca adhibuit hy. 731 scelus seeleri ingerit. Phoen. 17 sqq. idem de Oedipode oculos sibi offodiente hae dixit: timida tune pars eaput doxtra libani haustu viaeque eupientes sequi edualto los tamquam libatio enim glandes elisae cum sanguine permixtae in terram offluunt simile quid raobet Ovidius, qui lacrimas cum libatione mortuo amico oblata comparat ex ont. I 9, 1 sq. iure igitur luerimas Celso libamus adempto, eum fugerem, viso quas dedit ille mihi.

Ceterorum vorborum quas huc pertinent translationes in sorinouo Latino D quontissima fiunt nequo inna rationi ornanda causa a admittebant scriptoros ot poeta quam necessitat quadam coacti quare hoc loco xempla o Sonoea potita brovitor

numorabo. Θger Tr. 27 vano fulgore tectum nomen, 33 quidquid subdolo vultu tegis, Phasd. 858 perplexa magnum verba nescio quid tegunt al. condar Tr. 680 pectore imo ondita arcana, Volaro Phaed. 721 scelere velandum est scelus infigere Ag. 723 flammas pectori inmas, similiter Thy 97 HO. 451, obruor Ag. 151 seelus scelere obruit, Tr. 416 et HO. 757 obruta malis , L H F. 1182 o Med. 207, Phaed. 775 tempus te tacitum subruit al. gravaro H F. 628 domum clades gravat Phaod. 859 gravet meriem dolor, Ag. 49 pudor nutius granat, pro mors Phasd. 520 somnus membra, F. 436, Ag. 493 tenebrae, Med. 159, 242 fortuna, Π F. 352 invidia ac sermo popularis, Phaod. 950 mala, s I 203, Thy. 29 trosse malorum pressum, Tr. 1061 Iudes, Med. 462 ira regalis, F. 736 suo premitur eaeemplo nocens, ed. 798 mentem timor, Tr. 595 quos premis luctus, dolor, sundar H F. 346 vires sulciro Tr. 27 umeris tuis stetit illa decem fulta per annos, Phaed. 214 mno fulti rolovaro H F. 856 igne praelato rele

vare noctem os uetum famem sitim morbum roto varo.

39쪽

verbum litandi translatum legitur Ag. 577 postquam litatum est Iliosos Cic. pro Flacc. 96 singulariter signification destinandi, devovendi Med. 020 prura quae tibi dolori litarem aetatis Augustea poetae non.

nullis locis ros, quae aliam rem in se continent, tamquam custodientes pam inducunt ita Hor C. III 6 5 sq. dixit puries), qui Veneris latus custodit et Catuli. 4, 19 vellera irgati custodibant calathisci. Seneca adeo rei, quae mente sola intellegitur, custodientis munus imponit Oed. 704 mna et stodit metus verba clauso ore ustodire, quod legimus Ag. 718 sq. singularis plano est locutio restat ut dictionem Senecae propriam commemorem sinum sub dueere, quod idem est ac recusare, Thy 430 sq. evr bonis tantis sinum subducis similes locos adferre licet ex libris Senecae prosa oratione conscriptis, pist. XVIII 1 sinum laeta merum

lucrum est et de vita beata 23 quid e editis sinum fl

Metonymia est tropus, quo nomina, quae ratione causali vel simili quadam adfinitate coniuncta sunt, inter se permutantur, id quod ex Ciceronis verbis, quae leguntur in libro qui orator inscribitur s. 92 sq. , colligere licet 'mutata verba ea dico), in quibus pro verbo proprio subicitur aliud, quod idem significet, sumptum ex re aliqua consequenti;

. . . hane . . . uετωνυαίαν grammatici vocant, quod nomina transseruntur.'

Metonymiae exempla, quae in Senecae tragoediis leguntur, pertractaturus primo loco huius tropi id genus ponam, quo nomina ratione causali conexa, dico res ossicientes et effectas inter se commutantur, set cum plurimis locis accidat, ut res efficiens aut effecta, quae sensu subiecta est, cum enecta aut efficiente, quae mente sola intellegitur, commutetur, has utrique generi partes, quoad fieri poterit, subiungam.

Res efficiens ponitur pro re effecta deua utpote alicuius rei auctor, sive ea aevocata est a sensibus sive iis subiecta, pro ea ipsa ponitur cuius usus in oratione poetica pervulgati plurima in Seneca tabulis extare exempla sacile intellegitur veluti ponitur nomen dei pro surore ab eo in- eitato ed. 231 pati Phoebum et g. 800 dum zeluia deum Casandra), qui loci proxime accedunt ad eum qui extat Verg. Aen. V 77 sqq. t Phoebi nondum patiens immanis in antro bucchatur vates, magnum si pectore possit Meussisse deum his adde Med. 383 recepto deo, ed. 298, ΗΟ. 244 porro deus pro rebus ab ipso procreatis nominatur, veluti Ceres Bacchus Mars Venus lares penates locos ad hos deos spectantes, qui in Senecae fabulis leguntur, in se habes subiectos. )

3 Coros dicitur pro frumento F. 697 Phoon. 219, 371 Phaod. 969, sed 4s, uno loco pro cibo Phaed. 373 Bacchus pro vitio It F. 97, Phaed. 45, ed. 566 Ag. 886,

40쪽

Ros sensu subiectae eodem modo adhibentur ita sol in oratione poetica dio significat notione noctis opposita, in prosa oratione tantummodo pluralis soles pro diebus seronis, quibus sol fulget, admittitur. ita legimus Phoen. 16 post multos soles uno loco Tr. 374 Seneca soles de hominum vita dicor ausus est. - r. 357 sq. legimus: Calchas , cuius ingenti mihi mercede constant ora, quo effatum illud a Calchanto editum significatur, phigeniam dea iratae immolandam esse, ut Graecis via in Asiam pateret ceteri poetae, tantummodo provoce, lingua ratione dicendi in universum magis dictum usurpant, nusquam de certo quodam dicto quam rem ut demonstrarem, exempla

qua in Vergilii et Ovidii carminibus leguntur collegi vocem significatos Hor. 7, 101 noto ore Fast. I 474 ore pleno, et VIII 521 ore supremo mi dem tot glen Hauche eines Mundes , linguam Aen. II 423 ora sono diseordia, XII 837 Deiamque omnis uno ore Latinos . . una eademque lingua rationem dicendi plurimis locis, veluti placido ore Aen. VI 194,

Mol. II 146 sq. VIII 703, XI 282, blando ore Met XIII 555 cs. rist. 1, 17), ore favente Trist. III 13, 18, ex Pont. II 5, 20 magno ore Aen. XII 692 es o Pont. IIII 16 5 magni oris sit Mol. VIII 396 magniloquo ore), eri oris ex ont. ΙΙ 7, 23, fessi oris et X 19, obseuri oris de Sphinge n. 377. cum igitur, ut vel o Vergilii ot Ovidii exemplis cognosci

potest, voce oris pro usu tantum vel ratione loquendi utantur poetae, nusquam pro certis alicuius verbis, statuendum est Senecam loco illo Tr. 357 sq. paullo longius processisse. - usitatissima metonymia est sanguis

do genere vel rigine hominis dictum, quam apud Senecam his locis invoni H F. 309, r. 463, ed. 203, 37, item semen pro liberis; sΗF. 988 Lyci nefandum semen, r. 536 in ortus semina Murgunt uos de Astyanacte adde manum eadem ratione, qua res efficiens pro effecta ponitur, pro auxilio sortitudine ultione aliis rebus usurpari, qui usus apud omnes fere poetas invenitur plurima eius rei apud Senecam habes exempla, veluti H F. 818 tunc et meus esseaeit Aleides manus dicit Tho-seus, i. e. tunc meo auxilio ei Opus fuit cetera infra enumeravi.

Thy 65, 467, 701, 00, 15, 73 983 987, uno loco pro uvarum suco, Od. 157 plena suo vitis Baccho Mars pro bello, pugna Tr. 185, 83, Phoen. 26, 30 Phaod. 465, Ood. 275, 46 Ag. 21; onus pro amor Tr. 304 Phaod. 211, 237, 339 447, 462, 469, 21 Ag 183, 275, 299, 27; lar laros pro domo IIF. 197, 379 Phoen. 511, 594, Mod. 21, 24 478 Phaod. 863, ed. 258 672 690, Ag. 6, 782 HO. 100, 246, 318, 35s, 1492, 1800l, eodem modo penates Phoen. 663, Med. 450, Phaed. 89, 209, ed. 23 Ag. 396' Thy 24 HO. 579.

In org. Aon libris hae imago somplis vicies invenitur, es Braumuelleri 2 sq. CL Verg. Goorg. II 151 sq. saeva leonum Semina.' Manli pro auxilio Μod 749 vestras hie dies quaerit manus, si utere hae manu, Thy 243 manus poscuntur meae, HO. 291, 328, 533J pro sortitudino a vi

SEARCH

MENU NAVIGATION