M. Fabii Quintiliani Institutionum oratoriarum libri duodecim, summa diligentia ad fidem vetustissimorum codicum recogniti, ac restituti

631쪽

rumqlle oadera examinantur felicius,&exhibentur. Quid, . quod elleriter nata, celerite etiam intereunt Et Horatius etiam in nonum annum premi, quo feliciter sub ineu- de retractentur, opera monet. Idem reprehendendum Carmen ait, quod non coercuerit multa dies & multa li-

lςtitasque non addit illi pondus solidum aut duraturum, neque exactam pulchritudinem at temporis longinquitas la. bori vel uiscenetato accedens, ei quod nascitur, robur firmitatemque adiicit. Seneca nihil ordinatum esse dicit, quod praecipitatur ,&properar. Agaxarchu pictor magnos sibi spiritus sulfhbat de pingendi ceseritate. quod eum intest exissee Zeuxis: Diu, inquit, ego pingo, quia pingo alternitati: uti refert valerius Maxintius.Similiter psctori parum perito de celeritate glorianti , demonstrataque pinace illam modo a se pictam diis anti,respondit nobilissimus pictor Apelles: Etiam tacen- μυροι loquitur extemporepictam. Laudatur Lysiae oratoris exisemplum, negantis, se scriptinum festinato &'praecipitantereomposita I.Hut musteo quodam calore nata: ὐμεγωγε, in Aquit,βουλομos W--Uν- εικουμενα Virgilium paucissimos die composuisse versus, auctor est VarusHmino visae hi ore parere se versus, ae lambendo fugere gloriatum ipsum fuisse refert Donatas. Sac seripsisse & Sillustium aeeepimus, ut; nquit Fabius: Et sanemanifestus est etiam ex ipso opere labor.3socratem decennium prope absumpsisse in editione orationssPanathenaeiae commemorant Lysias, Fabius. Plutarchus tres Oropemodum Olympiadas insumtas resere. Conuenientissimum bis te loeo est illud Aristidae Sophistae dictum, ii Philo

trato lib. II. in scripta relatum, quo Marco Imper. sciscitanti, luando ipsum auditurus foret, respondit: Ilodurnum dum ex-

ne,Alcra audies: neque enim e vomιntium numerosumus,sed O

boνantium. Ita Mareus Antonius librum de ebrietate a seriptum, euomuisse alicubi legitur, inprobri loco. Scriptoruaque praecipitatio ista&veluti ab ortus, numquam in laudisco Ponenda est, quod ex tam multis clarorum virorum e T. iptis abunde colligitur.Hactenus Iunius. cuius saluberrimci

nitum habeant velim in corde scriptum illi,quos tenet in- abuti sexibendi cacoethes Nam ut ait Gilath .Lillur.3. v.FI Q

632쪽

rdio aes M. FAA. QEINT. INSTIT. ORAT. Dicta emel nullum patiuntur iure recursum. v Catterum recentiores Codices omnes, Usu, habent principio linius elausulae. At in veteti exemplati doctissimi Vettus Mosellanus animaduertit deesse, idque suo iudies, rectissime: tum quod primum loeum in clausula fere soleae Deinde Occupare; tum vero maxime, quod longe'urior& r tundior est sermo, si Fabiuuicat, consilio Horatu sese dedita otium suis libris. Sed in huiusmodi negotio ocium conterere, segnities inera est. Vide infra lib.X. cap. III. 'Restigerato inuemtionis amore.'J Extincto, qui, ut ait Hor

tius, caecus est. Vnde Theocritus: Amoripuishra videntam aEt Catullus Carm. XXI. sum euisa tribuim ea errore, .sed non videmus mantica quid in tergo e p. 'quod notat Petrus Mosellanus. Ur Permittam vi vela ventu. Jancipitem editioni x editntum, vs Cunque cadet, experiamur. Ita Erasmus exponit in milia di-bus, ex allegoria noc prouerbium faciens: qudd a δ Sutrishmptum est, qui in dubium ventorum flatum aliquoties vela eὰ2 pandunt: ut obseruat Mosellanus. Hirtius siue Oppius ti bello Africano, vela dare dirit. cap. 13. Imprudentes imbitum Hela dederunt Cariat lib. 2. de bello ciuil. velassa e e. virgil. lib. V: AEn. er. 28o. vela fatere. Αdi Iola Brantii Notas ad Hirtiunt. pag. 436. Indicem Virgilianum Erythraei. Et oramfluentum.JIta habent exemplatia magno tonsen suo nec Erasmus aliter citat: Et Sipontinus, oram exponit i rum alii littus intelligunt. Quae omnia partim corrupta lectione, partim coacta expositione ad serrὶ putat Mbsellanus; cui libet subscribere eastigationi Aldinae,atque legerea eat ambene precari: perinde integre ac si dicas bonam auraisprecari,

id est prosperum ventum. Manei enim in allegotia Fabius ad lausulam usque, ut ipsemet faciendum praeteribit, lib.vlH.

IN LIBRI I.

Merito igitur a Poeta Coeo Fabius vocaturis iuuenta sum muε moderator. Quocirca etiam summam laudem consequatus est.Nullum enim ait Cieetoede Diuinati munm Reip AE 'a

633쪽

Diu sum reluctat . J Proprie Luctari siguificat brachiis

homplexis,ceriisqtribusdam nexibus contendere; unde Res istan. hoc palaestrae genere aduersum aliquem pugnare sighificit. Fabius aptissime traduxit ad resutationeni modestam. deflexion: facta a corpore ad animum: vi notat Mosellanus.. Mea deprecatisnu. J recusationis. Nam,ut autor est Ac ellius, Iib. 6. cap. I 6. Praeter ulgΘ notam significationem verbi o

precor, quae est valde precor, etiam declarat aliquoti es motur, vel precibus adhibitis,uel quo alio modo.P. Moseli. Allienis vastigio insisterem. J Quod Pythagoras vetare sole-.bat hoc symboJo: Per publicam viam ne ambules: id est, exposit ore Hieronymo, ne sequaris vulgi errorem. Nunquam enim tam bene actum est in sumanis, ut quae optima sunt,plurimis placuerint P.Moseli. Snmmam in eloquentia manum imponerent. J Translatio est prouerbialis, sumpta ab artificibus , qui primo rude aliquod Futuri eorporis simulacrum effingunt, quodprimam appellant num o deinde vero accuratius expoliendo ad perfectionem ducunt, quam vocantsummam manum, quod videlicet postea manum non apponant amplius. Ita Erasmus hune locum exposuit. At Petro Mosellano magis arridet eorum sententia, quia pictoribus sumptam metaphorum pu tant, cum ob alia. t aeri quod & alterum quoddam prouerbium fertur, depicto cibus mutuo sumptum, quo iubemur manum da sabula iam Q. tis elaborata amouere. Quod adagium erudite expliεat P rus Pietorius, Castigat in ciccron. ist.pag. 73.7 .sic Virgil.

is Hiriapostrema gradu, sedsola duello impositura manum .na quid iam tris vast. Solii, ias Praefat. Opusculum impolitum'ius in medium dede

634쪽

perfectioneι. Petronius, pag. I16. v. i. I 2. Etiamsi nilum reri, manum. Hinc Seneca, Epist. XII. Deditos vinopo M istama deuerat et illa qua mergit, qua ebrietati summam

imponit. Videatur Hoeschelius ad Horapoll. Hieroglypti , laec.I 19 Gryphiana autem Editio Lugduni impressa, is o. ha, es.

Summam eloquentia manum imponeroni. lectio prob est in Contemnentex tamquam parua. J Hieronymus .in quadam in hane sententiam sic loquitur: Nonisnteontinuisi da tamquam parua , nequib- magna consare nonpossunt. 1, M. mox Fabius noster eleganter,nee ad ullius reiJmmam,usi ,

sit maioribus locus, de itere me non recusabo. . 'Ab infantia ine iam. J Medi ei, atque horum Coryphaeus

Hippocrates apud Iulium Pollucem, lib. II. de Rer. vocab.se .ptem hominis aetates supputant, quarum quaelibet septenario numero finitur. Harum primam infantiam vocanιquae ubisit exacta, tempus esse aiunt, ut Puer litteratorum sevoli, adhibeatur. Cui sententiae & Paulus Medicus subseritat tu lib. de praeceptis salubribus. P.M6ellan. Ad ingenii lumen. J Eloquentiae facultatem. Ite enim Clecto in Bruto eloquentiam vocat:quod elegans x eruditus sermo, non nisi ab elegante & culto ingenio professcatur. quod in o ratione, velut lumine quodam adhibito, ostenditur. Ab ipsis diseendi velut ineunabulis. JSi Osaeraitissimus Primar ceps Iustinianus,in Prooemio Institutiones suas udeat beriri. segum cunabula. v bixi de sis Commentatorex. .u ' ' isic licio quoque eopulata. J Cieeto lib.III de Oratote. Nin sum omnis ex re atque verbu constet oratio; neque. Urbasedum possunt habere, si ram subtraxeris; neque res lumens vepns mou ru.Est enim illa Platonis vera vox, quae omnem doctrinastiti genuarum & humanarum artium, uno quodam sieteritis vinculo contineri dicit. Quam sententiam ut robet a d Platonem Socrates in Gorgia, omnem mouet lapidem. rit t.

Soli sapientiastudiosi vorarantu=.J FI de enim pinius alluditἰ

expressa Graeci nominis ratione: si quidem Graecis φαος ami cum sonat,& φια sapientiam: unde ratusvalviqi, quasi rientia amatores. Quod nomen omnium prim affetogauitsbrPythagoras Samius, apud Diog. Laertium, lib. 8. '

Vultum, is tristitiam, ordissentientem a caerem igitum pessumis mrim pra tinvibant. 4 Pertinet huc locus Rufini lib. XI.

635쪽

c p. XXII. Adpostremum grassantes inDAguinem eluium, ducem Ieetiris is audacia sua deligunt Obmpum quemdam nomine se habitu suo Phi ophum. Et hunc Fabii totum suu infeci t L a

chantius verae lacteae facundiae Pater, De Opificio DEr, cap i. Apud quem nunc profiteor, u lia me uεcestate, vel rei vel remporis impediri, quo min- aliquid excuiam, quo Philosophi nosra secta, quam tuemur, instruci ores doctioress in posterum fiant, quamuis nunc male audiano capiνω Πν q; vulgo, quod aliter, quam1Hiemi-bm conuenit, vivant, . vitiasub obtentu nominis celent: quibo ictos aut me viri oportuit, aut eaprorsus e gere, ut beatum atque incorruptum sapientiε nomen vita ipsa cum pracepris congruenteppurarent. Tacitusti b d V. An n. cap. XVI. Nec deerant, fus vfeeviatur; irisi inter obrecta hia pegrassectarietis erέnt. Ide in lib. XVI. cap.32. De Egnatio Sorani extiio: ens hie Sorani, stunc emptus. με h primendum amicum , auctorita. e.n Stoica secta

praferebat , habitu ore AEd expνimendam imaginem Lon sit se exoc tiricat erum animo perfidiosis , Osubdolm,auaritiam aesibiadinem οι custam , qua posequampecunia reclusa sunt, dedit exemplum pracauendi, quomodo fraudibus inuolutos, ausagitiis com

maint tos ; secie bonarum artium falsos, ct amicitia fallaces. Tati TiTI A est affectatus ille rigor, ac personatus fastus Philosophorum: uti bi eruat de litium illud Musarum, Ianus Gebhardiis, Fabii Sospitator Maximus, Ciepund. lib.II. cap. g. pag. 2o pse fabius lib M. Non conuemant barba ilii atque tri- siti; L silii is lib. XXlX. Adde eodem trisu ac seuerm Philosis. phin. Vbi ridiculosiissimum Nonium notat I. Gebhardus. Iu

is Fasiit eMim vitium specie virtutis umbra Cum sit tri selabitu ,vultuque buseseuerum Fabius iterum libr. XII. cap. III. Alii pigritia arrogantioris, qui subito fronte, conseructa immissassi barba, veluti depexuissent oratoria pracepta, paulum aliquidsederunt inscholuphilosophorum,m .deinde in Dblico trises , domi dissoluti eaptarent auctoritatem contemptu eateroνum. Philosophia enim simularipoleti. Ita hune Iocum emen dathit Ian. Gebhardus, cuius haec obseruatio. Iterum Fabio vapulant ista palliata mendicabula, lib. II .ca. X VI. In iti qui Philosophorum nomine male utuntur, grauissima nonia numquam gilia deprehensasunt. Apuleius Floridis: Neu pudes, sordidi, imperiti,pastioten in PhiloDhos imitarentur. Succinithis Euripides, Hippolyt V.My.

636쪽

. -i-... Tales autem ego

omnibus fugiendos esse momor venantuν enim hominum gratiam Magnificis vrebis, interis acinora iuvia molientes. Vide Ciceron. Tuscul. Quaest. II. aap IV. Ioh. Sauaronis Conriamenta r. ad Sidon. Apollin lib. IX. Epist. IX. pag. 3 17. l. in honoribus .f Philosophis de vacatione muner &l. 6. Cod. dem uia neribus patrimo. Senecam de vita beata. cap. D. Quintilianum declamat.268. & 18s. Plinius lib.I. Epist. 11. & l. s. Epistia I. Agellius lib I 3. cap. S.&Zι. Lactant. lib.V. cap. 2.Sarisb.Po-licratic.lib. 8 cap. 2I.

Pessimis moribu pratendebant. J Sunt enim propterea illis ipsis temporibus, nempe DOMITIANO imperante, consulto senatus philosophi eiecti, atq; urbe& Iralia interdicti Quem admodum & prioribus seculis C. pannio Strabone, M. Valerio Messala COSS. senatusconsultum scriptum de Rhetoribus Latinis vel exigendis, vel coercendis : autote Agellio lib. XV. cap II. Petro Mosellano .pag s. in Q tintil. ωuu enim non de iusso,aluo, ac bons: mori non vir pesminaoquitur: JGebhardus Crepund .li MI cap s. p. o legit ac dis unis git: Quid enim non iust aequo arbono modo Τ nons vir pusim mbqui ust. At Gaspar Barthius Aduersar lib. l. cap. s. p. I 2'. vulgatam retinendam vult. Excipit enim FAbius illos insanos homines, quorum omnibus seculis copia fuit, qui nee loqui quidem bene possint; sed flagitiis palam indulgeant, existimationem suam socci faeientes. Vide apud Gebhardum, ABarthium, plura.' Tracta in ira o1 es. In Mss. Codiee a Clarissimo Barthici collaro, iactathmscrptum est. Quod placet Barthio, Aduersar. lib 31. Eap. s. Non enim sinquit statim tractatit de virtutibus, qui de iis loquuntur: iactantia vero palliatis illis larvis notam adsectationis friuola Inurit . . t Dasertam =artem Oratoνia artu. J Duo M g. Palatini, a Iano Gebhardo diligentissime collati: isti deserta, ut dixi,parte Oratoria artu, melioremprasertim occupauerunt. QSU:.lectio arridet Gebhardo, Crepund.lib. I cap. 3. At Barthi ui, Aduersata lib.3I. cap.y. p. I 42'. hanc lecticinem contra mentem Quintiliani contendit esse. Ait enim, oratoris fuisse debMis. quae in lgebus,deque virtutibus'dissere e posse,non veri is uti solis, sed T sequenti t

637쪽

n quentibus etiam verba vitae in stirutis. Hane vero partem, ille debitam cessisse iam philosophorum scholis. Illo seni nidhsettam ab oratoribus recentibus illam partem occupauisse. Porro mille Barthis codex , quε Basileae nactus est, a anti o

nser ori λει προαῖω ς. Etiam λει--κτης Gebhard. Crepuna. 1ib. I .cap. 3.7.2. Tacitus Annal.I.Simul exterruti,qui obfuerant, septum vexillum M ripam vertit, o siquis agmine decessisset, proriterioresere elamitans. Glossar. Deserit Et λει--ατυ, defero. IsidoruS lib. s. cap. 3. Degeriores vocati eo, hi iadsertia militaribio ossiciis evagantαν. Ηι in alios numeros mi viri a nomen dare prohibentur 3 sedit no magni semporκ eulpam Mntraxerim,numeruisti risituuntur. Sed is qui deferunt exeris bitum adhostes transeuntes, Fi desertores vocantur. Cicero Catilis. II. misi hic manent, mementote, non tam extreitum illum Hse 'nobu, quam έos qui exercitum deseruerunt, perrimescendos. Fabins Prooem. lib.I. Curam morum, qui diserti habebantur,o--θerunt. lib. I. p. Io. Hae ques pars qua ab oratoribmretim, a philosephiso varansri veru'it. Lib. 2. ap.I. Rhetores uti Bostri sum paνtes omiserum, is Grammatiei alienas occuparunt. 4bia. Ex eoparam,quam turpiter deserat eam parrem Rh torices im

siriurio, quam Osrima habuis-diusolam. Ad similem modsi loquitur lib. 1. cap.I. sed aliundesumpta metaphora: Rheςorice, cui nomen vis eloquendi dedit, e MDono detrectet, nec occupari radi eat /istiaenitem adse laborem: qua dum opere cedit, iam panain si iona aepulsa 'ea: Ita legit ex duobus MT. Gebhardus. Sic lib. Ib. cas I. a. phitiosophorum vero lectione ut essent nobis mulia petanda, vitiosactum ait oratoνum,qui quidem istu optima sui ou periscis Necesser Ant. Eusebiuslib.2. Histor. Eceles ex Philoti et

- hetitis Gebbardus.

MMDrem parremo si e voeat curam ac rationem recte hones que 'itae , quam retinuisse relicta Oratoria vult Quintili in os indos m. Paullo auiter Inde quidem eon empto benedivi a letei regre

638쪽

163 IN M. FAB. Qv INT. ΙNsTIT. ORAT. uti norum reposcere. JReposera ξψτο itidem transtulit ex militia, ubi profugi transfusaeque, dcres raptae, alioue modo per vim inuitis incolis abactae, solemni praeconici reflagitabantur, quod genus repeti bonis Graeci ἐπικηρυκαμ ., Lavini Denunciationem verbum Curigationem appellant: uti obseruauit Ian. Gebhardus, Crepund. lib.I. cap. III Medea apud Euripidem cum summis saeteribus confusura etat domum Cleontis,obstringit grauissimo iureiurando AEgea, ne tepe4

madeatas, Plautus Amphitr.I. I. v. ' D: NU

undaris infest uitiua reposcitur armis. H in Papinius Statius II. Thebaid .v. 28. iBella eupit,saumque, 9 capta armenta reposcit-ι, ,h i. Herodot. Clio lib. i. cap. II A

-τίω ,γκάθ. Fabius lib. III. cap VlII. Esse tamen quasio μένHS dieandi nefuerint etiam elira hane denunciationem, qui tonι με eum legati missi essent, regem,ad quem mandata acceperan truci darunt. Vbi Gebhardus ex M s. Palat.&Edit. Λld.legit L Misust dine. prb Disendine. De hac re itidem signatum verbum obseruauit Gebhardust Abdurare, ἁ-έγειν. Fabius lib.II cap.I.Tan quam eum qui sit Rhetori tradendus, abducendum p=turnus αGrammatieis pusem. Moschoput. κυρώωs ἐπιπι ς, ηἐτάκνι δίων. Alioqui est creditorum. Fabius lib. XII. cap. II. Utinamque sit tempus unquam,qu/νὸfe 3 ali-gia. qualem optamus orator haim partemsupeνbo nomine, firmiario quorumdam bona eius eorru entium inui ago vindieersisti, ac istat rebus repetitis in σο*m eloquentia adducat. 'bi ad Prio

Qualis ve Mapiens appellar possis. Sapi entem hune his Stoia ei numeris pJfici voluerunt; ut esset quispiam improhibitus. inuiolatus,non impeditus,liber, diues,felix. lana Armam,

639쪽

Vbi eonsulas velim Laeninum Torrentium, Crugulum, Chab otium , Lambinum, Claudium, Minoem Diuinionensem,&alios interpretes. ' AItim tamen ibunt, qui adsunt ma nitentur. J Doctissimu Ianus Gebhardus in Membranis Palatinis reperit e Rus ad . summam nitentur. Et familiare est hoc nomen substantivum Fabio superius: Nee ad vilim rei summam, nisipracedentibiti ini-rita perueniri. Et paulo ante: SednoB ideo minita nobis adsumis mam tenden um eis. Cap. I. Hoc per singulos annos prorogatum in summam proficit. Ibid. An Philippin Macedonum Rex Al

xandro filio suo, cte. aut iste suscepisset horogeiu nonsudiorum initia a perfectissimo quoqua tractari, pertinere adsummam credidissae. Vbi MSS. Palat. Si non studiorum initia, o apers Hismo quoque optime tractari, ct partinere ad summam credii disset. Rotundius tamen Geblaardo vulgatum videtur: qui sie' infra quoque legendum arbitratur, libr.II. cap. XV. Namsiectipsa benedicendiscientia, is eim o summa emenedicere. Vurugo, summum, cap. XVI. Et Medicu/ sanitatem agri perit: si ramen aut valetisinu vi, aut intemperantia agri, aliove quo ea-su summam non contingit. Sic M'. vulgo : summa non conti sit. Lib. III. cap. II. Huie sudium is incrementum doderis υtilitas, summum rario se exercitatio. Lib. IV. cap.II. Pendemus ex laude, atque hanc laboris nostri ducimus summam. Libr.V. cap.X. Vt sunt tria tempora, ita ordo rerum tribus momentu eonsertu est. Hakent ehim omniis initium, incremenrum,summam. Ibid.

cap.XIII. Videndum prasipue, ubi μ rerum summa Lib. X. cap. I. sed vi perueniri ad humma nisi ea principiu nanpuens itaproeedente iam opere, minimo incipiunt esse qua primasunt Legit Geb-h ardus ex MS sed ut perueniri ad summam, esec. Lib.XII. cap.I. Non maligne erediderim defuisse ei summam , ad quam nemo proinpius aerest. Quod paullo ante dixis: fletisse eum infastigio au-

mu postea ad summam Thucydidis, quis operidis ad famam pro

illa.Lucassu Panegyrico ad Pisonem: P riem tituli non summam pontiin illis.

Sic seueci 'de Benefie. Lib. XI, cap. XV.Cumsumma amicitia

640쪽

IN M. FAn. Q. v INT. IN s T r. ORAT si amicusibi aquare. Ovid. Am. Itb I. El. IX. Summa Duei m η- trides. Et sic quidem Gebhaido Fabii nostri locum corripere placiti t. Crepund. lib. I. cap 3. p.s At Gasp. Barthius Aduersar. lio. 3I. ap. f. pag I 29. nihil beic mutandum putat, quip: eum altim , e summa, mutuo sc sis adhaereant, nec diuelli pos- sint. Graum vel f Hrit m in s ata re dixit Columella: Sura mum culmen assectantesDiis honeste vel in secundo uestigio condia

Vnde origo animi eoelestis creditur. J Quod videlicet animi an ost 'r e caelo in corpo humana ill*pluscin boo mundo orinania sua instituta, curas Omnes remi tar,. Vel quod creatus si homo ad imaginem D EI crςatoris, ut scribit Moses,&Pl limnici Philosephi astenciunt, cum diuinissimum de fama stimum la ominem esse ex uniuerso Ier g naturalium c tu syς-

admodumsuerunt. Argumentum. quod in fri frid es plurimorum. vi it Fabius, paucqs-I M rae vi editos fu Te: argumentum est e, quod spes &dosilit; plurimorum statim protricςς , Opppnit stuporem Duzorum,& spes docilitatemque plurimorum. i I lProdigiosa corpora, eis γ'ν iris insignia.JSie ς leg*ntiis v eat & proprie. Infra lib. 2. cap. s.

prodigiosis eo doribωs apud quosdam mais eaprectum , quam iis qua nihil.xcommunis habit m bonis perdiderunt. . l

Insignia J Insiqnis appellatur inusitato paturat de ψης stamento notabilis: uti animaduertit Ian. Gebla Aldus , Crepund. lib. I. cap. s. pagin. 13. Glossar. Insignis, ἐπισπ/υς , Idem : in signiti , επισημsς. Curtius lib. V. Genuosui eroi onρ rentum arbitri Orosiunt, aluntque,sedeorum, qui ιθectandi i fantum habitum cura mandata est. Si quos insignes , auisliqua membrorum parte inuitus notauerunt, necari iubent. isIta feliciter hunc locum emendauit Modius. Suetonius August. carit. 8. Senio, vel aurua corporis labe insignibus permst, pra

mitis

라틴어 텍스트