장음표시 사용
11쪽
s IN cIcERONEM nolimine epiliola continenturino tamen ob id omnes latappellandae,cum plurimae sint de grauibrus er magnis retabus summo artificio scriptae. Quod si uilis epistolam uois
luminibus hic titulus coueniret, uerius hoc nomine appalari possent illa, quae ad Atticu similiariterse se stare quae licet er ipsae saepe de publicis rebus agant,rem laredime ex solutiore genere diceri uti tur,et minore arte erpudio scriptae fiunt,quomodo Amiliares inter se hominia
scribere consueuerat. Hoc aute ab alijs disertis er elegatatibus uiris animaduersam esse quibus merito semper hoe nome fustem fuit compertu habemus. Novit autem nos maxime ut id repudiaremus, quod in nullis manu scriptis paulo aliquioribus codicibus illud invenimus, ut omnino nouum es e Cr nuper ortu costeri necesse sit. Na in egregieer probatae vetustitis exemplari,quod merito sempersiummae autoritatis apud nos fuit, ni u est huius uocis ues tu. Animaduertimus etia, quod rem penitus cosirmare videtur,a nullo linquam vetem autoru, Cr non ignobiliuGrammaticorum,qui crebro testimonum bara epistolam adducunt,illas Amiliares appellari, sed eo que nos restitatuimus titulo Cr nomine.Ηi fiunt A. Gellius, Nonius Nocellus,Pristianus,qui no HS sylu,uerum etia multos alios libros epistolam a M.Tullio scriptarum citat, qui ab eo semper ad que missae sunt,cognome accipiat. Hoe aure ta
notu unicuique e potest,er ta Acile ab illis qui no Obis seruarint,potest pers secut exeptis adduceris, id eoproabari nee te esse non pute.Vnu mine nocindutui cu liber ab eo ad que primae epistolae scriptae sint,appelletu cotineuis 'e semper ad alios etia missus Istera quomodo il posteriorestitati' quod etia ab illis diligeter observatam est. quod maxime eo loco declaratum,qui a Nonis
12쪽
c AsTIGATIONE 2 snd adducitur e libro qui ante nonus appellabatur,sed cura ut ualeu,ne ego te iacete bona tua comedi. sic enim, inquit Nonius, cicero Ad Varronem epistola Paetisunt enim haee verba in epistola Paeti, id est quae ad Paetu missa est. epistolae aute ad Paetu missae continetur in uolini ne ad Varrone, sic appellato,quia primae eius libri epiastola am. Varrone scriptae sunt:ut hoc praecipue loco,er multis etia alijs quae nuc ne Agiores nulla nec state simus,omittemus) scrupulum hunc quemadmodum ueterires uitare soliti essent, appareat, ex legitimum hunc esse tituli horum librorum amplius dubitaeri non debeat,
eum ab optimis autoribus ita citentur. nee debent nomisne,in quo omnes comprehenduntur,sublato,numeri noctdiri librorum: tune enim necessurij sunt, cum ad eundem plures libri mittuntur, ut in multis ex his qui uetustae amisi fiunt,accidit. nam non pauci fuere ad quos multa epistolarum uolumina scripserit, ut ad cn. Pompeium, caesarem Dictatorem, caesarem Iuniorem: siquidem ex
lib. I x. epistolaru ad A. Hirtium a Nonio Marcello ciseeronis testimoniu adducitur, Cr ex his qui restin I D. M CL. fratrem, x v i ad T. Pomponium Atticum. in hoe etiam sidem priscorum redicum nobiscum habemus. Iustitur ego Cr rationibus , er auto tibus motus, inueriteratum er receptum iam errorem tollere non dubitauLE' L I B R O AD P. L E Nα
Quod eommode facere postsosis olim in prima ad
Lentulam epistola lambis legebaturi emendarunt pom Paginae vcstea nonnulli, COΜΜODO REi P. non omnino nostrae edi, inepte aut longe a uetere lectione, nec tamen penitus in tionii. a I ea
13쪽
IO IN cICERONEM ea concordantes : partem enim uetuita sectionis reupistola pri ceperunt, partem reprobarunt.siquide, α vo D Cori'
a, numero MODO REM FACERE Possi s ,uetustiores
. habent. Qitod si commodo apte er opportune signi
ficaret, nos hanc ualde probaremus, ut diceret,ideo quosdam ipsi Lentulo decernere ut regon deduceret, quod id iste maxime propter loci vicinitatem er opportunis tem commode Cr apte sicere post. nam Lentulus iis
ijs locu erat, ut ipsi prope in coi pectu Aegγptus esset. Arbitramur enim in hac re sycctasse potius quosdam,
ni id negotium alicui committeretur qui id comode cottis scere posset,qum lilium reip. commodum aut utilitatem. Non tame negauerimus, posse etiam locum esse restitutae ab alijs lectioni,quanuio ueterem magis uerum existimeαmus si modo paruo isto mendo purgetur. nam C Ο ΜαHOD E potius quam COMMODO scribendum esse . puto. Paulo etiam post initiam huius epipolae,av i, proci v o N I A M scriptum est in cunctA ueteribus exemplaribu4, quod a nob s praeteritum quunuta tenuit ania maduersio fit) hic tamen adnotare usum est. Qui tritus habent aures notandia huius autoris uerbos, dijudicare
poterunt utra sincerior sit, Cr maga huius loci propria lectio. xq. Septima ad Lentulam epistola,reddenda a nobis ratio est cur locum, qui antea in omnibus impresis codicibus nulla mendi si picione legebatur, ut mutilum nonuertamus, duabus bubtractιs dictionibus. N ostrum consilium fuit optime lector quod omnibus probari cupio ut quantum per nos feri posit, sincerum Ciceronis saripturam restitueremus. quod. sicubi in locos mancos incidimus, tutius nobis uisim est,eos ut in antiqgis,er probati. cxcplaribus
14쪽
c AsTIGATIONES. Irpluribu3 invenimus, scribere, quam ut a quibusdam mea quidem sententia, piram in alieni s scriptu modestu suppleti sunt, qui operam dabant ut nullus Iocus esset equo non aliquιi sensim elicereturi. putabanis hoc esse σα icium correctoris,nihil iacere pati a quoram opinione, iam pridem a doctιs vim damnata, CT eiecta, nos longe dissentimus, diuersum qi penitus institutum siecuti sumus: omnes enim locos, quι contra ueterum codicum Adcina recentioribus grammaticta suppleti fiunt, quos nos uel xibus uestigijs haerentes corrigere non potuimus,in antia quam lectionem retraximus, nequis ιιerba illa pro legitiamti cicimonita accipiens jadatur, ex ut industria studioα soram habeat in quo se exerceat, quaeratres antiquiora Cr integrioru excplari si ulla βrtasse adhuc latent, quae ueram lectionem retineant. Hic autem locu3 de quo nuncioquinu r, ut uides,legitur in melioribus codicibus: des γα deretur ne aliud praeter verbum,quo superiores dictiore necti debent, doctiores diligetius animaduertent. scimus
autem nonnullos pro PRAEF v ISTI, legere F Aα
vis Ti: quί res auget etiam sustitionem, uel potius me in hac opinione confirmat, ut ea quae nos deseuimus verba, noua sint, Cr ab aliquo suppleta. cu enim non satis
bene j mu scriptura est, aliquid jore kmper viiij subest.
Eadem epistola, Te uero moneo cum beneficis s turi: ryNos receptam lectionem hoc loco conseruauimus: ueteα rem autem quan uis eam non probemus uolumus tamen testitam relinquere in antiquioribus enim er melioribus
libris,beneficetiis pro bene3cijs legimus. Est autem api dhunc autorem hoc nomen: ueram Beneficentia potias
illi est nisi stimur animi uirtus er quedam bonitas ira turi qui opibus suis alios iguare, Er beneficia in homiα
15쪽
Iα IN cIcERONEMnes conferre delectatur. Beneficetias ab eo beneficia cotilum appellari,non memni me legisse. xi Epistola nona, Qui tibi ex me fructus debentur,eos uberiores Cr praestintiores praesens capere potuistes.
Veteres codices praesentiores habet, ut nos scripsimus. mirum est quam nudiis locis hanc uoce PRAESENαT E Μ in prae/nte mutauerint:credo non putantes laritine hoc significatu dicised ut opinio mea est peccarat: sepe enim eum apud hunc legimus, ut in Episto. ad c 'tonem, .r3. Vir cum benevoleti Cr fide erga populum Ro.singulari, tum praesenti magnitudine CT animi erransiiij. et si in eum etiam locum idem error inuaserat quem nos sustulimus uulgati enim codices praestinii babebant. In prooemio quoque Oratoris,Et in praesentibus rebus magna sunt ea quae sunt optimis proxima. et si ibi etia uulgati , er comunes codices prae tintibus. Videtur praeteria non para elegantiae retinere gentinatio ita eiusdem dictionis,alto,er alio significatu positae. αs Quo in Abcrimine cum rarisca Senatus, incredibilis Italiae totius,singularis bonorum omnium consensus:
Verba illa, M IRIFICA, Cr CONSENS Us non
cohaerent inter se, ut patet omnes tamen uetusti codices hane lectionem retinet, quam etiam in impresis quibus. dum inuenias: es in Aijs qui facilitatem, er claritatem secuti sunt, C ONfENs Io reposuerunt, pro conse su3:proculdubio planam* apertam lectionem,ns uetustorum codicum autoritas repugnet. Videat igitur emaditi uiri quomodo hunc Iocu tueantur. Scimus nos qua doque ueteres grammaticos in libris Ciceronis quosdam locos noriste, in quibus soloecifimus inesse uideretur: in orationis enim cursu ea quandos uox exit, egit paris re
16쪽
stondet superiori structui . an huiusmodi sit hic lacus,
Si is pro mes te,pugna non destitissent: Emendais iovimus ex vetustis codicibus, Si ijs pro memnie,pugnare licuisset.Qno loco Mediceus codex,ille inquum omnium probatisimus,er integerrimus liquisset )perq scribit. sepe enim inuenias in antiquis exemplaribus his literas inter se commutari, Cr vici, im ulterum pro altera capi, ut in hoc ad Memmium epist. 4. Valeri silc locus ille leogitur, Quare custianorum omnium commendationis causam hae tibi epidola expone in putaui: relicuta epia polis tantum factu, er caetera. Et eode Iibro , in mistola ad Seruiu , Quod relicum est, uelim augeas tua in eum beneficia, er caetera. Est autem haec omnino commoαdior, Cr uerior lactis: non enim pugnarunt, quantus parati essent , Cr uellet pugnare pro salute ciceronis: duces enim defuerunt. Vtitur etiam huc eadem locutione in Libro ad Senatum,epi toti ad Catonem, cum eandem pre sententiam exponeret, Mitto quod inuidiam, quod poeicula, quod omnes meus tepestites Cr subieris,cir mul
to etia magis, si p me licuisset, subire paratisimus fueris.
. Recreatis enim bonis uiris,Crc. Nos quia horum codicum probitatem multis modis pesectam habemus, nihil stre in illis inuenimu3 quod penitus contemnamus. Osiae tamen non tuto uisi simus posse recipere, er tamen digna putauimus ut de his Iectorem admoneremus, conae seruata priore scriptura,huc constremus, quemadmodum hunc lacum: sic enim in antiquis legitur , RECREAα
EXCITAT I,erc. ut posint alij maioris ingenii er
17쪽
ε IN CICERONEM eruditionis uiri rem diligeter coisderare. Quod si neglia gentiae librariorum tribuendum sit, mirum prolicto est accuratum alioquin hominem, qualis fuit qui librum Mediceum scrip sit ut alios taceam quater in eodem tractu peccasse, Cr cum semperseptimo casu quattuor nomina scribere debuisset,ne semel quid recte reddidisse. 1ν Primum iaajurta muliebrium religionum: Nos furia
legimus : non tamen in hic parte ab antiquis codicibus adiuti sumus: est enim in illo etiam probat imo idem eris ronsed cum sit unius tantum literae facienda parua imis mutatio, ententiaq; huius loci ualde illustretur, cum ante nullus commodus siensius eliceretur,sterauimus, si peruerissoncm istam correxi)bemus, in reprehensionem non carasuros. cum enim hic mansesso de CIodio agatur, quem
saepe furiam appellat, digno i ius fugit s nomine, cur non hic quoque ita appe eis In epillosa at in . statrem de Clodio agens 1sic inquit, Aut ullum ad illam Νriam
verbum rescriberet. Quod autem dicit furia religionam, ut genci andi casum haec vox turis su lineat, idem facit in oratione in L. Pisonein, cum illum furiam sociorum appellat. Nam quod sequitur, IMPUNITATEM
SCELERUM EORVΜ SENTENTII S,vetum
E s τ:quae sciriptura semper e S in Mediceo, ut in melioriribus PIauti, er Terenti codicibus suppressa E litera: quod cum nonnulli fortassie non intellexi ent ex illis uerae bis sTiLLOR v Μ scelerum 'cerunt,de suos S RuM addiderunt, Cr alii quaedam quae mirifice hune locum perturbarunt. quibus sublatis,locos omnibus mam lis diligenter purgato, sententia eius, quanuis occvta
tior, ignota es non poterit studiosis, σbis praecine
18쪽
CASTIGAΤIONES. Gqui ademate historiam illoram temporam Cr earum maxime rerum quae ad se pertinebant, a cicerone sepius scriptis suis explicatam didicerint. Scripsi etiam carmina quaeda,nam,Cτα Haec duo ver
antiquis exeplaribus: in ilios probath,imo alia noua manu a recellari aliquo, Cr audaci ut puto reposita sunt:
qui cum longum hunc sentetis tractu no perciperet, puαmit ea uerba deesse, Cr parim cons Iderate inculcauit. Est autem locus is ri mi: νθε D legendu3 ub illa dictione E T I A Μ,usis ais C OPS i, pii quam uocem, quod sequitur E T I A M, tu i G I T v R commutandu est: sicis
nihil discrepabit lociis ab optinata codicibus: elegantems admodsi siententiam prae se strat. similis huic locutio orinultimo libro ad Atticum, Tu uero sapienter nunc demtuenim rescribo his litem quas mihi insisti conuento Antatonio Tγburti sapieter igitur,quod manus dedicti. Pose huiu/structurae plura exempla adstrre, praecipueq; apAd Ariistotelem, quae saepe adeo conturbant nostros exposutores,qui haec nec diligenter curat, nec pos ivit, etiam si uelint,cu sint in barbarta lata interpreta tioibres corruptam cos a ut dolendu sit tam bona ingenia in tam depratiuatis libris esse uersata, quae tamen Graeci enarratores diae I entee notant. For be etiam eum qui hunc comminare ausim est, Ullit uox ea M vs As, cum non crederet
ille nisi de poematibus dici: quod adeo nisum est, ut id longius conjutare non oporteat. sed quia semper cicero in uersibul jaciendis si libeter exercuit,infra narrat quid eo tempore numeris scripserit: licit enim se . libros seripsi sede temporibus suis. nam illud C A R Μ 1 N Aciv AEDAM otiose dictum non dignum uidebratur He
19쪽
is IN CIcERONEM tur elegantia ciceronis,nee tam accurata suarum rerum expositione,qua in epistola utitur. 36 Si curiata lex no esse e paratum cum collega: c lac nonnihil mendi appareret, alij alijs modis corrigere adgresi sunt. Quidam pro sBPARATURUM, PARTITVRVH lagut. nam sepe apud Liuia did αtur consules inter se prouincias partiri. Alij s B P AαCτvRvM, logiud adhuc a ueterescriptura Cr Udacius. Nos cum in priscis omnibus exemplaribus f E PARAT v R V Μ inuenerimu diligetius re cosiderat .s B P AT v R v M legi debere iudicauimus:nulla alia re antiqua
lectionem variantes,nisi quod ex una duas dictiones mcisu prima Hilaba quae mala sequenti haeserat, Cr per se stare debebat, ab illa abscindentes. mam stequens sit apud Liuiu hic modus dicedi, eu de diuisone prouinci
r- agitur,seu de alia re qua senatus arbitrio confiulimpermitit, nihil necesse est dicere, cum facile fit cuilibet
plurima exempla inuenire. Ut tamen q*i hoc no animadverti hoc onere leuetur, ex multis quarta hic adponearnu b. X XIII i. Quo die magistratu inierat cosisto natus in capitolio est habitus: ereturas omniu prim, ut cos.sortiretur, pararenis inter se,ut claudius coα mitia perficeret. Lib. κ κ v i. Inter se copararet clam dius, Fuluivis utri obsidenda capu utri di prohibeta obsidione patria,Romi uenietae ei. In initio lib. κ κ κ.cn. Servilius coepio ex cn. Seruilius Geminus cos extus decimus is annus belli Punici erat quis de Re betaios Cr prouincijs ad senatu retuliget, censuerat patres ut cosi inter se compararet, sortirentur ne uter Brutios aduersus Annibalem,uter Etruriam ac Ligurium prouinciam haberet. In eodem libro iuxta meis, Pares igitur
20쪽
c AsTIGATIONES. x iurati ita couenerat censuerunt, uti cos. prouincin inriter se copararent, fortirentu siue uter iciliani, uter clasenuuiu L. haberet. Madabat igitur Senatus ut prouincias V. uel in sortem con cerent,vel inter illos conueniret, sua uoluntate ipsi constituerent uter utrum haberet: titis istosfolitos hoc uerbo in ea re, infinitis autoritatatibus cert- est. Quin etiam in antiquis quibus dum liabrius ita locus hic Sallusti in Iugurt. legitur, Post A. Deo divi exercitusq; nostri fugam Ioedam Metellus er Silanus Cos'. declarati prouincias inter se paraueranti Metellos
Numidia euenerat. ut omnino SE PARATURUM
tieram legitimanis esse huius loci lectione putem. Quantiu autem in superioribus Liuis exemplis coparare sit, Cicero uero hic parare dixerit, non tamen dubitandum est quin eundem rem ambo intelligant. quam enim praeri' positionem Liuius cum uerbo coniunxit, cicero nomini attribuit. Infert enim cum collega: ut idem prosiclosio' gnificet,parum variato sermone dicere,confiules intersie comparare,or consilitem parare cium collega. Ad tuam summi amplitudine,dignitatem, liberalitate, as qua te scio libentisime rui solere: Vetusti codices L Ian ERTATEM habe melius omnino meo iudicio. Purato aute hic libertate signiscare, uacare molen s prouinαcialibus,posses pro suo arbitrio quicquid comodu Merit agere: quod facere nequcut qui in oculis tot populorum viuut. quodsi uoluisset retinere prouincia, nec successori tradere,opus ei fui)bet multu instruire, ad multis desceridere,quae seruitutis nonihil tuli attuliyct. Praeterea ob hoc etiam uulgata Iectio imbi di licet, quiastui liberalitate mihi is uidetur ii que liberalicis costrtur,no g ea studiose utitur. vi no salii apte dicere potuerit Lentula liber is late