M. Tulli Ciceronis Opera. Ex Petri Victorij castigationibus. His accesserunt castigationum eiusdem Victorij explicationes ac Ioachimi Camerarij Pabenbergensis annotationes Petri Victorij Explicationes suarum in Ciceronem castigationum

발행: 1579년

분량: 593페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

561쪽

et o Bonamico, renunci iis nubi pinea dixisse ita iam ualde seueranter, non esse in hoc ullo pacto elabolurandum: nullum enim tota Italia exemplar eorum libratarum extare,quod ab excusis magnopere discreparet, fesantea illos ipsos omnibus Iocis diu multu ms stustra perquisiuisse. Ioannes autem Gaddius,qui cunctis egreagiis rebus pro summa sua elegantia splendores abunadat, trium de Oratore Iibrorum bina exemplaria manu scripta mihi Roma ualde amanter mhit,ut est natura minnificus de liberalis: illic autem ea laudari audieram, ob eamq; causam ipsum poposceram, quae tamen nihilo uutigata a me diligenter tractam meliora inuenta sunt. Quois modo autem seres habeat, quod nullum horum librorum satis uetustum exemplar inuenitur,ipsi tame minus quarti caeteri ciceronis libri quantum iudicari potest comis pii sunt, limare non audeo. quid tamen suspicer, proas e non alienum puto. Opinor omnes Cr ymas excurasos, σmanu scriptos codices quos nunc habemus ab uno fluxisse, qui multos abhinc annos Laude Pompei quemadmodum plures eius temporis autores tradunt inuentus est inter quos BIondus Fortiuiensis libro iiii. Romae injhurata quomodo id acciderit, diligenter nararat. rectum autem esse puto,cum huius rei cognitio mulis eum hic aptast, x scriptor ille non ualde celebris, ipsius uerba adponere, Vbi id maxime adiuuentum stud s et quentiae attulit, quod repertus L au .a summo uiro Grarardo Landriano tune ibi episcopo multis maximis. in ruderibus codex Ciceronιs peruetunus, Cr cuius literas uetustiores paucifimi starent Iegere, ad eius perueniens manus, interitum euasit. Continebatis codex praeter Rhetoricorin novos er ueteres qui habebantur,tres quoque de Orato

562쪽

o IN cIcERONEM de Oratore integerrimos, Brutum de Oratoribus claris, Cr Oratorem ad Brutin M. Tullij ciceronps, unde Iibearatus est bonus ipse uir G paritim ingenti quem afumpserat,iabore, supplendi quoad poterat librorum de Oratore desectus, sicut diu antea in Quintiliani institutioniabus multo labore suppleuerat. Et eum nullus Mediolani esset repertus, qui eius uetusti codicis Isterum sciret legra re, Cosmus quidam egregij ingen cremonensis ri L de Oratore libros primus transcripsit, Itiplicata que inde exempla omnem Italiam de fideratifimo eodire repleuearunt. N os uero cum publicis patriae tractanda negotiis. adolescentes Mediolanum adissemus, Brutum de claris Oratoribus primi omnium mirabili ardore de celeritate transcripsimus,ex quo primum Veronam Guarrino, post Leon do Italaiano Venetius missὸ, omnis Italia ex maptis pariter est repleta. Quod etiam eo libentius fici,ut uiqeant omnes id de quo saepius questi sumus uerum esse, quomodo scilicet superiores illi librorum correctores, in hae prouincia st gerere solitisint: quemcdmodum, conis sueuerint totus quandoque sententius er integra etiam loca, nedum singula uerba, sicubi res exigere videretur, de suo addere, cognoscanis eorum temporum atque hominum errorem qui rectum putarent scripta antiquorum vetustite dilapsu, Crstam a nouis ingenijs suppleri crrestitui: nec mirentur me quandoque uerba quaedam pa rum illustria non reperta in priscis exemplaribus fustecta habuisse, er a iunioribus bis suppositi esse existimasse. Quod autem nonnulli libri cerus quibusdam locis euncti inquinati er manci sint,ne id quoque debet mirum uideriri,cum eorum exemplaria quandoque singularia extiterirint:ut quod uitium in ipsis yrte uerit, necessario etiam

in o

563쪽

c AsTIGATIONES. I tin ea, grue inde descripta sunt, manaverit: eo autem rem desierim esse atque ita morti propinquos quandoque ptimos autores luisse,ut si unum exemplar quod fortuna potius beneficis,quim hominum diligentia conseruatum est periisset, nullum eorum uestigium permansurum βωri . tehimonio Blandi in ba ipsis, er alijs quibusdam antiquorum uoluminibus, Cr aliorum etiam si Isimorum scriptorum maninum omnibus esse debet. Quare si cogitarimus nos in maximo periculo quondam fuisse, ne

funditus his egregijs monimentis orbaremur: non mali omnino nobiscum actum putabimus, quod ea, quaninis deminuta cτ manca habemuL

AD HERENNI VEI. Non tam cito Sarisse Graecia potitae fiunt. Aut idem pag. to ιGallos signiscans, dicat, Nec tam ficile ex Italia armatu me. ra transalpina depulsa est. Vetum lectio MATER is

TRANs ALPINA, quam remini esse puto. Est enim materis telum quo utebantur Galli. Non. Marcellus degenere armorum haec duo loca Sistianae citat,in quibus huius teli mentio est, Sisenna hi toriarum lib. iii. Gallia materibus, Sueui Ianceis configunt. Idem lib. iii i. Alii materibus aut Ianceis tamen me diu perturbant agmen. Per hoc aute tesu, Gallos intelligi uult, quom peculiare erat,

ut per Sarissas suas, Macedonas. Quia ignotius inuentus rartim erat hoc uerbum,ideo bine delatu fuisse puto: quod etiam ei contigerat in v ii. Iibro historiarum T. Liui ubi praelium eum Gallis 'ctum narraturi sic enim legi de

bet, Stetits suppresso impetu Romanus: er quia iterum

564쪽

1 α IN CIcERONEM Uis subeunda dimicatio erat, quod Cos. dum inter

primores incautus agitat, Duo humeri materi prope tramiecto,cesserat parumper ex acie. Non MACHERA tin cunctH impresis librus olim erat. Germani autem nuper erum locum restituerunt, qui T. Livii libros, quos temporaris uetustis ex hominum incuria non absumpsit, summa cura,G diligentia emendaetos ediderat: uidi etiam prisca Liu exemplar quod eam uocem incorruptam retinebat.

D LIBRO PRIMO

DE ORATORE. 3ρ2. Poeanem aut Munionem citarimus. Nemini bie dubitet

esse potest,qμin de pedibus intelligit: qui tamen pesnio sit, sane mιbi ignotum est. Audiui studios, er fide

digno uiro codicem inueniri non plane novam, nec molam, in quo HV NYCHION B M legaturi omnes trameli quos ego uidi,manu Dipi receptam lectionem haribent. Mun chionem mensis nomen 'ise notifimum est apud nullos autem inuenire potui ex his, qui de pedibus Cr numeris agunt, hoc nomen: tractaui autem non pautares,eT maxime E phectionem, qui libellum de metris seriis psit. Varijs sane hi nominibus appellabantur, ut notin unicuis est, Crualde inter se diuersis, ut non absurdumst credere quempiam etiam munγchionem appellatum. nunγchiam etiam uocatum esse a Munγcbo quodam colle prope Athenas in peniti ulla Deciem, qui tris illos portuη continebat traditam est ab autoribus: in quo etiaerat Dianae templum Mundiebiae cognominate. Nihil habeo, quo posim castigationem hanc confirmarer Cruulgatam lectionem Alsamer inanem puto. quare satis

studiosis

565쪽

c AsTIGATIONE L σε studiosis sit,me hoe tradidisse quod etiam ab alio accepi:

ipsi iuro dent opera ut aliquid certius inuestigent. U LIBRO SEcVND Feriunt enim aures hominum, cum illa quae iucunda Par. νασ grari,ium etiam illa quae mirabilia sunt, in uirtute laudari. Nisi ualde isto non paruum uitium est in his verabu,nec tamen id auctus suem corrigere,ueritus me tam levictionem sine testimonio ueterum codicurm condemnar in eiusq; locum meo ingenio excogitatam ponere. quod lintur de hae re meum iudicium semper si erit,nunc exponi. Arbitror pro νε RiUNT, legendκ esse FB Ruri dictionemq; illam AvRεs primo multitudinis casu Opi debere: tertiam uero ab ipsa iLLA scilice quam to, contra, ac antea necesse erat facere: nec aliter rectam ullam structuram esse puto,aut sententiam horum verbo rum: ut dicat magis esse accommodatas laudationibusiis cundas in auditu primis illis uirtutes: nec tamen omitatendam este explicationem earum quae metri in anima eorum qui audiunt,admirationem procreant, quam iucundititon. facili enim patiuntur aures hominum tam primina illa, quae iucunda er grata,tum siecunda etiam, quae admirabilia sun in uirtute laudari. Res nunc tam mania

sella est,ut non opus esse putem eam alijs argumentit,quas ne non Deseri confirmare.

P iues nosmetipsi ad rem naturalium memerim com PQ. Froprehendendum inpulsi, atque incensi sumus credimus

uocem iam NATURA OvM uacare,nec ullo pacto

566쪽

1 4 IN CIcERONEM ibi stare posse,ut intelligat Atticus u enim est qui loquiatiar librum quem scripsit de antiquitate: dicat se Iibris ciceron rep. excitatum, er impulsum suille ad illius

libri constctionem, cuius cicero mulita locis mentionem secit, ut paulo ante cum Brutum sic loquentem inducit, Nempe eum dicis,inqui quo ille omnem rerum memoria breuiterier ut nubi quidem uisum est,perdiligenter,complexus est. Sed etiam Cornelim Nepos in eius uita his uerbu, Mons etiam maiorum s mus i tator fuit,antiquiutatus amator: quam adeo diligenter habuit cognitam,ut eum totam in eo uolumine exposuerit, quo magistratus ornauit,ta c. complexus igitur est historiam, Cr memoriam temporum Atticus suo libro,non rerum naturalium scientiam. momodo autem recte appellari posit memoriria rerum naturalium non video, cum eodem modo sim

per illae se habeant, er nunquam cessent rursus gigni, Crinterimi. memoria uero de ilita rebus dicatur, quas ex bicto

. in fine. Ludis Luctat's. Liber quem habui manu eruditi erper diligetis uiri Nicolai Nicoli scriptus, pro Luc TATIIS, IVENTATIs habet:quae lectio oculos mihi

aperuit adsincerum lectionem indagandam, in quo sane parum laboraui. Obseruaueram enim multis in locis ut alias testitus in dictionibuε quae per duo v. nunc scribuntur, alterum in priscis exemplaribus suppressi Q esse,quemadmodum laure pro iuuare ut uocubum infinis exemplum adstram. nam in aliis etiam eadem mac tu insedit. Est in iii. libro Taciti hic Iocus, qui ab eo, qui hoc obseruasset, facile corrigi potuit, Frustra vula tum dictitans, non licere Dialibus egredi Italia, neque

aliud iussum quam Martialium mirinaliumq; flantia

567쪽

c AsTIGATIONE Arriam. I V s s v v Μ enim pro ivssu Μ Iegendum

est. ci uuencitu igitur jiatim susticatus sum esse lagrari

dum. Iuventatem autem deam eius aetatu,non iuuentutem

dici iam antea n hi cognitum erat, quemadmodum etiam emendaueram libro primo de Natura Deorum in illo Disco, Arpoeta: quidem nectar, ambrosiam, epulas comprarant, G aut ivuentatem, aut Gan medem pocula hanμyrantemExemplum mbisolum ex uetere memori quod rem confirmaret Er patefaceret, stitim non occumrebat: cetera, quantum come turis credi potest, non deerant. Quare cum ab s de causis Romam ad Marcellum ceruianum scriberemiuuenem doctrina, ingenio,er hinnanis te clarum, uisum est i in de hac mea opinione certiorem

Fceres nuls quid sentiret de hac re,ipsum interrogare. Ille autem mhι re pondusibi hanc ectigationem ualde

probarcer quo certior ea haberetur, protulit locare hue T. Liuii e libro x x κ v i . qui omnem rem declarat. Item iuuendita aedem in circo Maximo c. Licinius I cullus Dumuir dodicauit:uouerat eam κ v I. annii ante M. Liuius cos. quo die Asdrubalem, exercitumq; eims .

recidit:idem censor eam aciendam Iocauit. De hae igiatur uoce amplius non est dubitandum, vulgataque lest is explodenda, ut'sa, Cr inepta. Restit solum accurate considerare, quod cicero dicit ludos illos uouisse L iuum Senen i praesto,an in eo nomine sENEN si sit adhuemcndum, ut puto, legiqε debeat s BNoNε risi, unasDilaba auri dissione,quam incuria fortasse librarius inrisit. cum enim Asdrubal cum exercitu caesus sit iuxta Netaurara amnem a Senonibus Gallis, qui eam regionem iam antea occuparant, a seq; nonanauerant, potuit id praelium Senonibe cicero appellarenam Senogdilia urbs H inuic

568쪽

s IN cIcERONEM in uicinis locis sim,ab illis etiam codici, Cr sic vocata viti, tr Quod ii indicendo ornatior,acrior i esset. Nonnulli

pro ORNATIOR legunt FORTIOR, quos piamne non reprehendo. I dcm codex Cr ipse hac parte inquionatus est: c enim habet, AD HORTOR ACRIORbVE.

Est autem signum, quod supra eam Mocciar est in eo libro. more Graeco nota irationis. Pristina lectio, quae o R- NATIOR habebat,nullo modo m.bi placet: quae post ea rectituta est, multo melior uidetur, nec tamen uest ijs quae restant sincerae CT uerae scripturae restondet. nihil ego autem ex illis, quod magis quadraret, elicere potui, ex tamen temta relin quere ea uolui. sta scriptores illos male mulcatos exisse cum Galba. coadex ille Nicolai, de quo supra locuties sum, ΜvLCA-τ o s bubet, quam lectionem ualde probo. Hoc uerbo usus est Tacitus. Et Terentius etiam E unucho, Male inulcabo ipsam. Item Adelphre, Ipsium dominum, atque onmnem Iammtiam mulcauit usque ad mortcm. sed alios etiam optimos autores frequenter id usurpasse arbitror. sed quid aliquanto ignotius, Cr obscurius erat,a recentioribus iuiud rem toribu3 sublatam ut opinor fuit, Cr pro illo,

ΜvLCτATVM repositum. Quis enim uerbum in jermone pronunciare uereatur, quo Terentiim Latini serismonis candidistinus autor usius fit s Hoc quod ego sust eor uerisimile esse iudicari potest, quod in uulgatis codiaribus nusquam legitur: debere autem in locis quos supra adduximus esse, ex priscis exemplaribus cognoscitur. Nam qu din Taciti impresu etiam exemplaribus ita Ieaegatur actum est studio er diligentia Berouidi illius, qui

priores quinque libros ex veterrimo eo codice qui tunc. tenebris erutus erat,descripsit,er edidit: nondum enim in manus

569쪽

in manus uenerat eorum qui huiuscemodi loca contamianare solent. Quare quantam coniectura iudicari potest, existimo illum etiam locum ciceronta in lib. v i. in Uem rem ita legi debere, clamor a uigilibus janis custodibustoditur, qui primo cum ob niere, ac destndcre conarenαtur, male mescatι clau.s, ac μιιbuε depclluntur. Non MULTATI, ut in omnibus 6t in regis: er omnino

nisi allor,non hi hoc uerbaem ex icti, quae propter uet Ititem a plerisque repudiabantur, er iam obsoleta erant. Potius puto ip)i uicinitatem literarum, quam habet cum alio uerbo Μ v L T o oblicisci cum enim multi quam diuersam uerba haec vim habeant, ignorarent, conjudem runt, e duobusq; unum secerunt. Paulo supra, Iocus est meo iudicio deprauatus: quare notam ad eum adposui:

Cr hoc rectius esse putari,quam quemaimodam est βα-

runt emendare.

Quo maras expurgidus est siermo, Cr adbibeda quήm obtrusa ratio quae muniri non potest. Uereor ne in his uerba aliqua iniit macula: nam tr per se illa mιbi non parum specta sunt, ex in illo satis probato codice diuersum, qua/mri perturbatam lectionem,inueni, eam hic adia

vox ut deprauata in uetere illo nota quadam, qua qui lia brum eum descripsit,inendosa loca iudicare consueuerat.

EX ORATORE.

Itaque se purgans iocatuir Demosthenes, negat in eo PQ.67opositis esse fortunas Graecis, in hoc in eum, huc an illuc manum por xerit. Non paruam menda in priore dictori A est.

570쪽

IN CIcER. c AsTIG. est. Quis enim ullum idoneum sensium ex tam perturbari lectione elicere quedis Eandem tamen scripturam in memtioribuη manu scriptis inueni: nonnulli autem eruditi viari x Graecia ut arbitror Demosthenis uerbis,non incommode hunc locum sic restituerunt, NEGAT IN EO

iti legas sententia integra est nubi tamen tutius uictum est, antiqua lectione construm,lociam ut uitio im, non qua soleo, indicare: ut institutum meum struem non temere priscam scripturam peruertendi: nimis enim id lubricum, Cr periculosem puto. discedit enim sani libere a priscis uest ijs ille cactigator: nam sententia Demostia us ex eius uerbis praeclare intelligi potest, si quis eam quaerit: potius desiderandum erat uidere quibus uerbis eam cicerim expresset.

ινν. Additur etiam descriptio quam Graeci u erat. Vetusti Iectio,quam probo,χυ vita retinet. Sic etiam illam appellauit in Oratore, cuam dixit, Sed iam

ipsa 'rma restat cr-He qui dicitur, qui qualueye debeat ex ipsis quae supra dictasunt, intelligi potest.

Et lib. ii. epistolarum ad a. Fratrem, Dic mhi vervam, num aut res eium, aut non delectat s nihil esquod vereare.

SEARCH

MENU NAVIGATION