Joseph Carpani Soc. Jesu interarcades tyrrhicreopolitae tragoediae

261쪽

Mathathias, Nachor.

Maebor postquam Mathathiam a falsa de mortis Ionathae μlii sui opinione dimoυie , ei dolo is mendacii, suadet ,

Jonathae constantiam in religione servanda Iabare : quamobrem opus esse , tit ipse solemni Sacro ad Iovis aram peragendo intersit, suaque praesentia Iuvenis temerita

tem coerceat.

Nac. TI EU sors parentum misera , si natis carent ΓL Miserior heu , si forte natorum freque ullCircumstat illos turba f Numerosa in domo , Semper dolendum est aliquid , & nunquam fatis

Cautum est in horas . Mat. Corda cur torques dire

Ambage vocum t Jam an e , quod frustra studes ornare verbis , augur haud fallax sibi Praecinuit animus . Periit , & gravius quod est ,

Fata subeunti nemo solamen tulit. Me forsan ipsa in morte claudendis brevi Quaesivit oculis . Non licuit illi dare Oscula suprema , excipere nec verba ultima Abeuntis animae . Nac. Vivit incolumis Puer . Mat. Vivit receptus inter electos choros , ca Nostrique ridet, luce sincera fruens , Ludibria mundi. Quaeris incassum his dolis Lenire vulnus . Siqua te pietas movet; Ad me cadaver affer , aut saltem illius Meliore clamydem murice imbutam , Tyrus

Quam quem superba iactat . In pretio hoc erit Mihi dulce munus plus , quam Erythraei maris

Forent lapilli, & quidquid auri Indus fodit

Nuda pharetratus terga . Nac. inuid frustra rogas 'Mat. Ipse , ipse pergam . Nae. Siste . An is sum qui si- Non merear ullam λ Vivit: huc potius tuas c dem Conser querelas . Vita sibi lacrymas petit , Non mors putata , qua doles . Mat. Ecquid novi est tNac. Silere mallem ... Levius est puero nihil. Mobilior aura fertur huc , illuc : amat , Odit : pavescit, audet : iratur, statim Deponiti iram . Sole ab adverso trahit

L Non ab Accipit verba Nachor tanquam artificiose dicta ad Ienimentum doloris . cbb Discedere aggreditur .

262쪽

242 MATHA THIAS Non tot colores Iris , affectus brevi Quot ille varios induit. Mat. Quorsum haec t Age tAn dubius haerens temporis petiit moram tAn , quod malorum pessimum est , fictos Deos

Honore coluit. Nae. Non adhuc : sed ne colat , Merito timetur . Mat. Loquere : quae causa est metust Nae. Statim ac resedit ira , qua posset via , Consulere Puero , mente secum Gorgias , Tacitus peregit. Sedit id tandem : in manu Ionathae relinquere alterutrum aut Iovi Dei thura , vesper antequam claudat diem .c Differre si quidem non licet Sacrum J aut caput Supponat ensi. Haec dicta , plus aequo lubens Excepit ille e redditum est fronti iubar , Moerore pulso ; quoque propendet magis Ancipitis animi trutina , compertum est satis . Ipse sibi plaudit Gorgias : plaudit Duci Estula circum turba : Sacricolae parant Paeana Divis . Mat. Tanta labes , tam brevi Spatio i Quis unquam thessala ingenium illius Corrupit arte 8 Satius ali foret hoc nefas Morte occupari l quod prius flevi miser ,

Nunc opto . Crimen fulmine immisso Tonans Praeverte ... Telum ali siste : quantumvis reum , Udisse nequeo . . Potius ardorem excita

Ethereum in illo , tactus ad se se redjimo David olim , doluit hinc raptos toros , ca JDoluitque gladiis traditum insontis caput. Nae. Divina Bonitas precibus hisce aurem solet Praebere facilem . Caelitum quin me favor Advexit huc , ut monitus auxilium feras Iam iam ruenti . Mat. Ferre qui possim , doce . Νac. Pompa ubi sacrifica , murmure & sacro nemus Resonabit omne , accede quantum fas erit Propius ad aram . Aut te Videns Puer ad bonam Frugem recipiet se : aut timor certe obicem

Opponet ausis ; quippe non illi pudor Sic periit omnis , facinus ut velit impium Audere te coram . Mat. Adero spectator simul b)Sed adero vindex JNac. Ibo , qua coepi via , Intrepidus, audax. Scelera, qui timide patrat , Auget , timendo . Quid quod est censor sui , Et

bb Discedens haec verba profert.

263쪽

Ac vos TERTIUS. Et primus ultor , nisi ruat legum immemor , Praeceps in omne crimen i

Gorgias , Nachor , Nachor dolum , Mathathiam decepit , fructumque , Ieυi conjectura ductus inde Derat , Gorgiae exponit. Gorg. T Y IC lente trahis c cro L L Moras inertes ' Quid rei gestum est y Sa- Ille aderit . Gorg. Euge , qua arte t quo captus dolo tmo. Simulans propinquae mortis impulsum metu Labare Puerum , spemque nobis non levem

Dedisse lapsus , illico obtinui, ut suo

Illum reprimere vellet aspectu . Gorg. At Puer Aperiet hanc fallaciam , audacter necem Poscens paratam . Nac. Poscat. An credis dolos Superesse nullos i Sine mora attexam n VOS :Rediisse nempe Ionatham ad se se , & vetus Revocasse mentis robur : hoc titulo mihi Quin ipse plaudam . Gorg. Fiet hinc , Patris ut cadat Ante ora caesus . Nac. Non id aut exlex Arabs ,

Aut sinat Alanus , quique phasiacas bibit Caucaseus undas Colchus , & Genitor sinet , Cui dulcior vita est Puer ; nec promptam opem , Quam serre potis est , afferet ' Gorg. Gens haec sibi Laudi esse censet , vel quod insuetum est feris . Si vera narrant , strinxit in prolem unicam a Abrahamus ensem , prolis & caesae sacram Foedavit aram sanguine in Patriam redux IJ Post bella Iephte . Hos ille , ni fallor , Duces Studet innulari : pectus haud impar fodit Cupido laudis ; renuit hinc ferox suae Consulere Soboli : quin mihi occludens viam Illam tuendi , sprevit impensas diu Preces , minasque , visus & pene est sua

Traxisse Puerum dextera , insano ambitu Gladii sub ictum . Nac. Audita percellunt minus , Quam visa sensus . Lictor eductum minax Gladium coruscet : pronus in genua , ac tremenSColla Puer aptet vulneri , inque illum emicans L a Dex- ab Genes. c. 22. 9.

264쪽

a M A T Η Α Υ Η r A sDextera rotetur ; Genitor accurret statim Amore victus , altera & ferrum procul uanu repellet , altera in sacros focos Negata sparget thura , nec patrius sinet Amor , ut Vetustos pergat Heroas sequi , Quos aemulatur nemo , nisi patris exuat Amorem . Gorg. Adactus at Puer iussu illius , Se prostret ante aram Iovis ; quid tunc t me. PutasAn profore id parum , ante simulacrum Iovis Ut vulgus omne , posito procumbat genu tPuer ipse tandem supplici vultu , prece , Lacrymisque , patrium molliens pectus , sua In vota flectet . Gorg. En adest : refer hinc gradum.

s C E N A II. Gorgias , Ionathas . Jonathas petit, ut sibi morituro liceat Mathathia extremum vale dicere . Id vero , ne fraus Nachor detegatur sudet Gorgias impedire fraude omnino simili , sngens Mathathiam a vero Deo ad idola defecisse .

1his. V Eni huc petitum , petere qnod me nunc decet.

Gorg. Ne scilicet tibi irrogem poenam . At mea Si iussa facias , est tua in tuto salus . Jon. Nil tale posco . Gorg. Tempus an poenae ut velim Protrahere saltem y Jon. Parva non tanti est mora . Gori. Quid aliud ergo i Jon. Dicere ut detur Patri Vale supremum. Gorg. Do libens . . Sed .. Jon. Cur sile; Gorg. s Adhibenda fraus est smilis J Id ne aegre seras ,

Quod moneo : Saevi Patris occursum cave . Jon. Cur mihi cavendus y cur Patrem saevum vocas ,

An quia caducam filii cultu Iovis Redimere vitam noluit; Gota' Causam haud tenes . Jon. Cur ergo ' Gota: Sileam,an eloquari Jon. Nimium c haec mora Excruciat animum 2 loquere . Gorg. Proh fallax fides lNil stabile in homine est i Stare quis firmo gradu Exempla post haec speret ' Jon. Et quonam tuus Hic sermo spectat ' Oedipus non sum . Meus Quid Genitor egit λ Gorg. Didicit edoctus malis ,

Coepitque sapere rem suam . Jon . Spernens De Os Falsos , & ante sapuit. Gorg. At nunc non sapit, Ut sapuit otiim Jon. Ucrsa nunquid mens'. . Gorg. Prope Rem

ad Discedit Nachor .

265쪽

Aerus 'P T R T I U S . 243 Rem tangis . Jon. Hanc turpem itane Genitori notam Inuris y Euro pulsus , aut Borea prius Procumbet Atlas , quam Vir, Ilacidum decus , c est , Columenque nutet . Gorg. Non loquor , nisi quod palam

Postumque in oculis omnium I Nuper JOVem , Honore coluit: populus astabat frequens . c fidem Jon. An Vera, quae narras putem λ Gorg. Et , quod vix Meretur ullam , se Deum ritu sacro Addixit aris : Imo nil medium sequi Suetus ante , iureiurando, negent Si forte resides thura , vel Natos Iovi Devovit ultro ... At partem in adversam fuge .

En ille properat . Quid tua intersit , vide . Jon. Mene hinc abire t Si removissem gradum ;Celer huc referrem . Gorg. s Mutuo alloquio , dolum Retegent . Js C E N A V. Gorgias, Mathathias, Ionathas, Mathathias , ω Ionathas , aIter altequm a vera Veligis ne defacisse , Nachor , oe Gorgiae fraude decepti , DIDscum reputantes , sibi mutuo turpi sinam hane desectionem , ambiguis verbis exprobrant: quae verba uter

que perinde accipit , ae si ipsi , sua tu veri Dei cultu ,

constantia exprobretur. Μ-D Aterna si ccine oblitus mei ,1 Exempla sequeris fJon. Ne sequar,pietas iubet. Mat. Praeclara pietas i stulte pietatem vocas , c lus Ausum sacrilegum' Gorg. Iurgium hoc quorsum/Mat. Sce- Immane tacitus patiar λ Jon. At quodnam exprobras Mihi scelus t Mat. Id ne poscis y Jon. Ah Genitor, malus Quas tibi , quis error abstulit mentem' Mat. Mihi tyon. Tibimet: tuumque noscere errorem ut Veiis di Liceat rogare : prima nanque ortum trahet Hinc spes salutis . Mat. Iubeo ut agnoscas tuum Jon. Talia iubenti patere me nunquam obsequi. Mat.Talia rogantem forsan ulciscar brevi . . Gorg. Audax minaris i Jon. Poste , quas poetias lubet. Mat. Non ego : Tonantis poscit offensi decus .

Ion. Id nempe curat, sutile , & sensu carens, cb

266쪽

MATHA THIAS Joculare Numen . Mat. Siccine haec audis Tonans ,

Nec tela torques t Jon. Tela quid frustra petis tNil prorsus audit aure , nil oculis videt . Mat. Sacrilega inultus patiar in Numen probra ' OGGorg. Animum furentem fraenet Antiochi timor .

Mihi ius in illum Rex dedit . Mat. Mihi ius dedidNatura potior . . Fortibus coeptis amor

Sed patrius obstat . Corda torpescunt gelu , Iraeque in aestu , dulce mihi quondam Patris Nomen recursat. Jon. Fama , quod cecinit diu , Potius recurset nomen : hoc partum tibi virtute , virtus servet. Mat. Astrictam fidem SerVare Superis , veteris an quidquam potest Ninuere laudis ' Jon. Nulla servanda est fides , Quam crimen est dedisse . Mat. Sic in te pudor , Sic periit omnis , e sse ut id crimen putes tyon. Quis non putet y Sed verba quid frustra ' Petam Lacrymis paternum pectus et ad genua accidam . Mat. Abi hinc , facesse . Nil erit tecum mihi Commune posthac . Jon. Relligio sit , id rogo , Ambobus una . Mat. Relege Genitoris viaS ;Erit una utrique . Jon. Consilia , Genitor , reser In melius .' una sic erit; sed quam decet Utrumque colere . Mat. Vocis infestae sonos , Cavere praestat . Non nisi ulturus nefas,

Ad te redibo ObJJon. Si locum in miseros habet Vel in hoste pietas ; fata mihi propera , flagrans

Ne Genitor ira maculet ultricem manum

Cruore sobolis . GoQ. Quem tibi interpres Dei Natura , morum statuit exemplar , sequi Nisi piget, ambo te statim Rex , & Parens

Certatim amabunt : ambo te salvum volent .

Jon. His parce dictis . Quod peto , unum est , praeveni Parentis iram . Gorg. Praeter omnem spem , bene Res cessit : omen capio e felici exitu Hunc certe , amica , ut spero , Sors claudet diem .

267쪽

ACTUS IV.

Mathathias, Iudas, Simon . Intes se eoIIoquuntur de Ionmbae , ut ipsi falso opinantor , a υeri Dei cultu ad idola defectione . Deinde Mathathias poss audita Judae , ει Simonis consilia , animi sui propo trum sub cure indicat , imperatque , ut illi cum selectis Viris , ad fustinendum facinus , molic-batur , opportune accurrant . Colloquentes in scenam prodeunt.

BLaz. spes inanes t Nuper audacem Virum , Qui sacra Mosis iura spernentem est minax Aggressus ense , Gorgia & coram , obtulit

Se se paratum ad omne poenarum genus , Qui sprevit infans , antequam nosset Deos , Pietatem avitam deserens , vanum colet , Mendaxque Numen . . Gentis o nostrae probrum fNostraeque labes Stirpis i Sim. An dirum in scelus Sponte ruit i an coactus y Mat. Eaud culpa vacat Potuisse cogi : nil id ad causam facit :Esto coactus cesserit; cessit tamen . Jud. Ex parte culpam minuit incussus timor . Mat. Timuisse , scelus est . Stare si per quos potest Religio, vili corda perculsi metu Adolent sacrilega thura simulatis Diis ;Spes nulla superest . Sim. Forsan ad frugem bonam Iam se recepit . Mat. Si secus sit ; quam viam , Anceps capessam i Sim. Precibus , atque auro , ut puto, Placandus animus Gorgiae , illius furor Ne pergat ultra , nec datam iniuste fidem Frangi recuset . Pronus in lapsum Puer Se sustinebit , saeva si cesset manus Urgere pronum . Jud. Munera , & fusas preces Eludet hostis . Strenuo incursu aggredi Opus est , frequenti milite occlusas fores . Praeceps in aulam , me Duce , irrumpet cohors rEgo ipse , caedes inter , & putres super Membrorum acervos , dextera apprensum , traham , Rapiamque Puerum . Mat. Nemo consilia haec sequi , Nisi nimis audax , pavidus aut nimis queat.

268쪽

248 MATHA THIAs Longe aliud orno facinus sim. Eequidnam paras 'Mat. Solemne Sacrum , flebile at vobis , fleam Quod ipse ; nisi cruenta mors vitam auferat , Lacrymasque . Et utinam facinore in medio , diem obeam supremum . Mole curarum , & gravi Pressus senecta , iam fatiscentem ratem , Et pene mersam cupio , scopuloso e mari Subire portum . Jud. Pessimo hoc rerum in statu Si moreris ; ecquis Patriae vindex erit , Nostraeque Gentis ' Mat. Undique oppressum malis Populum levabit , vindice & dextra Deus Barbarica frangens vincula eripiet iugo.

Satis hoc , superque in rebus experti asperis , Diuque fuimus . An Dei est bonitas sui oblita moris p Ipse , qui meus est labor , Turpi medebor vulneri , abstergam notam Culius sacrilegi. Movit hic , nostrum in caput

Tonantis odia , causa nec raro fuit Electa cur Gens laeta caesorum hostium

Referre spolia , gemuerit duris diu Astricta vinclis , pacta Victori aut grave

Fuerit tributum . Patuit eventu satis , Non sinere inultos Numen Abrahamo satos , Qui ludicros colunt Deos . Sim. Sed qua elues Ratione labem hanc . Mat. Mente quid volvam dies Haec reteget. Ambos laudis in partem voco , operisque socios cupio . Jud. Si socios cupis , Expone facinus , cuius in partem Vocas . Mat. Nescire praestat . Postulo hoc solum , ut sinus, Tacitoque latebras nemoris insideat gradu Vos insecuta militum pugnax manus ;Cumque procul , ardens igne sacrifico Iovis

Lucebit ara , protinus Velox ruat :Utque icta cautes fulmine , e montis iugo Praeceps in arva fertur , & secum arbores Pecudesque raptat , tota sic acies simul Effusa , timidos Sacricolas gladio petat , Aras , focosque sternat , & vanos Deos . Decorare opimis hisce nam spoliis meum Exopto funus : plus mihi laudis serent

Sacr* haec trophaea , fixa quam bustum prope Bellica supellex . Sim. Nostra tibi parvi est fides . Curare patrium funus, id Fratri , id mihi Solum licebit i Jud. Quandiu vita fruar , Patrem tuebor . Mat. Nosco magnanimam indoIem

269쪽

AOTUS QUARTU s. et sFortiaque bello pectora . At praesens dies Petit , ut procellae primus obiechem caput. Sim. Itane recusast ... Mat. Quae jubeo , vestrum est sequi. Jud. Essicere nostrum est , Genitor , ut vivas diu , Diuque iubeas . Mat. Rumpite actutum moras dAbite celeres . Sim. Patris immemores Vetat , Nos esse pietas cab Mar. Ρrolis immemorem , iubet Patrem esse pietas in Deum . Moriar libens , Divinum honorem ut tuear , & postquam palam. Documenta dedero , quam sit horrificum nefas , Punit quod ipse Genitor in Puero , nihil Quo dulcius habet . . . Vulnus o saevum , meo 1hetale amori vulnus I ... At quorsum id querox t Sic anime titubas degeneri . . Nachor gradum. Ad me refert , re prorsus infecta , ut reor .

Coepit frequenter Gorgiam postquam alloqui ;Vix nosco in illo , quam diu agnovi fidem ,

Veteresque moreS .s C E N A II. Mathathias , Nachor , Naebor DIIaeiter Mathathiae nareans , se frustra laborasse ,

tit Ionatham ad veri Dei cultum revocaret , fraudem suam promovet, oe capta oecasione Mathathiae suadere conatur , ut Gorgiae votis indulgeat . me. T Ota successu carent :V Tenore eodem loquitur , & fient nequit . Non terror Orci , amissa non illum movent Vitae perennis praemia : & metui , & spei Audax resistit , medius hinc , illinc mare Ut frangit isthmus : obstat ut Boreae , & Notis Inhospitalis Caucas immotum latus . Nunc siqua superest spes tibi , in te uno sita est .

Mat. Nuper paterna monita sprevit . Nae. Non tamen Caruere fructu : plura nam secum tacens Nunc volvit anceps : saepe suffundit pudor Genas loquentis , verbaque abrumpit dolor . Juvenilis aetas , corde quas curas alit , Occultat aegre : cautus id longo senex Addiscit usu . Contumax cum non adhuc

Calluerit animus , intus & sibi exprobret Mens pavida crimen ; posse quis credat , Patre

270쪽

et o MATHA THIAsAudere coram , cuius ultro iam pudet , Immane facinust Mat. Fallit haud nostros metus Spes haec inanis . Quam viam ingreditur puer Primis ab annis , calcat hanc etiam senex Nac. O si liceret cupere , quod frustra times lxat. Ubi nutat anceps gressus abrupta in via , Merito timetur lapsus . Et credis fore ,

Metus ut Parentis , mortis exsuperet metum tNao. Ueretur ille te nimis : certum est , necem Tacitus subibit , ne tuam , venerans Iovem νLacessat iram ... Detur o utinam mihi

Illum tueri sospitem s at supererest nihil

In quo reponam spem meam . Heu quondam mea Cura , & voluptas , nunc dolor , saevo cades Transfossus ense , lumina & frustra in meo , Patrisque figes ore , ne tendas manus Prohibente vinclo i Vel nemus prope adiacens a Rupesque circum , & antra morientis sonos , Semitusque reddent : gemere sed nos haud sinet

Furibundus Hostis . Mat. Si pudor, falso ut putas , Ad sana revocet consilia , sponte hinc caput Subiiciat ensi ; flebis iccirco ' Ρuer Nonne sibi honora morte , perpetuam parat sTartamque vitam , & iura longinquo Patruin Transmissa ab aevo servat , & Caelo fidem tNon hos in usus provida indulsit parens Natura lacrymas . SceIere quod cupiat dies Protrahere Vecors , quod statim ad frugem bonam Recipere se se renuat , id flendum mihi , Et iure flendum ... Cogor at , Nachor , nec id

Ausim negare , quas amor tacite struit , Cavere fraudes : clanculum hic pectus subit , Ac mollit iras . Saepe , quod virtus tenet a Repetere medium conor , at renuam licet , Illuc relabor , unde contendi prius Cressum ut retraherem et varius huc , illuc feror ,

Mecum ipse pugno ; frangit hos fluctus tamen , Subigitque ratio. Nac. Rima , qua subeam , patet ISi fas precari est , sequere Naturam Ducem ,

Tenerosque , patrius quos amor motus ciet ,

Quos Dacus ipse sequitur , & profugus Scythes ,

Potansque Tanaim , caspium aut pontum accolens Cens iuris expers . . sequere Naturam Ducem . Non

ab Dolosa Cerba ad paulatim sectendum cor paternum ii recta .