Orationes, quarum pleræque tractant argumentum politicum. Accedunt nonnulla ejusdem in utraque lingua poëmatia Antonius Aemilius

201쪽

lebeatur navalibus, quantumcumque sere ma-i Germanico, mediterre, quantumcun- ue Atlantico S Indico, toto denique Oceato, navium est. His mercantur Itali his navi-:at Gallia set quod unum non patitur civium,ietas, nostris plerumque navibus , c nostro inguine, militat Hispania Navalem autem

.entis virtutem saepe expertus hostis est:quod, ne tacente, vel maria loquuntur, S litora, liribus pugnatum est et loquuntur opimae vitoris manubiae S sacris postibus passim suss,ensa spolia hexuviae, ereptaque, ricar nis.

errestre quidem bellum utrosque nobilitat,utua vel clade insignes vel victoriari justo

aiter maris proelio vinci nescit Batavus. uodsi forte iniquiore fortuna oppressis,nulla alutis spes sit reliquata ne inultus cadat, ac-enso pulvere pyi io, hosti commoritur, com- uni vivicomburiose invictum professus, per- iasionisque plenus, his veluti piis victimispia- ara maris Deum adeo popularis error etiamilanditur fortibus Illud autem, Aud. proxinum miraculo est, quod etiam procul mari ocis campestribus, si nostrum peditem, vel quitem avertat hostis lavalem vim non po- est. Ita arcem, urbem redam intercepitrmata navista Iam ante , per herbidos ampos invecta classis, obsidione liberavit .ugdunum urbem mediterream. Quam navalem

202쪽

166 A, T. I valem majorum virtutem cum reputo, nihiillo maris olim domitote populo, magis indignum videtur, quam ab uno ignobili Morinorum oppido flagellari opes maritimas mi hi maris vindici Batavo seque pudendum quam ipsos subinde portus obsideri paucis hostium myoparonibus se in ore atque oculi nostris, rapi onerarias. Non mehercle id pati rur nauticus gentis spiritus, majorum gloria qui paucis navibus depulere classes regias Habet certe etiam nunc Magnos PompejoRes p. qui domare possint praedones Cilices

habet etiam nunc maris vindices Duillios: habet ad hos conatus vires, virosque , abunde dummodo more majorum rem gere e velimus&privatum postputare publico Abhinc annis octo, aut novem solis Toxandris, cum extra ordinem, duas tresve armassent na es, succubuere hostium naves sexaginta, qua captae qua receptae idque nec toto vertente triennio Quae palmaria gentis virtus, ne forte intermoriatur, cedro dignissima est ut in fasstis perennet, aeterna annalium memoria Ornanda enim, et honeste praemianda virtus est j conservatam luctam cupimus eo quippe impenditur labor, periculum,unde emolumentum ac honos speretur. Deinde eo magis liberiam nobis patere debet mare, quia patrio sol claudi nequit Mercuriale, lucri jejunum animai Belga qui et ex flamma quaestum petax

203쪽

Per mare pauperiem fugiens, per saxa, per ignes: Merc bu utpatriis mutet seu sole recenti Rugosum piper, passimis grana cuminL use lucri spes nostrae gentis homines,jam,oo orbe terrarum diffudit, etiam Extra an, sol que vias. .ec est quod hanc liberam commeandi pote-hatem expectes a Romano Pontifice. qui avo, Ummemoria, utramque Indiam fertur divi- iste regibus quacunque enim hostes eunt, ju-e belli sequimur : quocunque venti luctus erunt, naves eunt Batavae quibus jamdudum alet extremus Oriens Sc Occidens inust erae eptentrio. Non enim unius Hispani regis, ut Lusitani, sede nostrae Reip. fatum olim ecinit tragicus Venient, inquit, annusecutaseris, Quibu Oceantu vincula rerum

Laxet S ingens pateat telis, Tiphysque novos detegat orbes, Nec sit terris ultima Thule. dhaec cum benigna mater Natura , omnia uidem sust entandae vitae abunde dedisset inon utem omnibus ubique obvia posuisset: Hic enim segetes,ilii veniunt felicius usae:

Arboreifetus alibi atque injussa virescunt

Gramina nonne vides,croceos utTmolus odores,

India mittit ebur, mollis sua thura Saba propterea ure gentium introducta cum quiusvis populis commercia sunt in supplemen

204쪽

168 A N et EM CLI Itum earum rerum , quae quisque desideramus. l. i. E De contrahenda emptione. Quo consilio etiam aestus de vento natura fecit reciprocos, ad majorum commercandi opportunitatem. Adeo ut satis demirari nequeam, homines inveniri, qui jus piscandi patulo mari, aut ad transmarinos populos commeandi, sibi peculiare vendicent exclusis caeteris idque, vel obtentu inventionis, vel occupationis, vel praescriptionis, vel consuetudinis, vel simili inani mantelo. Iod genus hcc hominio, quaeve hunc tam a

bara morem

Permisit patria hospitio prohibemur arenae.

Duntaxat sedem exiguam littusque rogamum Innocuum, o cunctas undamque auramquep

ientem.

De quo libero usu maris, non novos interpretes Seldenos consulimus:sed veterem hujus juris magistram ipsam Naturam quae mare,coelum Sc aera,ex aequo fruenda dedit omnibus.

Quae non scripta sed nata lex est:ad quam non docti, sed facti sumus et quam non disputando, aut viti litigando asserit Batavus, sed pugnando fortiter jamdudum edoctus, non forensibus cavillis, sed manu non litigiosis argutiis, sed navali ferro, peliri mari , adversu regnantium impotentiam qui, nisi obsistimus, non Oceani modo , sed aeris, credo,&coeli denique claustra sibi vendicabunt. Deinde,

205쪽

quia hostilibus circumventi terris , in arctum cogimur liberius ex patiandum es mari. Jam dudum lacus et paludes exhausimus, ut plus foret agrorum, inlaxior sedes et sed, quia nostrae civitates, fecunditate gentis, profugorum undique concursu, magis magisque in diea

frequentantur necessum est,navalibus expeditionibus evacuetur superfluentis turbae onerosa multitudo deductis in longinquum orbem coloniis eadem exhauriatur sentina Reipub male feriatos dico, sibi Set publico graves Adde quod nonnulla ingenia, domi asperadi inculta, sub alio mitescunt sydere,de melius sub longinquo formantur coelo quique aegre

vitam tolerant terra, quandoque facillime agitant mari. Et, quod caput est, navalibus expeditionibus, lucem Euangelicam longe lateque diffundimus, inter Barbaros quos ab e rore in viam reducere jubet Christiana caritas quibus in eadem sacra sociatis, brevi mirum quantum adolescent transmarinae opes:

quae hostibus majori sint terrori nobis praesidio, atque in ultima necessitate, perfugio. Si enim, quod abominor, vel bellica clades, vel temporum iniquitas, nos patrio solo ejiciat erit, ubi de integro efforescant res Batavae erit, ubi singulari benignitate Dei, se licius resurgat caducum imperium unde quasi postliminio redux posteritas, armis denique

repetat res amisias domi eodem prope fato,

206쪽

x o A, M VLI quo Iliensium posteri, ex eversae patris reli- quiis, renatam viderunt urbe, quae domito Occidente, Africa, sibi denique rursus, em dicavit avitum regnum Asiae, ceversa Pergama. Quod si tam infelici sydere nati sumus, nos, vel nostra posteritas, ut urgentibus fatis, nusquam terrarum tuta nobis sedes sit undique expulsis, singulari benignitate Dei ita e quidem consido perfugium erit mare haut se

cus atque olim, cum coelestibus aquis dele rentur omnia,qui superfuere hos servavit Oce anus. Nimirum Themistoclis exemplum rursus secuti,nos, nostraque Omnia committemus ar

malis classibus . in patulo Oceano victuri ho stilibus spoliis quoad denique, vel novam saera viam inveniant;vel crescente ex rebus desperatis audacia, rursus avita virtute expugnemur

Erilam crursus , pulsa hostium classe , alachriam , totamque armis vindicemus patriam

Cunctis quippe restu, inquit noster doctor, in is quidam celat orbis, quo vices vertantur temporum. Ut ut erit, libero maris usu fluminum nostra stat Respub eoque tametsi medias inter aquas nullam Batavi bibimus, quocdemiratur caliger i imprimis ab ea abhorrent nostrates poetae, persuasissimi,

Nulla placere diu, neque iter carmina posse, scribuntur aqua potoribus: decorum tamen, pium videri queat, subinde Acheloium proculum, spumantemque ef

207쪽

O o VII. r i volatice pateram , libare patriis Nymphisu maris Deos propitiandis ventis et fluctibus quibus nihil publice magis beneficiarium, nihil aeque nobis quaestuosum esse, eaeperimur

omnes. Sed se amoto quae ramus seria ludo. Praeter caetera commoda, Auditores, res maritima etiam spatiosum aperit campum militari gloriae Magis quippe gloriosi virtus, inter aricipites casus est :qui multo plures occurrunt mari ubi infesta, inimica sunt omniau ubi non minore discrimine cum iratis ventis vitici ibus, quam cum armato host e confligitur: ubi continenter habet, quod metuat, inaudax

pavor, - det se a morte remotm

Suatuor, aut septem is lati ima taeda.

ubi omne bellanti praesidium in una virtute est, in fuga nullum ubi ipsum, quo pugnatur, fluctuat solum quo forte subverso, nemo fic-

Camorte extinguitur. Alibi cautam circum

specta, hic etiam temeraria virtus est A non a- lia, quam in mortis contemptu securitas. De - inde classicis expeditionibus aequamus Magni Alexandri gloria, qui cum victore exercitu ingressus Asiam , nihil aeque cupiebat, quam adire rerum humanarum fines ultimos. Quae nosstra nunc felicitas est qui jamdudum longe . raecellismus Herculis Liberique terminos Ac quemadmodum Romani id sibi magnificum H et credi-

208쪽

x x A, T. AE, CLI Icredidere,intra imperii fines currentem videre utrumque solem cita nobis quoque gloriosum putemus quod nostiis classibus succubuit Oriens , Occidens; quod nostris aplustris sceptra submittunt Barbari reges iqui alia sydera, alium vident solem:&,quod olim non obtinuit agentium victor populus , nunc triumphatori Batavo herbam verbenas porrigunt, qui nobis adversa premunt vestigia. Utque vetus Graecia toto prope orbe diffusas ostentavit co Ionias. 8 ubicumque vicit Roma,habitasse dicitur: ita nostrae quoque gentis non leve decus est, Afros inter Indosi loquentem audire Batavum 8 Rhenum Gangi, Mosam miscuisse Indo Magnus rex novam nunc, in Occidente, ostentatHispaniam novam Granatam, Gallaeciam, S Andalusiam: alteram quoque Carragenam, S Pampet Onam alteram Compo

stellam e Segoviam aliaque duplicata super

hae dominationis nomina nos quoque, e qUC

Belgicam in utramque Indiam effudimus , Africam in Orientes, nova gloriamur Batavia in Occidentes, nova urbe Auriacam passim oppida, ansulas , tenemus Mauritias, Naso vias et quaeque alia sunt gloriosa monumenta victoris Batavi. At enim , qui hactenus terrere id isti ingimurbello,minus fortassiis valemur maritimo Verum mediocres copiae satis rivit domi, custodiendis finibus : praecipuit

autem viribus pugnandum pro libero mari a valida

209쪽

valida classes mittenda ultra Oceanum ubi hostis magis patet vulneri Quo enim plus te rarum diversis tractu possidet hoc magis improvisa erit nostrae classis impressio quae dum alibi expectatur, alibi incautos opprimet. Quo etiam invitat spes majoris praedae, quam

passim dites ostentant terrae, hauriferae reo is naves quibus si majorem facias merum , domi habebis nullum. Ut enim olim, insidente Italiam Annibale Romanus populus rebussam prope deploratis, hoc unum tantae calamitatis depulsorium reperit: in diversa terrarum dimisiis armis suis, in Siciliam, Sardiniam, Hispaniam , novissime Carthaol ne imul gravem sibi in Italia Africam, in ipsa viii ceret Africa rata nunc quoque armis in Occiduum orbem conversis, majorem belli molem tacite averrunces nostris finibus, de Peruallas opes nobis deinceps minus reddas Ora es quas in Occidente congestas, bellando tonsumet occidens Neque alia, Auditores, eliqua est via, qua pacem nobis , Carterissque Europae populis, sperare liceatri qui tot lex annos bellica tempestate jactati jamdu-

sum terram oculis requirunt , c tranquil-

um portumn ubi omnibus denique laborii 23,&periculis, defungi liceat. Quae orbis litistiani spes , in belli Belgici fortuna veritur ubi non de unius gentis, sed de orna terrarum imperio certat regia ambitio .

210쪽

actanto major hic armorum pervicacia est: quam non aliter frangere queas , quam rebus bene gestis mari. Quae omnia clamant, Auditores, non terrestri, sed navali bello, delendam esse Hispaniam, armatisque classibus solito pugnandum si acrius , crebriusu si nosmet salvos, de socios et si aras focosque intactos cupimus quodque omni ratione majus est , ut olima regia violentia ad necessitatem, a necessiitate ad arma Set virtutem compulsi sumus , vindicandae libertatis caussa ita nunc quoque, non minor nos urget necessitas, dum hoistis flagellat liberum commeatum maris quo amissis, velut intercluso spiritu, languet de emoritur

Reipub. Quibus initiis res genita est, iisdem

optime nutrituri alitur, si natura consultis credas.Atqui mari primam lucem debemus,&vitalem spiritum mari copias opes, ,quae ipsa vita carior est , libertatem integram Quae omnia eodem mari optime vindicabit at vus, remis velisque expeditior, quam equis de navali , quam murali, corona dignior Quo nos etiam invitat loci, quem incolimus , opportunitas ctota regi portuoso mari circumflua, c crebris aquarum divortiis interflua.

Et, quo minus cuncteris, quisquis hic adstas, gente, domo Batavus : si vel omnis deinceps obmutescat hortantis oration ipsa, quod jam dixi, terra, quam coli , passim in stagnis fluctuans, navigare gestetit, te cui re