장음표시 사용
211쪽
98 . Caput VII. procul dubio a vap Gran, de quo supra ρ aeque
3plendorem , et cornu indicante. A qua postrema notione διαερως bicornis , vocatus ille etiam suit. Quod sane qua ratione ad Μογε eo pertineat , declaratum iam ante in Baccho est. III. Praeterea Arabiae compos in coluisse perhi-hitus est Apollo, necuou Pastor itiam artem exercuisse. Quocirca apud Statium I. Silv. 4. ita loquons inducitur :. . . . Iuvam Se man- , atque omne be-
Virtis, odoriferis Arabum quod doctus in
arois , Aut Amph siaco Pastor de carmine carysi. Certe quideor Mosen fuisse in Arabia eductum , et socori ini Iethro greges pavisse notum a di vi reo tostimonio Est Ex. II. et IIIo. IV. Rex, cui Apollo pastorem agΘns deservivit, Admotos fuit. Scilicet vero αδμητοι i domitus ) dici potuit, qui Moyseu cum omni PO-Pulo servitute Constrictum habuit, rex Pharao V. Pythouem porro , immanem SerPeritem, OC-cidisse Apollo dictus : a quo et 'thii sibi nomen comparavit. Moses quidem si serpe utes a magis exhibitos virgae suae virtute absumpsit, et ignitorum seruentium impetum aeneo serpente Perfregit. I. Incurrit etiam maxime in sabulorum o Cu-Ios , quod Deut. IlI. narratur de Og rege Basan per Moysen intersccio, fuisse eum scilicci et do stirpe gigantum , et citis magnitudinis , ut ipsius Iectus novem esset cubitos protentusc Itaque huius rei exemplo Tityum commenti sunt ab A PONI ine occisum esse, stratumque novem terrae iu-
'ra occupavisse. Quare a Tibullo I. Heg. 3.icitur : 'Porrectusque noPem Tibus per iugera terrae.
212쪽
De Diis. I VII. Iam cum laudationis ossicio a Mose posthabitam de I'haraone.victoiram Praestito , vide sis quantopere id congruat, quod idem poeta II. b. de Apolline en tiat, quem ait.
Victoris laudes concinuisse Iopi. VIII. Ipsum vero divitium carmen a Moys. compositum , atque ab eodem prius Virorum chorum ducente musicis modis recitatum, inde a muliebri multituditie conceritibus item , tympanorum que sonitu iteratum , essecisse videtur, ut poesiα ac musicae Princeps, Musarum quo dux Apollo haberetur. Quod idem sero de Baccho creditu superiore f. retulimus. SED IA i satis de Apolline ', atque adeo de uni-VCrSu Deorum ratione et origine. Neque enim plura addere animus suadet, contentus admodum, ea modo de hoc commentitiarum rerum gener: Proposuiεse, unde quid aptius utiliusque in adolescentium doctrinam redundaret.
QVηecunque de Nuptiis edisserenda sunt , tri-
p rtito, prout res ipsa dat, exsequemur. Ad Primum omnium de Sponsalibus ; tum de Variaco utraendorum Matrimoniorum ratione , Post vinis de Nup tali apparatu rituque agemus.
213쪽
I. Futurarum Nuptiarum pactiones , Sponsaliorum Domine diotae sunt. Cum enim per stipulationem fierent Spondendi verbum, stipulationibus omnibus famil taro , ad illas etiam adhiberet mos 1i it. De qua re scripsit Gellius IV. 4. Qui uxorem ducturus erat, ab eo , unde ducenda erae
pulabatur eam in matrimonium ductum iri r qui daturus erat , itidem spondebat daturum. Eius stipulationis formula prosertur a Palato Curcul.
N. SPONDEO. . Huius Vero generis stipuIatio non ipsas modo nuPtias , sed dotem etiam spectare consueVit. V
Nempe mulier aut in patris , aut in tutoris Potcstate erat. Ita enim de mulierinus statutum suerat, ut . si non Patria potestate, tutela Perpetua Cou- tuerentur. Quare Cicero pro Mur. II. inquit: μα-lieres omnes Pro ter infimitatem consilii maiores in tutorum Potestate esse ooluerunt. Ex quo factum, in uihil, quod ratum foret, agere mulier posset , nisi tutoris Auctoritas accessisset. Vnde est illuclnpud Livium XXXIV. u. Maiores nostri nullam , n e Pri retiam quidem rem , agere eminas sine auctore Olueriant. Atque hoc genus tutis secit, ut mulieν nisi in patris adhuc potestato esset nuptias, Praeterquam ex auctoritate tutoris , contrahere nou Posset, Hac igitur de causa qui uxorem ducturus Crat , cum eius vel patre , vel tutore agere do su- iuris nuptii a dcbebat.
214쪽
De Nuptiis. Io Ide est illud apud eundem Trin. V. z. Lys. SPONDEN'ergo tuam gnatam uxorem
mihi φCh. SPONDEO , et mille auri Philippum
Lys. Istae lege filiam tuam SPONDEN' mihi
Ch. SPONDEO. Lys. Et ego SPONDEO
idem hoc. Qua sponsione facta, iam iIIa Sponsa , ille a tem Sponsus appellabatur. II. Porro autem quae pacta suerant , et quidem non paucis praesentibus , ea in tabulas, licet id necesse non foret, ex invecto tamen more reserrisolebant. Hae Plane sunt, quas tabellas sponsaliorum appellavit Tertullianus de Veland. virgini b. aa. Easdem ab illis, qui interessent, obsignari sue-Visse constat. Huc pertinet illud Iuvenalis VI. . . . . Veniat cum SIGNA TORIB VS suspem.
quemadmodum nomine omrtibus contractuum interpretibus communi nuncupati Proaenetae sunt , ita appellatione rei nuptiali propria Pronubi, et AuSPices audiverunt. De qua postrema Voce B Nati Va sua ad hanc significationem traducta liaeo habet Tullius I. de Divin. 16. Nihil fere quondam maioris rei, nisi A VSPCA TO , ne pris alim quidem, gerebatur'. quod etiam ntine N VPTIAR OA VSPICES declarant, qui, re omisSa, nomen
IV. Peractis Sponsalibus, dari sponsae solebant R Sponso Arrhae, quasi quaedam de suturis nuptiis Pignora. Erant autem illae e muliebrium ornamentorum genere ; quod paret ex Copitolino ira Maximin. jun. i. Praecipuum inter ea loeum ob siluit Annulua : qui cum ferreus antea sui3 et, ex
215쪽
nureus exstitit, rem tradente Tertulliano Apo- Sponso vicissim eonvivium praeberi Ici more fuit: quod ipsum Sponsalia vocitatum. Quam obrem Cicero Il. ad Q. Fr. 6. sexibit: M VIL . Id. Apr. Sponsalia Crassipedi cui fuerat Tulliadesbonsata ) praebui. Huic con is puer optιmus Quintus tuus meusque, quod perlevιter commotus iverat, defuit.
V. Illud etiam post Sponsalia servatum est, ut dies Nuptiis diceretur. Qua in re eaVere OPO=tuit certos dies L qualeS 1uexunt cuiusque mensis Kalendae, Nonae, Idus; Feriae universae i Fe- Bruarii dies , parentalibus consecratI; FestI ancin torum dies: totusque Maius: quandoquidem celebrare per id temporis Nuptias omInosum Credebatur. Macrob. I. 15. Platarch. Quaest. Rom
Vm PORRO Statuta advenerat dies fiebant di Ptiae. De quarum ritibus antequam dIcamus, Ui-Versos modos, queis contrahi solebant matrimonia expendemus. - . S. II.
Ratione. Ex communi veterum scriptorum relatu com-Perium est, tribus apud Romanos modis conti atia Natrimonia consuevisse, Confarreaιιsne, OUm-
i X. Confarreatio vocata ea ratio suit, quR certi
216쪽
De Nuptiis. Io3Verbis , praesentibus decem lestibus , ac sollemni
sacrificio cui libum farreum adhibitum est ) pura-Cto, matrimonium contrahebatur: prout scripsit
Vlpianus in fragmentis. Quare ab ipsoserre, quod in illo sacro praecipuum erat, a PPellationem toti TUI comparatam tradiderunt cum Dionysio p. 95. )alii vulgo scriptores. Ex quo rursus dictam Dist
farreationem coniugii dissolutionem Creditum cst, quod scilicet fartis usus etiam ad hanc sollemnis esset. De quo ritu sic Festus : Disfarreatis gentis erat sacrificii , quo inter Mirum et mulierem
IIano autem confarreandi rationem non solis
pontificibust ac flaminibus propriam fuisses quod
Cum recentioribus aliis sensit Boetius ad Cic. op. 3. ) , sed universis Roma uis civibus Commu-uem , patet ex Dionysii dictis l. I. verum tractu emporis totum hoc genus, quod ab Vrbis exordio viguerat, ὁ esuetudine paeue interiit: quod clucet ex Tacito IV. Annal. i6. ubi omissa Confar-TCaudi assuetudo, aut inter paucos retenta dicitur. AIiter de Coninarreationis ae Dis arreati -
utS etymo sensit Mazochius in de Sponsai. p. 398. V deIicet eas voces non a marre , sed a verbo mari durivatas fuisse. Et quod ad Confarreationem pri muιν spectat, certe Vlpianus loco , quem supra lauri Vimus, duas huiuq nuptialis ritus partes enumerat, I rreum libum et certa oerba. Itaque Noster ab his P ima , quam ab illo , nomen toti rei quaesitumiuisse opinatus est; ita ut Confarreatio a Vocabula muri, ac pressius ab antiquo confari deducta , sol lemnis quaedam fuerit verborum ac sormularum conceptio , quibus mutuo pronuntiatis nuptiae contraherentur. Tum vero erusinodi coniugii distraetici
ob id Di ureatio dieta sit, quod eadem Per verba prioribus contraria heri soleret.
217쪽
cio. Caput VIII. II. Cozmptio polro quid rei fuerit, et quo pa
cto fieret, explicat Boethius in Cic. Top. a. cum inquit: Cormptio certis sollemuifatibus Peragebatur ; et se se in coumendo in picem interrogabant: Dir ita , an sibi ma&junilius esse pellet: illarerpondebat, pelle. Item mulier inferrogabat an sir sibi paserfumilias esse pellet: ille respondebas , Melle. Quibus sane postremis verbis fiebat, ut itiviri manum, id est potestatem, mulier conpenire Quare subdit statiin idem auctor: Itaque mulier in Cimi conoeniebat manum ; et pocabantur hae
ΠυPtrae per comptionem: et erat mulier matem
familias piro, loco' fliae. Atque haec quidem inmctuum conoentio essecit, ut huius generis matria monia non alio modo solveretitur , quam manumisSion', quase scilicet fuit e manu i. e. ex p tostate a emissio. Iam mulier , quae in manum conpenisset, quoniam statum mutabat , minimam eapitis diminuti nem pati dicebatur : quod quale sit, moX signia .
scabitur , et latius etiam iti adnotatione S . Dure Upianus in fragmentis haec assert: Minimo 45 Status mulatio dicta generatim est Cayitis
Eouinutio. Quod loquendi genus e censu natum Vi-dutur. Etenim quemadmodum Capite censi a Ppeb ati Suut , quorum solum nomen in tabulas census i terebatur;et servi capiat non habere dicebantur,qui' se qui neutiquam censerentur; ita qui ex eisdemeensus tabulis eximebantur, diminuti capite Vocati unt. Atque huius certe generis fuerunt , qui libertatem , vel civitatem amisissent; quandoquidem uitia numero civium esse desinebant. Hinc ala in Ro-mMnos naplites ab hostibus captos iacta a T. Manlio verba, reserente Livio XXII. 61. Et liberi et incoit --β desiderate Patriam .... Sero nunc deSideratiS,
218쪽
capilιs diminutio est, per quam et cipitate efliberiale stiloa , status dumtaxat hominis mutatur.
Quod fit adoptione, et IN MANUM CONVEM
TIONE. Hanc autem quare consecuta Sit capitis diminutio , ita declaravit Boethius in Top. Cie. 4. Mulieres antiquo iure tutela PerPetua con- tinebat. Recedebant pero a tutoris Potestate, quus in m Gnum Coetoenissent. Itaque fiebat eis PRIG
I L D IM IN VI A, quae piri conpenisset in manum. Nempe illa a tutoris potostate recedens in Viri mancipium redigebatur; itaque in eius familiam cum univcrsis Suis bonis transibat, ut hacc ipsius Viri propria si exciat. De qua re Cicero in Top. 4. Cum muller piro in manum conpenit, Omnia, quae mulieris fuerunt , Miri fiunt dolis nomine.
Triplex autem , pro diversa peremptorum iurium ratione, suit Cayιtis diminutio, quam maximam , medιam , menιmam Iurisconsultis placuit cognomi
i. Maxima quidem capitis diminutio ex civitatissimul libertatisque amissione exstitit. Itaque hanc subibant , tum capti ab hostibus , tum incensi , tum Seroi Poenae ; qui omnes in servilem Statum rc Iacti habebantur. De incensis actum nobis est Part. I. P. III. adnot. 47. Sersei vero Poenae e re liquis fucre , ad metalla , et ad quaevis metallicaministeria damnati. De hia scribitur l. 17. de poenis: ιnt quidam O ERO POENAE , ut sunt in met αἰ-ttim dati , et ιn O tis metalli. u . Mediani porro caμι iis diminutionem , quam ei vitatis tantummodo iactura inserebat , putiebantur exules , ac deρortati : qui propterea in peregrinum talem decidebaut. 5. Postremo minima capitis diminutio ad eos sertinuit , qui familiam mutavissent. Id autem fiebat in manum conoentione, de qua supra i et adσρtiocine , de quid dic tum I. t. i. P.
219쪽
aos Caput VIII. E quibus omnibus quisque Viderit, quam vere hu
iusmodi uxores priorem statum Permutaverint. III. Tertius denique contrahendi matrimonii modus dictus est mus, totus in eo positus , ut mulier. integrum annum reud Virum Commoraretur. ,
I. III. . De Nuptiali Apparatu ac Ritu.
Res t nunc, ut apparatum risumque nuptial mvideamus. Vbi se Primum osscrunt, quac ud spousae ornatum pertinuCrunt. Haec ipsa erant Coma, Corona, FlammeGm , Tunicα recta et Zons. I. Ad Comam discrimitiand tim adhiberi debuit hastae cuspis. Quo spectat Ovidianum hoc Fast. II Comat Mirginetis HGSta recurpa comos. Cuius consuetusinis liaec suisse causa ex Plutarchisentetitia Quaest Roin. 26. credi potest, quod uasta Iunoni esset sacra , Iuno vors Dupliarum Iraeses. Coniam aui eiu ips m in sex crines Ita-ice trecce ) componere sollemnc suit. De quare Festus : Senis, inquit, crinibus nubentes ornantur , quod is ornatus Volustissimus fuit. Adhaec Coronam e Bovibus herbisque intextam Nova nDPta gestabat FCSt. v. Corollam ). Neque eam modo, sed sponsum etiam suisse coronatum, patefacit Tertullianus de Coron. Milit. I 3 Hammeum vocatum volum fuit, quo sporiSae caput obnubi mos suit. Atque hinc prosectum est, ut nubere , quod per se ipsum est tegere, idem eximie fuerit , ac in matrimonium collocari Tunica recta gestamen quoque reCens nuptarum erat. De cuius Vestis Lenere, ac nomine dictum
220쪽
iam ante est p. 22. et Seg. Zonam deniquo , seu cingulum , quam sponsae gerebant, e lena ovilla eεse oportuit. II. Alia porro fuerunt , quae a noVae DUPtae comitibus serebantur : videlicet Faces , Colus, Fusus , et Cumerum. Faces , e pino plerumque consectae, et ex in- Vecto more quinque ipsae testante Plutarcho Quaest. Rom.. a. ) praeferri eam unam ob causam εolebant, quod noctu nova nupta in domum viri duceretur . Eue Vulgo Faces nuptiales dictae. Iam Colum comptam, et risum cum stamine , comitata nubentes fuisse auctor est Plinius VIII. 48. Idem de Cumero iactum. De quo haec apud Festum : Cum erum pocabant antiqui pa3 quoddam , quod opertum in nuptiis ferebant, in quo erant nubentis utensilia. ΙΙΙ. Reliqua nuptialis apparatus ritusque hae
Hymenaeus , carmen nuptiale , ad tibiam canebatur. Dinc apud Terentium Adelph. V. 7. . Missa haec face, Hymenaeum , turbas , Iam adas, Tibicinas. Aedium postes floribus. Dontibus, in primisque lauro exornari solebant. Hanc morem iudicat Iuvenalis VI. Ornentur postes , et grandi ranua Iauro. Eosdem vero postes ungebat nupta adipe lupino , ac taeniis adornabat. Serv. IV. Aeneid. 45 o. et Plin. XXVIII. 9. Et unctione sane illa id factum iri rebantur, ut venefica omnia , et exitialia averruncarentur. Quod PIinius i. o. hoci P deto expressit : Ideo nooas nuptas illo adipe
Perungere 'ostes solitas, ne quod malum medιcamentiam inferretur.