장음표시 사용
181쪽
1I, Exi eodor'. religionis sonte fluxit, quod si quando sacri hqci ge*us tu i i experam facti ivid
rentur, eos Instaurandi cui R es4et. Quae,estitit linstauratio saepissime in annalibus se se dat Obviaqu siquidem vel ob minima quacssae , ubi peccatum foret , a ipsam confugiendum esse rebantur. cou- ferunt ad hoc plurimum dicta a Tullio de Harusp. Resp. D. Si ludius Constitit aut tibioenrepente conticuit, aut Puer ille. Patrimus , et matrimus si ferram non tenuit, aut thensam , aut Iortim omisit, aut si aedilis verbo aut simpμIoaberrapit, Iudi sunt non r/ls facti, eaquc errata
expiantur, et MENTES DEOR VM IMMOR
TALIUM L VDOR VM INS TA VRATIONE PLACANTVR.
Atque hi quidem Ludi, qui instaurationis causa silebant, instauralipi nuncupati sunt. Quod nomen illis etiam datum, qui pro omissis celebrabantur Habemus hoc a Tullii verbis I. de Divinat. 26. . Cum bello Latino ludi potioi maximi ρrimum ferent , cipitas ad Drma repente est excitata. Da- que, ludis intermissis, InstauraliMi constituti sunt. III. Praeter eos autem, qui ex Volo fierent , annuae quaedam erant Ludovum. Editiones. Ex
hoc numero suerunt Apollinares , Cayitolini , Cerea Ies , Compitales , Magni, Martiales , Megalenses , Plebeii , Romani.
a. Ludos Apollinares ex carmine cuiusdam Martii vatis, tanquam maxime salutares urbis in lumitati futuros. institutos A. V. DXXXVIII. narrat Livius XXV. I a. Eosdem a praetore urbano iii circo maximo primuin saetos indidem paret: quod ipsum servatum quoi intus e t. Cum autem incerta prius odendorium dies fuisset. cautum Postea fuit, ut stata die, scilicet IlI. Nonas Quintiles tu perpetuum celebrarentur.' Liv. XX VII. 23.
182쪽
De Sacris. i692. Capitolini post urbem a Gallis ereptam 1leri Iovi occeperunt: quo tempore ex relatu Livii V. 5o..patres decreverunt: Ludi Capitolini fierent,
quod Itiyiter Oρtimus maximus Sciam sedem , αι-que arcem Populi Romani in re treρida tutatas esset: collegiumque ad eam rem M. Furius diactator constitueret ex iis , qui in Capitolio atque arce habitarent. 3. Cereales, qui ad Cererem pertinuerunx, memorantur ab eodem historico XXX. 39. Exhiberi eos in circo solitos testatur Ovidius Fast. V. Α
haec pridie Idus April. initium habuisse, et per
octo continentes dies perdurasse Patet ex Kalendario Romano.
4. Compitales dicti, qui in compitis perageba
tur. Hos Tarquinius Priscus ad eo tendos Geniosita constituisse sertur, ut Primum unaquaeque compiti vicinia aeditulas ligneas his Diis dedicaret; Ium per Singulos annos, conserentibus singulis sa- miliis liba , servorum ministerio sacra fierent. Besert omnia Dionysius P. 219. Dis ludis certa dies non siit. Vnde est , ut Cicero in Pis. 4. dicat: Cum in III. Kal. Ianuar. Compitaliorum dies incidisset' diu in vero VII. ad Att. 7. ita scribat: Ego , quoniam IV. Non. G. nuar. Comρilatilius dies est, nolo eo die in Albanum Menire molesIus familiae. 5. Magni vocati ipsi circeiises s aut, de quibus legimus Part. I. p. 293. et soqq. Qui eur coguOminali sic suerint, declarat Asconius tu Cicer. p. 57.s cum inquit: Romani ludi idem ac uir uen es, ut non multo Post demonstrabitur sub regibus in ιι tu i sunt, MAGNIque apyellati, quod mo gnis impensis dati sunt: tunc enim primum Iutis impensa sunt ducenta mi i0 Umcissi. AIii ideo M AGNOS ludos dicios putant, qωod Conso, COI
183쪽
filiorum secretorum Deo, id egi Neptuno .....el Diis magnis, idest Laribus urbis Romae , dati sunt. Ceterum hos Iudos Iovi , Iunoni, Μ inervae- que fieri consuevisse patet ex Tullio V. in Verr. I 4. Annuos eos fuisse docet Livius I. 35. A cuius etiam narratione XXII. 9. discimus eosdem, ubi
xes ita postulare crederetur, Votos esse. 6. Martiales, certamina equestria erant, in cir- ico committi solita Kalendis Sextil. qua die asides
Icariis fuerat consecrata. Dio p. 667. ' . Megalenses sive Megalesia ludi scenici
fuerunt , in Matris magnae honorem constituti quod scripsit UVius XXXVI. 36. cuius verba anterocitavimus I. Actos eos in Palatio ante ipsius Deae templum asseverat Tullius de Harus p. Resp. 12. Huic autem celabritati diem , quae anteiret
Nonas Apriles, fuisse destin tam certum fit per Ovidium Fast. IV. 8. Plebeii ex eo orti simi, quod plebs fuisset
vel libertatem exactis regibus a secuta , vel post Eucessionem in Aventinum cum patribus reconci nata v prout literis mandavit Asconius iri Cicer. p. 57. In circo erat horum celebratio exante XVII. Kal. Decembr. ad totum triduum. s. homani, in duo divisi genera , tum circeri Ses , tum sceuici suerunt. Claret utrumque a Livio. Is l. 35. Ludos , inquit , opulentius instructiuSque , quam priores reges L. Tarquinius f-
est. Tum Primum circo , qui nunc maximus dicitur , designatus Iocus est . . . Equi , Pugilesque ex Etruria maxime accili. Sollemnes deinde annui
mansere ludi. Romani, Magnique Marte appellati. Inde XXXI. 4. sic narrat: Ludi Romani Scenici eo renno munisce aρρarateque faeti. E quibus Ioela concludi necesse est Romanos Ludos modo ad cireum , modo ad scenam pertinuisse.
184쪽
Cuput VII. De Diis. CAPUT VII.
. Ta, quam modo auspicamur explicationem, res a nostrae commodiorem accidere Posse visum , si pauculis prius de multiplici commentitiorum Numinum ordine declaratis, tota deinde , ea ad ipso-Tum perscrutandam originem converteretur. Quare haec unice per nos ratio tenebitur.
Deorum ordinibus. I. Quod in hominum societatibus assolet, idem in ingenti illa Deorum multitudine fieri curatum .est, ut in plures diversosque ordines dispescerentur Itaque alii fuere Dii caelestes, qui eaelos incole- Grent , ut IvPITER, Mans, APOLLO: alii inferi, qui in inferis habitarent, ut PLUTO , PRO ERPHNA , SATYRNUS : alii marini, quibus in maris an- ψtris data sedes, ut NEsinus, GLAvcvs , TRITON: alii rustici, quorum curae mandata res agrcstis , ut PADES , POMONA , TvTELIN L. Verum e e teria omnibus illa quidem summa praecipuaque fuit, distributio , qua divisi illi in Duos maiorum , et minorum gentiam fuerunt.
185쪽
I . Maiorum gentium appellatione donati Dii, qui potiore prac reliquis pollere imperio ptitar Ontur. Qua ipsa de causa eos aliquaudo magnos dictos invenias ἱ ut in hoc Naronis III. Aeneid i a. Cum sociis , natoque , Penatibus , et MA
Quan I am Vero qui in hunc relati ordinem ossent, principes uniVersi inter alios habebantur; suere tamen in duas et ipsi class's distribuli , at- . quo alteri Consentes , Selecti alter, Duncupati. I. E Consentibus supremum velut id vis eoi silium cotistitit; ut Propterea iusta non sine enususE ntiliquo conso, qu od fuit sensulsero , hoo illivd pti Domen videantur. Omnino duodecim suarunt , ita ab Ennio producti: 'IUNO, VESTA, MINERVA , CERES, DIANA, VENVS , MARS , MERCURIUS , IOVI, REPTVNVS , VULCANUS, APOLLO.
et . Selecti, qui quaedam veluti appendix conse libus adjecti , octo extitere , IANVS , SATURN S , IInEA , GENIus , PLUTO , BAecnus, SOL , ETLvNA. III. Vbi vero viginti hos exceperis, reliquos Dcost omnes in minorum gentium cootum Conie-.8sos hah . Qui in duos pariter dispertiit ordines, Iurigetes , et Semones Rudiverunti 'ς I. Indigetes vocati, qui ex hominibus relati in usos forent. Rem satis ipsa ostendit homenclatura , utpote quod verius videtur 4 Ab in, et di-sare derruata , ita ut antea Indice es illi Potius dicerentur, nimirum quod inter Deos dicati ciui- ecratique essent. Quod sis ah indin ando prout
aliis placitum vox ea dedueatur, nos minus t.
186쪽
men sibi res constabit, scili det quod eiusmodi sex humatio genere ortos Deos iam aeque atque alios indigetare idest invocare ) fas esset. Huius generis fuerunt BERCvLES , AES cvLkPIus , CAsTOR , POLLUX , QUIRINVS , aliique et tu primis Vero AENEAs, quem fluminis Numicii
aquis ut sana a suit ) absumptum, Indigetis mox
loco superstitiosa ambitio habitum voluit. Qua dore scripsit Tibullus II. 5. Illic sanctus eris , cum te peneranda Numici Unda Decim caelo miserit Indagetem. Eadem honoris specie ornatus Postea Iulius Caesar fuit, aliique passim Im Peratores, atque adeo nonnunquam etiam eorum Uxores , Sorores , filiaeque : id quod vel ipsa Diseorum , ac Diparum adiecta eis in priscis monum eritis prae Domitia manifestant. Cuiusmodi Consecrationem, sive A Oipa ωσιν quae futuri mox Dei cremato sollemni ritu in campo Martio cadavere peragebatur ) sequi illud solebat, ut DoVo Deo et Poneretur templum , et
a. Semones , quasi semihomines dicti ii suerunt, qtios uti ait Fulgentius Planci ad . Expos. Serm. antiq. nec caelo adscribebant ob meriti pauPer-fiem . . . . nec terrenos eos destulare polebant pro gratiae Meneratione. In hunc ordinem relati
187쪽
me Vera Commentitiorum Numinum Originevi
I. Ex modo dictis patet, quaenam complurium Deorum origo fuerit. Nimirum quos mortalium , lata quam longe ceteris insigniores , singulari deco-Ῥatos honore caecum ethnicorum genus Vellet , si uti in eos post actam Vitam Oivinitate donare noud tibi labat. Vnde est, ut Cicero II. d, Legg. 8.scrip,erit: Dioos, et eos , qui caelestes semper habili, colunto , et ollos, O VOS IN CAELPMMERITA VOCAVERINT. Tales igitur non
alii fuerunt, quam homines ob res ex aetatum ill Tum opinione praeclare utiliterque gestas facti Dii. Vnde iam multorum huius generis Deorum compertam Perspectamque habes Giginem. II. Nec vero minus illud exploratum est, non pauca alia Numina ex ipsis humani animi dotibus virtutibusque prodiisse ; quas videlicet, tanquaruvia in hominibus ad divinum locum sternentes , in Deorum est iam gregem adscisci placuit. Quare
snlidit statim ibis em Tullius: Ast OLLA scolunto), PROPTER OVAE DATUR HOMINI ASCENS US IN CAELUM , Mentem, Virtutem,
Pietatem, Fidem; earumque laudum delubra sunto. Ita reapse in urbe praestiti honores divini, et consecrata templa IIENTI, IR TvTI, PIETATI , FIDEi , PvDICITIAE , SPEI.
188쪽
is De Diis. - 73xentur , ea quoque in divinitatis iura immittere acquum Visum. Ea de causti Cultae cum reliquis Diis suere , su que . Singulae obtinuex t ac desCON COR DI A, PAX, .QVILS, SALUS L FEL GTAS .
ΙV. Sed et noxias aliquot res ad eundem dignitatis graduin extollendas curaverunt, ea nimirum mente, ut, quando iuvare non Poterant, ne nocesi ent Ita actum cum FERMuvS, PALLORE, Pavo RE, TEMPESTATE..V. ., Ius non paucis Diis bumina* vitae rationes ortum dedisse dici possunt , quippis qui allias veluti accurandas si ut comparati. E quiba;
Ad tutantuli custodiam sexentae Deae Dii sussura . CvNINA, quae eos in Cunis tueretur: ΡΛ- ENTINA, quae Pa Uorem arceret: ΟεSLLAGO , quae ossa soli darςt: EDUSA et POTINA, quae a lucta amotis cibula potum e ministraxerat. FABvLINus et STATEMNVS , quorum alter, cum illi lari, alter , cum stare inciperent, curam ipsorum gereret. Ceteris aetatibus alia suere Numina attributa. Ex hoc orant numero : AGENORIA , quae ad agendum exciret : STRENva, quae ad res strenue g rendas impelleret: CAxius, per quem cati homi nes fierent: ABFONA M. et AsEONA, abeuntium una , altera adeuntium praefies z AVERRUNCus , malis averruncandis praepositus. VI. Atque tenes 'hactetius, unde plurima Deo rum turba exorta fuerit. Verum inter ceteras omnes nae illa celete ritua origo est, qu illorum multi e viris, quos divinae Literae commemorant. esticii sunt. Scilicet quae minime vulgaria de iis Sacra Historia narrat, aut fama vulgaverat, mirum in modum ethnicorum animos permovebant. Itaque illi id maxime operam dederunt, ut eosdem
189쪽
in primarios suos Deos veriserent conformaren que ..id autem ipsum est, quod iam enucleare est animus. Neque tamen de omnibus hoc praest imus , sed de iis lantummodo , in quibus Pr posita veritas magis eluceat.
De Saturno. Deorum unum omni num Vetustissimum M TvR-ΜvΜ ii a finxit antiquitas , Dihil: ut omiserit , quin apertissima in eo Noactii imago Iuco ipsa meridiana clarius emicaret. Quod quim Vere dicatur, collatione inter utrumque facta statim Perspicit s. I. VI a Domitie ducatur exordium, est illud quidem a 'PD Sathar Iasere , uon quod , Pro eo ne fabulati sunt poetae , iram ut ille Iovis es&feret , ad Italiae litora advectus in Latio se oc
culuerit et) ε sed quod reapse Noe in arca d
II. Porro Saturnus, eiusque uxor Rhea ex Ο- Ceano nati serebantur. Ab ea procul dubio id suit causae, quod Noe et coniux una cum filiis nuribusque ) o diluvii aquis universam iam terrandi contectam habentibus emerserunt. Quod si Vero, ex alio Hexiodi commento, e Caelo et Terra orti Hoc ita expressit Maro VIII. Aeneid. 319.
Primtis ab aetherio oenit Sattirnus Obmpo, Arma si is mugiens, et rygnis exul odem tis.,6 genus irrelocite . ac disPersum montibus altis inposuit; legesque destit., Latiumque Mocari
Maluit, his qtioniam LATUISSET tutus in
190쪽
illi fingantur , ni h lo tamen minus Veritas stahit, cum eael; et terrae filios Poetae dicerent, quos omitium putarent atiliquissimos. III. Ad haec, Iove , Neptuno atque Pluton inceptis, cunctos Saturnus filios devorasse dictus. Noe namque universos consumpsit , Videlicet consumendos praedixit: quo plane sen8α ab Aposto- Io ad Nebr. XL I. με damnaSSe mundum scribitur; cum non insolitum in sacris Literis sit, ut aliquem quid fecisse tradatur , quod vel sistri non vetuit , ves faciendum praenunciaVit. Ipsos
autem tres Saturni silῖos a morte servatos non
alios re fuisse , quam Noe liberos , ubi do singulis sermo erit, luculenter patebit.
IV. Iam navis , qua ad Italicas oras incolumem pervetiisse Saturnum fama erat, et quam Ianus tunc temporis Italiae rex ad perpetuam recorda lionem nummis exinde cusis expressisse dicebatur,
quid . quaeso. aliud indicavit. nisi dignissimam
sempitertia memoria arcam illam , Per quam salvus a communi interitu sactus est NoeyV. Quoniam vero Noa hum agricolam egisse, Vincamque plantasse e scriptura es t stimonio notum Pirat; eam ob rem Saturno et agrorum culturam, et vitium satiora in minicipaverunt. Itaque apud
irgilium II. Aseneid. . 179. dicitur idem: VITISATOR e ν- serpans sub imaginenlcem VI. Aurea certe aetas, qua o regnante in Italin Sahurno floruisse serebatiar , celebratissima ubi vissentium luit. De ea plenis huccis locuti poetari ecquid noli felicitatis indvi orbi illatiam praΡdica Verunt rum nimirum , sd ac veritate nusquam BDI regnante, omnia opprime composita si asse .mstoque adhκc aut publiei privaliquo ituris. i id omiua tua servitreusque discrimine in recto Pu vex-