ErycI Puteani Suada Attica, sive Orationum selectarum syntagma. Item Palaestra bonae mentis, prorsus innovata. Operum omnium

621쪽

O R A T 1 o XX. lem l etenim aliis rebus cum pretium mora temporis addat, hic adimit Nuhil est quod difficilius iaetatem ferat,& simul bonitate 'induc in quia purissimi tenerrimique' succi est, mora corrumpitur : ut natum est , senium timet ut coepit, perfectum est, & nisi in usum esumque mox denascatur, jam sponte desinit ac computrescit. Quid si & con senuissse dicam, ut e ma tre natum est ' Testam vide, calvitiem loquitur: & nisi avem speres, paedorem, putredinem, serdes alis, aurumq; in venenum commutabis. Et tamen quid foedius ξ sunt qui hoc a- gant, qui in menses, imo annos hora-1ium & impatietitissimum aetatis cibum torto fune stipent,& corbes impleant. Scilicet, ut suavissimi alimeti copiosior merx sit, annonam e di rio faciunt, vendunt ova, postquam Ova propemodum esse desierunt. digni mehercle, ut sorbeant 'uotquot corrumpi sinunt , vel certe ut corruptis lapidentur. Quanti apud Belgas omnes pretii butyrum sit, nemo

ignorat: hi Hus igitur c atque utinam

622쪽

ncm rancidi . quia annota in forurri inde in culinam obbae ollaeque VC'

nItuat, attasCnt omnes pari aetate O Va

Vc muria faceret, nisi credita Alene sale exinaniri. Veteres an praetereo ρcgerunt quod acciuo. Alii enim, ut Columella sci ibit, sit inteIra, ovasa operismi, Eij muria tepefcI a durant . atq; haec ταριχηρὰ ab Alexide nominata. Sed quid addit Columella Z Omnis si quemadmodum non patii ur putrescere, ira inanis ova, nec sinit plena permanere,

quae res ementem deIerret. Servari ta-

merta in fomento, aut bieme in paleis, ate in furfuribus, utilissim/ms censet Plinius : aliis solida aut etiam fresa faba tegi, ut est apud eundem Columellam. Sed parum est , inveniri homines, qui requieta putidaque Vendunt: amplius dicam: inveniuntur, qui ut teruncium seponant, emunt:&digni hi quoque, ut quoties putamen si pluri rumpunt, pullum inveniant, talemque prorsus gustem cibum , qualem vel odor ipse damnat. . Sed nos quidem: sin aliter 'abimati noli ssimus,

623쪽

in naturae liberalitatenata, peccamuS' quia nainq; nimis tacundae gallinae sunt, avari & maligni sumus: oc quia quotidie pariunt , numerum colligimus, anuonam constipamus. Non fruendo agimus , ut perfectissimum naturae munus destruatur. Flos enim

ille & vigor nuclei post paucos dies

languescit , rnox exspirat, denique Computrescit. Interim vero pennatae illae matres Plinium auditis ) praeteraruam duobi' mensibin brumalibus pariunt ova. Ex iis plura quam veteres,sed minor in epiam fue- tu prima ac novissima. Est autem tanta foecunditas,ut alniciae & sexagena parianr, aliquae quotidie, aliquae bis die, aliquae in tantum, ut estoetae morian

tur . Fabulator Phrygius neq; enirnpigebit ad levissimum Sapientiae genus descedere) tacunditatis hac imagine avaritiam humanam perstrinxit. Mulier vidua gallinam quotidianoMcundam ovo nutriebat: rata Vero,

si plus hordei praeberet, bis parturam die , alimentum auxit. Sed gallina pinguefacta stultissimum mulieris vo- Ll α tum

624쪽

tum elusit: parere desiit. Neque remota aut obscura epimythii verba sunt. Solent enim, qui avaritiam plura appetunt, etiam quae adsunt amittere. De aureo ovo in fabula quoque est, quod parere gallina potuit:

avarus thesauro inhians, ut metallum tolleret, gallinam , evisceravit. Sed cum nihil praeter naturam gallina haberet, Cupiditas damno filii: Cum aurum aVarus quaereret , ne gallinam

quidem habuit. Sic Gallinarii, ovo rum propolae agunt : perdunt ova, quae in quaestum servant. Quid malum i vendant recentia , ut sciamuS Ova esse. Nunc ad solem & flammam 'itur , ut minus saltem mala arbitrio luminis explorentur. Credere nQi potes bona esse, de quibus dubitas an recentia sint; imo non mala dicis, quae in pullos adhuc non coluerunt. O lepidam scenam et injuriae soror hie quoque fraus est. mulierculae versipelles e toto acervo etiam putidissima selent eligere,in sinu interq; Ubera calfacere & fovere, mox proferre di obtrudere, tanquam a matre nO-

625쪽

va,&nido Calentia: nec omnino mentiuntur. Sinus ille nidus fuit, S: sibi mulier, ut gallina esset, ovum supposuit. Cogitate bis natum esse, quod tum denique, ubi computruit, recenetissimum haliatur. Sed quoniam deforma partibusq; diximus, nunc, quo series orationis ducit, Discrimina videamus . Nam quod pulcherrimum est, varietate quadam natura distinxit: quemadmodum quod optimum, Corrumpere avaritia potuit. Debilissimum esse, & frangi non posse, admi ratus sum, & viam urit ad ma)ora struxi . Praemitto etiam, Ovum ovo, quod de lacte, aquae, ape dici solet, simillimum esse, &distingui tamen; item gemino fastigio cacuminatum ,

esse, & consistere. tantum Consuetudo non oculorum tantum, sed manuum potest. Itaque erectum in pla- .no stare ovum , quidni credas poL sum collocare. Ita dico, possum col- 'locare. non, ut ille novi orbis inventor, qui restae caput leviter in mensim allisit, & apta imagine obtrectatorum linguas repressit : non pros

626쪽

134 ERY cI PvT EAM Teto. Nam ille hoc ipsis confessus est,

tam arduo labore antipodes quaeri,

quam ovum statui ,& fallaci astu peregit, quod aliter fieri posse desperarat. quotquot nascuntur ova, locabo integra & illaesa ; haud aliter quam nucem, glandem, pyrum , solemus. Experiatur quicumque volet, facile inveniet, quod existimarit Etenim tanquam caelum & sidera amet, OVum erigi se patitur , manuiq; statuentis morem gerens, fastigio innititur,dc onere libratum velut quiC-

scit. Parum hoc : recipit pondus quodcumque & sustinet , hac po- tissimum parte stare potest , qua firmissimum est, SO omnino frangi nequit. In similitudiue vero disterentiam esse, curiosi oculi observarunt. Ac sane Delifuisse olim complures Cicero credidit neque pigebit verba Gus referre ex Academicis , & a Nonio citata 2 qui gassinas alere permultas quae sin causi flerent: hi cum ovum inspex

rant, quae id gailina peperisset, dicere se

lebant. Minuta quidem observatio,

sed observatio. Vel enim aliquod formie

627쪽

ORAT Io MX. formae discrimen pro natura aut ma gnitudine gallinae erat, vel cerse i

uvis singulis aliquid illi distinguebat,

quod internosse unusquisq; non poriterat. De Colore quid attinet dicere

Don eademia, niVe orniata albicant:

ite homines distant, sic stellae lucent, sic dies ipsi distinguuntur. In magni'tudine & forma idem est. Nam alia aliis manifesta observatione majorai aut minora sunt; aha aliis magis minusve sive acuta sive obtusa ; qu 'dam longiora, quaedam rotundiora:

his venter tumet, his vcrtex coarcta- . tur; tanquam membra videtas, putes variari. Sic vero nascendo fiunt, for' mamq; Cortex sumit cum egeritur, dc

simul durescit. Nam, scribente Plinio, quem hac in re, quam Aristote iein diequi malo, exeunt a rorandissim ἄsui parte dum pariuntur, molli putami ne ,sed protinin durescente , quibusiuramque emergunt portionibus. Sic igitur &a sapore, qui sermam sequitur, discrimen est. Etenim emendatioris suc longiora perhibentur, quia marem ςdui it , vilioris rotundiora, tanquarn

628쪽

ERY cI ΡvTEANI sexu deficiant : quod nec Romanae fidicen lyrae olim ignoravit. Longa quiri facies erit ovis,uge mementon succi melioris, o ut magis alba rotundis

Ponere: nams marem cohibent callosa

testum. t

Subscripsit huic opinioni Plinius, auctoremque laudavit: alii quoque Plinium secuti, sive non animadverterent, sive negligerent quae Aristoteles tradiderat, ovi naturam Latio C5- cluserunt. Sed nos reliquas differen-xias an laudes dicam ξ persequamur.

Nam quicquid hic varium est, admi randum est , filaque indole se commendat ; imo quicquid hic vile est,

rarum est , pretiumque a natura habet. Est igitur Decumanum OVum 11' & contra Nanum, sive parvum. Decumanum non simpliciter, quia maximum, ut decumanum scutum, decumana porta, decumanus limes; sed quia post decimum majus nascitur, re velut in toto numero eminet. Etenim quod in mari videmus, cum Va-

Hi inserunt decima ruit is tus undae, id ubio;

629쪽

ΟRATIO XX. id ubiq; natura agit,sed in ovo praecipue exprimit. decumana ubiq; sunt,& inter decumana ipsa Ovum decu manum est. Iam vero Nanum, ultimum cuJusque foeturae censent, &abhoC uterum gallinae claudi. Nanum sed tamen ovum: nanum, & sic magnum: quippe in tam pusilla quoque

forma mundus est. Decumano quidni sive geminum adjiciamia,

&hoc magnum merito videatur,imo magno majus: molem pretium superat. Et quanta haec foecunditas naturael quanta benignitast tanquam satis non esset ovum nasci, p.ro

creatum est; & cum nihil praestantitis haberetur ovo, geminari tamen sibeadem testa luteu potuit. Vnum duo esse posse,&duo unum, quod nemo hactenus calculatorum scivit,hic sine

mysterio discimus. Atque ejusinodi Ledae ovum fuista crediderim, e quo

Castores natos esse Antiquitas puta' Vit. nec immerito . Cygni concubitus perfectissimo dignus erat ovo. Sed qui cum Dioscuris Helenam , eX Codem ducunt ovo, tergeminum sive

630쪽

τριδυμον fingunt. Sic Ausenius Lotos tergemino nasci quos cernis ab ovo, Patribus ambiguis , or matribus inre

natos. 1

Atq, hoc illud triplex est, quod idem in Gripho ternarii numeri exprimit, Tripo Helenes cum fratribus ovum. Sed quid dicam Z desiit a m Iupiter

moechus esse , desiςrunt homines&dii ex ovo nasci. seu gallina inc bet, seu mulier foveat, e testa non ni

si pullus prodit: pullus, sed qui satel.

les tamenta, Martis appellari meruit. Viri quoque strenui, , sub pellibus nati, ad arma & bella educati, laudari non poterant, nisi ab ovo peteretur encomtum, & pulli dicerentur. vide ιicet jam armati erant, priusquam in lucem venirent. Vna testa, sive Cortex & loricam, & galeam, & scutum, 8c thoracem faciebat. Sunt tamen . ' viles pulli nati infelicibus ovis. Αα, quos alba gallina non peperiis' ita Iu- enali visum. Ergo & infelicia quaedam ova sunt; sed quibus felicii distinguamus. Sunt, ut semel dicam, irrug, sive subventanea , Graece Ze

phyriai