장음표시 사용
261쪽
De Notentariis, seu Naueteris publicas speciertransportantibus, 3e de tollenda lustralis auii collatione.
or natigantes omni securuata gaudent. x An pia tisiosa navis teneantur molis is osandria meries p
ao Diapti v mna De pre nitur; tino qua Vra a catur, altera ei ςtii perietiliam soluti l . nam passus es .
Licinis. 23 An maestius militiae possis ad evia r onem ex U-eina I. o Hiacem remee , in Diis Daee'
tran vehendas m/rees, quas noula in sua commoda convinere non delent.
38 Cogi m stina nauta is natisandum , Ati o cauia pones hospites recipere . ρ Moi o re alia ad communem usum parata, quisui; pores, o comis μιum si id re se .m Nati reis a ad μνιum a quo emessa es, o non per Dieme it, propter auis .m ιempestatem: an resi-ttiandum D pretiam Attim pra L . Oe Libro & sequenti, explieantur iura urbi, & munieipibus eommunia , quae ad quatuor tapita referri possunt; primum de corporibus i se eundum is re barri ter tium de a mitistitas; quartum Manari toris si duo priora Melatis tur hoc tibi' reliqua duo , libro sequenti . Quoeirca ut huius libri duae sunt partes , quarum prior est da remo istis muniυerstatutis, posterior is racilas; ita praesens ei tutus in /nas partes dividitur, prior est δε nam mutis publicas Decias transsi stan ilus,posterior de eotia a L-sraiis istiνi ealti Jona. Haec pars in aliquibus codicibus silet elle prior, tit notat Coiaeius hic; licet illi ut nulla fiat mentio in legibus huiux tituli, nisi quod ipse aliquot Anastasi lege g Graecas larinitate donauerit, &exposuerit qualis quantaque fuerit istius lustralia auri collatior de qua nos aliquid attingimus supt. ι t. δε--dit hus til. Io. Lautum enim quinqnennii spatium significat lora- ationi, & conductioni tam publice quam privatae rei praestitutum , et apparet ex ι. 9. f. I. I. II. ἔ. II. I. . l. 2. f. uesti, Brissonius ad verbum I rum, & Is r. 5b. . etγωοl. e. 37. Hic lustrum pro quodam tributo,aecipitur, quod olim Imperatoribus de lustro in lustrum, idess, quolibet quinquennio a provinetalibus praebebatur ; quatuor autem praecedentes anni cuiusque lustri dei inati ad iter faciendum, & transuectiones eropter longa interstitia itineris Roma in provincias. Primo itaque lassio aurum praebebatur , in symbol mdominationis a Secundo argentum, ag stipendia militum 1 Tertio dis & seirum ad armorum reparationem.' Ad hane auri lustralis collationem , seu solutionem a tenebantur etiam tenuioris sertimae provinciales, qui--que uictum eo trogata stipe sibi comparabant; item meritoriae puellae A Misdies & sceneratores, rasimus Iib. 2. & Coia eius He. Ae mulse magis aurariam pen- sonem pendebant mercatores sue per se, sue per suos ne otia renior, I. . o 6. Coa. Nesa. vi I IMI. concuterius de domo AM. tis 3. cap. 23. ubi docet mercatores aurum & argentum negotiandi caussa venale habuisset quod & indicat I. 21. M. 4. 1s de atim o aNent. atque ob id a Lampridio in Alexandro diei tutati m negotiatorum , qara id praestabant annis sagulis nescitiatores, nec illius collatione exolitrabamur, quia etiam siliquati-
262쪽
Tit. I. De Naviculariis seu Naueleris , cte.
-m e monopolium ab illis ex ebatur illud in nundinis ob venditionem; hoc eum ipsis a Principe mon pollum exercete erat permissum : quod deinde a Zenone Caesare abrogatum, I. a. supr. de mono I. Itaque subiecti omnes et omni re pecuniam pendebant i de hine in Republica ingens erat pecuniarum cinpia 'δe caussa cur las)i viret populus : nam ubi nimia
pecunia, ibi luxus ; ubi luxus , ibi vitia; ubi uitia , ibi
imperioram lapsus. Unde tecte Plinius dicit: Meeurtim veneniam remmo niam , t. 33. cap. 6. O atirum potem aesti eis. Nou erat faris tinam uvinis pest/m, nisi et oma rison .s iee iset. Necessaria quidem pecunia ; sed periculosa nimia collatio δ: extorso linam eum putarent Rempublicam suam augere , egentiis Nam reddiderunt . Et hodie nihil toto orbe , quod Reges , Ptineipes Et Reipublicas stavius amigat de concutiat , quam nimiae pecuniae exactiones . quae , ut a Romanis olim , variis nominibus colorantur.
s Sed ut ad lustrum redeamus , suere in Republica duo corallitura Sus eptores de Nummularii, qui an rem lustrale reciperent. 3c describerent in tabulis summam auri di arpenti, quam colligebant collectam ; δ: eousqnatim Linde saetis thesauris inserebant, L i q. su p. λ f eo. Verum Anai usus Impia ut populum sibi de vincitet , quem videbat aliis exaes ionibus oppressum ,
hane auri argentique collationem sui utit, ut Evagriusia ranatas testantur ; de Culaeius hὶc Mimat utramisque constitutionem L. ι. esse Anal asi . . Altera p11s tituli ad navicularios speetit, quos umeamut naucleros, navium dominos, Graeci Na Uate londieant, tesse Vesterio, qui singulis navibus praesunt, ιιι. . u. - -I. habentque sub se exercitores, te miges, nauis taς: mesonautas. re huiusmodi hominea qui describuntura. f. nautae, e tip. sal. suit olim naviculariorum certum corpus di collegium. i. s. f.ε. fin. F. δογών. immisη. σι. i. Coa. d. h/νώ. decur. in urbe Ae in prouinciis , uti in As te, Si in Hispania, I. 8. Cod. Theo Leou. t. quorum Dias eio 8c curae incumbebat privatas species quocumque iansuehere, & populatibus servire; item per vices publicas species iu stumento, hortio, vino, oleo, pecuniaeonsistentes . a susceptoribus per provincias dispositis , reeipete; δe eas ad athem , vel ad callea, ad militum sustentationem navibus propriis vel conduhlis deserte , dc transportare, Aro, accurs. de Cui aciuη He. τ' Hodie etiam aliquod quasi corpus est naviculatiorum , Ee caput Capitaneum, vel Admitalium vulgus vocat, cuia ius iussu annonam dc alias speetes ad Rempublieam per
tinentes trans mare vetiunt ad alias regiones. Item arma
iussu Plioeipit, milites quoque Ic ipstini Principem do
cunt δe reflucunt, eiusque legatos cum omni securitate, s. p. δευαὶ s. quae Oeuritat in eo consistit quod navigantes ob publicam causatim , de navicula. xii qui commeatum ad exercitum serunt, nullam vim, nullam concussionem, nullum denique in persona aut re-hus incommodum sentiant ;adeo ut nec arret aris ut dicunt nee detineri, nec ad vectigalium solutionem compelli possint, modo sine se de rem gerant . I. 6. in fis. GA. d. minis l. Bari. Zc alii ad a. l. i. tametsi prosteri mercea debeant, easque publicanis ollendere , ut
mox dicam, s.fου. F. de publie. O isti sol a Quid si constet navem ab omni vectigali esse exem.
tam i obtinuit sententia, nauclerum non teneri publicanis ostendere merces immunes, quibus f quae aliae non privilegiatae sint adiunctae, Ec ob statissem vecti rati ructam in commissum lix cadant, poenam al im munes non porrigi , si navicularii fraus absit quae ali quin integra merces in comniissum trahat, I. . l. r. 2 .is sis. f. ά. t. Peckius ad h. I. i. ntim. 8. quem sequitur Christinae id h. t. decis 38. ditim. ι 3. meminit ibidem Luctor sumere quod naves exemta dum loca transeunt, indicium aliquia faciant ut in commisiam non cadant. Si tamen edictum prohibeat arma exportari , sumentum evehi , alia sue merces vetitas ecterri , obe publicum interesse , iure staticinarius vel publicanus p poterat inspectionem petere . '.Hine notandum , si nauta vel auriga merces aliquas exportati prohibitas, navi, aut currui imposuerit, iisque alias non vetitas ad .
Junxerit , idque se iem , si quidem ad ipsum pertineant , in commissum una cum navi aut curru cadere, I.
it. q. e. f. de pullicam Idem sentiendum s vectore, scient. domino navis tales merces permixtas navi imposuerint, uti alias iudicatum in Belso ὀicit Pechius inelut observator Chri uinaeus in suis decis Belgie. 'inco sciente : si abiente domino navis , vel eo ignorante merees exportari prohibitae sat impostae n1 vi , quam loeavit vel commodavit alicui nautae hiepunitur commissis mercibus, sed navis domino restituitur , d. f. a. quia de iure it alum qui scit, A asseu- sum praebuit , Obligatur , non ignorans, L 3.sup. ista lar. Praesumtur autem dominus ignorare , si icientia
non probetur, proinde qui dicit, probare scientiam ἡebet , Closs. in I. ieritii ff. de prosat. 3: si in probatione defietat, statur iuramento ipsus gumini, Bo-bid illa Ll. 4. politia eap. I. num. II. Quod si tamen statu tum , aut lex municipalia ipsas it.
res a sciat, easque exportari vetet, contrave niens statuto, sue si ineola sue advena, seiens aut ignorans , Praeterres, etiam naves, curros , equos, ac in illumenta evectioni idonea, amittit δc publicantur; quoniam licξt non sui de mercibus prohibitis , tamen tanquam accessoria etiam in commissum cadunt ; habet tam n illorum dominus ignorans regressum contra con ductores, qui si non sint stiluendo , poterit implurate auxilium restitutionis ad Uelsus statutum ex generali clausula, quae sententia fuit Barioli, Romani , Imolaei, Alexandri ad a. I. ii . . a. eis tamen aequior , quae exculat ignorantem eum in nullo delinquat, Cadillo a I. i. m. . Bobad illa lib. 4. porri. cap. 3. niam. 31. Caballus refoti . erim n. eas. 129. n. s. Procedere igitur oportet bona fide , Ac omnium re-trrum, quae navi exportantur , fieri inspectionem , ut sciatur quaenam merces sint licitae, aut vetitae, immunes aut vetii gales . Item quodnam vectigal pro iis praestari oporteat; cum varium hodie si pro mercium ae ilimatione . Quod si in naUi sint cie et , elib snt immunes, profiteri quoque debent res quas deserpatia emerunti si id non saciant , cadunt in commissum . resque ipsas a vectigui exemtas amittunt, i. In. a. ibi Bart. F. ar public. i A s. si autem caere ii tet suas proselsi fuerint apud publicanum , non tamen ve istu soluerint, di immurante publicano , recin commissum non cadunt; cum possit latic fori fisco
ex bonis ipsius publicani uel fideiussoris . a. f. fri. Sir. Alias poena omittentis proseis nisi mercium , t Ieadem est quae non sita .entis vectigal . ut . id elicet locus si commisse , ae ne praetextu ignorantiae hane
poenam effuge te quis potest , reis iussus sit stitor, sin culpa vacans ῆ quod ex conditione personae aliisque ei reum stantiis aestimandum est, a. l. fου. q. 3. Quin
etsi culpa nonnulla intervenerit , sed modica , remitti solet commissi poenam . mitiore irrogata , veluti ὀupli vectigalis , d. I. M. q. io. Porro quamvis poena commiis ipso iure irrogetur. Jc i
mercium dominium amittatur , proquinus Meetigal Iuturn non est , attamen in earumdem auferenda ponsessione , sententia de lataturia opus esse videtur , argument. i. r. sup. de jtiri fisti . Contra nahilominti sunt, qui sentiunt fiscum in casum defraudati vecti. ealis , posse propria auctoritate apprehendere possensiunem , Joan. Koppen in decis. θω i. 3o. Peregri- nut ais is r. Hii Lb. 6. cap. 1. ntim. o. o Dixi paulo ante summam securitatem datam esse na-iue uicularii et, oui species publicas deserunt, Ac trans mare vehucit. Hinc quaeritur: an uecuri tas liberaque facultas data intelligitur etiam aliis petanis non solum eundi , sed etiam redeundi Assirmat id Fredericus Imp. de scholaribus quibus cum rebuα suis tuto ire, Ac redire licet, cith habita Coa.ne fi ui pre natis. Idem de altis omnibus quibuet speetatim est concelsi securitas, cen
set Conllantinus ιη I. . Li. eum ait: venienter ac remeauia
tes omnisectiritale potiani vir ciles a decem I Duram illis imposta , qui res inquietare tensaverint. Alias enim non diceretur secure veniisse , eui non liceret imb recedere ,
saltem illa uice. Ideo Abbas in cap. 9ti a u Hrmatem n. 6. d. pria. dieit tempus accessui, minsonis 3c regrensus pariter iudicari. Ic Rebussus ad a. l. t. Alexander re ista l. . Mynsng. rent. i. sis. 8a. Addit Nei ius an tras. da sannit. pari. .secundi temporis q. t 7.na. t 3. qu id quando securitas datur sine ad tellione certi iem potis tunc intelligatur tant initi mel concesse iecus ve ro a concedens constimat tempus, quo durante , perdurat seciuitas. Igitur licet securitatis concessio seu lalvi e ductua benigniore interpretatione agi uvarauederbeat, quia emanat a Pi incipe. ι.fn. g. de cons i. Priu-cip. tamen adversus eiusdem mentem dc ordinationem nunquam de t extendi; de ideo i curitas si pliciter concessa eundi 'intelligitur data redeundi , illa vice tacit u ; vis iacta sit coacellio adcii iuui acium e pe-
263쪽
diendum i quia tune habenda est ratio negotii & temporis, ut milit i, qui agit, ire & redire quoties expedit,
ὰonec iste actus fuerit impletus , ars. I. 337. f. 3.1 deve . MIis. Platea hae. Ex dicti itisero securitatem datam certae personae eundi & redeundi non extendi ag alios qui sunt in eiusdem comitatu , aut eiusdem prosessionis Se conditionis, nisi in litetis nomina eorum exprimantur; quia posisent se plures coniungere; qui non ideo censen/i sunt f eii. Quo fit ut securitas data militi, non protegat Ducem , qui lic3t sit cohortis Dux; non ta inen habetur nomine militis, quamquam Imperator hiaudien4i causiti, milites suos commilitones appellet . In vulgari
enim sermone non veniunt personae magnae . notabilesti dignae, quatum proinde facienda erit speciatim men
17 Quod ii, personit, idem de in rebus obtinet, ut verbo. rum proprietas attendatur: se si data sit seeutita prae secto arcis qui arcem dedidit, ut ei liceat tuid eum suis elis, 3ccum suis bonis abire, non extendatur ad bo
Item concessio salutem fluctus ad certum genus mercium evehendum in patriam holialem, non protrahe tur ad te vehendum alias merces, quae hoctium sunt:
ἡebet enim Principis eoneelso stricte accipi & interpretari, atque ex usu speciatim in literis salvi conductui peti R exprimi od epi he ai menes hos Ios. Nam ordia nationis potestas in utramque partem est yrohibitiva D mensis; atque ita relaxata una parte prohibition a, perdura Leius vis in altera parte , propter legis poteli, tem proh ibitivam . mamobrem facultas evehendi
certas merces, nullo modo extenditur ad revehendasaees host; les, quae sunt prohibitae , & lieet eas cuivis c pete ; alioquin si tam laxa interpretatio admitteretur, fraus fieret bellicis ordinationibus, DD. ad i. i. h. t r. Joan. Nam elicis tene. Aia . r. cos. 86. δc pet. Bellirras. ae νὰ mii. p. q. n. a 3 fg 7. ag Porro data securitas navigantibus servat; debet, non violarit nata qui pubi leam securitatem violat & in singit, ut reus criminis laesae Maiestatis poena capita. li punitur, ι. ictaad Ibαι. MDo. quam tamen ex caussa
potest iudex temperare, paen s. Ita ante Baristolum censuit Cuneus in tras; .seeur ratιs a. equi iatur ae probat Fra te. Hereulanus trus. δε rotir. non est fendendi cap. ro. num. a. ' publice quoque interest ne navicularii qui vitam suam maris periculis exponunt,
in bonis suis & mercibusdamnum suli ineant, δc tu ilina vigent; ideo contra praegones res naviculariorum diripiente η statutum ut rem eis A indemnitatem prσllent,& extra rem poenam quatrupli, t. 3. hoet t. ibi Cuiae. Alii volunt i plani rem in quadruplo computari auxiar. Ins. de υ; honor. rapi. Pechius ad Li. δὰ Reendio, in , no r. respondendum censet raptorem furti nec maianifesti actione teneri, si deprehensus ab aliis non tuerit; se ut hoe eas actio serti, ita cum actione hae concuriarere videatur, uti s surti prius agatur , non tollatur actio de bonit raptis ut saltem in eo quod amplius est, eonsequatur se contra tollitur sulti nee manifesti actio. Quod si iti rapina deprehendat ut , non adeo furtimani selli ad veri ut eum agetur; quia praetor ita poenam edixit, ut non nis in quadruplum raptor conveniri posist, Et cur hoc easu non nis it ipli poena mulctetur , fur autem may euus quadrupli, petenda est ratio ex his
quae dixi imp.λ υι bonor. rupi. Loquitur d. l. 3. quando rapina est laeta a nauic latiis, aut cum illis extra casum naufragia: nam qui tempore naufragii rem aufert, aut servatam a viris bonis rem rapit, intra annum in quadruplum, post annum in s mplum tenetur, I. i. f. 3. .
de ntend min. natis atque aliud parti laesae applicatur .dio' Non obsat . r. l. t. ubi mulcta decem libratum diuti imponitur his, qui nautas inquietare tentaverint: nam haec mulcta fisio non parti applicatiar. Si dicas etiam quadruplum applicandum esse nico quia quoties in causilia fisci libui de publicis commissa est rapina , Reipublicae debet acquiri poeta, t. εῖ. 3. 1 ff. d. id I. et io. Distinguo, aut ad tertium pertinet res quae alteri ause tur, eiusque rei perieulum Edratio postulat, ut illi poena applicetur, aut ad iniuriam pallum pertinet periculum,& tune illi mulcta acquiritur, ut innuit I. a. h. s. ibi retrum ommouissor; feri . Idem dicendum si plures sat personae; namque illis convenit satisfieri, non autem priuatorum ius diminui proptet publicum interesse, i. n. lup. de fu ς i a deram . manumisi. praeter securitatem, habent & patrimoniorum eaete arrorumque onerum immunitatem navicularii Orienti Mae praecipue illi qui annonae urbit servi unt, & occupanatur in conquirendis navibus, quarum ti tanta sit inopia, ut non possint nauigationis tempore Alexandria annonam 8c alias species transferre , licet eis ne poenam incurrant, Implorato auxilio Praefecti Augustalis , procurare ex aliis vicinis provinciis naves , nautas. eosique enere certa mercede, transvectionis onus suscipe re, I. . Me tit. Hinc quanda eertarum mercium memiatio de transiectio, quae publice utilis est, fieri debet pei homine, isti lanctioni destinatos & certos, nee potest ob penuriam illorum expediri, eompelli poterunt
alii vicini certa mercede numerum supplere . ' plane ras ex classe quae in portu est, certum navium numerum ad species publicas vehendas princeps producere mandarit, deficientibui fine culpa Navarehi, aut praesecti istius loci aliquot nauibus , compelli poterunt vicini
res nancteri ex suis naυibus numerum supplere, praestito iis salario ex publico, data & aliquando tributorum immunitat hi ice naucleris, qui aliis suae conditi
nis plus nimio occupatis vicariam operam praestabant, I. II. aa. Coa. I e .h rh. Isen. 4. negot/arsres sq. F. ae jtira imm u. Quod est singulare ; nam renulariter tributa Priticipi debita non remittuntur, ex u.IM. Pantita in nor,t a Imp. eap. 8 . dicit hane immunitatem iis datam su i ste , qui naves duorum millium modiorum capaces habuillent, propter onus quod sentiebant. Hi ne interre licet, quod si mandatum sit Praesectora militiae, ut ex certo loco selectos quosdam milites transimittat ad aliquam expeditionem , si ilite desint, poterit vicinum praetectum, si in eum habeat imperium , cogere ut milites mittat; quod si non secerit, periclitabitur, LfΛ. Coci. Δ non. Iars r. Pyrruet aad. I.4. Id tamen non semper obtinet. Quid enim s ad conservationem loci ex quo milites petuntur, ibidem sint necessarii, aut numerus illorum si exiguus 3 qui a s hostia immineat, aut periculum aliud subsit Certe non potetit eosi inferior iusti superioris praefecti, mit item ρ suo in aux i lium alterius mittere,p ut observari videmur. Hi nequi
auxilium vieinis pvulis promisit, excusabitur quamdiu domi pἡrieulum fuerit,ia proprii a copiis opus habet;
cum non debeat quia suo in m modo aliis subuenire . Ae ita intelligentu in quod au a. I. . hoc lis . notantra
Interpretes , ei vitatem vicinam teneti auxilium prae-
here alteri , quando id absque incommota facere potest; itemque supplere desectum alterius civitatis'. quando ibi hominum penuria est, qui opera publica sa clant , aut privatorum curam suseipiant . die s idonei non sat in ei .itate qui pollint e se tutores, os
seio magistratu et incumbit perquirere ex vicina civitate honenissimum quemque qui possit tutoris mune
loco originis pupilli , repera a tur idoneus tutor, non est ex alio loco quaerendus; uti nee praeficiendus Eeclesiis clericus ex alio vico, vel Ecesesa, quamdiu in propria reperitur idoneus , I. in ΕαIU. it.. p. vi DV p s e M lii, Platea tu d. I. . in fin.
Colligi praeterea potest ex u. I. . quod Nauarchi ,rsti summates Orientis, classem navalem semper paratam habuerint Alexandriae , & in insulis Carpatiae , Cycladum , & aliis, ad trans.ehendat speetes publicas , & praecipue annonam in Italiam & urbem ς
itemque ad castra militum: quia vesi non sempererat Opportunum tempus navigandi, nee illud praescriptum hujusmodi speetes deportangi, silebant naucleri eas in nestotiationis emolumenta convertere, I. a.
oe iii. ' Ideo ibi decernit imp. ut intra annum asspecies quas susceperint, inierant, & securitates re portent ; quae etiam diem illationis eaoeeant, idea . apochas de soluto , quas intra alium annum reserre iis debent, a quibus species acceperunt , ut illis constet suscepti onerit ratio, di naviculariolum fide, & dilia gentia . Facit hoe Imp. rescriptum pro iis, qui mit-I'tuntur in certum locum ad negotium expediendum ,
nempe illos intra tempus saturem , illie se debere praesentare, & literat suae diligentiae referte ; quod hodie observant lustratores, vulgo Commissarii, qu i-bus etiam promissum aut conventum talatium pro ill tempore gebetur, non ultra, etsi diutius morentur . Si tamen negotium expediverint breviori tempore , χῖ
puta quatuor diebus quod solitum erat expediti decem , & pro quolibet die habuerint Commissarii de cem tarenos, reor duplicandum esse salarium diebus
264쪽
aut consuetudo navigationem hyemis temporepem ttit, talodam, Stra hi ei. Sic militegi cuntur hymnire, ibu b Ura ire: pmpterea quosli yenae ram dira re, inde es by cita 3ccus ipse ubi milites tritionem nerunt . ' O ua nihilominua hyemi et tem pare milites cxpe commeatum fi-ςrent , Sc comit intur annonim quae ad praesita de
quoque nautam , qui ructum cursum non lervavit 'propter ei quod navis erat refeloni, '
merces corrumperentur . Item cum m in e arum , ut ij inter nassigandum muta pirat' vidis-
vigationis curtu iri mutat , vim . in lolitam accipit
natu . dii 'ilenam intere it, 'iusta io a deliinato eursu nautae pro
nibeantur , an tempe alid deserantur, ut m Las. 9. tiam uni iam A. l at; . proinde nauclerus eos etiam dies quibus adverti tempe rite pro redi non Iratuit , numerabit , perinde ae si ad pr. ii tutum empus in locum dei matum merces t exiiset. Addit J. C. generalem rationem , servire nobis inteli istuntur etiam hi, qui cupientes nubis serrire, ad veri ani
I qu uem ι pu naves retinueram una
cum rebus, nec passi tuerint eas secundo vento ἡ portuinis ''DR P ul P , aut negligentia lint ;p am prena sint puniendi ; quam ut e Uile I, cu i , An ut e vetitia prospero naviqisi eam detreelent, eos omni pus .ii.2800 INMRt bigant ubi cauila publiea urget. dpones pol quam hospitium aperuere , in Isin i : ' Q, Ni enam raris mini festi, nauem navigilam mittendim essie, lita, ni ut agit periculum, ' vis etenim ad hoc paratur , ut na 1 et , non ut in portu haereat, L 12. q. t.
sium invitia iocio , navi, ct reatu communi uti Polle ἔ
capite, nec de ea piri proxima, sed de quadruplo iux-xta Aoisu. Leonas iacu ac. De Ego tarn n demor tis pixtra n inferiores humilioresve petilinae sint, intelia Itondam conualiuionem existimo, iuxta inti. IAtia res veni nnu pes . ε33 Caveant pro ipse milix de tati vehendo frumento
in Orcivincim, illud in aliam exportare , dc viliori pretio veredere; quia incurrent indicta in poenam capitiet ; α merator nam si nodie pie in motiis subeunt . . qui privrias narium cciunt,ea Constit. Fi dejici lmo.
3 detraudant. Notant ad d. l. . p rt. Reburs ve-etore repertum cum copia miliunti aliis e rebuς veti- ι , io via non recta & inibera sis p tum liaberi quodque aliis autenderit ea; rest exportaret .. dubsit ut is merces ii ii s si declinet puntem consuetum trani se aliam viam quo rat, utandi ve lipali: a ut Vone ei uidem minime libet tur. Q in Sc
n It Moneni longinquam pirata -- lxς ius , mercibus ιuis reri nendis conduxisset, certo pretio , accidit ut in Σ'. - VςΠ rum δAriata navis, iterum in por- 'u a unde qu erebatur: an pia iit lon-
hunc hon con auctorem , sed emtorem aragi v elle t ocul utri rei venditae, emam no per incre conii t nec posse sinutum
vis sa-gare coepulet, Hilare tanto tempore qaia p. tul ne tu ι n. titulum i eum perien ire, nisi vi ven totum coicius intilet navis via irer portum repe ere , itaque cuia ipse venditor non impediverit iter. ine c. e ς it quo ni nus emtori loci eo preretur', demisi, nisu Lontigerit in loco eo ueto , nec ip:ὶ c lain tul epetit, ii navis iter non perficeret, tau Ut
non de ipsa navi transterenda aut vendendi agitur: ι' Ianliani de usu celi , aut euhiculi ad reponen eas mer es a ideo vemus put. ationem elle , α ι duesinent a pretium iure agere, per expres-
265쪽
sum in ea eontingentem, cum quis munere vehendi sunctui non sit , potest vecturam petere . Quidni re hie conductor repetere pretium datum , aut medietatem prelii , iuxta consuetudinem patriae , quae in contractu locationis attenditur' L i8. Coa. Iocata I. ai. rc. f. 28 l. Hicta . Estque in eo , id plerumque receptum , ut s contingat casus in te locata , ita ut impediatur eius usus fat remisio pro patre, s in parte , vel in totum s in totum usus ima diatur . I. v. q. H lo . . Non urget quod 3icant con-x iactam hia esse venditionem 1 nam & in hae aequeae in loeatione, ubi sequuta non eli navigatio, aut impedita per tempellatem , restituendum esse pre lium sentio eum Valaseo consuti. 73.
Ant. Peredii Praelest in Lib. XI. Od.
ita ut non habeatur ratio cultus hodierni qui thdri stria ammos emtoris accessit sed potius vetulia loci species , di penso cogitetur , dici. I. r. Quassdiceret pensionem non augeri ex mela orationibus ,
nec ad eas , aut ea quae pollea accesserunt, extenti sun nicinem seu obligationem naviculariam . ' Quod spe- sciale circa os di domox naviculariorum i ni enimcnm ob publieam navisationem, domos suas cogerentur relinquere , ut alii ad eas emendas meliorandasee invitarentur . statuitim filisse existimo, ut s domus enset obligit a ficiali tributo, id penderetur iuxta tempus antiquum ; neque haberetur ratio quod domus ob me liorationet sit pretiosior facta, & pluris nunc valeat . Ratio specialitatis conssiit in cura, quam habebant Romani circa aedifieiorum ornatum Zccultum domorum , ne illarum ruinis publicuet civitatis aspectu et desorma retur. 7. g. de se. praef. I. a. etim aliis Coa. δε Ad. misit. O I. s. eum aliis Coa. de opeν. ptilI. Faeit o I. r. h. t. ibi e domas quarti meti Irti decus ursitim purius qua msraelusa ti ν rue. Dico esse hic speciale : nam aliti cem torqui domum pignori obligatam emit ,&restauravit, itemque ereΑitor cui res eli pignorata s suo sum ziti rem melicitem regdiderit, ius quod habet pignoris. se extendit ad meliorationes ἰ Ita ut auaumentum in te factum eodem iure censeatur , ι. 24. ni .F. d. planar. ubi si landus hypothecae datus si , dc alluvi e maior sit factus , totus remanet obligatus . Facit & I. Uavs I8. f. I. f. deplan. cf. ubi Paulus inquiti s nuda pro
et metra auratar onus, aut imburum, a sit , usus fructus 3mrit, pignota erit: eadem eantia est alluvionis 2 quae iu-ρ' h, extendit Bart. ad tertium posse starem ut melioramenta ab eo facta, tacita hypothecae obligata censean
nem nune pluris talet , non augeatur .
i , T Avieulatii eum annonam, & alias publicat species
1 l vehendat acciperent , eontrahere solebant cum fisco, eiusque susceptoribus particulari s atque iis p mittebant , istas spe etes fuit navibus vecturos in locum destinatum; ex qua conventione sue expressa, sive tacita , res omnes naviculariorum titulo pignoris vel hypothecae fisco obligatae erant, I. i. o a. lup. nqν,3. causpisn. Ad hoc quidem ut seulpa eorum species publicae , quas navibus this vehebant . perirent, aut deteriores ne-xent , navicularii collegii ae societatis e tributione damnum sarciretur, L f.. insta de na ri, Hine s nauicularius rem aliquam vendidiset, em tot
pro rata portionis comparatae, tenebatur naviculariam 1 uactionem subire, &onus reale a noscere: nam cum res esset ipso iure obligata , transibat in emiorem diquemcumque successorem, I. a. h. i. Atili ut ii res ad eum qui δ domo Planei pis erat . perveniret, eo onere noti liberaretur, I. i. h. r. Inde inserunt inier p. etiam domuin Principis pro rata praediorum aequis torum , debitam tinctionem 1 oscere, δὲ ipsum principem ad quem pervenerant bona privati, ex caussa confiseatim , ut alia, teneri pro mitione & quantitate illorum bon
tur . Contra sullinet Garetia de express cap. IX. n. q. Videatur Covatruo. I b. t. vir. re p. cap. s. n m. &Amaya au Li. n. 38. O seqq. Coa. de an non. O tribui. Cregor. Loret ad L i t. de tis penuos II. pari. 3.' Ex his observaon ut reale quo res est a secta, uti alli. τeit iplam rem, ita&quae ipsi rei aceedunt asscere. Sentiunt autem hoc onus rei posseilares; sed hi qui landoae
naviculariae funitioni adicriptos a naviculariis acceperunt quovis titulo, veterem standi opinionem, id est, censum ti proseu onem agnoscere tenentur; nee valet pactum in praeiudiciunt f set , R iuris publiei, inter emtorem & venditorem navicularium, ut ipse venditor non em tot sunctionem naviculariam agnoscat ,
hil ore inus emtot tanquam possessor rei fisco obligatae convenitur , & cogitur praestare aestimationem quae erat tempore contractus , I. 3. h. t. o d A. I. a. eou. o ι. t. supi. sue ceusti vel rel. At s emtor non te petiatur idoneus, seu des at e de a solvendo ; tunc onus navicularium at venditorem recurrit. Itaque primo convenit ut poliassor, deinde in subsidium deuenitur ad venditorem ; quem tamen ab
hoe one te Glossa h e iis La. eximit ; squidem tempore
alienationis rei emior erat idoneus, & postia casu si tu ito lapsus eli iacultatibu g. Hodie cum bona publicia sones toti ibu obligata , non possint alienari sue decimto , iudicis est examinare num emtor si idoneus Se solvendo ; tis repererat ipsum minus idoneum . caveat bona eidem addicere, etiamsi ventitor apus acta in se snteriraotain, ia , quibus prinrepa solutut eli, - lup. sne censu vi p
busti Fe claritimaeus ad s. t. n. 2 , Caeterum licet is qui landumvnavicularii iuris emearat, teneretur pro incida illius landi onus agnoscere ἔnon tamen ob hinc taustam sebat navicularius . nec residuum eius patrimonium reddebatur illi oneri obnoxium . Emens quoque domum eiusdem conditionis , tantum praeitabat nauarchi et oneris nomine , quantum illa teloeati ciebat venditionis tempore ; i ita Di non haberetur ratio temporis nostea secuti quo pluris atllimati domus caeperat , a M. l. r. O g. h. . t. Ex quihu eoncludunt Interpp. rex pro certa pen
sone sseo subiecta , posse quouis titulo alienari'; ita tamen ut penso icta quae vel eli quota pars fluctuum ; .es des nita quantitat: non diminuatur
nec augeatur ; sed ea praestetur quae tempore alie rationis percipiebatur . At quid si emtorem , aut domum illam pio pensione obligatam resecerit , &meliorem reddiderit r an propter meliorationes aueratur penso λ Et ait Imp. eam minime augeri , sed
olvendam esse inspecto emolumento quod res ipsa pendebat eo tempore quo a saviolatio alienata fuit ;
266쪽
11 Non tenetur Princeps sarcire damnam eonductori vectigalium . Cos, D, iras o bellum , non ιν lti a remisti
.em ponsionis, commercio non prohibito.
14 Commiscis a Principe impedito folim si rem sis p son , conatisora ; non etiam ei praefatur interesse... T Avicularii navibus propriis vel conductis tran vehere tenebantur annonam & aliat specie .item arma & misi lex ad exercitum, vel urbem ; quia verbsaepe aut navium numerus deficiebat, aut demini na-υium se transvectioni spe eterum subtrahebant i ideo vermissum hoe tit . naves omnes occupare, si frumenti inopia Respublica laboraret. Itaque privatis navesanabere, ge navi aia exercere suit permissum a dum mo- , do id fieret sae fraude Reipublieae, I. i. h. i. Exceptis a Senatoribus, ovibus intercedit lex Iulia naves habere, Aeas aedificare Praesdibus in provincia, ouam admini strant, I. 46. 6. a. f. de Iar. 'ci I. dae aras .ere xtis mcin. Quae lex primo lata a Q, Claudio Tribuno Plebi Α, reserente Livio I. 3. ne Senator maritimammavem, quae plusquam tercentarum amphorarum esset,
haberet 1 nam satis eam advehendis ex agris fructibus i sum fuit, cum quaestus omnis alius indecorus patri-hua visus ellet. Patricius I s. a. d. ReptiM. thul. 3. scri-hit prohibitum fuisse ne Senatores navigarent, ti mercimonia exercerent in provinciis eum provincialibus. Quae prohibitio etiam obtinet Glastitutionibus Hisp1niae, quas refert Bobal illa lib. 2. LI. cap. ii . num. φε.& limitat multis casibus. ' Verum ei uili interdictioni derogatum fuisse puto, tempore imperatorum, ut ind icat a ei. . i. tibi Arcadius de Hunotaus I inpp. inquiunt: pr ero, que non mos imus holere nam starquibus Verbis Senatores & alii in dignitate coali 1 tuti videntur comprehendi. Vetum ricti privatos naves hahere Impp. non prohibeant; si tamen affixis potentiorum
attulis & nominibus , naves proprias piaebere recusave sint, ut publica necessitates e vitent, naves ipsae publicantur ; secut s non domini eas tentaverint excusare; quia tune hi, non nocet, nee naves publicantur; coguntur tamen earum indemnitatem fil)o praeitare, ut vult Clossa in I. a. hoe ait. & quod obser via Mornacius au l. vn. C. qui potens. nomiae I stil. 4 Cum igitur omnes in commune, s necesssita exegerit, conveniat utilitatibu nublicis obedile, & subve- Bionei te librare, ut ait d. I. i. nullx naves etiam s veteranorum , aut pers marum in dignitate politarum snt, aut Ecclesae, excusintur, si ult ia duci millia modi xum capiant h. a. Qui, facit I. re. supr. I sier . Ec-AU.&Theodosi 8c V .sent. μυ I. i I. na: ltis titi Moram militam mouitiis rapae tutem non ex: an s..t Caeterae autem naves quae minus capiunt ad transvehendum, non cogebantur: de quibus Anton. August. ι,5.2 mendor. e. .u. z. Pertinet, inquit Ulpianu , ad summam Reipublicae utilitatem ususti exercitium navium, .l.f. citae axercisci .Et ideo non valet rescriptum quo usus iste impeditur, aut priuilegium conceditur navium
dominis se excusandi alceliei Embola, sed isti ab inie-eso nimirum seu impos in navibus frumento, sue a trannuectione publicae annonae, necessitatis tempore, ik3. I. a.
A i. ibi Cui acius & plura alibi Britanius desectiei Em-hola explanavit. Quae fuerIt publicatum spe eterum.&annonarum transiectis quotannis delata, ait Aureliu vietor: - mperante ea gras pro urbi autentio ten rena miti a s timenti inferasanrtim scilicet modiorum. Ita-ώ li viginti millia vocant. 'si tamen motu protrio princeps aliquem eximeret ab annonaria transvectione , dc sumptu , qui pro ea in commuti consertur, non debetas cui haec immunitas ea concessa, eam aliis communi care , dc sub tutela sui nominis alium σximere . Etenim quod contra rationem iuris ali sit speetaliter est i adultum , non oportet producere, aut aliis conce3ere , I. rq.
O s. .f. a. I . Factu enim communieando privilesium non priva legiatis, Illud amitteret. et Unde notabili correctione puniendos censet stu/iosos petr .peckius a a. qui cum in Academiis i nuuta
ι. Per.etis Prae eci. Tem. H. snt, interpolito suo nomine, aliis non privilegiatis, viisna aliave procurant, ut fiscum suis iuribus defraudent. Perinde hic damnatur Ec punitur fraus eorum , qui pecunia corrumpunt, aut blandis verbis inaucunt privit gratos, ut personam suam interponant emtioni , &immunitate sultiuἡ utuntur.' Non minus improbatur Idc coercetur illorum temeritas, sue nautae snt siue met-eatores , qui potentiorum insignia δc titulos ivix naui-hus affigunt , ad evitandam prosectionem , vel iam susceptam , ad subterfugenda onera publicarrut meritb praeter poenam hic decretam, eam subit ineant f merces
ablatae aut deteriores factae fuerint, quod dominis me cium damnum sarcire teneantur, I. i ,3. m. ibi : uti iis iussu bos ostis 1 ef Us.Non enim debet inciuilix Mu-.tae audacia, & culpa obesse dominis mercium , DD. al
Ad mores nostros quoque facit, privatos qui naum 9 habent , ea esse conditione , ut necessarium fisco auxilium praestare teneantur, neque principali rescripto liberentur . Hi ne in dies observamus 11sti naues quo tum cumque subditorum , & in bellicas Principis neces states trahi , una tum naucleris nantis: itemque nais ues bellicas instrui Sc armari a privatis iussu Prineis is, ut mare eiusque liuiora a piratis de host bus tuta sint. Porth ex altera huius tituli conssi tutione receptum Ioest, hodie posse compelli agricolas & caeteros cives, ut equos suos, currus Se naves accommodent ad vehendam annonam, δt reliquas victus species, in urbem, etiam diebus seriaris & tempore asti cultum; quoniam annonae pro ita est magis priv ilesiata, a. necessias publica cessare cogit omne priυ egium . Qub st , ut non tantum incita , sed etiam advenae compelli possint equo; & currus. suos subministrare , ad annonam vehendam , etiam ad exercitum , aut a4 loca periculosa &insecta, Ripa a/ pes. t t. de remea. praefer . uti. III. i . Mas. Quod intellige erogata illis mercede : nam quod quibui am videtur incolas teneri mini uetia exhibere proprio sumptu , id tune obtinet, quando Princeps non habet media , di imminet necessitas quae ius orὰ inatium solvit, DD. in I. D. Apr. LDirab Leel . Rebin au l. r. Lucas de penna. & citati a Mastrillo I s. s. domos s. cos. Io. nitin. ro. seqq. Quid ti tu aici vel civet, naves vel currus sumit amittant, cum annonam deserunt ad exercitum Z sunt qui putant Rempu'. aut Principem teneri id damnum sarcire, quoties de publica utilitate agitur. At verius
principem non teneri ubi ferta mercede, naves aut currus suos illi locarunt,quoniam tenentur satisfacere conventioni ex lige sbi imposta, ἴc damnum aequo animo ferre, s quod eueniat fortuitia, ut ob tineat regula, quae vult rem domino perire, suos de Penna H l.r. . . n fm Ex quo pro xv, quod non teneatur princepet Arci irre lamnum mercatoribus in mari illatum g nam quam-vit obligetur liberum tutum reddere Hatis us tin. im r. ae I iter. cu se x tamen ditest tam imae inin spatium tueri ab insuri altassili, &ayettere qua casu fortuito con tinaunt u i ne quaeritur an iuped i ta navitigatione a piratis , excuset ut Velim lium conducior a praestatione pensonis conventae I non ex cu sati ; quandoquidem sic conduacit , pmut etiam locator equorum ad usum exercitus soleant du nital uniti nuntiate casbus fortuitis , c in se si stipere omne periculum ; ita ut princeps immunis readat'r, niaximes tempore contractas , illi casus p t aevideri nutuerint, ut quia iam sellam erat, aut immine, it cum lio de . De-iabet enim sibi imputate conduseo quodnbn nrovideritsbi etiam in casum insolitum . Ita in senili fa ui specie reiectum a peti ione sua conductorem dicit Larida, fisci patronus ailuald ca09. qui propter maris periculum,
nostri Reais exercent, remissonem pensionis petebat cuar solum excepisset illum casum , quo impeὰimentum universale eveniret navigationi . Igitur particulare impedimentum piratarum , iaincutius hosti un, non eximit con utiqόiem ab obliga- ρtione praestandi pensionem a maxime cum non renuntia
verit contractui, sed sye lucri i' eo permanserit: ed
pe tit quod notavit Menocli ius con I. 6II. n. f. Comis
mercio non prohibito 3 si incipe. cuini 'eoaesoli M'iem si gamnum subis eat, vel casu in liques incio suae temeritati adscribere Eebere a cum bellum nod onunino toliat lucrum, imo scipe illud augeat: quia noni contingit sublato commercio. .:t . contibuet, ii princeps impediret commercium et' Α Ium erum,quarum vectigal conductum est,aut quid sa- .
267쪽
eerat, diminutia vestralibus quo aperte conductionis pretium diminueretur, non est dubium quin teneatur pensionem , aut eius partem remittere: non item debet
praestare sumptus quos se iaci ste allegat e ductor provectigalium conquesione, aut interesse, ob luertim quod sacere omisi ; quia solum ad sumptus & interesse tene tur locator, quando est in mora & eulpa, tit quia ante initum tempus conductionis prohibet usum rei loratae, I. s. i . o aliis f. locari. ille autem non e sidera tur culpa principis locatoris, sed publiea utilitas, &neee lauas, qum ipsum impulit bellum indicite ,& comis meicium prohibere, ex quo si minuantur vectigalia, imputare hanc iacturam sibi debet eonductor, qui legem sei. it, & easam fortuitum suscepit; ex qno non amplius petere potest, quam pensionis remissonem,
quae respondeat impedimento,ut ex a Mori Laissu isti ali sinotavit D. Alexander. Ludovis dee et 34.
Ee Lartea artigat. χαeo Mai plus iusto onerant animalia, L eqncis eo darent ad vecturam. iisque grarissima imponunt otieea. ut galiquod membrum rumpi, aut equum deteriorem fieri eontingat, teneantur Aquilia interdum extat 1 oltra conuentum pondus oneratus fuerit equus, i. ν . f. 23.F. di. μυ I. er I. 3o.6.1. tieati. Oportet igitur consue-etum modum servare, non excedere in navibus & anim libus onerandis ; ut enim equus minus oneratus vel ius eurrit, ita etiam flavis minus onusta citius proer itur, minusque obnoxia periculo est. Addit Ioan . de Platea mLI. conductorem qui eouum nimium onerat, flagris &sustibus redit, aut insulta asitatione debilitat, teneri ad solutionem equi, ae damni aestimationem; quia nouo is ealearibus, & ἡebito modo eouus e ductit ins reis gendus cogendusve est, ι. t. insi. de etiν suptibi. Nex. ad ι.sia ereto iapν. E. eommodat.
Ne quid oneri publico imponatur.
iis 3 Ut nities nim um onerare non omnet, ha nee anima-
La. Carrumpens equam eonductissum, aestimarionem praefat.
SIetit enim in fiscalibus horreis, non nisi s scalia fruia
menta constitui oportet, ι.9. mp. defusrept. o M. ear; ita navibus oneratis publicis speeiebu , on ut alienum imponi non debet: quia vect id remissius observa. hatur, & promiscue mercatores & alii privati oneri pu-hlieo solebant sarcinas suas imponereae permiscere meraces alias ibus navet onerabantur: ideo Impp. Arcadius& Honorius iusserunt, ne imposterum aliquis audeat naiaves onerare, ti portitores annonae publicae ad suscipiendum ultra onus compellere, alioquin &dispendii nati. fragii, δι publieae coercitionis experietur condemnati diem, Lun.ε.r. idest, non tantis Esco indemnitatem pri- stabit, sed & eliminaliter extra ordinem e reebitur.
rit, vel ut maneret incolumis, factus sit heius mereium, quae navem onerabant, damnum quod inde obvenit, α fortuitum casum, praestabit qui onus imposuit; quoniam eius culpa casum praetegit. Nee distinis gno: utrum si privatus: an nauta, qui accepta meris cede onus imposuit; quia nee privatus debuit onerare
navem sine voluntate naucleri, nee nauclerus onus re
cipere : cum non habeat ius recipiendi , sed solum transiehendi publieas speetes, cuius proinde consensus nihil faciet ad exonerationem privati, L Iaa. f. I. g. 3 u veri. obris. Exeusandus tamen nauta qui eoactus . fuit privati Drcinam accipere, aut moderatam minorisve ponderis recepit, ex quo nullum suberat nausea pii periculum , Ioan . de Platea ad h. I. un. Contra verbexcusari non potest nauta, navem habens multis sarci. his oneratam, s ad po tum aliquem veniens, spe lucri aliorum mereatorum sarcinulas naυi imponat, & plua iusto oneret; adeo enim tenetur, si ex hoe novo onere naufragium factum si, mercesque perierint, aut deisteriore sint redditae, ut non audiatur nauta ; eum in ipsus arbitrio fuerit navem non ita onerare, & potue et ab eo previderi ex nimio onere subsecuturum scire naufragium. I. 3o. f. 3. I. 3 . cum aliis F. M I. Muli.
Noti est quod se ignorare dicat, post ἡamnum acie
eram calculum invitationis navis, idest, cuantae menis furae & capacitatis esset, I. 3 a. C. Thooa. de navi I. olim enim modiorum numero amplitudo oneris navis mensurabatur, vel ex tuleis ut hodie ex doliis seu i hellia. Mandatum proinde naviculariae sunmoni obnoxii ut naites ad consuetum & necessarium modum disiearent, ne illum excederent, neve onerarias nais vesplus iusso onerarent, propter nauseat;i periculum, quod ex nimio onere factum praeut dubio censetur, tit 'inquit Lucas de penna m l.un. h. t.
I Atque hine Barrulus argumentum sumpst matram Naufragiis.
4 Nauta qtii impetu aquarum, utit vi mentorum obrutatων , non tenetur de naufragia.
omnes ροι stini de αν re naticulariorum tenentis. ag - etiam ntine nausis o deriati stia noceanι coiati a navitarum
268쪽
autem nautae etiamsi s ne culpa sis res perierit , aut damnum datum si, puniantur, ratio est in edicto Praetoris , quod eontrahendo , Ie recipiendo res in navem , contenti re videantur, ut illae te salvae omni restituantum; accedit 3c alia ratio , quod penus hoe hominum , cem, &eius ossiciales, I. s. h. t. sic ut naviculario ab Obseruatione iudicii ab luto iu8ex propter neglectam vel denegatam iustitiam puniatur , resertione mμdietatis damni actoris , ac alia medietate eius ΟΥ- eiales , qui saeptui debebant monere iud cem , ut tit plurimum impurisssmum esse cileat, quorum impro- caussam preescripto biennii tempore desniret. hitatem reprimi, maxime Reipublicae interst; itaque Est enim durum asilictionem adJere amictit, Re lu- lic/t in locato conducto culpa leuis, in deposto dolus miosum naufrasos A in aliam regionem eiectos prolἱxa dumtaxat praestetur; in hoc tamen recepti tenere , res lite detinere ; quare iudex in eo nitione, & decisone uae petiit etiam absque culpa restituenda est , nis quid caussae naufragii festinabit , testet audiet, ae eorum testi-amno fatali contigerit, I. r.f. nati'. ea,p. ' Cum monia recipiet,in quorum notitiam id, de quo quaeritur,
illud evivis patrisam. etiam dilisentissimo possit accide-xe , nisi tamen speciatim naufragii periculum susceptum sit , iuxta ι.ε. Cod. ae pigri. as. ubi alias quae fortuitis
casibus accidunt, cum pr.evideri non possint, Dellius venire potuit.' Igitur eum naufragii originem . rerum sustulatum qualitatem , &qudi sint smisia, nemo melius scire potuerit, qu m nauta qui res vehendas suscepit, eius potis,imum tectimonium valet , si super
esse dicetur, adire debet, &apud eum id probare per
tesses, intra annum , l. r. h. t. quo iacto, probatoque Naufragio , quodque non eius aut nautarum culpa saltum fuerit , sed sortii ito casu, taminum petentem merces,ma vicini loci deprehenduntur , hu etea; et Iam soli plenam pdem adhibendam esse existimo ; nam lieetsi unici, a tulit is auctoritate pendet concurrentibus,liis adminiculit, L eonte iuris ei fidem adhibete I. innocuae amissionis exceptione repellet , L fiv. ρ. aII. q. a. g. de resi s. praesertim cum de sayo proprio a Flodiam . ' Loqui tuta. I. 1. do nautis qui publieas ste- deponit ; prout hie de naufragio quod passus est , eu-
ciet vehunt , ni non videatur ad alio .extendenda eius ius probatici secum trahit probationem eventui huius ἡeciso ; squidem maior exactiorque probationis exa- periculi, Ioan . Immes reus 24. e t. 4. ad tu civile, nio requiratur iρ caussa putilica, quae ne ligentius pe- &nos de test; .v. 17 Fateor uniuet testimonium in t rasitur, & saepe improbi nautae vendita cum rebus pu. suacumque causta non facita admitti, a. l. p. f. i. sed blicis nave , nescio quale naufragium proponant . In in hoc lugubri & iunesto casu , ubi omnes tempestatis caeteris vero nautis non uidetur defetitionis auxilium violentia obruti si in , audiendus saltem erit is, quieonfrinei debere. Quli fit ni privatis exceptiones de emersi, etiam in idoneus , δή quicumque de iure a xegesen sones perpetuli competant, I. 3. in fri. g. do doli stimonio removetur , I. 6. C. uera b. Unde quod obru-exe p. nec illis praescriptum anni tem ut ad proban- ta vel submersa tactibus naui, timictet de nati en idam amissonem mercium, ptout fisci susceptoribus ti supersunt, augi ratur, I. a. t. hoe ideo puto quia Ples civiculariis; nisi tamen , ut He retinet peckius , velim privati nautae ob merces fias illieite eiectas 3e tartas , apere intra annum ia quadruplum . Igitur quod
Battolus Me loco concludit, mercatorem , qui in iesu in epit mercium periculum , debere nuntiare intra ad
nutridamnum quod propter nausia tum passus est, alioquin post annum non audiri: id alti tecte improbarunt; ria ut dictum ι. a. loquitur de nautit vel mercatoriis
, , , qui species a fisco si eperunt ,
tumque notitiam habent holiorem eorum quot vehendos suscipiunt , R certius referre possint de emtum in tetitu , tum quia non alia se osteri probati ni facultas , vel occaso , Straccira ine . Gentiae 35.
Contra s ex rictoribui aliquἰ emet rint , aut ex ial ttore plutet periculum obsitu averint , hi potius audiendi sunt, rei ieiendique nauiae ac scieti, s modo id versut eo probare poli ut, nullum tempestitit ρ licuisium fuisse , neque ullam ali ni fatalem calamitatem euntiat ste, qua nauis obruta est , sed culpa & uasit -
ν porro in hoe iudieio de naufrapio multa sngularia eie ipsus magistri intempestivo tempore nav1 an)o, occurrunt . I. quod levato uelo de casu adverso cogit, E. I. 3. in fis. A derelicto recto chi tu , ὀeflectendo , scatur. adeaturque iudex loci, ubi nausia tum sarium navem in terram adaesam esse . ' Quod ubi probi- a Iem: dicitur , s. l. h. t. II. quod .ezostiones testium tum suerit, condemnabitur naticularius prIstare om-
i Uoniam nis eular propter aliena onera cluando- quae alias lite contestata rae; piuntne , Ne etiam inta que patiuntur naufragium; ideo de eo ille subiici. contectationem recipiantur , audianturque telies ad tur, diciturque naufragium quas navis fragium, perpetuam rei memoriam , d. I. r. III. quod ad testium idest, nauic si actura ; saepe enim illa frangitur dum nau- examen trocedatur , etiam parte non citata , contra fragium patitur, ut hὶe accursus observat . Ac illud i. 47. g. ου τι jua. quantumvis de eius praeiudicio luepletumque accidit propter impositum onus, ut dictum maxime agatur , Bart. ad A. I. a. Capella Thol. deos. a. si re. Unde ad illum qui' privatum onus navi pu- 448. Maranta de ora. Jua e. p. 4. iis p. η. n. 71. Op. 6.hlica annona oneratae imp suit ; naufragii periculum t. δε inisti fn. r s. ' IV. quod testimonia in loco nau gpertinet , non ad naviculatium , qui compulsus suit fragii summariἡ.recepta , fidem saetant coram iudice Onus accipere , ct oblatam meieegem reiecit. competenti , qualis est Praefectus praetorio , praesectut. Est quidem sngulari iure teceptum, & in merum urbi, annonae Praeses, hodie Almiraldus eiusque a odium naviculariorum & nautarum constitutum , quod sessores, ad quos instructa caussa ac testimonia dese- illi ex sola i min i iscine rerum etiam expresse non asi- runtur, ut iis cognitis & virtute relevata , quaesto de gnatarum teneantur, censeanturque ipso facto dum pa- naufragio finem acet piat intra annum, a. I. r. At si nontiuntur res in navem imponi custodiam retum recipe- summati e , sed libello exhibito , liteque cum adverti-xe, & salvas scire promittere, I. i.6.titi. Ii .gnatii. rio contestata , iudicium suscipiatur , protrahitur ge fi- civ.fas. At verb naustu i perietilum , aut piratarum nitio caussae ad biennium intra quot s per iudicem vim non praestant, uti nec caupones Ze ilabulatii vim steterit, quo minuq quaestio finem accipiat : & hoe
maiorem , ti recte ; nam fortuitis casibus humana in- tempus suerit et ipsum , praetuli eium nocet iudici ; adeo firmitas res stere non pote: t, ι. i8. F. eommea. Quod ut a naviculatio perieulum trantiaratur in ipsum iudi ne praefati debent. Casibus istis annumerantur aquaia amissarum qualitate controversia moveatur. Quin Bevum impetus . inundationes, & uit ventorum , I. aysi. magistri navis testimonium praevalet, cum quo contrare . Iur. ' Nine cum quidam nauclerus naufragium Hum inire solent, qui in remotas regiones merces ave
isset, obruto navigio in ostio fuminis ; propterea here nituntur. Atque Ideo hune ma istium, cui estiuod aquarum impetum suilinere non posset, absolutus scientia plenior , censet Imp. diligentius esse interroia iit a senatu Lusitano, reserente Ant. Gamma in suis gandum, s. q. l. t. tibi ad 4it, nautis magistrisque des-aecis i 34. quod id magis easu fortuito, quam culpa cientibus ,& omnibus nausia io peremtis . inquisti mutieri accidisset a squidem viam sit iram elegerat , nem transire ad alios , puta ad nautarum liberos , ut licti ab aliis frequentatam. Itaeue ut ille qui vi ventorum reserant f quat .iJerint inserti merces in navem, & sti fluctuum navem suam in aliam im gerit de obrue- quid intellexerint de parentis interitu , quem praesu-xit, non tenetiar de damnoa. 19. . . fi . I. ρι I. ita& mi facit diuturnitas temporia , cum alias assuevisat qui altitudine & Impetu aqua um obruitur, nihil est parens certo de consueto tempore redite. quod eius culpae imputati qui is, dummodo casum legi. Quid s submersa ni Vi , submersisque omnibus quae iotimE probet, santerna de s G m/re r. p. r. Nani quiis in ea erant , nnus solus fortui demerserit uam υ; fias navigat , semper ἡ jus a popin ιιι es ritia huius testimonium ἡe naufragio: quia unicum D sn-
magis quo audacias navi ut, Nimna. okot. a . putare, sustulentem probationem in lucere per se non
usam ob rem nav7culari u qui nausia et iam se passum videatur, I. s. f. t. C. do is l. adiunctis tamen aliis V. amrmat, iud7em illius to in quo nbustarium iactum miniculis , quae partim ex evidentia rei, mitim exsa -
269쪽
t. Per dii P I I in Lib. X. Cod.
he damnum quod ex me ei bus ti aliis rebus amissi/obvenit, ob suam eulpam & malam fidem, nec te thribitur,s dieat id evenisse culpa nautarum: quia aeque marister reus est, quod opera malorum nominum fuerit usus , quorum fidem & industriam rei nauticae non prius exploraverit, I.fin. f. hue aut/m Hii
qudi deserebatur in Italiam & urbem aliquid tempesta te maris deperierit, haee iactura a toto eollegio resar. ciatur; quia hoe collegium perieulo suo fiscitet speetes susceperat deportandas i ι. 4. re et f. a. -υό- non uasvis alias priuatorum merces, & quod de annona solisque speciebus publiciη, quae id usum Reipublieae
ου,1. notiti, eis p. sab. Sic de si merces in aliam navem Romanae comparantur ' transvehuntur , coniti tutio minus idoneam transtulerit, tenebitur damnum praesta Ye, si navit perierit, & invito domino nam igaverit, I. i . . i. g. IMati. Arguit hie textus temeritatem navicularii atque adeo imperitiam innoxiam esse non oporis tete . Quin & ex quas maleficio eum teneri visum est , fi ab illi, quorum opera utitur ἡamnum datum et vecto ribus intra navem, non eatra, nee etiam de damno da
At veth ita demum tenetur dominus navis, nis praedixerit ut unusquisque vectorum res fias sbi servaret,
se periculum Osfodiamque rerum non recepturum, na
que praestaturum damnum , & ve Elores huie protelistioni consensermi, a. I. . Ia p. m. videntur etiam eonsensile, s rex suis in navi reliquerint, aut non in aliquo iacto dissensum iussi caverint . Praeterea cum nullum ius quaestum sit vectoribus, antequam in naavem suscepti snt , in ipsa susceptione , sacta protestatio
navis dominum a periculo rerum liberat;esset enim contra rationem cogi eum, & personas 3c res suscipere invitum, ut testatur Ulpianus ; eum in i sus arbitrio sit ne quem recipiat, I. I .ff. natita, eatip. Sed ubi recepit, protestatio post receptionem iacta non relevabit prote-suntem, Bart. in d. l. 13 1. Stra echa de nati iis p. 3. ubi
casus varios recenset, qui eulpae nautae adscribuntur.
is Solet autem iudex inquirere de navi submersa, seu in scopulos illisa , tulpa nautarum, quamvis contra eos nulla aliquorum hominum fama existat, quasi saD sesent otiatur suo icto ex voce populi du.3.Lt.Quem admodum si inquisito de domino ocelso contra servos,si reperiatur motivus in nesciatur auctor iuxta I. i.=ad S.C. S; sin unum, Nauat. in νιεν. δε judiciis sem. que .s In tergum fiscus perieulum naufragii solus agnoscit, non collatores qui semel suo munere functi sunt, an -
intelligenda si, indieat id quod ibidem de ealculo m
diationis proponitur, Aceuis. N. Cuiae. ad Lula. Qua-
Te eum utraque constitutio, eontra tenorem rationi
propter utilitatem publicam, auctoritate eonstituen
denda erit intra suos terminos, non extendenda ad cor
pus, quod hodie conitituunt nautae in muniet piis ; s. quidem illud magis utilitatem privatorum respiciat, tide serviat transiehendis cuiuscumque generis mercibus . Faeit etiam qnod inter nostro nautas nullo casast ius succissioni3. ut proin te eessante eausta auris stra
pti in easti speciali. illi ut quo ue dispositio non obtineat . Sed firma maneat regula quod qui commodum rosentiunt privatim elocando operas suas , perieulum quoque sulline int, si sea culpa naufragium secerint ;esset enim es 4 s graue I aequitati contrarium ex alterius saeto , aut obligatione , alium teneri, aut cunueniri aut ad solutionem alieni debiti urgeti, I. p n. θ
h. I. ne uvae promae. adeo ut nee via actionis, nec
iura pignorationis unus ei vis pro alia , unus vicanus pro alio hom ne eiusdem vici, molestari debeat, I. I. I at MIL ex Uran s , ' per eons quent nee magistratus Rei p. vel eollegii, nomine collegiatorum ; quod su-su ollendit Joan. wamesus rengo e f. 25. seq. asius ei uile, &ante ipsum Leoninus cons. 17. quem sequiis tur Chri pinaeus a is. .. h. pertit .aee H. 66. via. I.
Quod s eontingat merce aliquas a piratis abripi quas dant ver, salvas ad portum pervenire, indusim nautae ; non possunt hi qui rebis suis sunt spoliati, conis
venire eos quotum merces sunt salvae, ut eas pro rata dividant Ze in e tributionem ueniant; quia non est ra- . tio ut commune periculum subeant, qui de eo non ton
venerunt , l. r. R. ad I. νεώ. ibi patituet de Callio, &Mornati ut ad h. . dicit iudieatum fuisse eollationi lo eum non esse , sed quidquid mercium piratae ablluleiarunt, perire illud solit earum dominis. Solent ubi ea. ona praesita & n1.i imposita, IMI.ι. ud fit ut hodie piuntur praedonet de maritimi isti venatores regi in so- qui fis alia tributa pia flare tenentur sve Senatores sive lidum restituere quae rapuerunt , fide facta ab exerei
sit uati sat, s illa iam soloerint, re in navem illata ,
naufragio aut alio ea se perierint, non cogantur iterum volverei siqnidem eulpa ipsi imputati nequeat.1 s autem culpa naviculariorum, ex annona publica, vel ex summa tributorum navibus impol ta, aliquid deperistit, non ad fiscum , neque ad collatores, Dd ad eci qui de eorpore, & eollegio sunt naviculatio. rum pro rata periculum pertinet, I. uir. a. Idem de fabricensbut rescriptum Iu I. 3. inst. tit. q. ut euod ab
uno committitur, ad totius numeri periculo delinquatur, ea ratione ut conliricti nominationibu , suis sociorum sucitu in auibus quamdam veluti speculam getore , aut navis magistro, ex iolis suarum rationum
libris . Item damnari ultimo supplieio ; cum maria, qui libera es e debent, insistent, grauissimaque nautis & aliis damna inserant: Piruti, inquit Plinius,
Nam avara mens , oput' gratia vitam negligit, &pauper vivit, ut dives moriatur.
Quoniam veth in locis maritimis saepe solent aliquia1 insolita petieula suscipere, & tempore quo mare piratae insistam , inire eontractum assecurationis , de eopse inde aliquid dicamus. In primis obserua irae v rant, &se unius damnum ad omnium transeat dispen nit, quod is qui ab initio, tempore quo navis moi dium . Itaque aequissime statutum hi maxime in navi- tuta erat, aut portu exitura, mercium periculum su eulariis; cum altero ex eis demortuo, bute naviculariorum torpns succedat , & ssium in suceessione 4, intestato descientibus liberit, promiscue successoribus, excludat , t. i. Ap. do tiria. de ν. ita ut incommo-δum, quod ex eo corpus habet quod fisco pio damnis
ac detrimentiet retineatur 'bnoxium, pensetur solatio suece' onis. Nec mirum videri debet onus & perienium ad universum naviculariorum corpus trans te, etiam dum .ivii is naui eularius qui culpam eo mulsit; eum salva 3 libera adversus eum maneat tollegio
Ag Hinc quaeritur: an eommune periculum , quod hic a naviculario m corpore praestatur, transferatur ad om. scepit, & merces assecurauit , teneatui damnum incursum praestare, quamvis sterees negligentia aut GJ-pa naueleri perierint, aut navis spoliata suerit a pira. iis, qui maria quotidie intillant. Est enim contractu assecurat onis usu receptus , bonae fidei 1 nam accedit contrafitii emtionis & venditionis; quia fit certo pretio convento , quo aestimantur merces postea solvensi; videtur enim is quias e rationem iacit, suasi eventum periculi emere, i. s.ff. de num eo saevire f. t a. f. mari. .mi; : quod s autem merces nullae erant navi impostae, nullus est contractus, nulla asseeuratio nam defeten.
te materia pra existentis contractuet, corruit e sensu a
contrahentium; eum non sit aliquid in quo eoussi iti H nes nautas, Omniaque naviculariorum collegia , quae s ι. is tutis r. s p. ἰη m. Quod s mereex snt impostae per eivitates passm habentur, atque ad omnis generis mercit verius est utramque constitutionem ι. ult. 4. t. o a. I. s. ssis Ire f. non esse generalem . sed constringi atque concludi loco & eaus c, scut tantum A. tineat utraque constitutio suo casu . De sibi ieensbu,
uidem in collegiit fabricensum, non tuae passim in
lingulis civitatibul-municipiis, ut & aliorum artis eicitum habentur, sed quae aiinit publicis conficiendi A saddi Ela sutit, A. t. s. ' similitet constitutio ultima h. a. restringenda ad navicularios orientis , ut si eorum ulpa , na. Iandi opportuaitat. transacta, ex anno navi, quarum .stimatio non excedit mille, & contra- Aesas fecit rationi, sat in duplum it i ac pretii, non sub-ssset nisi in mille Gamma dri f. tis . 1 gr. At sui ars tempore huius contractus, iam me ces raerant drrepidi, aut navis submersa r an suscepi r peri.
culi teneatur 3 de sane i s assecuratus spoliatas aut deperditas merees esse isnotabat, omnino substitit assecutatio ; chm quia suscepta de omni perieulo , emi praeterito, uodque sorte iam contingit; tum qui ancillo dolo , aut fraude eevisetur inita 1 inaxime quan aperici tum nud suseipitur ea diurni temporis di remoti
270쪽
Itineri e nes nullo modo sciti potest, quando damnieallinaceideri licet tacite cogitare potuerint contrahentet , accidisse. Dico , si ignorabat : nam si scie
bat asseeuratui nauem iam esse naufragium passam . non valet contractus ab initio, eum in eo tibist dolus, ex quo non debet lucrum capere, i. a. F. i dolo &uidetur non dilsimilis ei qui scit e/icium exituram si per taxatione frumenti, de preparavit sea grana ven-geis rarius , emtore non monito in quem pruinde eanquam lyellionatus eriminis reum animadvertit ictet, L .m fis.ssi erim. sudatius hac de re Santerna vi H eurit . mereor. & Valas Imr quo pretio praeni Vamerctualiacurate postit ediel a Principum praestribunt, quae examinat Crotius ingue sur. Nouanara I. 3. 24. Sed unde digressi, redeamur. Etenim sape contin sit, ut orta in mari tempei 1te, navas ad versus vim rictuum erigere se non pol sit, & neeellatu, sit sebmergenda, nisi ex eretur ractu mercium ; recte ideo eau tum l. Rhodia, ne taminus navis hoc damnum solus subeat , sed omnium contributione sarciatur, quod pro omnibus datum est, I. i. ff. ad i. Hoci. Igitur laborantemve, ob nimium onus, si iactus factus est , amitti-Tum mercium domini, ex conducto cum magistro na vi actionem habent; is deinde eum reliquis quorum merces salvae sunt, ex loearo, ut detrimentum proportione communicetur, agere poterit; si quidem tim
eVi sed iusto metu iacturam secerit, alias coniti licimon prael a tur. Quare priusquam iactus meretum fiat, a magii ro proponi debet vectoribus commune & in
nruens periculum . Commodius tamen erit merces, si quas ibi vectores habent, retinete, donee damni portionem praestiterint, I. r. f. r. h. t. ubi notant Interpretes locutionem pro conductione usurpari , atque ita primi eue veteres usus Hille indicat L is. aoof d as. ι;r aequissimum enim est eommune detrimentum seri eorum, qui propter amissas res aliorum, consecuti sunt , ut merces suas salvas haberent, dis Q iri se ni nullo peti arum respectu, omnes qu tum intereti iactum fieri, conserte oporteat: adeo ut
etiam navis dominus proportione obligatus st; cum eiu interfuerit navem exonerati, &saluam esse . Caeterlim iactardi summampto rerum pretio distribui oportet , corporum liberiarum excepta aestimatione, quae ulla sit; portio autem pro aestiuratione rerum quae sal-
sunt, di earum 'uae amissae sunt, praeliari lolet; itavit in aestimatione faetenda rerum amussarum , habeatur ditio damni, non tueri, idest, aestimetur quanti em eae lint, non quanti vendi potuit sent. At in his te eviratum nomine couia eadum est , mirimatio si ridebet, non quanti emtae sunt, sed quatiri venire pocsunt , . I. r. f. portio of q. quod accipiendum de vera R eommuni di stimatione, non de immoderata, quae per
solidum sortia emisera offerri pollet, IM .f. ad i. auecta. si autem res quae remanserint deteriores factae sint, aestimandae erunt secundum praesens pretium, ne in con cributionem ut meliores veniant, I. 4. q. t M atitem of s.f. d. t. aul. ovi. ubi late Petr. Peda iux& petitis Gre . Thola aut Itb. Σ'.oneum. cap. Io. seqq.αη Ex hii notandum vectores & mercatores qui levandra navis gratia res suas in mare proiiciunt, non hane mentem habere, ut eas proderet telo habeant, 1ed ut mor-
is marisque periculum esugiant, I. s. ff. a. t. o. i. 4 f
potest quit res istit usucapere; quia non sunt proderelictia, sed pro deperditis, interim quod dominus nau Gasium colligat , I. 21. i. A. adae ti ν. es. licti enim quis pollit usucapere rex pro dereli lo habitas a
aliud tamen tile est ; quia tioli habentur res derelictae , d deperditae . de ex naufragio expuliae , Cu ac ius ad a. l. am a til. r. ias. υ. eo. n. r8. Igitur 'ui huius-- modi res huelibus expulsa , lucrandi a lino abstulerit'. trium committite item quamdiu .rea supernatant &superiunt, Don potest diei elle animus eas derelitique ei; ideoque non fient eorum qui sorte dum laetuntur 'apha ex eipiunt, iod sunt restituendae Graino , d. I. r. λι ιυ. Nee obit at l. r. . t i V. GItinis , ubi dicitur ple- xMmque ei edenduiti quod diam intit animo derelinquendi iactaverit, eum sciat ten petitura quia intelligendu Dde i tau qu 2 nulla necessitate iaciuntur: quo casu non Potest sumi alio animus quam derelinquendi, est si alia eaui a subiit .a Manetit itaque s iari et dominorum , nee sunt a
prelundenti l smiliter nauis, di tabulae nae poli nati r i eiura ad litus per e tunt, daviluis assetvrnet ut,
prout & navigantibus bona In tetra, sublata penitus
locorum consuetudine contraria, AM .uaυιssa su p. de
furtis nec enim continuo ii res in alium laesa est, derelicta censeri debet; cum non tard inde emergat Eustibus eae ita , ara. his. hios. de rerim uitia monibus . Hinc cum nimis durum esset, ut naufragio facta, navis , aut res ad littus expulsa tanquam vacans fico ac
qui teretur, & per eum publicanis , l. 9. g. ad I. Aod. xlacuit Antonino pio, navem & rem priuinis dominisi et viri; adeoque fiscum , & publicanos inde arceti usetiod ea btis, inquit, halet Attis in or euu ea antitare,
Quamobrem ii quae consuetudo, aut mos in arinus as huic costitutioni aduertit ut , nee la Rhodia lex sit, vim obtinet d. l. s. sed licet unicuique privato musta grum suum ampune colligere , prout taein Imperatoralia loeotest risit, i. ia. id in eua o ramis . Qiii quamvis mundi dominum legibusque solutum se esse assit-met ; patitur tamen legem Rhodiam esse marit domi. nam , ut secundum2eam de rebus quae in miti acciderunt iudicetur . quatenus tamen nulla lex Romana ei aduersatur , quae non fert ut hi cus cum damno iubdito. rum praeferatur, lad aequa lance , stivato & fisco iustitia adminii tetur , Alciat. I s. a. uti otinei. e. . . Joan. Selaemis vi dominio muris I l. r . e . a . placuit itidem
salarium urina totibus prat ara, per quos merces extra Hi sunt. Hienam necellariam Operam nautis praebent,
dum brus aquas merces quaerunt de scrutantur: de quibus Statius i. i. Ssse. 3. R oris exportant praedos, o rupta profundo
& privatis consulere volen rutilissime lanxit, ut bona nausta a E mari vindicara , nemo auserat, vel occupet, sed quam primum nuntiet Quaestora proventuum
aut inciatio loci, qui ei pro opera dignὸ satisfaciat ;qui secus seeerit, puniatur: ciliae Hausae, onera colligata non reserentur, sed bona inventa serventur mercatoribus & dominis, qui si intra annuan non compa reant, & dominium probent, fisco acquiiuntur. Interea tamen ne bana ista detestora sint, iolent a quaestore sub hastari, & pretium domino aut fisco servari; illi quidem intra annum venienti, si is eo elapso acquisitum centeri declarat edictum anni t 347. ι . De cembris , quod uideatur dominus res sitas deiere te, qui intra istud tempus eas non repetit, aut vindicat. Simile flatu tu in seruati in loeis maritimis Galliae refert Car. te Bret .d8 Io siti vero nerὸ uti Roν iis. a. ap.. i. ut si intra annum dominus bona nauseasta non repetae, vindicetque se lutis impentis recuperationis &iervationis , illa acquirantur fisco regio pro parte clunidia ,
pro altera domino Admitatio seu tiratis piae secto sorte ideo quia cuia & defenso mat s 3c Euminum contra vim piratarum, & incursum hostium, ad Prinei pem tanquam dominum pertinet, cuius eroinde italici iudinem & impensam aequum eis pensati alio praemio . Idem sese in titillandiae locis maritimis obser .ari dicit Ioan. Variter Craest,m nt m. bur. pusi. cap. 48. ' Cetterlim sua si poena hoc iure uatuo in eos.qui res; otempestate eaeeias rapiunt, dictuna eli su p. t s. i. t r.
ae farris n. 24. Hodie gravior este Alet animadverso , di quandoque eapitali reserente Peit. Peckio ad rit.
δε inraria. Falaa navifr. Quia & iure canonico maior est excommunicatio , a qua ne quidem papa retinentes huiusmodi res absolxere potest ut tradit Navat tus f. 39. t e. MIent. ex. . lib. I. A Galli. Lb. 3. ob reat. IE.
Improbat consuetudinem locorum quae res ob tem
pol fatem ρ naoi eiectas, addit domino. loci, cuius eli timen . maximia ubi constat de domino vero . cum na uidem velligat illi debeatur. Hi ne notat Bart. de Joan. de Platea ad i. r. l. t. quod nauis tempestate delata ad aliquem portum, non debeat praestate vel figal, vigore statuti disponentis, quod de meteibui delatis ii
lud praelletur; quia debet intelligi de sponte delatis .
non de eleesis vi aut tempellate adversa .
postremo addenta diliis est Einitatio, nis navis tempe. te in litiuq iae ita , Iit infidelium aui ho ilium' s dei Cathol eae , advelli, quias Alliam 'bollum
petatur, aut piratarum , qui in mari piraticam exercent : tunc enim tam navis ara merces e sciuntur capientium , petiui etiam res mobilen bello capta, I. 3.3.a. fore captivis, quae dominis non restitia natur, Cinuar. ata ras. peccatam p. a. I i. Tacite en mi eunte.