장음표시 사용
281쪽
ant. Peredis Praetere in Lib. XI. Od.
a quibas saepe aliam P ἱncipis conniventia, pecunia au- ad i. a. quae uit de ornamentis e nerem . sva d. Lage tui ; qua pYdisontissima Rei pubi irae pellis est: nam Iaries s rapa Mis/s de tis silur da tis calba IIos, ν a. iam isti E a meleatoribus decipiuntur ciὐes , sallaci illo sis ese his de teno en elus a no, ora, IIV ν, ὲ pretis.
Deu uiarum augumento; cum annonae caritas, de meo praeterea prohibet Imp. ne privati, chlamydibus aelum omnium pretia illo erescente erescant: mercatores purpureis, soli Prine ipi debilia, gemmatisque fibuli enim eatius vendendo recuperare conamur, quod de pe- utantur, sed iis soldm qtiae auro Zc arte pratiosae sunt . tiniae bonitate detractum est. Veteres ut militum virtutem donis accenderent, equi-,ν Si Mid Prinei pis auctoritate crescat Menniae augumen' tibus donabant frenus aureos . 8c vexilla , quale suitium t non privatorum avaritia & dolo uum fuerit
pari proportione erescere rerum venalium pretia, quae. 1gem moneta emi solent, δι s minuatur aestimatio seu pretium moneti, minuenda esse rerum pretia, iuxta ι. 1. h. t. ius frequens usus in contractibus, hoe prsia sertim tempore, quo paen E quoti/ie nummorum pretia mutantvet. Quare si res si ven/ita dio. aureis , 3c ante numerationem pretii ordinatione principis, imminuta stetit aureorum s stimatio, minuendum erit proportionaliter rei ve iit pretium, fle datis 1o. aureis em tot liberabitor , litat aurei tanti nune non valeant , quanti dum contractus iniretur, Cuiae ius aes A. I. a. At Atii Faber de n mmariis fiat. cap. 6. exilii mat: ttim -- νυα omnIam preιia decrescere, eo caue quo vere oles tialite. Hi matio auri extrinseca diminia itit, de esitiss-
Nulli lictii in frenis, de equestribus sellis, 3e balthei, margaritas & smaragdos & hyacinthos aptare , Ecde Artificibus palatinis .i prelisi vim filis o senis equoram s/mmas infirme.
Mnιiantur , o apparitor qui I ne munduro H- eam trahit ad Itidicem Iacvitarem .s sititu si cloistis revis sit alie tis criminis o moian ius non se conior i. Uemadmo8um vestes sericas, aut intextas priva- ti, habere aut conscere non licet, se p. t. g. ita nec illi a permissum ell, in stenis, sellis, baltheis, mariaiaritas, smaragdos & hyacinthos aptare, vel inserte,
Λ. l. r. Reservant enim sibi Principes splendidum in equis Ec siilis equestribus apparatum, ac in vestibus oris natum, quo pri vatos uti non decet. Expedit enim Rei p. subiectat habere locupletes,3c ne diviti is suis male utantur. Nam luxus de nimia pompa, non tantum res diminuit, sed 3c sensim totam substantiam exhaurit. Unde saepe fit ut nobiles qui patrimonium absumpserunt, novas res moliantur, helia sndeant, ex quibus fugant , quod patrimonio furtogent, Ams . lib. I. Γι. c. o.
a Ut igitur privati euiuscumque dignitatis, pro sest o
nis & genetis a υe ilium samptu ,1c quali um cumq ; gem matum ornatu se temperent, praecipit hὶe Leo Imp. aede evictimi somnem gemmaram labit timitibmotieri, idest , ut gemmae nullae iis inserantur. Cucurmiam vocat Ae
curiiux . Alii Cucurniam, illam v idelicet partem seni,qnaeo timui imponitur, & vulgo morsus qui appellatur, H i spini cὸ .i lo-λὰὸi frena ui I e ba A. Aliis videtur vox Chald 1ica qua sandalium significat, Cuiae. lib. ii.
l. e. 22. quodiisentit eius observatot Dionys Gotho Deduc, qui cucurmam genus pharetrae esse dicit. Pyt- rhus uero cuiculnas legit, alia cucumas, quas Gallichlti νfra, dicimus. Adeo varia est cucurmae signi seatio , ut quae verior st non liqueat ; magis tamen placet Accur- si interpretatio, quam Aradi Alciatus probant. Eoque
pertinet constitutio Philippi IlI. Hispania tum Regis
- 'inno Idoc. a Junii lata, cujus meminit Garetia Tolet. eaeruleum, quo donatus est ab Augusto Agr=ppa. Quandoque halthea , torques, annulos , coronas, aliaqua
militaria dotis inmilites alios distribuebant in praemium,
Tacitus I l. a. a i .cimabantur quoque chlamyde, tin-fulo , 3c aurea fibula , Livius I l. I.: tum mera annia um aiaratim tunicam lata clavi eum uisanos flati, σatirea fluti, ornatώ- ὰonat equumqtie . Chlamys pallio brevior erat &ex una tantum parte induebatur, eaque
ut Isidorvi scribit, fibulis infrenabatur aureis, s ne ulla semma i hanc qui fibulis apponeret, quinquaginta libris aeri mulctabatur, text. h. in princ. cum antea ad
ilitudinem imis Maiestatis, poenae perieulum sustineret, I. 4. sop. tit. 8. nam Maiestatem laedere videtur,
qui s mil. m principi habitum gerit .
Denique vetat ne quis privatus, ex auro vel gemmis 4al iquid conficiat, quod ad cultum de ornatum Imper torium pertinet: exceptis ornamentis muliebribus, δυannulis virilibus, quibus gemmas licet inserere: Quolautem annulis, potius qnam vestibus id liceat 1 ratio est, quod et hoc non assimilator privatus prineipi, neque diminuitur eius substantia, quam eonservare publicὸ utile est , 3c nimium luxum coercere , moderatus gemmarum ornares illos ribos minis permistut est :euiaillarum vestes dissimil/ssunt vesibus impetialibus,
Adeo gemmartim ornatus prohibet ne, ut ne quidem sspecie volentis reu ut aliquod gemmatum principi os- ferre , id lieeat conscere : quoniam pietas principis huiusmodi donum non admittit, nec patitur regium a priuatis sibi cultum offerri: subesse etiam potest aliquis t; mor, ne sub velamine vellis Principi oblatae , ut Herculi maleficio velli insto , insὸ is struamur. Hine ut vestis oblatio privatis vetita, ita de sublata collatio an-ri coronarii, quod conserebatur ad ornatum, Ac minis . nam principum eonficiendam ωρ. ι 5. io. th. D. ' Si εquis aliquid coni a vetitum hu)usmodi sanctionis secipset, de ornamenta regia auro gemmisque decorata auissus fuisset parare, centum librarum auri condemnati
ne mulctabatur imminebat 3c ultimum ipsi suppliciun s peti itisset redia ornamenta sacere, qus selis Palatiis nis artificibus, oc argentariis in ipso palatio conficereius erat. Dicit regiar nam vasa qui non accedunt alregium cultum, d pocula aurea argenteaque ad usum
necessaria, in priuatis domibus , 3c ab artificibus conis fici lieebat. Quod alter Leo videtur permisisse in N eQIι.81ac ante eum Aurelianus si istis iis Ἀών. Hine γartifices qui ex statuto loci, opificia dc attes suas itipublicis officinis exercere tenentur, non debent Meuliate, δc in privatis domibu operari; multo minus illi .
qui nedum innumerum artificum sunt cooptati, clania destine artem exercere, mulcta iis imposita, qus a
decanis opificii exigi soleti se nec omnibus promiscue, qui assumpti sunt id opifieia, immunitas datur, sed petitis artificibus, quique legitime artem diu exercu runt, I. 3. f. pen. F. H jur. immun. Porro definitam superius mulctam , o sc alet Comi- stis iactarem lauitionum exigebant, saero aerario inserendam , iuxta I. ult. su p. de ἁψcussor. 8 v II. t .nee ab ista mulcta immunes erant altisces ; qui speeia offerentium donaria prinei pi ea contra legem audebant prsis parare, prout nee illi nn ne qui specie boni publici attentana quid prohibitum sacere, ut si apparitor auctoritate propria, nulloque proecedente iudicis mandato aliquem in ius ducat, aut in carceres rapiat, aut quid aliud exequi audeat, impune ei resisti potest, tamets iudicis no men 3c auctoritatem osten/at, I. s. su p. d. jώre M i. Irasilaicus executor clericum, quem talem esse constat, in carceres coniecerit, licitum eii eum inde extrahere, L3 3. q. .sup. Ao o s. o Ao. ubi executoribus omnibus di stincte prohibitum est ne clericos ullis vexent contumeliis , aut impullionibus molestent. At sane s deliquit qui clericum vi rapit, non tamen deliquit qui exemit , i. i. insu. F. na quis eum θω. in itis vocat eos tit exim t. Πε quid si constet hune eleticum reum esse alicui ut scit minis 3 Nihilominus non licet lateo eum apprehendere, multo minus punire, eo praetexis quod publice
282쪽
intersi ὀelicta puniA . traἡεγε eum debet indici suo
quia incideret in eon. s quis fuad Me I . quaeV . . si dulci malo id fecerit; nisi tamen fugae periculum immineat, aut si eontuniax clericus, et a suo iudice capi non posist, aut ter monitus non se mitigat, & abstineat. vi deatur Zypoeus de iti ira M. Gel f Lb. I. eap. 32. Haec& alia congerit Lucas de Penna, ad textum nostrum minus apta', eum in eo tant m agatur de illo, qui rem proni bitam sacere audet, & ut plenam qnam in- eurrit , evitet; praetexit aliquem colorem ablequii in Principem , aut honi publici.
, Ictum supra de naviculatis, nautis, xliisque lim υ mi bus deputatis ad transserendas species, arma , aliave Onera publica , hie de enisicis militibus, ad letisti; ad cuses ipsas reducendas defendendasque ab incursu hostium t asitur quoque de incensiis di accrescenticius , qui remisum filii erant destinati maii put. sando, 3c aliis necessitatibus, text. h e . . Eiant autem hi classici milite plerumque exteri ,
non cives, ut ex Tacito de classe Ravenate loquenter h. . annui. Ambigvios, inquit, mi ilum animos qtiod ma Ha pura Dalmata P novique erunt, & ex Tabula, quae venetus adservatur, conliat . Legitur enim in ea ita
scriptum: Hadrianu, Imp. n qιι Mi Liuis .ut in elog. Praetoria , Miseni, sex CT iis esti sipendiis . Emer tis . Cnuissi. IIbuesta missi /. Ipiis tib iis pos i cie eorum ii torem uia te ita ut ante cives non tuerint, sed vilesti abiecti, semperque vilis navalis militia apud Romanos extitit, N crevit imperante Augusto; hic enim ut Italiam tueretur, du, classes constituit, unam Miseni, alteram Ravenna in Adriatico littore , Suet. um ii l. Et elatius Vegetius 1 apud Misenum ti Ravennam singulae legiones cum classibus stabam , ne longiuga tutela uinis abscederent, ut cum ratio D:iulasset sine mora, ine circuitu ad omnes mundi partes pervenirent. 3 At ubi Romani iacti sunt rerum domini, variis inrocis claues collocarunt.: in primis tu oriente XI. aut XII. quibus praeerat Praefectus prato io Orum tis. Inter eas insigitis erat classis Seleucena in sumine omni tis in s tia ad usum comitis orientis: nee nitrum ; quia sub eius dispostione sueriam se isse constat, ex notitia Imperii r si etiam mentio Selaueae ciuitatin in actis Ap ules. cap. i q. ut dicit hia de penna iis I. tin. h. t. Alia classit erat in ponto Euxino navium quadraginta, ut ait Hegesppus de excidio urbis Hierosol mitanae, i. I a. i. io. Tertia a Traiano in mali rubro conitituta fuit M ius Russin. Quarta in Alexandria. Quinta in Cat. patia . per Carpatium mare excurrens . I. 4. sup . ae na- ιI. Alias sex in Danubio Notitia reeenset, I unam Tirit auricensum , cuius meminit Leo Inperator LM tr. i. Perrisi Prael. I. Ten . II. inse de dii f. ose. IV. G. puerent quoque in occi- dente Elasses dispostae , per diversa flumina & maria ,
ae praesertim in fluvio Rhodani in Gallia . padi in Italia , Avari in Scythia Europaea , qui fluviut in Istram inquit Isbica quoque classis erat in Istria Illyrico eon termina , R /ivisa Arsa flumine. Alibi alia viasset ,
prout hodie in Oceano plures ; omnes antem ad omiseium praefecti praetorio pertinere volunt hie Impp. Ualentinianus et Valens. Ita ut eius praecipue cura sit, be-nρ instructat habere naves et paratat ad bellica obseruia, et in auxilium Comiti Orientis, qui proeurahat pecies omnes in Italiam transmittenda ; item in tutelam et se ritatem navigantium , ne eorum res a pi' satis 4 imiterentur, et coercerentur crimina quae saepe apessimis nisce homini h in mari sum imbusque eommittuntur. ' Ut enim congruit bono et gravi praes/i is curare, ni pacata atque qu et a st provincia quam regit , ita et optimo praefecto curare , ut mare si liberum' et tutum , qso3 non dimite obtinebit, si sollieith agat, ut . malis hominibus mare careat, eostiue conquirat ,
qui illud infestini, I. ra. E. δεο . primis.
Plaeuit proinde numerum elassicorum militum auge - Αri, eumque compleri ex ince, tis vel aderescentibus , quot esse dixi remigum fili , assuetos rei nauticae; qui lic/t inopes, non sunt tamen colonariae conditioni a/serieti, aut censit; de quibuet est rit. infra de as ito . costis: hos iraque deputati constat ad purgandum nrare , et bellum inferendum lix , sui parere nati sunt, nee volunt ab armis et depraedationibus de silete, non ut hic Cuiacius . eiusque obierυator Dionysius Cothosted. existimat milites hos deputati navibus amnicis, pureandorum fuminum caussa instruesis ; quoniam ea solum tuta non esset digna praesino praetorio, ad quem lex huius tituli dirigitur, I cui classem Seleucenam aliasque universas od sequi dicit, fle Seleucenam mitti in auxilium purganda Orientis, aliasque necessiates , quae distant lono a cutis dumtaxat amnieis , ut rect/observat Z paeut in nes. γιν s μυὼ t r. ti t.
Porrb praeiecto prastorio oriantis similiu est hodi/', Archi thalassuη , quas salsuginia & maris Praesectus rdicitur Ze A imital dus, seu Admiratius ex Graeco vi raequod m. linum senificat . Hispani eum s ant Amiranteae . a nar cujus iuris ii lion 1 ti imperio poli prin
cipem omnes qui maracinus incolunt oras obtemperant,
dum de re nautica agitur, aut de delicto commisso in mari suo territorio ad acenti, ubi proinde suot habet allectores, et toncilium maritimum; per quoJ tamen non adimitur iurisdictio inagistratui, et concilio provinciat; quia potvit praevenire et co noicere de iist qua in toto suo tertitorio vicino mari contingunt . Non enim potest.extraordinatia iurisdictio derogars ordinitiat; ses debet quisqvis inferior est iudex , agnoscere superiorem , sic ut superior potestas semper emineat, I. t. Coa. ri est. P f. tiMi. Quin et in dubio: an prati ceps velit, dum dat ipecialem iudicem, excludere Or-ἡ narium, ea istimat Augens utrumque iudicem de cauia si posse cognoscere, in I. ι som/nta Ced. do ρ stam. Bal ous in Atith. habitu et r. 7. Coci. ne stitia pro patre : licet enim mare non si in alicuius territolio vel dominio , eo quod jure gentium divisu in non sit, sed cimmouet eius ulus pateat ; est tamen sub imperio et auri almone populi adiacetitis, Las. πιρώ, I n IMO hIars; ita ut ad ordinatium eius civitatis iudicem, quae proxima est mali, i petiet iuri se ita et coercitio criminum', inibi commissolum, iuxta L tin. h. ι. ibi Barrulus , Platea et
Hodie Reses et supremi Principe et, passim ius gen- glium iudegerunt; adeo ut nec in flumine quidem pubi i- eo plicari, neque in agri . si id venati ,:aui aucupari permittant , Cui actustis. . si eap. a. vindicant quoque iitii fumina et maria Lis territoriis regnisque auiacentia . Sie His amae et Calliae Reget, Oceani et Mediterranei maris ; Anali , Britannici snuet ; Dania ,
Baltici, Veneti Adriatici aequoris dominium retinent, ae diuturna posse sume. ex communi, publicum secerunt et proprium , quod impedio iure naturali erat nullius, Albertc. Gentii. λ . q. maris, Joan. SElde-nus L mor; et civio tis. i. cap. 24. et pa vim omnes, equii Battolum ad Liali. f. d. a iopionilus. dicunt in iis quae maria et fluvios spectant, postillionein aure s ripto eue potiorem .
. Hine vi illius possessonis et dominii, quet in pro- ν inra maris loca principes habent, leges et iura condunt , de re nautica, tute , auctoritate et timidictione M m prae-
283쪽
xt secti maria, da Instroctione navium bellicarum, de descensu in mare, de praeiudiciis maritimis , sal Vis conductionibus, commeatibus. Prohibent quoque, ne sine venia nauis militent externo principi , ne quid enserant in alias regiones, quod nauibus idificandis vel
instruendis set . iat s smiliter ne mercatores merces Velitas, veluti pulverem nitratum, arma, salpetram ,
transmittant ad hostes, sub poena corporis & bonorum: de quibus varia extant edicta Regis nostri hie in Belgio, relata a Zy parci in nor. buris MIlici cap. DII. φ' pitterea navigantibus per maria & flumina publica, itemque transeuntibas per vias publieas Principes vectigalia imponunt; ea non solventibus poenam com missi irroganti & recte; quia eum viarum reparatio,& protectio , nec non fluminum & maris defenso ad
Principes pertineat, ratio naturalis suadet , ut e mola. menta quς inde proveniunt , eorum quoque sint, Bar
tol. in ruti. a. sum .puli. Peregrinus d. juressi in mine. n. t 7. Ideo Bart. Lucas de penna & alii MI. LMn. sentiunt principem dehe e suis sumptis, quandoquidem v sigalia a navigantibus percipiat, parare classes, quihus a pyratarum ti hostium ineuisoni a libera snt
commercia, navigantes tu id nauigent, & ad portum perveniant extra aleam pridi , Garria tractatu de em
II Addo ego non tantum nauigantium emussa, sed maximὸ ad defensionem provinciarum . quas plures & distinctaa loego maris intervallo, Princeps habet, oportere eum classes instruere, quibus eas e servet, &αὰ versus hostes, suos illis invidia aut sortuna excitat, tueatur. Per has enim classeq. 3iuersa in portibus , dominia sua disiuncta . coniunget & pertinget
imperando, quo eateri adspirare aptando non aude-I arent. ' Etenim princeps qui terra, marique po enses, Omnes terret, neminem timet; duram o domi
bona gat consilia . & in mari supremum habeat Pr sectum armorum ti rei naualis peritum , penes quem pro occasone nata si e stium , qui norit applicare media finibus accommodata, & easse marix fortuitos in utilitatem conoertere . Quia s facta bona huius
prisecti electione . eoentus optatus non respcndeat , ne poeniteat principem, quin pollux constanter serat: non enim a casu eoostia metienda sunt, sed a prudentia:
eventus fortuiti sui provigeri aut easeri non potuere, non sunt pri secto imputandi, modo is pro auctoritate s-bi e cella, debita adhibuerit me/ia .
a 3 Summa autem hule maria Presecto, hae in Belgio, & .icina Gallia, .st iu iisdictio ti aucto itas e undero honoratio ius deci me omlium qu eapiuntur ex ossibus A prat/is, illi debetur . similiter ius pretendi
alarii impetit, ad tutum eommeatum & comitatum militarem quem pistare tenetur belli tempori mercatoribus regionis, vel aliis scederatis. Item satiatas
ei est exigendi iura excubiarum, ab ineolis tempore pacis, sicut & tempore belli cogendi em ad vigilia &. excubias, utque ex speculit fgnum 3ent υἰgis es, interdiu sumo, ninu igne; denique eonsstinendi stationarios milites ad piscatores custodiendo n. ab hossi-
hos invadantur , Charondas lib. I. nan iri . eap. 2
14 substituit etiam exigente eatissa alium peritum rei navalis . si quandoque pars classis extra proὐine iam ad expeditionem aliquam mitten/a est, qui Vieeadmiralius dicitur , eiusque mandatis parere tenentur omnes navigantes , nautae , remiges 3c. milit. es,mei r decuibas hie textus loquitur. Hinc observa eos qui ita stem 3 ignitatem sunt consequii, ut Proesecti PraetoHo, mastist i offieiorum di militum, posse munus suum per substitutum obire. I. . .. sis su p. δελ-ν onis. Idem dicitur in I. ai. sup Δ Ε - . o ethri re st mn/idoneu , & tam bonit moribus pruditus, quam scientia petitiaqne rerum instructus .
qui Iaerire posseat ivira o bona Ainta s. Uemadmodum Romae Senatores Reipublicae ne- Igotiis praeerant;ita in municipiis decuriones, quiti euriales a curia uel cura dicti, publica negotia
curabant, sup a u.euHomb. N eu. 8. Erat enim in urbe Roma collegium curialium, vel deeurialium , viri dicendi scribendiqtie petiti de quibus hie tittilus )plan/ adseripti negotiis curiae & fori ; nam illi soli
acta Senitus stratiebant , auctoritates exeipiebant , mandata exequebantur, scrinia custodiebant , Castiti-
His qui praeerat vocabatue Rector decuriae, vel Iu- et dex , qui de ea ullis decurialium iudieabat; & ideo Li. h. t. it eum qui velit cum decuriali agere de auferendis privilesiis ei iure concessis , iudicem de riae adare de
here e lac definitum generaliter ab Anastasio eos qui negotiationes aliquas exercere noscuntur, conveniendox esse coram iudice, ad quem eorum negotiaticinum cura pertinet, L m. su p. d. γυνή . Onan. iad. Hinc usu receptum, quia collegia approbata possint a habere peculiares iudices, de negotiis ad illa pertinentibus , vel eorum oceasone contractis.iurisdictionem habentes. Atque istos iudices eligunt atque constitia uni ipsi eollegiati in uniuersum , vel potior eoram Pars Isuod tamen tulit rationi repugnat, quae non permittit
satisdictionem cuiquam tribui a privatis hominibus , I. 3. C. de juri . unde multis in locis electi a collegita iudices a se petiore potεitate confirmantur, & smul iurisdictici illis eonfertur, ae poenae civilis erogatio , per eonsequentiam ; quia iurisdisio sne modica coe citione , nnisa est , I. sis. f. a. ef Ua manes. Hi jarisdictis. Accurs ad a. I. D. Verumtamen ista iudi eum a collegio electorem ia- 4ώsdictio, cireumferipi, est negotiis dumtaxat civilibus, .& id artifieium illiti, Gllestii p. itinentibus ; sve illasnt publica , id est , uniVersum collegium s sve privata , snetulos conesernentia . Nam cognitio de caussis
aliis ei vili itemque eriminalibus , ad ordinarium Judicem pertinet; quin etiam de cauiss collesii ordina sus cognoscet, si pitu aditus st) est enim in arbit actoris , vel eoram ordinario , vel speetali collegii Ju
dice adversmum convenire ; adeo ut conventus rum
declinandi , vel afl Iodie em alterum re eandi potesti rem non habeat , utcumque speciali aliquo privilegio , ob militiam aut aliam dignitatem munitus , d. I. fn. ibi
Aro Aeeurs & Sichara. n. a. ubi exemplum ponat depellione . cui pelles quis vendidit, hic contractus neg tiationi x ipsu initus , ad infici inionem Judicis collegii pellionum pertinet , ut is pellio conveniri possit vel emram illo Iudice . υel Oram alio; at s eidem uellioni quis domum vendat . iam hie contractus non est nesciri trationi pellioniam proprin sed communis cum aliis; ita vi s pellio differat soli, ticinem , coram Iudice ores. nafici eo uenien/υ sit. Unde Bald. OA a. l. fu. rectὰ scripsit , persinam quamlibet alicui collegio adseruptam . dupliciter posse considera i , nempe; vel ut artifex est , & tune apud Judieem artificii & negotiationia usum agitari posse; vel ut Titius mercator per se , Λ tune debere parere 'udiei ordinario, nec posse eo. Tam alio conveniri; nis caussa talis sie, qui admittat
Est autem in laictio itidirem , adeo ei reum serira Ipersonis illius tollegii, vel negotiationis, ut 3u31ees u. li non nisi inter eollegiatos actorem & reum seculiarem habeant iudieandi, non inter alios non ccillegiatos nisi aliqvando fuerint, & dum essent eollegiati, mercim
nia exercuerint, ex quibus postea conveniantur, a s.
I. M. Ced. tibi is rari elatis; tibi miles sacramento militati absolutuη adhue tenetur respondere , coram iudi-ee militiaei eonvenins de facto alaquo, quod eo tempore , cum esset miles, perpetravite eoque iacit L . f. etiam si de edendo .
284쪽
Tii. XIV. De Privilegiis eorporatorum , M. E ς
ε Ut .utere, colleata artiscum suos habebant iudices, TITULUS XIV.&'militis ni agiqiot militum l. s. O t. iis. C. i. δε γα H dies. 4-ου. λιά. se lare rem Academiae. -- De privilegiis eorroratorum urbis Romae.
llatuta A privilegia eorum tueretur : haee enim erant patiuntuν nova onera .rea, ima ut dixi sit p. 28Zeeurionibus . Item curabat, 3 Corporarὸ o oriatis sent rejor murare domisi iam;
Hallum collegio antiquam privilegiorumpraerogativ,m nti erus posea aueaturi exlena tur legat mnt vari volunt, & leges a maioribus suis in favorem hu- is eos qui postea Iunt Memporis i iux collegii latas euuodiri . 'et inli ira ut si east, ant diu timiitate temporis privile- orporati appellaning qui sunt ex eo ore alicuius alia snt deperdira , vel consueindine inumbrata , peti tollesii, vel sciet etatis, quorum multiplex gen spossit a Ptine; renovatio & confrinatio privilegi O- erat olim in urbe , multaque milegia, & eonventu rum & instrumentorum, Joan. de Platea in l. ne casu opiseum iἡem -nns exercentium , prout etiam nDesip. ab di igἰ n a. sunt in quaυis ben8 eotis irata ei uitate, ut probὸ - . a Hide quaerituri an privilegia omnino requirant eon- gis exerreantur opisci a , ni collegium suariorum , fi- firmationem suere goris ρ Tiberius Caesar benefeia a gulorum, fabrorum, pistorum , naviculariorum ti fi- superioribus Principibus e cesti,nis sequentes ea eon. milium, ι. f.. sup δε Miletito He.sq. alii με AMussimassent, ae vellati novo quodam beneficio concessi si 1 A . Est enim inter hos quaedam vela t acietis & eor-sent, rata minimε illa esse cen Ait: verius tamen con- pus artis, nimirum & eommereti, ron habitationis: semitionem pri Vilegiorum potius esse coir filii, quit m nam quisque seorsm habitat, mercesque suas uenales necessa tati et, BL3. - . ii . n. 7. - . l. Alex. habet , ti exponit in eommodum 8c osum Re i p. seuetur. 3. Surens confinist. n. et ε. qui dicunt tutum quidem civitatis cui est adscriptus, s alienigena, vel origina- esse a Decii me obtinere priuilegii cons mationem, rius, s ibidem natus. quam etiam sine iniuria non potest deregare confir. Sic corporati urbis Romae de quibus h. a. inter eives a nationis tamen omissionem non discera privilegium rensentur, teniunturque in cor & unitatem Iobaiiemel valid/ ceneestim, nec extingui morte eoncedem - Romani, eo ipso quo albo in i itum sunt in ripti It ibiti a sunt enim perpetua natura si a privilegia, &eum domiciliam fixerant quamvis alibi stit nati; gaudent dignitate Plinei pati quae est perpetua, perdurant . eo proinde priuilegiis & iure civium Romanorum,nec no- ut, quando eontingit ea eonfirmari , eonfirmatio illa ri onera in urbe ostinent ut iis imponi pollunt nihil relevet, aut renovet, sed tantam fiat caussa da- si Rhesi autem arii sciit unu rector s .e decanus praeest, s bi tationis tollendae vel ad abungantem cautelam ' Coa. eui ea quae ad artiseium & eius usum spectant reta consabit autem de privilegio & gratia principi . etiam stituatnordinet ne quid ind8 ei vitaη detrimenti capta . viva voce secta per serieturam, cui man/ari solet, i. i. praeterea quamuis liberum edivis si mutare, & alid 3 demandos. Prine . & si priusquam seri tis minietur, transferre domicilium, ι. i. sup. rimun. re oris. Id ta- contingat Principem concedentem mori, non ideo een- men prohibitum est incorporatis, qui obnoxii sunt suae sitne privilegium extinctum: Quinimo tenetur acces ei vitati, sicut moles entiae , La . Orss. sup . aevieti sor saeta mentione de dispositione praedeces tit id eon. Hon b. Et s de sacto in peregrina loea se transferant, firmare, & iubete literas in forma expediri, Molina cura & inta praesidum ad urbem redire enuntur , ut in Hio. primog. lib. 2. cap. . u.63. Ie .ubi subiungit serviant suis io hus, quas iam ante susceperant, pr ita procedere, ubi gratia Prinei pis persectum quid con- ut e teri ei uex obire tenentur, a M.ttin. fn. Interesstineret : secus autem quando datur ut prius aliquid enim Reipublici ne destituatur, sed augeatur liberis fiat, tune morte eoneedentis non expeditis literis expi- hominibus, di ne incorporati alid se tranqserint, nexare, & eap. 8. n. g. concludit, privilegium fiψe gra- omeli suscipti, aut impoliti, fiant desertores . Quod etiam Prinei pis, pes verbum far, non Uter probari maxime curavit Valentinianus Imp. qui curiales ad quam literis. Ego tamen puto generatim gratiam pro- munera, fle ciυas Chr4stianos ab eremo ad urbem re
bati posse etiam testibus, qui iurato affiment se legisse vocavit, δ. l. 16. Quamquam id non amore Reipublie etia vidisse priuilegii instrumentum . non vitiosum, nee seeeest, sed odio Christiani nominis, quo flagrabat: in aliqua sui parte suspectum, quodque postea ease nam quamdiu imperavit, perseeutuq fuit Christianos, uerit deperditum ; quo probato, poterit Princept deis & innumeros Gothit obiecit oecidendo , 8e Episcopos
nuo privilegium concedere, aut prius coneessum eoa- ad se missos legatos, cum navibus incendit, ut serinit firmate, iuxta text. in I. a. hoe e. ubi Impp. beneficia a So omenus I h. . . rast. 4.
praedecesseribus suis collata sua auctoritate confirmant. Sunt δι in alii, urtibus incorporati; sed non ita pri- 4 Sie hodi ρ princeps in auguratione, fle felici suo ingressu vilegiis muniti, ut qui Romi ineole iactit nam ni a
in patriam,privilegia,maxim quae sunt iusta,eonfirmat, e piratione novisque indictionibus exeusantur, Li. in- renovatque vetera fle deperdita ea su aliquo violent . O. cis p t. eri .eens. Hine qurriture an qui reon --io Obseruandam autem hanc Prineipis confirmationem nerunt habitatum in aliquam civitatem , teneantur
procegere ex retia scientia,' praevia eaussae cognitio. praeterita debita solvere i Quod qhibusdam videtur; ne, auditoque procuratore fisci: an aliqua fraus , vel quia priuilegiis istiuη eivita te utuntur, Se incolae si stidamnum pri ne i is patrimonio, per hujusmodi consit. sunt, ι. 3s q. ad m,rite p. subiectique non tantlim mu-mationem subesse possit, arf. l. 39. g. δε ad ρtun b. ubi diei pali Di se ictioni in isto loco; verlim etiam obnoxii generaliter DD. docent, quando gratiae impetrantur, omnibus publicis muneribus iuxta I. a .f.esu fit. leti iurearum ve confirmationes, debere intervenire eos, qui etiam d.biti ante eorum aduentum contraclis obstrin-
per ea Is di pollent: ibi: edi siti, his qui e trad rerent, rumor. At his repugnat quod dicit Julianus Imp. iu
quot supra dixi, donatione eastri iacta privato , non Eon posse emi ad collesas , qum ad vetera /ebita sile ti dii P incipem sibi ademisse ius percipiendi ex eo venda imponuntur; neque eum qui eorpori seu collegio
vectigalia ; quia si mi ex regalibu , l. to. . io de rubis.' - adscribitur, teneri contribuere, s quod novum vecti- Paulieri di lic/t passus fuerit donatarium qu isi ex dona- sal imponatur ad dissolvenda praeterita ἡebita : est ehim tione vectigalia percipere, Rehai tum postea vendatur, hae de re recepta regula, inspiciendum esse scilicte tem- venditioque a principe pollea confirmetur, nullum ius pus e ussie, ob qciam debita e tracta suere, ad quaen rivum ex is a confirmatione acquiri; quia r serenda est dissolvenfla indicta eo lecta ; non autem tempus era primaevum dociationis titulum,quo non eontinebatur stomx illius. Quod si tamen sat debita eontra a ad p8.eeptio istorum iurium, sed nula territorii donatio a conservaticinem privilegiorum, aut et ilitatem com Princ se sacta. Fraeter citatos vide intur Cail 53. r. f. munitatis, v. g. si mutuum acceperit civitas, ut sub e. i. Kockiu de ιoII 6.e. 3.n .s7t. γι. . u. iii set venitet communi nece Isitati, existimo incolas de hae
285쪽
bitantes illo in toto, ol etiam alio, eo tempore quo cotitialiebatur hoc mutuum , ad illud solvenὀum tene xi, 3 . onerui posse quousque dissolutum sit. ve dixis13. M. o. ni. 3o. ιη tu. atque ita tulicatum affimat
Item ex hie lege, quaeri solet, si legatus steollegio
alleuius loci usus namorum, & augeatur postea numerus collegatum: an etiam ad recens adscriptos collegio, legatum extinlaturi di in lalaiendum hie esse monet Pyrrhus, quibus verbis illva fuerit concellam: utrum verbis singularibus 8c distathmi vis, ut tunc attendatur numerus qui erat tempore concelsonis, L qi. A. resam. E. d. in. a. i. a. dea'ω auenta Ieg. ibi: cuia diraesens temput semper intelligitur auali comprehen iam noust: aut verbis uniuersalibus, & tunc omnes sne distri mine, dicit idem Auctor comprehendi cum omnes sidit collegi ci incorporati, Lao. 4. I. Ede annuis Ie ι. maxi
s ruerit eaussa cur eorum numerus augeretur tan tum enim operatur incorporatio, ut audio numero colis legarum, per modum consusonis, omnium par sit ratio participandi legatum, tanquam unius corporis membra.
roset & hie aptati argumentam ex lege nostra, auae ut incorporatis incialia i ros a seli privilesia obter varipiteipit; ita 3c illis legata relicta omnibus in unum cor
pus redauis, δι eidem adscribendisi debeti insi at .
4 Refript m contra sise impetratum non istit.
mercatoriam non venturit pyiores.
Ictum superiore titui. de ineor ratis populi Ro-Lin mani generatim: hoc tit. dc seqq. speciatim tractatur de incorporatis, qui olin omae, flenunciam. ni in loco incinax habent, & artis suae collegia , quihus decani praesunt, ut ea quae ad omium & usum at tis spectant, recth consti tuam, quaeue utilia sunt collegio , ordinent ; convocatis ceteris qui eiusdem opifici isunt, ad certum locum, nam sne reriore lesitimo multitudinem in unum coire antiquitas vetuit ἐ item qua habere conuenticula, & monopolia a propterea quod in i is factiones & seditiones concitarentur, Bart. in I. fin. g. ri tali s. litis. Potest & hue reserti Notest. δε ς-sore ev. s. ubi dicuntur suisse Constantinopoli, praeposti rellegio pillorum ; item eorum ministri plures; Rc mensores, qui mensuratum seu metitum pistoribus ti-buebant . Unde Lucillitiar timenta/ tis es, mia iam Me secum atque raria
a Ut autem de tam necessario annonae publicae ministerio nihil nos fugiat, observandum est pistores Olim non modo panes coxisse, sed etiam grana moluisse, ac subegisse, Cutac. I. i5. OU. e. s. ubi addit suisse Contantinopoli qui molenda etiam frumenta animalibus sari. nasque comportarent, dicti ex eo Cata lenses, quod
comportare est. Romae quoque eum necdum esset m
larum usus, ipsi siti, libertini & serui histri nix destina.ti frumenta pilia, molis, aliisque machinis contundevibant, minuebantque. Mansit inde pistrini nomen, quod passim accipitur pro ossicina pistoria, in qua delieati res panes placent dique Eunt, Calepin. υ lo pistrinum. Hinc panifices & pitisenies panes, pisores dicti, quarum alii panes ei siles conficiebant, qui omnibus civi hus , per scholas distribuebantur, i. r. d. de fram to uilia Gulat. o tit)4q. Alii in palatici panes Caesaris eoquebant, omnesque maneipes dicebantur quia mi mino Sc pani ei vili conficiendo obnoxii, subiectique duspostioni Comitis horreorum, I. Mnah. t. Uerum la- 3buti Asa haec ocieta praemium suum habuit e nam eum Iimum inde lucrum putores conquirerent, ausi sunt ex iii aliqui Senuaraam dignitatem appetere 3c ambire , I C. T Mod. h.ι. .un. inst. ae perseelissimatus diguitar/ . Ita ut tandem ex illa procedendi libidine , δι
quia a ditioribus deserebatur minit erium publicum, iapistrina sua successiani, iure adacti sunt Maea liberiani ficum, ut constat ex I. p. C. N. es i. tu. ' Postm, 4um Leo Imp. in I. ωn. s. t. anuictandos pistores viginti
auri libris censuit, redi reque ad antiquum denuo consuttium, iussus est qvi quia dignitatem fle ossicium uel ambitione , vel gratia, uel pecunia, seu quolibet alio modo assecutussuisset, ncia obstante rescripto principis . contra hod impetrato e videtur enim id si, reptiliὸ ob - eatum, quod contrarius & utilitatem Rublieam impetratur . htenim num sitit princepes aliquem eximere a
mini. terio suae artis, eoatra commoda de tuta communitatis . Eaque pertinet quia dieit pyrrhus hie, non valete rescriptum, quo princeps eximit aliquem assa tutis suae civitatis ; nisi ex certa ieientia, & iusta ea usi si expressa id fecerit, i. r. iast. dedi vers osse. l. I. sup.sqaacumae praes. potes. observandum praeterea ex hac lege, unumquemque sagnostere debere suam conditionem . nee adspirare ad dimitatem, qua est in4ignus, I. i. su p. cie muriIes. Viialesceret enim senatoria digestas , si ardidis minissenis & artificiit adscripti, ad eam constenderent, L ε. isse. de dian. Cicero in oratione pro Roscio Amerino, inter uiles de sordidos artifices, pistores redegit, uti etiam Julius Firmicus lib. 3. eap. I x. Ecellieraus in L IL6. Midorem sup . vi edictis ' Hinc mercatores infimi, s&qui sua indulleia uictum quaerunt, ad ossicia civitatis non promoventur, s honestiorum hominum eopia si,
quorum numero censentur mercatores , qui venales merces non exponunt, sed rariores ex Ionginquis pasetibus suo periculo deportari curant , ut inligentiam sublevent, Ec Reipublicae ne eelsitatibus subveniant . quales digni sunt praemio Et altiore promotione. Hi sce mercatoribus punEdissimiles sunt pistores; quia li-eὸt annonam remota advehi procarent, ut ex ea in sarinam redacta panes coquant, Sc vendant popularibus . non ideo tamen mercatores censendi sunt, sed artifices,
dc quicumque induillia sua operantur . Atque ita emissuluit Petrux Surdux uri f. aia. ubi statuit discrimen i ter mercatores, de artifices quod illi res emant, ut integras 3c immutatas vendendo lucrentur; hi velli res comparent, ut in aliam sermam sui opera δt industria
redatias, uenales exponant. Praeterea mercatores pro
priὸ intelliguntur qui mercaturam exercent , 3c pro prium habent collegium δε sendi eum : pistores non mercaturam sed artificium exercent, Ic eorum eollegium , quod lieitum esse tradit Ulpianus .a I. uti m. Fus eritis itit. hodie non nisi regio indulto, vel septenusenatus auctoritate comprobatur. Porro huie collesio adscripti, a tutetis aliisque oneri- γbus excusantur, si modo per se pilirinum exerceant , a per alios; urbici autem pistores, a collegarum quoque filiorum tutelis excusantur, a. L iai. Et palatii pi-itores non conveniuntur eoram alio quam Procuratore
Caesaria, vel Praesecto urbi, sub cuius cura erant, L 6. . su p. vili eo . M . Potest quoque caussi pistoria ubi
veneunt panes seriato tempore tractati, L s. sop. de δε- νῶι ; quia ut ibi opti Glossa, omni tempore pane epe istis . Quae ratio fuit B.enda pistorum corpus 8c coisse pium , tanquam summ8 necessarium viti humanae . Hinc quia pistores isse ab urbanteis, id est, apparitoribus praefecti urbi percuti solebant, cautum e:l speciali edicio, urbanicanum s quli conculsisset pistorem , pistorum corpori, perpetuoque paniscio adflici oportere , L a. inst. da oppoν ι u.ρ σψM. Hodie extra ordinem coercentur omelati iniuriam sinserentes pi sitit ibus, quos tament ubi deliquerint, comprehendere debent, Se suo iudiei sistere, qui apud nos est praetor , uel magistratus urbis, apu8 Callo. quod mi tota est l. grana ponetier, panifieii masister in aula
regiae hunc in omnes pistores totina orbis Parisens siti isdictionem habere dicit Anton. Mornatius a II. MCM. tili o aptiu quam cognito in in or Ut igitur mulis sctas de inaurias evitent pistores, ut eant seconstitutum panis pretium excedant, minuantque pM4us, aut panes minus coctos ti purgatos vendant, vel ut pondeto res
286쪽
es.&nt , liqumine aliq'o inunaant. Item ne plurastumenta, quamne istas postulat, an nundinis emant, i alio in loco quam in suro, & non nisi stituta hora ;nim debent prius incola: sbi necessariam annonam com parate . Pollunt quidem pistores triplicis genetis sanes vedales exponere in suis ossicinis , sed non debent te venditori us eos. vendere ; quo cat r annona reddatur in Reipubliciae dispendium . o Obseivanda hie lex Julia annonaria , quae poenam
statuit in eos , qui scietatem ineunt ut annona carior fiat, s. i. f. ag I. ul. ad annon. I. 6.F. ad extraord n. erim. tibi coercentur Dardanarii, seu re venditores, qui annonam vel res alias venales comparant, ut carius postea eas vendant, gravi cum Rei p. damno . Prohibetur praesertim his qui inci; publica administrant, an uonam
i vexare , vel re vendere alias res , Menoch. artar, eas 384. eent. 4. Ad evitandam porra hanc annonae caritatem , prohibitum est hac in Belgio ne ture albus panis coquatur, & ne venalis cervisae coctores tritico, aut sit sine utantur, sed tantum hordeo & avena , similiis bulque granis o ita Zγpaeus in κοι.Jtiri Bευ et f. d. annona : quod san E postremum diligenter observant, miscentque plerumque insalubres 3c noxias heibas vice tritici ; nee tamen des nunt idem pretium pro cervisa exigere, aut augere, licEt grassorum valor diminutussi. sed ille usus coquendi cervisam ex hordeo & avena solum obsoleuit . Hodie uti olim apud Roma nos ex hordeo δι triti eo cervisa coquitur, euius fit mentio in I. s. g. δε ιritico , i m oleo tis.
De Suariis , de susceptoribus Oini , & caeteris
de quorum facto non tenentuν .io Vinum si ptiram , o Fussa mensura vendatur. xi Car prohibeatών ferti istorio popinarum pi Ecensentur hoc tit. alii corporati urbis Romae ;Ι ut suarii , sve pote inarii, & illi suillam carnem a collatoribus suscipiebant, ad victum civium Romanorum : hi vero porcon pascendos agebant in pascua ublica , unde textus hae in I. i. non est intelligendus e cusodibus porcorum privatis , sed publicis e quod indicat verbum tiri s at/m. . Itaque suarii δ: porcina. xii tenebantur ρopularibuq affatim suillam praebere , quandoque gratis: nam ut scribit Vopiscua in Aureliano , oleum , panis, 3c porcina eam , populo Romano sese gratis praebebatur ; raro vinum e reliqua pecora: in macello uendebantur a lanioni hut. Ccepit de a Matiis vendi porcina sub exasio , idest, trutina, at que id a Praeserio quodam urbi institutum refertur in l. 4. Cod. Theod. h. t. O tii δειν is aes mundi scentia den/1 tur, nudusque pecorum trutinae examine , non sitit tim se rate quaeratur. ' Hinc est quod ad curam Praefecti urbis pertineret, ut omnis caro iusto pretio vendere tur ; de ideo solum suarium fle caeterorum peeorum sub eius cura fuisse tradit Ulpianus In I. i. f. ora car-n s ρ. λο f.' . tirli . certum quoque piscibus pretium impos tum a Theodoso Caesareia lu2η Cod. Theod. de pret o piscis . ut per vicena pondo piscis primae qualitatis qualis erat spatana ius) soli 3 ut ministrare-4 tur admini illis piscium Vritieipit. ' Hissi/ quoque inquavis civitate statutum carnes , pisces , resque alias victui necessatias, certo pretio aestimari debere , suetit dicitur taxati per Praetorem aut Magistra;um , ad quem publiea disciplina δ: politiae eos servitio pertitet . Nee adversatur si aquici, aut magistratus decreto , suod in familia alicuius magnatis ; itemque in religionis domibat, pecora macteatur, ad uictum sa-
mulorum de aliorum adieriistitiorum, gibus loco intra 'cedis diurndi, certa camis portio poti4Erita subistini
stratur , quoniam stitutum tantum prohibet privatam venditionem , non velli commutata nem' aut L erum moderatum ; prout cuivis permittitur prone cel-
state domus suae porcox de OVes privatim Oceidere vellim si eum famulis conuentum si, ut salarium ἰn pecunia accipiant, non poterunt ex ea caines de vinum ab oeconomo domus sbi comparare quia cederet id inpiae iudieium suariorum 8c lanionum i quibuq solis permissum vendere ; item ue defraudaten tur collectores , qui ex rebus annonariis uecti'ai ktipiunt . Porro suariis miscebantur Maecam , de scaprarii, sue pallorea vaccatum , captarum , de esa huici. Boum custodes , suos artem h1bere dieit Ut planus , δc tanquam artifices , s p cc velint, teneri ex imperitia, quae culpae annumeratur, I. io. f. tanstis,st. titori , t. 18. I. de stititio g. vi A si sti GI in in cogebantur autem hi quinium animal praebere . ad augendum gregem principis, quoties illiut diminutio At interemtio conti Nebat , arg. I. 4. su p. ae muri L Plateat ensis. l. i. ' Quia velli suarii per digilem la- 6 rem populi Romani eommodie exhibebant ; ideo ipsa indultum ne sordidis muneribus subiacerent , I. I. h. t. Itemque concessum his, 3: quibuscumque ex corpore suariorum , sue agant in iudicio, sue conveniantur, ut horam urbis praetore lis ventiletur di peragatur, I. a. h. t. quoniam hic lus iudex est competens in caussis civilibus, non in criminalibus; tum enim talis exceptiost contra ius commune, te stringi debet , Rebusus , quem sequitur Christinaeus au h. i. ' Simile privile- νtium datum Itiflaeis suariis, propter onera alendi porctis an usum praesidiarior m militum externorum ; quibus caro suilla permissa , non velli Judaeis, ne lepra infice
Tentur, cui prae caeteris nationibus erant obnoxii .
Posterior tituli pars est , de eitriis eis rotis, seu a J- 8setiptis alicui collesio, suibus annumerat Cuiacius susceptores vini, qui nimirum vina Mealia suseipiebant, Zc υendebant incolis urbis Romae r institutum deinde ab Alexandro Imp. eotaus 8d collegium vinariorum , qui negotiationem vim in urbem uehendi exercerent; hc ne quid peccaretur , Rationat s vinorum additus it , reserente Lampridio . Erant itaque adstricti , vina quae a fisco accipiebant , aut aliunge ad 9 cta . iustoque pretio emta , pura re uendere in tabernis , ut suarii carnes suas in maeello; At ideo lictem quibus hi privilegiis fruebantur. Horum exemplo hodi/ rece- 9pti sunt inter corporatos civitatis caupones , quorum alii vina vendunt vasatim , alii poculatim , alii e u lenia parant, & uina subministrant viatoribus, 3t alios cives nospitio accipiunt, praescripta mercede , a Magistratu, quam vix servant, sed pro arbitrio suo exigunt, in quos graviter animad Uertendum; quin etiam factum eorum quos habitatores deligunt, praeitant, non viatorum , ii qui3 ab iis sactum noeitum ve sit nisi saluam fore rem polliceantur , idest , nisi eam eustodiendam
susceperint , I. 6. f. 3. . nati t. eatip. si ob. l. I. l. cau- ρο ff. de Drt. suis . notit. ' Vinum autem quod cau-ionnes vendunt, purum esse oportet, non tinctum , autvliquo liquamine mixtum 3 item vetus ; quia novum a mense tantum Novembris uendi potest , I. io inse. deerosa .miI. ann. mensuram publica auctoritate constitutam observare , 8e pretium non excedere t s secus secerint , poenam luent, ut in I. s. supr. de sceptor sus. Constitutionibus Principum nostrorum prehibenturi tmpinae, in quibus alea luditur, eomputationibu et exauriuntur pecuniae, δc ad libidinem ste initur uia . Nam isse uitii duleedine illecti, Sc inestati artifices, demechanici , non tantlim politiae lege transgrediuntur , sed 8: rem domesticam obliviscuntur: 8c una atque altera hora in popina consumunt, quod tota hebdomada in OD scina summo labore sunt lucrati . Atque inde cise bene poti audaciores ad scelera prodeunt, quae antequam committant, ex popinis extrahen3i, in earcerem publicum detrudendi ,3 pane dolori 3c aqua tristitiae tractandi; ut se tandem ad honam sensem redeant, &bono publico , dc familiae suae teli piscant.
287쪽
una rece lit, partem communem petit ; neu item ax ea quod eo tigio Iesaruν, aut debetur .
quam ex sit esuuium . qui eam non exoret , ramoetur di alitis furrogatur, ubi prolatus. I sunt alia corpoνa notitioris secretariorum, notariorum euriis adscripta , qui prio legi s gaudent .
quam in eorum conrextus pro dieitim ali s adferat .
ii ncta riserim vim Metenda in eum sensum , ut
I9 Item Decaniam essere , qti , is meri Mi ct eausa circa eas cognoscar. sititid si e currat oeci nativis p. T Ictum est speciatim de quibusllain eoeeoratis, cet- II in collegio adscriptis : nunc generatim de colleiatis , qui ex diversis corporibus eligebantur, ut pulicis necessitatibus subuenirent . Quia verti specie pu-hlicae causit & negotiationis, multi improbi aduersus aeges, ge Ordinum concordiam, eonventus eoilegiaque constituere eonabantur. & de secto usurpabant; ideo primum Senatusconsulto, dein Prineipum constituti nibus , praeceptum Praesdibus provinciarum, ne pariantur esse eoilegia, sodalitia, conventicula, neve milites in castris eoilegia habeant, L I. F. de cobet. ἐαLe. in Li .Fqueu eri ytie tiniuars propter imminens periculum coniurationum ti proditionum , quae in hu-ausmodi collegiis & congregationibus conflari solent , a ι. 3. F. d. coIIes. ' Unde Iolitis Caesar eollegia plurima clausi ; Augustus iterum aperuit ἔ Nero nova removit , antiqua retinuit, Suet. in Os.υ. Cla ius nominatim vetuit illicitos conventus, non tam ob s ctionum metum, quam intemperantiam, quod in iis commessationes & compotationes plerumque fierent , ex quibus alia insanda incommoda orirentur, Dicin I b. M. poena dein vis publicae , aut alia arbitraria iit impolita, qui huiusmoeli illicitos eceius usurparent, ex Divorum fratrum constitutione, i. t. o a. F. d. eιι. Item Areadius & Honorius conventicula prohibent proscriptionis domus periculo imminente, ii dominus eius in ea nova , aut tumultuosa conventicula eeleia brantes susceperit, I. 13. Cad. de se fusis o eliris i. .s Hine quoque moribus & statutis prohibitum , ne congregationes 3c eon fratriae artificum fiant sine auctoritate Regia, quamvis ad bonum finem videantur insito it ita enim cavet lex Hispaniae rit. I . lib. 8. novis metopiI. & in Gallia edictum Frane isti I. de tollendis artiseum milegiis, & vitandis ergo laborum monop liis, de suibut est etiam lex Zenonis au p. ae mone I. iac. ιιε. I. olf. a. 3o. Carolus V. Gandauens but in ordinem redactis collegiorum omnium iura substulit. 4 ' Religionis tamen eiussa eoire prohibitum non ast idum tamen specie pietati a & soluendi voti coetus illiciti non habeantur, A. I. i. g. i. I. a. fi de extraora. s. Verum ut licitὸ congregationes piae instituantur , intervenire debet auctoritat Apostolica , te ordinaria Episcoporum , ut constat ex nova Clementia ' VIII Constitutione, e/ita anno x ε . In his autem seda litiis, quamvis pia opera exerceantur, ti ab ordinari. .istari soleant; non ideo sodalet a iurisdictione iseula ii sunt exemti, eum sint laici, uxores dueant, aut dueeare possint, mercimonia exerceasst , ae Reipublici munia subeant, Bart. ad .ult. E. de eui. tute t.Gatierreet Iis. t.
Accedente itaque Principis auctoritate, nihil Rei- spublieae ad retinendos ei ves in officio utilius excogitati potest , quim huiusmodi mereatorum di opiscum eolia legia . Nam cum cogenda est pecunia, tributa eoui-enda, aut gravia Reipublicae negotia sunt expediena, melius cum universis, quam cum sngulis agitur, di facilius eonsensus obtinetur. Ipsi quoque opifices tibi inter se conveniunt, de rebus ad se opificia sua perti 'nent Ibus pruflentius agunt Ze statuunt. Uufle fit ut opiseia magis vigeant de floreant, ad splen/orem ἐχutilitatem Reipublicae, tibi plures eiusdem artificii collegialiter agunt. Dico collegialiter; quia hi qui incorporati uon sunt, sed plures ut snguli in aliquo loco
morantur, non dicuntur eonstituere collegium, neque collegi i more conuenire, nec sgillum commune habe re , nisi id longo temapre, aut priWilegio acquisverint, Costasius ad I. i. quod ec que univers. nomιn. Couis
nan. I b. I. comm . cap. IO. N. I.
Porro duobus collegiis neminem inseri hi posse eon- εstat; si adscriptus laeetit, restriqtum est a Divis statribus eligere eum oportere cuius esse malit, aecepturum ex eo collegio a quo recedit, id quod ei competit, ex ratione rei aut negotiationi , quae communis fuerit, I. I.
f.ult. Ae colles .f. Idque Glossa ibi ita exponit, quod, quando collegium aliquid habet propritim, & est snsulorum, ut tunc quictimqne recedit, Dossit partem suam petere, scilicit cum ex collatione ungulorum habet aliquid commune; sed quando quid collegio vel L- cistati legatur, non legatur nis iis qui in collegio rem nent , & eius illegii sunt; ita ut is qui recedit partem non vindicet, quia non ess sngulorum, sed collegiat tum . similiter quod collegio debetur, non sngas, sed communitati debitum intelligitor, ne quod coli
gium debet, snguli dabere dicas tur, L . 3.s quid .
Praeterea debet quis tale collegium eligere, in quo γνussit eommodὸ ossicium vel artem suam exercere, &euius gratia institutum est collegium, I. s. su p. de s e f. Eceles. Cui ubi quis adscriptus est, si ineium aut munus, non ut oportet, impleat, istius collegii pri3ilegiis non fruitur, imb ab eo removetur, atque in eius locum alius surrogatur , quod fit auctoritate prim tum iii ins collegii, & probatoria , seu explorata priua illius aptitudine, I. uti. in prine. h. t. Bartol. H I.semper
praeter opificum collegia, & eorum qui artes libera- 8les exercent, sunt alia nobiliora eorpora, curiis & eon-stiis pestieipum adscripta; nimirum secretariorum, notariorum , aliorumve agentium in rebus, qui munus suum actu exercent, ac nesessa iam operam titilitatibus
ρυιI eltibent, ut ait Calli stratus in I. 1. f. pen. g. de jure imman. ob quam privilegiis & iuribus utuntur, a. I.
tin. g. i. ibi Platea n. q. Hine quaeritate an ultra numerum assumptus ad col- νlegium, particeps fiat iurium , qudi solis colligatis sunt concessa, & diuturno usu servata Respondeo eum non aliter eraseri assumptum, quam saluo& illibato iure ordinariorum; adeo ut quamvis ille nitatur nova principis concessione ; haee tamen ita sit temperanda , ut iura & emolumenta, quae ob laborem eollegiatis praestantur, minimὸ auserat aut imminuat, L .f. ι quid a Principe E. n. quia Λ Iota pullico, L nec avus C. de emancipat. c. tia is d. ref pr. λη ε. ' Ex cui busto locis docent Interpretes, Prinei pum rescripta ea huma. nitate esse accipienda, ne euiquam iniuriam inserant; adeo ut rescriptorum verba potiti impropriῆ snt interpretanda, quam ut eorum contextus in alteri ut prae indicium accipiatur , omphalius vi Priar hons. I s. t. e .usn me ubi plures DD.refert: nam ut principis mensti intentio, legi ' rationi natu mali conso imis esse existimatur, ita & rescriptum ex ipsus mente δc ratione hanc mittit interpretationem, ne alteri ius quaesitum auferatur, uel minuatur; quocirca in haee Acti specie, ea fuit mens concedentis gratiam, aut locum in aliquo collegio , ne per accessionem sapernumerarii, praeiudicium generaretur ordinariis , qui hactenti soli juribua
288쪽
τει. XVIII. Do Dudiis liberalibus urbis Romae, M. ανν
iu, bui 3e privilegii, us sunt, & -uatur emolimaen- ruit, ἀι 4. 3. 3, non potest tamen negari , qtiiti M.tie eouetii, tanquam praemiis suorum laborum ἰ cum cium publici commoda caussa sit institutum, & .iujsoli illesium factis, & repraelautare dicantur . Ira usus summe neeessarius, I.8. E. a sinis; in simili qudis ione reser ibit innoc. III. in cap. cum Osim Hinc scepit Princeps, penes quem sumst, Rei diubli im. d. . missi L piamentorem in Ecclesia Londinenti im me est , incri hu)us exercendi s eneratidioti. - ,, eetia aliumptum eontentum esse debere dignitate & tram suo diplomate quibusdam coee.de . . A qu.' .asest on. quam sine praeiudicio alieno poterit obtinere ; hos tanquam peritissamos numelorum aestim aio . , se itere . ilibat sibi eoaserendit . Etenim quoties redi- lent recu uere , qui ambigunt de valore & hostitate .. is, ineii 1lieui dari aut restitat iubentur, allim com- cum R, puta quanti si nummus, ex quo auro. probato prehenduntur provenientes .ex ipse ossicio, non veth an improbato. Nec huiusmodi argentariis lautis, .u et periistiali labose; quia in huiusmodi proventibus, iste labor, Cniae. Ni io. Asse. 14. Violum exercitiam&usus reeeptionis debet attenai, I. r. Nam retinent evilegiati, itemque nam rentarii, quae illitisi. in is mitit. Bittol. ad i. s. .ssis corus. II cit .aa. dam privilegia, ob laboriosum rennus quod stipiti hi ,. Hi ne qtioties novi indulti uerba in speciem ius cou siquidem de his quae ad artem sui eollegii sp ctant hos legialia quaestum laedere uidentur, ea tum in sen- snt statuta sacere, seque vieissim illis alligare, in Sstim improprium flectensa esse docemur, ne in propria talia snt, quae non consti tuam novum tu, antes alios sanificatione aecepta, praei ieent, Iason in I. ex δε- neque laedant leges priores a fundato thu eollegii si M. F. d. i. ori . m. s. σ 13. quoniam hujusmodi in- ras, in quas iurarunt: Item modΛ pneiudieium noti iti dulta & literae suae impetrantur eum praeiudicio alte- ferant aliis, ut si monopolium sapiant, vel ambitiosaxius, magia per importunitatem extorqueri a Principe, snt decreta, Bari. ι. vilest. h... per ι. r. Cod. δε m/quam eiusdem libera voluntate concedi solent, Felin. μι. Alciatus ad L834M. Orib. Mais λ, esp. eum olim . δε is Dd. Immo quamvis libera praeterea possunt collegiati s bi iudie/m seu mea Τρ& motu proprio concederentur; quia tamen ius alte- num eligere, qui iu/icet de opifieom operis N aftifi xlus la dunt, non valent, Glos. in I. ον ginarios Inse. Δ cssi item mercibus quas venales exponunt, ne ignit, a iis . o eos plebs earum emtione decipiatur. Si aestem is tu, D. dia Quo igitur remedio orator is qui se concessione ali- cam, seu Judicis i cilesio citram seripta pe sotiis sui qua pii Mipis laesum ostendit Dupliei. I. Actionis, collegii dumtaxat, ut de ne otiatione minoseat, non
M ri de alio contractu, negotio, vel crimine; Item tantam inter exercentes, vel discentes negotiationem, quanquam vocant condictionem ex lese . per suam conclutit ad prine ipsis fritiae revoeationem, idque ex desectu intentionis prine ipis, in quem finem multas suggerit coniecturas, Felinus in cop. fupem Arreis . vi raserim. II. Exeeptionis, quae agenti ad gratiam con- siqne am obstat. ea Quo remedio indicta speete hientur ordinarii, qu rum ius ordinationi 1 Plineisum est firmatum, & div-stina eonsuetudine munitum, tit illi soli tanquam ἡ no. mero, negotia sui eollegii expediant, privilegiis gaudeant, sbique luera & proventus adscribant, exes s upernumerariis; cum utrisque eommoda collegii non italant: & litat semerent; non debent tamen diminui emolumenta illorem qui servium, & ius quaesi- eum est in hisee lueris, quae ex exercitio muneris proveniunt, & sva natura ut distributiones, quae solum iis qui intersunt & actu serviunt, e ceduntur, e. a . λεὼν -- resa. in ε. Re s. ad ι. Gallia sis. d. DIM; et quem ti resert & sequitur Mastrillus ι b. i. da mulse. doque etiam inter eos qui aliquando fuerant collegiati, si postea conueniantur de negotiatione antea gesta . Habet autem hie iudex sue meanus eoilnsi, & Magistratus quoad tangas istan mercimoniorem iuris 3 ictionem concurrentem; ille quidem ex privilegio, hie -- έ, ex senerali sibi e cessa potestater & uter priui de radii, ista aditus fuerit, gnoscit, nec impediri potest ab altero, nec a convento declinari, pretexis allevisius priψilegii . Non solet hie tamen quid circa mereri de mere, nisi auἐitis iis, qui eiusdem sint o=ificii, Sietard. dc Volteiux au L . Cod. da γυνὶ iel onio. enta jas. Vide quae sup. m. a 3. vixi.
De stodiis liberalibus urbis Romae, x Constantino
4. Habet autem hine spem extra orilinem assumptus,qnod in locum devidentia ordinarii succedat, si collegiatorum iudieici idoneus probetur: mutatione tamen virdinariorum aliquorum, non mutatur collegium; sed idem remanet, . . quod eritisqtieani om.Quods ad unum recidit, potest hie potiori iure conveniredi conveniri: cum , per unum ius communitatis retineatur & conservetur, quamquam ab uno collegium non constituatur. Neratius tres collegium facere ai-xit ,& hoe magis sequendum est. ι. Es.st. de in . IL U. Muti nec uno lvi appellatione similiae continetur, nee duo familiam faciunt, I. 4o. d. t. da
as Caeter im collegium mutare, aut pro arbitrio ab eo recedere collega non potest ; est enim collegio obstri. Elus, ut ἡecurio curiae suae: potest tamen obtenta sa- cultate principis, a munere es suinione se eximere, de ius matriculae, seu chartam alicui idoneo vendere; atque is qui chariam hane emit, Chartopratus dicitur,& subrogaret in locum statuti collegiati, uel decacii,
qui vacationem oblitiere potvit t& ut ordine dc munere Fungitur; ita & priuilegii gaudet, L ian. f. su. h. e. ibi Giosa, Lucas de Penda. Joan. de Platea & primrhus, a qui x dissentit Culaeiux Chartoptatis charta-Iεrumsscalium venditionem commissam 3icens. Non argentariis ad quou noυissim8 translata suexat chartae venditio, & argentaria negotiatio, ut etiam nummula-TH qui pecunias suas fenori dant .permutant, ἡistrahunt;& ideo in publico mersas habent, actus sui rationes consciunt ti& quod per hos gestum est, tanquam fide publica cantignatum habetur tenentur quoque rationes subducere; nec distinguo quis ab argentariis editionem postulet; dum tamen is postulet, cuius interest Tatim nes edi. I. . s. f. a. t. .F.de M M.; qnia verti e ram ministerium publicam fidem aped .eteret habuit; itio sint qui dicunt argentatiorum ossitium esse publi-
eum . sia non rectar eum etiam servi illud exercue-
his foris quam Aom. aci sttidia bonus mores
I tereollegia licitet, se speciali revilegio subnixa , iest collegium anium liberalium & Doctorum, quod in huina tituli inscii ptione vocatur studium, & aecipi tur pro Ac demia & Universtate , in qua Magistri, Doctores & P ess es diversarum seientiarem e gregantur, & ibidem iuvenes virtutibus, bonis lite ei, diseiplinisque instituunt, Ae ad laborem excitant. h fit ut illi qui ν ima iecerunt Rei blieae fonda menta , semper suerint solliciti de e iste is stabilieri disque Aeadem iis , quod erederent nullum florentem Respubliem satum eomparati , aut retineri posse s- ne uteris , & bona iuventutis institutione , Aristot.
sis. s. l. eap. 9 Atque hasta publicas Praeceptorum scholas, psemum a Graei holarum seia omnium aritum auctores, induxisse videntur, qui eum aliis in locis tum Athenis pohli.
289쪽
Ant. Pepedii Praelia. in Zib. XI. Od.
tes , certoque pretio docere coeperunt. poli liberalitate Principum dioeias in locis viri docti conὰucti sues ad eru/ien/am in vitiis scienti it iuventutem , ut dixi Ap. de pressον. existimabant enim non pollia eam commodἡ domi inter privatos parietex eruditi & instrui ;eum quia parentum in/ulgentia facilε liberos cotivmpit , tum quia domi ea sola possunt discere . quae ipsa priscipiuntur , in scholis veth publicis etiam ea quae
aliis, ut ait Quintilianus tu. a. h. cap. a. t ibis a a tine multa quatia e prola=i, multa corvisi . se tit proia desit allectis olivetata desvia, moaeria Iaurita ἐκ- fria , exeitabiιυν , enis Luda commititonis , disjamis Ilia Is vibito di namque aecens iuvenes , atque more scientiae excitati , peregrinari . novas Acade miri ; de Prosessores adire consueverunt.
3 Er hὶe eeriὸ optimus est peregrinationis fructua &finia seientiam & prudentiam quaerere . Item non tantum lustrara urbes , sed illarum leges ' institota re. tinere, regimina dignoscere , ut ea notitia in Reip. titilitatem deinde eonvertatur , ut monet Lipsus in epist. ad Linoyum . Rectius itaque maturiores tu venes Reiunt, qui ad eos populos divertunt, qui eul-tioAbus sunt mo ibus , de Academias perlustrant eelebriores , prasessoresque publiea auctoritate ad docen dum constitutos audiunt , ex quibut aliquid utile distere & referre possint. mod/ alibi habitare, ob praeventionis privilegium . non posse expellit secus si concurrerint eodem tempore ad habitandum, uel se poli contulerint ad loeum, in quo eonia sua .erunt D ores studia exereete. Sed ego puto fabi tum p ivilegium minus esse, ae proinde eedere debere maioή , quo nituntur ptosessores liberalium artium & legum , quarum scientia totus illuminatur orbis, &conservantur Respublieae; prae terea leges armis praeserit , Sarma togae caedere satentur seriptores, & nostri in pretiam a IV t. Nee perpetu, verum illud est, licere euilibet in suo sacere quidquid velit; squidem in/e praeiudicium passura sit eommunitas. Qub fic, ut non liceat dominosandi quippam sacere quo impediatur publicus navigati nis niua , i. a. in pν. θ. do faminisus . Item si potes ipsi domino dominium rei sedi auferri. ob publicam erasi am . ρotius inhiberi possunt fabri ne turbent suo st-pitu, lie/t pruptio in loeo, & ab eo expelli , sid ma-oistratui visum suerit, vel prohiberi ne eo tempore quo Botes docent , sabrilia tractent tali sirεpitu , ut ἡocentes discentesque impe/iant, Pyrrhus ad s. I. . Baiiol. & alii ad i. i. st . sal. mair. Quod autem constitutio huius tit. solummo/b dua- grum ei uitatum in quibus studia exercerentur, mentionem faciat; ratio est , quia in aliis urbibus nondum omnes scientiat, & liberales artes prategebantur, aut ad docen/um publiea auctoritate , oc salario Doctores certi erant constituti e postmodum ut Romae & Constari olim quidem legum Prusessores alibi quam Romae tinopoli ; ita & Beryti, pistis, Bononiae, Salman in Capitolio ,& Coni antinopoli, & Bhoti Αωere non .: et et sis poterant, erantque iudicio Prinei,s , Ac de eis ordinis smbati, reeeptaque . Usurpantes verb sbi nomina pm- fessorum, ae publieg doeendi auctoritatem , infami notam subitant, & urbe pellebantur, I. M. A. e. o in pnoemio ius stor . f. Me autem . Attamen qui uetia magistri erant, mo&m tamen ex ordine Prosestorum , intra privatos parietes studia sua exercere , Jκ studiosos instruere non prohibebantur : nam tanti. m illis qui intra Capitolium erant ad doeendum eonstituti, interdictum erat ρsuatim docere di discipulis vaeare ; I s secus Dei stent , nil penitus ex privilegiis consequebantur, quae eorum ordini erant cone a , d. I. tin. f. ulas . 1 Praescribunt praeterea Impp. Theod. & Valent. in hae sua eonstitutiona , eertum numerum prosellatum ;nimirum tres oratores, quos Romanae eloquentiae doctrina, ZE doeendi dicendique sicundia commendat ; raramaticos 4ecem ; Mophi stas, sive dialecticoκ quiaque , quibus unum adiungi volunt , qui philosophiae a
cana timetur e duos velli Proses lores qui iuris ae letum voluntates pandant & interpretentur ; non exeluclunt propterea caeteras artes liberales, quarum mentionem
saeit Constantini consi inito. su p. d. axe . artis. Sed tantum ad superiores istas seientias tragendas in tribus dictis uinibus istum constituunt numerum prosellarum, quibus etiam sngulis, cesta lora &stholas deputari iubent , sum inter se aliquam distantiam habeant , ne stipuli sibi invicem possint obstrepere , neve lingua-ram confuso permixta , vel vocum omnium strepitus gocentes de audientes impediat , de a studio literarum mentes avertat . Atque hoe adversus novos
stadiosis , qui seq il repitu & plaus hos anditorium
turbant, ubi non intestigentes taedet audire , sui commodi negligentes , alieni inui et .s porro quemadmodum schola rex probi titur sibi invicem obstrepere, ne impedimentum studiis inseratur , d. l. tin. Ita etiam labri iuxta scholas & domos Prosesistrum strepitum saeve quoniam publica utilitas, quae replet civitatem sapientibus , pissertur , Glos . hie& platea . Quod si dicant se esse fabros public consi- tutos . & arma sabscare pro Ra publiea , cuius caul aequὸ p,iuilegiata est , debet illis a magistratu commmdus Heus in civitate assignari, citra itudiorum incommodum . Cnm magistratus si curare, ut pacata atquerieta fuit loca , in quibus studia liberalium artium , t di Uina ministeria exercentur , aW. I. 13. si da inc.s f. 'norum caussa semper potior uisa est s iliat sabri,
re artifices partem civitatis non minimam faciant ,
ut inquit Aristoteles tu. a. pol a. ν Quid s fabri moniti , non destiant obstrepere Nonnullorum opinio est , non posse eos expelli ; quialieitum ess cuilibet in suo facere quod lubet, etiam cum alterius incommodo , I. 8. c. p. s f. 4ι. mina. I. i.
praevenerint Doctores, vel iiudicissis , qui pollunt com-ticae , Coloniae , Lovanti, & in aliis provincita aliae δε eademiae erectae sunt, di professores ex publieo ibidem dotati . Idque laudabiliter constitutum ; non decet enim publice docentes egere e nam exiguitas stipe. dii animos alienat a munere docen/i, atque multos ea cogit tractare , ad quae minlis sunt idonei. Itaque opti-mὸ tenuiorum itudiis consulitur ; dc maior e II doeentium libertat Ec assuisitas , ubi ipsis ex aerario digna meritis de indutitiae , merces praestatiar . ' Unde olim opto mercede publicae in docendo operat , Pronsoribus actio extra ordinem dabatur, I. I. st. da extraora. eo . De Philosophis tamen, tutisque Prosessoribus responsuma, Ulpiano i oti dam ιο-ιδε at iis Mnesa aecipiantων , istines ρ tomen per natis . cuia primvim μοιεν. IIoavortuit, mercenariam operam spernere, perreris ab ias homos, non pretiam , d. ι. I. g. O s. se3 mos ille de sit ;hune liὸ enim petuntur salaria, sint quibus omnis stipet iunctio ι nec eae omnibus sunt iacultates, ut gratis otiire munus suum queant g neque Prosessores tam
humanos habent discipulos , quales habuit Sabinus , cui cum res angusta domi esset , ab iis suit sustenta tus , I. a. f. eeto Sabin. E. da oris. Furi
De honoratorum vehiculis. I Olim carmeir nemo mi poterat , qtii in d; Isai nati esset e sitiatas.
s Riadis miseenariis omniatis M. tico. 'nituε δε urbis priuilegii, & primo proponitur ἔ. io iii. de priuilegio quod habet urbs Roma, ne qui in ea vehiculis, & earrucit utatur , nisi qui praeditus sit aliqua dignitate , civili vel militari , aut honore alibauo cum administratione iam pers estis fuerit. veluti
praesectus praererio . Magister milatum, Praefectus urbi , praetor , Coesul extiterit , s. ωα. h. r. Quibus adiungi potest Senator 1 nam & huic usum earincae aris genteae permisi Severus Imperator; & Aurelianus etiam allia, qui sine admini1iratione publica, dignitate tamen palatina aut alia honoraria erant decorati . ' a Non dum autem in Sera totum ordanem lecti, aut a Frincipe a suis pii ad dignitatem aliqnam, iamἡui pedibus ibant in curiam, cel. I. q. cap. 18. Inde sort/ pedanei iudiees, ias malis eos ided pedaneos appellare , quod in Senatu verbis sententiam non dicerent, sed in alte. tiam sententiam pedibus irent, aut suam potius prose
290쪽
talem , ita in publicum prodita ut bis honoratis & ulu
stribus personis permissum erat, ipsum quoque palatium Imperatoris ingredi . carruca , vel equo , prout vellent; sed earrucam suo sumptu ornabant, & sellam gestatoriam , qua per urbem , a servis gellabantur, Bu-
leugeres ad imperi remans iit. I. eap. 2 . tantum enim
Praesidibus ti Ptoeonsulibus prose Buris in provinciam ex publico carrucae, equi & annona praebebantur. Si e Iustinianus Praetoribus sis; a Pysidiae, & Licaoniae dedit sellas eurules, aureas, securem eonsularem Et fasces, Noviu. 0. At vehicula & sellae eurules consolum ex ebo re altiores erant, Praesidium provinciae ti Senatorum omnium humiles, Symmachus I. i. epis. 13. o 33. Resert Julius Capitolinus Alexandrum Imperatorem more veterum inifluxisse magistratus, quos in provinciaet mittebat; ita ut praesides acciperent argenti pondo vicena, phialas senas . mulos & equos binos, curras,& alia quω recenset: sinita tamen administratione , mu log , equos, muliones & cocos reddebant, eaetera sibi oblata ratinebant, s se bene gessissent , sin milὸ in quadruplum ea reddere tenebantur ; meminit Botadii Ia lib. s. puit. eap.7. num. 17. & Petrus Gregor. Lb.47.
be regia , & alii x utuntur ; quamobrem ad coercendam eorum insolentiam & luxum, aequum foret vectigal aliquod thedatum equis imponere, ti in usum revoeare pragmaticam sanctionem Philippi secundi Regis nostri, ne ullus praeter honoratos & illustres utatur carrucis, seu the3is . nisi quatuor equis ad vehendum iunctis. 3 Conductitiis thedis , intra & extra urbem omnibus cuiuscumque conditionis uti licet, pressita mercede; ea enim constitura , ut hodie , ita & olim licuit ei sit, vehiculit de thedit uti, Valetius Maximus ι 5.9. cap. t. dummo b mularum quibus , non equis , ad vehi, cula veteres viri existimat Corasus I b. a. miscet. cap. dio. iuga oneri suffectura , adhiberentur . Inuetius quoque usus cisiorum a Pannoniis , a quibus & rei quoque nomen factum fuerat, ut scilicet cita diceren-gur coctis verbo Pannonico, & nostro ut notant Ni stitia & Budaeus.
ris , eoque translata in Caresum Muniam, aen
2 Orientisti imper am exr nsum . suenuo tu Turco in seris.1 Criundo agitur hoe tit. de pri .ilegiis qnae habet urbs 3 Constantinopolitana ; haee olim BDantium dicta fuit in Thracia a Pausania spartano primum condita, ut auctor est Iullinus ex Trosolis. 4. Quia verti reparata di illustrior reddita ab Imperatore Constantino , subinde dicta suit Constantinopoli & ειν alibi nova Roma, ad disserentiam veterit Romae, in qua prius erat ipsus Imperii & Imperatorum sedes & habitatio, ut indicat l. tin. h. ι I. 1 c. d veris. l.I. 3 a. infn. C. ae Ε- s.ctrier. In notitia My. Panci rol. e. 33. & Caesar lentem de Romam imp. I s. r. c. 3.
j6iotis edietist .: se etiam hodie eivitatis regiae cives &incolas a superindicti oneris pondere ex sit Prineipis habitatio , ut de paris resbus civibus resert Le Bret en- si platavri ao. praetere 1 tit Roma comae unis no- 3stra patria suit ; ita ut debuerint debitores forenses si ibi defendere, s ibi linvenirentur , convenirenturque , I. 3r. 1 Ad mtink.I. 28.6.4. g.ex quib. ea . major. Exceptia illis qui legationis.vel aphellationis , vel testimonii, vel tutelae reddendae, vel smili aliqua caussa Romam venissent, quippὸ his revocandi domum ius fuit, I. r. O pasm ffi jussitat . similiter hoe iux communi domi ei lii datum ut hi Consantinopolitanae, itemque ius reum candi inde domum legati aliisve qui ob necellariam caus
sam eo venerant, dic I. x 23. c. M.
hodie tu, istud communis domicilii urbibus resina 4
seu aulicis communicetur Verius est non communica
ti, atque id praesertim obtinere in Belgio docet Zipae ut inconsulsat.eonon. Iis Aesareest 'b intesaen .r .Proptes . rea quod ibi multae snt provinciae sui atque absoluti iu- is, nisi quod a Carolo V. in mutuam 3esensionem perpetuo snt connexat Adeo ut Belgii princeps nullam propriam aulicam urbem habeat, sedemque Imperii . sed lingulis provinciis atque urbibus sua manent iura&privilegia,&:Princeps ubi vult sedem constituit, Meiarumque in civitate Bruxellens, quasi in med inllio Belgit unde commodius mandata in omnes deserantur; neque ipsa civitas aliquid pricipui iuris ex eo in ordinibus Bratiantiae, seu alias sibi vindicat. ' Aulae tamen Ilus non ideli censeri debet extinctum; constat enim id competere omnibus aulae adscitis, & qui in obsequii αPrincipis sunt,&osseia aulae perpetua habent,& ibi domicilium quamvis non perpetur, fixum constituisse censeanturae utuntur iure Romano & ptivilegiis qualia data sunt iis; qui in Roma veteri, aut nova , aut in comitatu Imperatoris, credita sta officia obibant. Bona tamen illotum immobilia & reditus hypothecati semper sequuntur conditionem suus si e landi, But-
Coelethar quamvis translata imperii sede Constantia vinopolim, eadem praerogativa honorem ei urbi, quae veteri Romae, data fuerit, Iin I. . o I.6. sup . Asa res Eectis. nequaquam tamen primatum Ecesesae sortita est: mansi enim ille semper Romae, ex Salvatoris no sit, δι divi Petri ordinatione; atque id ipsum faceti ca hones docent hi. ra. R Iustiniantia uariis locis declarat, cum vocat sanctitatem.Romani Pontificis caput omnium Ecclesarum , iubens omnes sacerdotes non m ti Occidentis verum etiam Orientis, ei elie subiaiecto , t. s. s.credeae tei CAEDM1ua Ioia r. Idem in novis-smi, suis constitutionibus sanxit, asserenn secundum definitiones quatuor primorum Conciliorum , sancti II4mum Romae Pap1m , primum eae omnium sacerdotum, ac praecedere Constantinopolis reliquarum sedium Alcniepiscopos: nec non ut ecum originem anterior Roma sortita eii, ita & summi pontificat ut apichm; vocaturque scias sacerdotii ; atque adeo praecipuis privil/giis est decorata, ut adversus eam non nisi centum annorum fit praescriptio, No I. i a 3.3. i. TeI.9. ium. quo privilegio Constant involitana, non aliae Ee etesiae gaudὰnt, ut dixi sap. d acris iactis. Verum alia privilegia urbi Comtintinopolitani con- 7 cessa, plane suppressi abolita sunt, poliquam ibi ego desit imp. iii sedes , & Consantinus Imp. eiusque filius reetis tunt auxilium praestare Ecclesae Romandi, ab Astulpho . Rege Opprellae . Eceses a consima. ittian lationem imperii in personam Caroli Magni, in cuius familia remansit ail mortem usque Ludoυiei Balbi Regis Calliarum, poli cuius uum translatum est in Saxones Alemannos, penes quos iure succei sonis a
patre in filios pervenit, usque ad tempora trium Othonum, quorum postremus, veneno dato a Romanis, Romae mortuus eli. Qua ratione Cregotius V. natione
Saxo, qui pulso ab Othone Antipapa Io in ne XVII. dicto, rastiturus in sedem erat, ut impetii dignitas apud suos Germanos maneret, sed a c gregata sanctionem tulit de Imperatore et agendo, quae etiam h die observatur, electoribus Germanis constitutis, tribus Ecesesiasticis, & quatuor saecularibus Principibus,
Exi inesum dein Orientale imperium, clim Turca d Histiam naminia hostis, anno i ao. Bietaurum u