장음표시 사용
271쪽
eis et Ant. Pe e si praerect in Lib. XI. cod.
nd bellum censentur eat res quas secum serent pro te relictis habere ; ae multo magis illi, cum amicitia, nec foedus amieitiae caussa initum et , d. g. r.
TITULUS VI. Da Metallariis , R Metallis, & Procuratoribus
curat res me ulti is rons tia tantur.
MDalli appellatio latissima est : comprehendit
enim sua significatione metallios species omnes , n tam rariores quam viliores. Ad ratio et perta net Eurum, argentum , ars; ad viliores terrum , Mentum , stannum , plumbum . Inter metalla quoque Tecensentur saxa, marmora , lapidicinae , . s. o fh. ι. I. r. in s . f. δε res. eo tim qti. stis itis. ' Qui vero huiusmodi metalla , & saxorum venas labor otis etlas sionibus persequuntur, perquisitas a visceribus tetra deducunt ,& in materiam luciam redigunt, metallatii dicuntur , a. 13. 1 e rit. llispanice D setisrtitoreis regi rad 'ν m aut δε ονο , plata ,3 orros me a M. Ho rum alii sponte sua metallorum exercitium suscipiebant, ut tibi ci Rei public e , in aliquo saltem prodensendi. I. i. i. . Alii erant huic e ditioni obnox ii adeo isque metallis adstricti , ut imbi perpetuo servire coge retitur, censerenturque ex corpore metallariorum cum
Metoribui ec tota subula, & li alid murallent sine ulla temporis praescriptione , ad propriae or ginis stirp/m,
Iaremque una cum sua progenie remeabantur , I. vir. h.t. atque s leo rei tituebantur', etiamsi privatorum Diacti ei sent adleriptitii coloni. Dicit nulla praescriptiove temporis adiuvari metallarios, intelligit, praeterquam annorum 4α; quia generaliter Anastasius destit Uit periis mi qua litonem omnem praescriptaone 4 . anno r., 1 . I. s. su p. do pν efieri o. ad s. an s. ' origine autem rsua metallarii liberi homines etant; prout hodie sunt motietarii qui metalla tractant&sgnant, quorum peti tia certa estis debet & fides; unde & corput olim si eiebant & collegium, cui praeficiebantur procuratores metallorum ex ordine & periculo eurialium electi, ut per eos metallici eanonis feret exactio ; qua necdum M liter eompleta ad aliam dignitatem non emicendebant, nec procurationem Aimittebant ob aliquem simulatum metum, I. h. . ' Ubi mentio si trium 4 provinciarum Illyrici tractus , Macedoniae , Daciae mediterraneae, & Mysis seu Dardaniae , quae metalla proserunt, Sc ex quibus provinciis solebant hi procuratores ordinari & delimati ad exigendum canonem Emetallariis, quem deinde transmittebant ad Comitem metallorum iti Itbrico commorantem ; abundat enim illa regio metalli sed in is ι & ideo ibi frequens metalia lorum commercium, I.ῖ. θ 8. C. Th. h. a. Cu ae. aad. l.3. Atque haec de metallorum operatoribus ς sequitur de ipsa loeis 3: metalli sol init . Et primo quaeritur 1 an dinae ex quibus metalla pra- Imanant, sint iuris publiciὶ Et iuris esse privati, ae in libero privatorum usu indicat Ulpianus in I. . f. sol. motr. tibi marmor alii lapides qui renascuntur, qualea sunt in Italia, Gallia.& Asia; item cretis i-ne , argentifodine , vel auri , vel altera us materit , utique in usu elle censentur;atque ideo si in fundit domi ianarum inveniantur, eorum sunt, prout quivis alit res in illorum Gadis nate, L r. f. θ da acq. rari adam. f. i'. rase. a. rep. ditas Callirent enim scidini de ventiando tanquam elua partes; ita ut qui est dominus sundi , censeatur quoque dominus partium cohς tentium, I 4. q. de rei υinci. Usustultilario quoque permissum venas metallorum cinquirere, sed inas in lituere, & removere ea qus remissam impediunt; ne tamen inde oriatur quid corrupti nis , Liῖ. 3. 3. sq. . is ti l. otiemaum. quisti . neve etiam deteriurem faciat rem domini, quam meliorem reddere debet, a. I. ra. f. 4. Item metalla poli usumitu tuin legatum in Uenta , legato contineri, alio loco te pondit V lpian. in I. o. g.si. d. t. ae r.
Facit.& La. s. n. H ff. δε res. eor. 6ai fas mi Ex quibus locis concludit Cuia eius I l. OV M. iasn. etiam privatis auri, argenti de ferri s inas pollidere licere; quamvis terium facere non liceat cuilibet sne permissu principis, I. uir. 3. et i .ss. δε pall. o visis. ut nec amna fabricare, ut dicitur insta tir. n. ' Hine τὰ eiectas fodinas in locis desertis, & aurum ibigemd tecta in , tanquam fortunt donum inventori acquiri,& illum ex eo si tum iacere placuit, ae si in proprici uis inuentilet. Aurum enim Je alia nobiliora metalla , non nidi in defetiis tetris di sub montium molibus
Ieperiuntur, ut cecinit Poeta: -- Habitur a suis montutis stirum.
Iasumma tellure sub principitu Neronis in Dalmatia inventum ei laurum, s multa diebus etiam quinquaginta licitas luadeus, cum iam inventum in summo cespite , ait Pliniuῶ ib. . . q. tribus modis aurum inve uiri: Fra uiritim rarioris , tit in Taga H pauia . Pado Da ii , Hura Tisa. i, P Aoti Asia . Gonge laui z alio modo t. tabus miorem est ira atia mina montis . In suminibus litat preluntiissimum dicatur, vix tamen in invenitur , aut potiuet a privati; non quiritur, vel illis deest indu Ilma serutan3i , vel saeuitati. ' Quod ve- εmus: nam isto iure minax perstratandi, imperatorum coastitutionibus, & generali regnorum consuetudine Iccessu in e)i; cum nec metallorum sed inas,privatis possidere liceat, eatra principis placitum, neque esset tin agros , aut etiam eultos mere, aut in propriis eu-niculos auri qui tete i & quibus id concessum certum pretium principes prae lati in quandoque integras auri inat sibi seroari voluerunt ; tortὸ ob metalli ratitatem & puritatem . Tanta enim eli anti puritas. . ut ignis violentia res stat ara, inquit Plinius, tit no h go, non artige, usu aritia ex na ea ιι visar Mn; teis minuer mitis: ut meriti, Lune igneum calorem, aurum inquam unquam de ccesti detrvatum , non
272쪽
Romini tantum sed Ad alii populi semper amaverint.1e alii a metallis praetulerint ; litat Romam magis argento us fuerint: non qnod Mia, esses apud eos auri . quam argenti evia ; sea εα iis .n marias I qui Anti, of ontim tistis magna iis atiri a periret 1 Vopiscus in Aureliano .
Itaque aut ile ii & metalla ii, quibus sngulariter' eaussa publieae utilitatis concessum erat metalla eruere. de aurum eolligere, fiscum uti superiorem cogebantur agnoscere , eique praestare metallicum eanonem , quimo locorum eonsuetudine diversus erat; nam aliquo in loco pro qualibet auii libra, quatuordecim uncias bal lueae singulo inserte oportebat, I. a. s. e. Cum tamen libri obryrae duodecim tanthm unciis constaret, ut ibi
notat Cniae ius; alio loco ut in Macedonia & Dacia,sntuli pio qualibet uneta inserebant octo scrupulos , seuduit sexuus , in halluca , idest, in auro puro a te--bato, I. I. s. t.' sic enim minutas arenas Iuli Hispani Iliachus , alii patiereves vocant, Buda ut de Q. I l. 4. In Pontica vird & Asiana direces septem solum
auri serupulos annis sngolin. metallarii insore tene. hantur , ut patet ex I. . s. t. Quandoque etiam amplius, si eorum aliquis in tuo solo euniculos auri quaerendi causa essedissetinam tune praeliabant fisco deeimum auis ei di si velli in alienti sun do, non solum fisco decimam , sed & aliam de ei mam domino fund i , ι. 3. h. t. non tau
quam decimam, sed qnas pro eerto interesse . i. Porro ex fodinia privatorum, quidquid praeter decimam scio dominose sutidi debitam , erat residuum ; id totum sibi reservabat malallariu , ob indulti iam de la-horem , &qnascumque marmorum venas fuisset perseis cuiust hae enim venae sunt eiusdem conditionis, prout venae pretiosorum metallorum , ut tradit Callaeos iu . 7. f. I g. s.fol. μιν. o in f,ir coist. 3. 4. o 23. - . a. quem sequitur Matthrit de Aspitiis a cis Moholai.' Intellige praeter deeimam reliquum inventoria Dissi. . ea conaitione , ut id priux fisto ovrret, a qua vieissim tutium pretium ex lanitionibu accipiebat, setiisseus in emtione istius resani omnibus aliis proxi-raiotibut etiam agnatis potior esset, I. i. h. t. Ex sua lege observant Interpretes colonum volentem di trahere fructus, quos ex atro conducto percipit, cogendum esse eos vendere domino agri, potius quam alteri, iusto quidem pretio : ae ita potiorem esse do- minum in emendis fructibus ex re loeata pereeptis, &praelationem habere . prout eam habet nicus ementi metula a metallariis volent ibat ea .enqere, insto stretio. Sed alia ratio .li fisei , alia privati colunt; ille enim nititur publiea caussa , ut metalla penes principem sint, euius contestione eum metallarii ius habeant fodiendi metalla, eaque expurgandi , non mirum seoeantur eadem fico vendere aequo pretio, iuxta d. l. i. ad quod non tenetur colonus, sed liberum ei et , prout cuivis altera fructus quos ex fundo pereepit, & suos fecit, uendere & locare cui Qelit, ex regula gener liin I. IO C. de e tr. emr. eum conductor etiam in fructi-hus neminem agnoscat . Facit textus se l. ia. 4 2. θaa. O L47. f. de, Urias. ubi liberum eli usu fiuctuatio fructuum perceptionem vendere, nee adstringitur dominum suadi aliis praeserter ita ut non obstet emphyleutam teneri dominum pra serre, eique vendere me
liorationes , modo is solvat pretium quod ab alio ostiretur. I. uti. sup . de Iur. ampist. Nam cum speetale ius stiti re emphrteutica,& in meliorationibus eiusdem rei, sequitur non idem obtinere in fructibun ab eadem reperceptis, quos colonus Rc fructuatim libere polluat cui velint vendere; de ita usus obtinuit, quem probat
. Qui lic/t improbeat illationem Barioli , Aneteli &
Joan. de Platea n I. i. h. t. quoad praelationem domini in fructibus perceptis a colono; tamen admittunt stumentum natum ex agris unius urbis , distribuenὰumptius esse inter cives illius: nam ut recte Cicero, n his potiores sunt cives quam peregrini. Quamobrem
urgente nece si late frumentum etiam venditum exteris, poterit a civibus retineri, ti multo magit impediri, ut nondum venditum exportetur extra urbem .
a1' Nam quamvis commercia non debeant impediri, I. 34. ἁ/-M. eblis. L9.CA bauit. δι unusquique rei sue moderator si & arbiter. i. a a. C. in ar/inihilominus c in communem utilitatem, potest statuto . aut decreto magistratu prohiberi , ne frumentum extra territorium vendatur de extrahatur . veram cessante Lianeeemtate, irritum Me fuerit decretum, quo prohibetur extrahi frumentum extra territorium emtum, Zeasportatum in locum vetitum extrahi, si dominu illius, illum locum tranti verit, a g. l. t .s Pis Myi hanes Ois autem C. 28 H f. ' i M. Alex. eonf. 86. vol. 4.
Hodie diversae sunt consuetudines, & regnorum le- is ste de fodiniη in privato loco repertis: nam i a publico, Pitticipi reservari dixi sup. n. 8. Quia etiam in privato loco inventae, auri argentive so1inae, legibus Hispaniae, Regi aequiruntur, tanquam regni bona , aliqua parte data invenisti, & solutis impensis sol loribui nmetallariis ; item domino sundi portione aliqua ait ignita. f. r. 94. t r. 3. I b.ε.oruanus. ibi AZevedo. Etenim Rhipublieae interest rudem auri argentique materiam Irivatis non communieari, praesertim in regionibu ubiisse ilia eli metalli huius acquisitio; ut inde moneta cu- esse; nee ideo posti ab eo alienari tanquam Regilia nituntur lege Castellae q. t. is./ a. & id clarius patet
ex δι. a. Ex qua non videntur numerandae venae inter bona quae gomino carent, quae ubicumque iuuentat sue
rint, fiseo regio cedunt . Quamvis inspecto iure gentium dominium si eorum quorum sunt sundi, in qui et venae istae inveniuntur, cum sint partes illorum . Est itaque sngulare in regnit Hispaniarum, ut venae metallorum ipsi Regi addicantur, tanquam natur E dlia vitiae , ex 3uibus aetatium situm augere possi ad publica onera stilliae n3a, & sublesandos a fravi tributotum onere subiectos, Cabedo a. p. deris. 13. Barbos ad I. ἁιυortio 3.s Ur E. hor. marr. Molina aio. 14. In Germania quoque non tantlim auri, argentique is sal in Y sed de aliorum metallorum quovis loco reperintae, fico aequiruntur, iuxta constitutionem Frederi ei Caesaris in eo in quae siseresar in um eis. Dubitatur auetiam in loco seudi repertae 3 Rosen thal visitiδι ι a. d.
resal. e. r. ronet. 88. n. seqq. conatur ostendere meistilii Adinit non totat fisco vel Principi acquiri; sed
minete in dominici di usu prigatorum servata Prinei pi, superioritatis titulo, ὀ ima , aut alia portione . Sed veri u ei plenum ius eompetere in solinas , etiam in utili sando inuentas a ut proinde vasallus quamvis omnibus seu di emolumenti stuatur &invellitus sit ;non tamen ius hibeat metalla sibi vi niteandi, nisi ideaepresse in nudi investitura ei fuerit concessum; quia ut dictum, eensentur inter Regalia, quae tantum privilegio , aut praeseriptione immemoriali hodie acquiruntur sentiee. raris. M. Jae . de S. Georgio ristia a
n. a. -l. 3. In Gallia velli servatur Regi decima, vel alia portio, ni se suetudo aut statutum provincit aliud disponit; prout Andegavens eontii tutio vult auri se dinas quovis loco repetias, fisco regio acquiri, reliquas dominis locorum aut haneatibus altam iussit iam , ut vocant, Lebret d. v I υera uti du κην lib. 3. e. s. Qurtitur: an domino invito liceat eius iandum in re iodi, de ibi metalla quae tete λ Jura vetant alienum iundum in redi , etiam uenandi , aucupandi se gratia quamvis serae & volueres sint nulli ut, antequam occupentur & si quis inaradiatur, potest a lomino prohibe
I. a 3.3.sn f. dei i . Facit quod metalla inter frui ut habeantor, unde soliuet domini landi sunt; qui si tamen ropter nimiot sumptus effodiendis metallis impenden-o . ea metalla in suo cindo quaerere recuset; tunc poterunt alii iandum ingredi , & ibidem metalla solete , molo praestetur pretium domino, &superficies non corrumpatur: scenim neque publica utilitas intercluditur neque privata domino adimitur, Liaris e sui intin. p .eI. Caepolla deseri t. rus.prid. cap. M. ntim. q. circa fin. Contra alii putant, post. quem Vis in fundo alieno metalla quae tete,' sedere invito domino ea uisa publieae titilitati , sicuti glossam D .r. Nam satiram qtiarera per h/IIa visus eji , per inare perietilum,persasfrate/ nn oleium, fui rem initia natura quaerere, iti Γ-ii. Hi, ut dixit Calliodorus de Atalalieo Rege. Cum ergo in usum hominum iure terra it hominibus debeat quod in se reconditum habet, licere debet iis autum &alia pretiosa metalla perscrutari . ' Q in & lapides ropretiosos in lapidieitia aliena excidere invito domino. Nec repugnat .. l. i . f.s tonsor; quia loquitur de lapa dibus qui passim inveniuntur, quos quirere non licit invito domino suadi, nec inventos tuos sacere, L li. cap.
273쪽
α64 Ant. Peredii Praetere in Lib. XI. Cod A
. Dent dicendum de lapidibus pretiosis, o uiis inveniuntur, Peregrinus da jurassi I b. sup . Δρνυ t.
yricis in loc- - I I . cap. r. niam. 13. ' Non Obstat l. o. h. I. ubi perquirendi
uena sudiendiu ue copia denegatur, si oeticulum sitne vicinarum aedium sqndamenta labesaesentur ; quia
aliud eli quatigo i mplicitet laeditur superi tesseli: p teli quoque intelligi a.js constat de lapidicina iam aperta per dominum landi; ita ut non si opus aliqua inqui. stione 1 nam tunc ea lapidicina inlistitim domini ell, nee eo invito ex illa quis potest cidere lapides. Quia svero aperta non sit lapidicina, perscrutari eius vena li-eebit, modΛ ut dictum est aedium sundamenta non lae dantur, I. r. f. is.sf. ne qtiid in Ioreptili. aut venae vicini putei oblimantur, L et . ,. iv. d. uomno inferi. 22 Caeterum eo casu quo dominus in suo fundo metalla quaerere recusat, & plures sunt qui eidem resusci iusto pretio, metalla eruere desiderant, dubitatur quis eorum si praesere ut i Quoniam in huiusnodi solsone publica versatur utilitas, ex illimo ad iudicem esse recurrendum , ab eoque caussa cognita ponderatisque cit. cum stantiis determinandum: num qui caeterosque praeis venit, praeferri debeat . Praevenisse autem censetur qui prius coepit venas quaerere, & in perquirendo laborare , Caepolla d. loco. Quil si in illo timeatur negligentia , aut abususὶ Quid si videtur sodinas desertutus, aut non posse ferre sumtus ὶ Satius erit alium magis idoneum a iudice priserti.
nerit ; squidem omnes operam & impensas in 1Minas
conserte , adeoque societatem contrahere velint, omnes admittendos esse sentio , cum Sixtino tristi. do regal. I l. a. cap. Id. n. ag. nam sodinatum & salinarum
societatem contrahi posse indubitatum est, i. i. in m . quia tu, qtie ianitis nomin . At s communio locum ha- hete non pollit, sed alius alii pit serri cupiat, hoc casu iudex partes suas interponat potius, quam sorti res com mittatur , ors. I. 8 . f. .ρ. δε les. i. ibi Bart. & Bald. n. i. O in I. a Cotiundo istis stiaria pars n. o. Qui dicunt non esse admittendum iudicium sortis, nisi incas,ut a iure expressis & maxime ubi damnum tertio pollet obvenire, nimirum Principi, quem coastit ius habete in lite regalia. 24 Postremo dubitatur: num i qui ius fodiandi habet & venam metallicim invenit, qui in iandum vicinum excurrit, possit eam invito eius fundi domino persequi Assit mandum videtur, caussa publici utilitatis, dummodo ipse fundi dominus nos impediatur infundo suo arare, serere di fructus colligere . Dest ad hane sententiam textus in o. h. t. ubi ad metalla inquirenda scrutandaue , cuilibet licitum eli sedere sub pit dii, alienis; mod non noceat dominis illorum. Nam tu I. s. caussa prohibition est illa, ne scilicet alienarum aedium fundimenta labefacte uiuis uti supra dieium cum igitur ea cellet, hoc casu quo nec ruina super sciet timetur, nec in aliqvo ipsus domini redi tus minuuntur, me. 3t illi quoque cellate de ε ipsa prohibitio . ' Praeterea non potuit dominus impedire viciniim,quo minus in suo aut alieno metalla gusteret Sc soderet; dcs potuit impedite ne in Pentam venatu subtus prosequeretur , debuisset initio id impedite , di iure suo uti a qnod cum
non secerit, sed vicinus privenerit, sumius secerit, suamque pariter ac publicam utilitatem promoverit in prosequenda vena, non poteli domino in ea ius aliquod competere , cum prς ventione &.apprehens e iam sit et sibi in egesa , castrens. & Bar. ad I. a io tis j. si iis n. a H. I mare. Concludunt; eius qui pitvenit, venam metallicam esse, etiamsi extendatur in fundo alienos:
nam cum propter continuationem una censeatur cupato principi tota videtur Occupata, org.I. 3.f. L acq. g.
De Muri legulis , At Cynaetiariis , dc Procoratoribus Gynaeci, & Munetariis , dc Bastagariis.
pro terris Vtias emunt a nobilibus.
cium ; non tamen erant servi qti; operabantών.
i3 Monetariorum e uitio certa, quam disnitate mutare non possunt, multas frauis inlehelans e se
modo puniant ν .ax Corocri monetur oravi ptaris D. ut incinatores
ioeemadmodum naviculariorum , n metallario .
. um certum erat Orpus, seu collegium ita etiam
muri legulorum & aliorum opi seum, qui domui Angustae servitium exibebant, in omelia & ministeriis Imperatori, eiusque aulae necessatis. Quinque Ue dis vers corporis officiales referuntur . Primo Mariluuia quales sunt qui legunt moritea & conchilia , ex quibus Tyrius color conficitur; unde & murici leguli, &eonchilii leguli dicuntvt. Trtia ut refert Plinius tib. I. s. iv.fuit quondam insula conchilio & purpura abundans, R inde Tyria purpura &dibapha dictaa quoniam in iisa insula erat maxima piscatio & eopia rerum omnium,quae ad inficiendas uestea pertinent. Dibapha erat his tincta purpura, Ptineipibus & Senatoribus tantio
peculiaris . Sunt porro varia conchiliorum nomina pur pura, murex. huecinum, ex quorum humore & sanguine tingebantur Regum ti Caesarum uestes, confiistiebanturque ex purpura lana & muri te, de cuius eoiore Camodorus I s. I. r.ep.2. Coleae iam o Iahari vernans, olfeων tos rusens, nigrMoy a uinis regnantem di mitta iiam canis, utim fisi a rasor Mmana sinis. , ne de assim iti Principis mysti eno A. Plinius Id. v. e. 36. Caeterum muri leguli, di conchilii leguli, alia erant a amphiis: hi enim sunt tines teis 4lli veri, pascatorex addicti hese muneri originti vi condactiorus iure: nemu
274쪽
proinde ilius naviculam lanctioni muti eis, Ex legendis
conch diis deputatam poterat usurpare, sub mulcta dua-3 etum librarum auri, I.ς. h. a.' Adeoque addicti huic con-aitioni erant murileguli, ut non possent ad ullam militiam vel dignitatem adipirate, I. ii . .l. ti s adspirassent, ad propriam conditionem revocabantur , restitueban- curque eas bona si quae alienassent, nisi exteri ea possiderent, qui mallent ei/era se conditioni subiicere, quam na restituere quo sillo fiebant murileguli, & tutora deinceps cogebantur onera agnoscere , I platerita reliqua poli emtionem bonorum filco perlolvere , . .I. I a. in fin. videntur enim possessores cum lasco contrahere ut non post ni opponere venditores esse solvendo, quodqneptius conveniti debeant; nam fiscus & Respublica plo eri e sibi debiti et sem et sequuntur bonorum possessorem, ι. u in.gri e ni b. I. ara 3.su p. aemia. nati c. seiebat autem solum patrem, aut si iam matrem esse laute conditioni obnoxiam , ni etiam filii censerentur muri leguli , . κ .ha. Similiter qui ex filiabut muri legulorum ,& alienae originis patribus suetam procreati , iura maternae condit: ni cogebantur agnoscere, . t 2.
Iba. Ae ita obtinebat in publicit illis muneribus ac excr-citiit, ut filii sequerentur eum parentem qui esset illi conditioni annexus. Sie in dignitatibus ti honoribus regulariter filius sequitur conditionem patris ; at quuaditi tu in libertatis, servitutis , aut conditionis matri annexae , sequitur matrem , I. .sup. de rei vina. uxtat . .
32. . . quod est D. Istari Iis 'aevmologae. . temper quinclo itir deterioram porrem sumite itiit , debiliorem,qua- likeii semina. I Hinc iudicatum in Senatu parisens viduam retinere conditionem Ze exercere posse ait: scium mariti ἡesenesi pei sitos , aut servo idoneo , etiam in ii altis iis, in quibus nullus ti is probat ut L libra os admitti solet ,
ε Costa l. in finI.8.f. Hs nato is, ι ' Cum suo etiam sentio matrem nobilem amittere dignitatem, s nubat plebe so , nec eo mortuo illam recuperate i adeo ut lilii ab ipsa piocreati habeantur ignobiles , teneanturque ad tributa Λ oneia,quae solis ignobilibus imponuntur Guido Paps in dei b. q. 3 o. Et s ierras aut possessiones nobilium emerint, nihilominus iura perseivunt ut ignobiles, nec habetur ratio quod terra suerint nobilium. aut quod ipsorum mater suerit nobilis, cum ut dictum nobiliatem amittat nub ndo viro inferioris ordinis, qui
artem mechanicam ei ercet , l. i. supinimesso I.3I .r. cuius exemplum mox subiiciam .
Secundo reserunt ut G ni. o ii 'R relis si Cyexcitartifices , addi hi contexendi A consciendisque vestibusio per alibus ; proprie sunt textores. uti Baphii tinctores . Gynaecium enim , textrinum est, ubi arguto pe-Mine sol id an3a Ha decutiunt, ι. tit. δερ. de ut Wrgilius loquitur lArstito conjux mittire ι p/siae telas. Est enim muliebre quoque opus, 3c ideo C aece G nae-tatim dictum, ex eo quod eo conventiat sceminatum adoptit lanificii exercendum conveniat, etsdor. Ll. De. 6.a Accipit ut di pro illo loco in quo opera textoria & milialiebria conficiuntur, &Cynaetiarii, Ze Baphia mi dictias eripitque isti opificio δ contexendis tingendisque --
stibus purpureis Imperatorum tu in inistrorum imperialium , quorum ossicium dere omitatem suisse viles lim
inquit, edus es Ionathas , timo ne tissimus, arte Quae
uritia r Corasus ia I. tiae nis tirae Fae flos, lemia. Uerlan lic/t adlltieli hui e conditioni, non tamen erant servi : nam olim pecunia solebant comparate huiusmodistinctiones, & suffragia ambire ut ad eas assumerent ut, quod non feci sent sticti suis ni sit. ;qti ix enim pecuniam dedisset, ut feret servus Quia tamen vix
s unquam fit, ut comparatum munuς, vel artificium soriadibus careat; ideli praecipit Imp. Constantinus, ut deincepc sustragiit abstineant, idest, ne pretio aul patrincinio memorati artifices munia illa & ossicia adipi stantur, vel f contra hoc fecerint, ultimum supplicium sustineant, Let. h. t. saepe enim avaritia domesticorum, Aosscialium Principi, , pri0aiam eiuς substantiam extenuat, & qui O licium obtinuerunt pretio, conantur id recti perare modi illicitis. Hi ne suceeist Ah h.titha
rores s ne otioqua os. Font. ' qua suffragium ossiciorum
itim ex proximi. ate peret Qui textus licti de dignitati bus loquatur, & iudicum eorruptione, potest et lima
artifices extendi, quales hic notantur textores, & tin-hlores, qui pannos viles conficiebant, inficiebantque, modica, aut adulterina tin fura, ut sic pecuniam quam pro artificio dederant, recuperare pollent, usurpando de retinendo veram purpuram,& tm turam solius Imia 'peritoris uestibus destinatam , quaque pretiosior erat.
Qua, ratio fiati prohibendi sub gravi poena huiusmoui
corruptelas. Addit platea aul. . r. id quoque procedere contra pictores, qui adulterinis coloribus pingunt, &mercatores , qui corruptas merces ven3unt, atque hos
domino teneri de omni damno,& in stellionalem incidere, I s. a. f. titi. p. de re min. Au ou. Item qui textrino adstriptos occultant, mulsantur attribui auri libris, ι.ε. h.e. quinque verbqui aliquem ex milia Gyndicii sugientem celant, I. 3. h. t. quia gra-υ; ut delinquunt receptantes aliquem /eollegio Gynt-ciariorum deputatum servitio Principis tam vectiatio, quam lanificio. Qua autem prena pullantur servorum secluctores & occultatore , dixi su p. lib.3.t e. i AEq.θ 3.
reterea ut circa vestes Imperiale corruptio abst,ia
precipit Arcadius Imp. impos erum lotas sericoblatitti m. taxi huiusmoai species inserti, viginti libratum auri condemnatione proposita , his qui adservandis I rincipis uestibus sunt preposti, t. te. h.t. Qui proinde
non debent a tinti tabus pannorum sericorum species ipsas pannorum recipere, nis elotas 3c mundas; nam tune melius cosnoscitur an metax Nispani vocant
madebis,3 ex quibus panni consciuntur , t ni persectit insae , nec ne ; sericoblatta sunt sta serica in purpureum colorem ccnversa, aptaque texendis telis, plane di Versa a serico 1 udi, quod necdum tin aum, nee in Gla deductum est. Tettio loco adiunguntur Cynaeetati it 3e Ba ii ,13
Item praeposti Baph orum,quorum euri commisi erant textores, lanifici, tinctores, lympharii, seu lotores
pannorum, caeterique in Cunaecio, aut Baphia, seu ossetna laborantes circa pannos 3e purpuram in usum
Imperatoris . prout autem variae erant ossicinae gi verissa in locis δispostae ita & varii procuratoreet euntii tuisti, qui huic ossi io intenderent, Ee praecipue curarent, ut recte seric um, aut lana tingeritur,mox in fila deau- Ela texeretur; neque enim ex seliculis aqua calida im- meis L seriei fila eo tempore in thumbum evolvebantur,s ἡ .pecti Alieuli in nra laxam redigebantur, mox nebantur. Pancitolus In noris. eop.- . Atque ita tinctam conseelamque purpuram transmittebant ad Comitem rerum privatarum, a quo' pecuniam quam numeraue rant, repetebant, ι. . in ρν Cisa I kI.repertind. Isu.
C. EM.' Erat itaque procurator seu praepost ut Baphii 14 Tarentini, Calabriae , Dalmatiae . Procurator Baphii Cissensa , Venetiae , & Histriae . procurator Bapuit Syracusani, sic itim . Procurator Baphiorum omnium per Africam; item provinciae Tripolitanae; itemque procurator Baphii insularum Baliarium in Hispania, &in Gallia procurator Baphii Telonens & Narbonens , ut apparet edi notitia utriusque Imperii, panci rol. &Guineri usiti cismo Atisinu. e. ro. I seq. ' Verum noni sanie hi pro ratores & praeposti ad hane administratio nem accedere poterant, quam satisdationibu digni , idest, /atis idoneis fideiussoribuq eaverent, rem sacrittarii stiloam fore, in hii qui ad suum munus pertinerent: & quo minus ita satisdarent, seu ira pallul ibant sacra per iecurotias , idest , literas approbatorias , ut bux scilicet lautarentur Ze approbarentur, d. l. 14. . t. Nam nee post gelium osse tum , huiusm i liteta impetrare poterant officiales, fle ad milliatores Rei publiee, priusquam e triret eos issonee eavisse , &satisfeciste prirer admini litationi, iuxta rescriptum di
inst. Ma dia r.e . Hi ne quiritur: an qni administrationem Rot publice igsuscipiunt, teneantur satisdate Et non minus eos qui administrationem suscipere fuerunt compulsa, quam qui eam sponte asnoverunt, cauere debere iidem Impp. rescripserunt se I. Iin. in fri. f. oa mtiniti I. Quam si alio loto dieant, a curatore kalengarii cautionem exigi non debere,cum a Praesae ex inquisitione elisatur, .fin. I. eadm.ν Raa e vir. pertin. Moribus etiam uoluisnon semper ab omnibus admini i raturis ossitium publicum, exigitur fatisdatio lic t iuramentum praestent exsde omnia stellutus, δe pro iustitiae ratione in onmm
275쪽
sibi Iollicitudinem peracturos, iuxta I. I s. in h. de erogat. m Iann.unde etiam qui costituti sunt a Principe, non Q.
l.tit siti dare nis stinctio talis si quae id exigit uoniam eorum fides satis videtur approbat, similiter qui l eupletea sunt,&fundos possident, ut inst. de stinat, po-tri . . qti cum ad em νι.Battiara I. 4. i e s. pytthu . 4: Quarto ordine agitur de Monetariis , qui principis monetam cudunt, eiusque iusti: nam ius culendi mo ne tam & valorem ponendi solius principis est, eap. i. tia snt rusns,d. Quod tamen solet aliquibus concede je; usurpant Ec ius cudendi monetam civitates liberat ;& in id habent monetarios 3e monetae magistros , &alios rei monetariae deputatos, quos .Hispan/ dicimuitis litis di hirmos A la eas is la moneri. de quibus extat, integer t. ro. I s. l. et e eestici.Resii, quorum praesecti, Ahaid si Thesον os nuncupantur, olim in Imperio Ro mano Triumviri monetales, I. a .rii P Lue oris. γιν is Monetariorum conditio quamvis ita vilis fuerit, tita dimitatibus prohiberentur, neque eam facile mutare possent, i. r. h. t. Tamen corpus eorum I officium late dis sim fuisse argumento est bellum sub Aureliano,b iis suseitatum, in quibus comprimendis multa mi litum millia interemia suisse, Aureliantis ipse quadam epistola apud Vopiscum profitetur. Cum itaque dissu sim val/e esset monetariorum corpus, vix coerceri poterant fraudes , quae ab iis committebantur incudenda moneta . Unde non mediocra damna Reipubl. 8e pri vati, inflisebantur. Nam praeterquam quod auri puri
tatem vitiarent, conssarentque adulteri nos nummos , interdum etiam eos contra verum usum& valorem im
positum vendebant, ac mercis loco habebant, quosque proinde opifices monetae , aeque ae alios saltim mo heiam fabricantes, lege Cornelia de salsis maxime com rehendi arbitror, in cuius legis poenam dicuntur ines
e te nummorum em tores ac venditores, I. 9. F. isti I.
1 e . is fali.' Impp. deinde Valentinianus & Theo
dosus salsae monetae recis , quos vulgo paracharactas vo et i dicunt, maiestatis crimine& poena teneri obno dilo statuerunt in I. 8. C. N. denigmon. Quin 3c Coti seant inut uoluit eos qui nummos salsa sutione forma Tent , flammarum exustionibus mancipari, eorumque
bona fisco addici ; s tamen opus perfecissent, Li. r. Cia. d. falsa re n/tis . proinde quia ius eudendi soliti, est Phineiqis , dc in princi hem committitur dum nummi adulterini conflantur, vin3i 'a tanti criminis ad solos magistratus pertinere placuit , non ad inseriores tu
dices , neque ad dominos locorum .' uo Notan flum quod subiungit Pyrrhus in notis 2I. 1.ώ. t. Eum qui falsam monetam percusserit, s eam in totum non formaverit. qtagio iustae poenitentia absolvi quod& textus iis i. s. f. adl. cere. δεών. probat. Extat Latia constitutio Constantini Caesaris, quae poenam prodi sere- . tione sexus δι conditionis delinquentium statuit ,.n l. r. Hs. f. mois. C. N. r. ai. de qua sup . de δεν. mon. I b. ς.
at Caeterhm ut occurreretur salsitatibus monetariorum, constituti sunt procuratores monetae, tanquam inspectores , qui curarent ut moneta omnis lesitima se sonesunctione ve cuderetur. Ideoque illis obsequebantur va mi incinatores, veluti optiones & exactores, qui tit-gebant monebantque operarios , ut probam monetam
conscerent; item suppostores di malleatoret, illi me talla parabant &subiiciebant, hi paratam argenti masi
sim cudebant. Fluctuarii ignem exercitabant, aequa tores verb monetam pon/erabant , &alii alia ossicia obiabant , quos optime de strabit Virgilius l. 7. a ne l. Atiis tentosi finisus aiaras Aeripitine , raritin qtie , alii fridentia tingunt aeris Diti , o ι ι ostis iactici bus ontrem :IIn iis of f. multa DoLia soliunt. In semertim , Gesanitie renaei forme molom . Hi inquam omnes in Republica suberant Tribuno aerisn Triumviro monetali, pompon. in I a. δε M., . ScPlin. I 3.aa. e. a. Sub Impp. Procuratori rei nummaria,&Praeposto thesaurorum , apud quos moneta legitime cusa, reserebatur in eorum rationes, deponebaturque
apud Rationalem . Atque hi praeposti in dignitates erant, & .iam sibi ad honores parabant'. Caeterum Monetarii non poterant se ab ossicio de conditione liberare, ullo dignitatis privilegio, nee illis aditus ad ho
nores patebat, ut paulo ante dixi, per I. r. l. r. & iacit . . in se. da uignitis.Adeoque vilis illorum conditio Gnsebatur, ut nullae ingenuae mulieres iis nubere anderent: Ze s nupsisent , nee poli satiam denuntiationem recessissent, suorum maritorum conditioni erant Obnoxiae,sve sebant monetaliae, i. g. h. I. uti Jemn velariae , quae se gyniciarii et lunxerant, exemplo J. C. Claudiant, euia ius meminit pichardus is interpretaria.L3 et. 35. Quod sverb adscriptitiae Glonae se monetati ix iunx issem sereniate vel ignorante domino, monetariae fiebant, nis dominus earum admonitus, eas quam primum revocasset; s autem id facere neglexissent, repetendi facultatem s- lentio suo perdebat. Item scut ingenuae mulieres m ne tariis nubere prohibebantur, ita ex monetariis susceptae, non copulabantur ingenuis, de copulatae retrahebantur, I. 7. h. t.
Cum ergo Imp. prohibeat si iam monetarii extraneor a copulati in M. . in f u. posset quaeri: an valeat statutum prohibens matrimonium inter homines diversae sectae ac statuti Sc valere colligi potest .ae a. I. Sed contrarium verius, non valere statutum, quod aufert libertatem contrahendi matrimonii, quod esse debet liberum: unia d/ nee poena adiecta debetur, e. aQ. . . de sponsi. σmotr. Hue saeit quod dicit paulus J.C. in I. i 34. ρ δε-rbisti. quia inhonestum visum est vinculo penae matrimonia obstrinsi, sue sutura, sive iam eontracta e nee interest qualiscumque poena etiam modica statuatur, Corar. Δί' A. p.aae.3. n. . susscit enim vel minima suspicio conlitin endr libertatis matrimonialis . . fit ut non valeat uaturum quod facit irritum matrimonium ; cum si iuris Ecclesiastici , super suo statutum disponere non potest, c. r. . . de judie. ibi Panorm. &Platea liae in v. I. . multo minus stipulatio poenalis inter contrahentes adiecta, insimum reddet mattim nium iam contractum ; cum illa non ponat iustum metum , e. t . . ae sponsi. sed solum e sciat ut qui non pareat stipulationi in ipsam poenam incidat. Posset tamen conditio legato apponi, ut nisi mulier contraxerit intra saam sesiam, aut statum , careat legato; siquidem illa commode re honest3 nubere possi, alias non, ι.ε3 f. de conssito Amon h.' Igitur hodie dispostioli. l. 7. non tenet; nam noliti monetae artiseex honestae sunt conditionis; Ze expedit tales habere, non solumariis petitos, sed & Mos: undὸ magistri monetales aefilii eorum, ad consortia honestissimorum artificum admittuntur, & promoventur ad munia & honores civitatum, cum ingenuis mulieribus contrahunt, gaudent& magnis privilegiis r de quibus videndus Choppinus
de doman. Frane. l. r. t t. 17. nam passim immunes iant ab
excubiis; & aliis ei Qitatum oneribus una cum uxoribus, Guido Patiae Sor. & alii quos refert Ren. Rudelius
de monet. f re ntimmaria I. i.c. rq in qria riUMa. 8 3. Priusquam tamen magistri sabricae, cisterique mone astari i ad ossicium admittantur, debent coram domino, vel praesecto monetali, qui eos recipit, iuramentum praeliare, se Ordinationes monetarias observaria ros, sor-nias ferreas quibus monetis character imprimitur servaturos apud se,&finito opere recepturos, dc ponderaturos imonetas debito pondere conflatas; deinde eas tradituros
magi illo monetali; nec cum illo pactum inituros de comtum penda monita, lucri sui caussa,vid omnia ex fide acturos iuxta ordinationes regias ipss prius prelependas. postremo hJc quaeritur de Bas agariis, quibus incum. 2sbit vectura rerum ad fiscum pertinentium, ouas propriis
iumentis vehunt, nodi omni tempore, sed occurrente casu & mortalitate animalium ita ut quintum animal/ fisco praeberetur, I . ha. cum decimum tantum ais nimal Baslagariis antea pro reparatione daretur, I. C.
Ttioci. horum munus basiaam sollici tudo dicitur, quod personale estu. .QThisto in iis . equorum enim productio, Se s qua alia animalia necessarib producenda vel res provehendae sue prosequendoe snt, vel pecuniae fiscalis, sue an non e vel vestis, hersonam respiciunt, I. in F. de muno. h M. pichardus in disp. I. a. o 7.
Habebant Bastigarii suos praepostos, penes quin e-27rat cura transmittendi species necessarias ex Oriente,ut Panci rottit obserυa. it in Notitia Imperii, Ze Gutherius de domo Atis I l. a. ar Trant Ze varii x in locis basia' parti constituti ad deserenaas vestes & pannos Prinei. pis; item arma, annonam & sarcinas militum: afleo adi ricti huic muti. ii, ut iis non liceret illud deserere,
nee militiae armatae nomen dare, antequam explevissent munus sibi iniunctum, I. s. hae. ' Hinc qui munus 28 aliquod obit,& suscipit certa meleede, non potest pro arbitrio id deserere, & aliud ossietum suscipere;sed debet in priore perdurare usque ad tempus sbi praefixum, intra quia s animalia amiserit, tenetur alia surrogare; atque ita hodie rustici belli tempore, non suffetentibus
276쪽
riineip s equis , eoquntur suis transportare annonam, ro auro confici dixisset. obrigum autum esse purissi ali iii I sarcinas militum, & eo solum tempore. mum , ex quo obtiriati nummi fiunt, indicat L a inst. 29 Potio non tanthm hi, sed & omnes qui sunt e corpo- δε istinum. t s. & obrietiati solidi, I. tin. inst. δ eblai. re muri legulorum, gyniciariorum, linteariorum , mo- votormira 3 .ia La. conus. sio s. i. q. num. is. Niae retariorum , csterorumque artis cum a3 divinam seu sunt vestes auratae ex auro & serico contexiae: possent Principis domum pertinentium , non poterant absque & aliae auratae dici, quibus nullum intexitur autum ;sacra probatoria in eorpus adscribi, I. titi. h. i. nec ubi se A ita artificiose tinctae sunt murice & conchilio , ut adscripti. munus susceptum deserere , vel dignitatis appareant aureae, tales velles conchyliatae vocabantur, euiuscumque priviletio, conditione sua & corpore li- eo quod elegantia & sumptu reliquas superarent: de haberari , i. i. ct 33. A. t. Interdum tamen' ob caussas ob- rum vestium pretio ae colore vario , considendus est tento Plinei pali reseripto liberabantur,mon non quem - Plinius lib.yae.33. Couehylia , inquit, purpuras omnis eumque, sed idoneum e ditioni, iudicio Comitis lar- ora istierit, oti Bus eadem mater Itior a , par a etiam Iogitionum probatum substituerent. ' Uerum ea libera- peny ma saris i piet a see r. ' Et lis. ri .ea D Madserto alio, non ultra personam impetrantem beneficium porti- tγὸι esse φν ne pale loquitur de coloribus vel ium ex
gebatur ; quoniam liberi ti bona impetrantis, in eadem storum s militudine ) tinum ;n eoero , qu ros, niteat eris. conditione permanebant, a. .i q. in fin. ibi platea, Re- i cis uital t Mitti assio su , ct in ptirpsio ιDν a, dila- huis Dynus, qui colligunt beneficium eoncessum patri, pho , ae Ideau eus; alium in Amethyilo, qui in viola, tition prodesse filio, eontra I. M/uiras su p. de pref s. o ipse in purpureum , quemque janthintim appellamus. -a. sit hae est speciale favore Rei p. ne privilegium pa- Horatius a. eph .
triq estendatur ad filios, ut ali, in I.33. sqq. su p. de Lana Tarant O i alas Ira tuta veneno. ineurian. interesst enim Reip. ne sun 'iones ti conditio- Tyriam purpuram vocamus escaesare ratio, Hispanimes istorum opiscum pereant, sed eonserventur in illo- grana, ex coeco quod granum est , vulgh Gethritie , ram prosapia. aut ex murice n cone hylio. Et vestis quae ex conchy-3i Hie e samilia testa, ti bona liberati minet obnoxia, lio purpura marina appellatur, I. i. M Haba . Marti pro substituti auministratione, se ut substitutus munus lis utramque purpuram iungit, I. I. epig. 2q. exerceat periculo substituentis, eodemque iure utatur: Non nis toee, , modida fer mur de riussa priuη tamen ἡebet substitutus quam substituens conveni- V ste M res , o r/ se dare verta ptitas Exi rati e malae stinctionis, ut notat Platea iussies. I. ia. Erant quoque vestes hγacinthinae coloris coelestis, quae Coni a pyrihut existimat prius conveniendum esse subia pretio cum ali in certabant: Item vestes fuscinae a suco distinentem ; quia, cum uti proprietarius & principalis Mae, genus herbae, qua tingebantur: sucum marinum an munere substituat, videtur quas stet ubere pro sub- lactucae similem esse putat Plinius, quo colore tin floresstituto, & periculum omne in se recipere, I. M.f. sad orantur. In pretio 'uoque erant seri blattae, ob premtinio p ottis ae uias ν. eo . Id tamen posset limi- tiosam purpurae tincturam , qua insciebantur. Blattatari, easu quo substitutio fit eum approbatione superio- enim ad seritum & lanam resertur pro'ter muricis via, ut hὶe ; et tune mala electio magis obliget substi- purpuram quae miscetist . Resert Fulgotius I. q. c. I. intum , aut eum qui illum approbavit , & ad munus Alexandrum Imp. ne quidem coniugi suae permisisse exercengum admisit. Item si subiti tutio fiat ex necessi- usum pretiosae & aurate vellis ; eum eum quidam vietate, qum impellat officium administrari per substitu- liose amictu eontentum admirarentur, respondit: Metum ; quia tune de mala illius administratione non te- perarar am mulsorem viritite eonflare, non eorporis euia nebitur substituens, ars. 1. 67.ε. fi de soleidiis F. de Ies. a. iti. Et Lampridium scribit, quod eum uxor Aurelia-σι.8. .eum quidam st. aereius risias: qnae enim ex ne- ni Caesaris petiisset ut unico pallio Bluteo serico utecessitate fiunt, non comprehenduntur lepis generali disi retur, respondit Caesar : Assi tit aure fla pensentur: I. . C. ae deetir. n. .eY Libra enim auri, tunc libra seriei suit . Concessit ta-Positione, ut docet Amara ad
tinctione saeti muricis. men ut Blatteas matrons tunicas haberent, Vopist. iis Aure tono: quod de Blattis lan/is intelligit Cutherius de domo Aug. I. r.e. et 1. nam hYssus lini genus subtilissimurice tingebatur. ' Vestibus autem purpureis & to- agapri texta, non nis senatotes qui in magistratu erant, utebantur r erat enim purpura pretiosis ma, eaque ma-I C t;nuatis , qua snt inses lotis G, HLD; , xime quam 3 ibapham, id est bis tinctam Romam nomi- aurora o conchulatae . nabant. Ita plinius d. ι.ς. e. q. Nepos Cornelius qui Di et Qua fuerint praecipuae isses, quae purpuras , t νreae, Atis 4 μ ne utu ollit, me Inquit juvene, et oticea purisisse nilina, Janthinae, ne uae . quae ferirestitiae. pura iis/bat, etiitis lib=a denariis re tum venietal; nee id Maria, ct qti; hir suus tit/remtiν. multo post rubra Triretina hute fureris , dibapta, quae a Resilus ex purpura senator sus titi Ii,hr quantἰ ἰn I bras ci nos; mille emi non poterat . pretii saeru purpura. Cum itaque tanti pretii esset purpura, eius usum 44 Vesta purpar fericae sitim intred xere Imppsam Impp. sibi retinuerunt, iusseruntque ut universi, cui unihIs quam fremmis, sancha poena mortis. cumque εssent sexus, dignitatis, artis, professionis &s ti/m purptiri nunuinas feri vetat a priuaris. Plee- generis ab huiusmodi speciei polselsone, quae soli Imp. nices purpura optima prohibetuν , o cauium ne conveniebat, se temperarent ,& qui tinita conchylio
mendatur. essent, nullius alteritis permixtione eontexerentur, I 4.
6 Mulieres vir o mes iam ornatu gaudent : 0sis isses ..t. Prohibuerunt quoque vellera adulterino colore tinis soleae auratae eoneerintur . Quies lax Oppia cta, inisex murice tingi, ad conficien flam vestem su- prohibuer t. periorem , I. a. s.l. ubi quoque vetant tinctum prius se- Visis tantiam, nis muneristis auratae ises opa- ricum Rhodi no siti releo colore, alio postea secari, &
sqvittar moram o satus emerso .H Perihνin esis refisionem perurisam redolet. lana colore smili colori mutieis tingi, cum de albo, omnium colorum tingendi eopia non 3enegetur , pcena Opitis ire osta in illicita tentantes, d. I. l. in M.
Itemque publicationis bonorum in vendentes in se tentesque vestes purpura, quae blatta, vel Oxyblatra, a que hyacinthina dieitur, I. I. seq. quae res v n. non possDenique purpuram a commercio & nundinatione ho- sminum prorsus exemerunt Impp. Theodos & Ualen tin. in .fn. l. r. quae tamen de purpura Phoenices in-Ia Magis tibtis ornas Mea ises disti sint, o quatit telligenda est ; eum enim in Baphiis Phoenices sae- ilia, o qua μοm fisa aliis sint primissi . te clam us bus privatotum purpura tingeretur; con-33 omnibus dimIt tuui ct esse is moritim issi πι- stituitur ut quotanni et aὰ ea baphia mittantur ex scrinus vir. - .nteis νει Imperaιον Ah onder . nlh exceptorum septimus, ex scrinio canonum sextus, ex serimo tabulariorum quintus , quo um interventu
CUpetiore titulo de Gyndiciarii, & Baphiis actum fraus omnibus submoviatur. Quod si hi ire & interveo est, quorum munus erat vestes Imperiales consce- nite desinant , si pendia Iongo sudore quaesta a mi re & tingere: nune de ipss vestibus quae variae erant, tune, & insuper .iginti librarum mulcta coercentur. aliae holo rae, quas Aecursuis ex solido anto contextas De Baphiis phrenices uideatur Plinius Al. 3. cap. I9. interpretatur, rectius ex puro serieo, talabrietas ex pu- Caeterlim lices dissentiat eonquiren/i muricis, & im- ελι.Pereetii Prilia. T II. Ll a men-
277쪽
mensum purpurae pret um mulieres avocarit ab usu &luxu vellium, magis quam se era prohibitio; non potuit ea tamen mulierum instentum mutare, quod vatio ornatu & eultu gaudet; se sensim receperunt osum vestium sericarum honoratiores dominae ; atque matroni et Romanis, quo formam suam concinniorem eiscerent, Oncellum ut purpureis vestibus 8c segmqntiet aureis uterentur , Valer. Max. I b. a. cap. I. Per segmenta intelligit Culaeius limbosail utos vestibus, ut in Livstis f. 2.ssa auro argen. u.I b. t . a Servius in I. Eneidos ad illum loc : couoque man Io Baccartim : dicit esse orna
mentum guttviris, quia o Amentum 2 etini. Indicat id vetus lex oppia belli Punici tempore lata, quae sceminas nee velle varii coloris uti, nee segmentix sive gutturis mamentis) nee auri plus semiuncia habere permitte sat , ut facilius pollent ei ves suppetias serre., At posteriores Caesares, ut ipse Jullinianus non De minis, sed vitia interdixere usum seritarum &aurata ia
non modo uestis, sed & ofloris & coloriη , apud sobrios di siueti viro . Ut de Lipsum Dorieanx in locum illum Taciti. C eterlim paragaudas fuisse vestes auro con textas in fimbriis patet Θου I. r.enii. ubi Gratian. n Theo dos Impp. etiam prohibent, ne viri deauratas habeant, aut in tunicis, aut in lineis paragandas, nisi hi tantummodo cui buq hoc propter imperiale in inisterium est concestim Concellerat Se Aurelianus mil tibias paratati dos vis/s, inquit Ucipit cus, et 1uanta non n rectos piaria reus atteptisat, o qui vim aliis moriolores, uri 1 d lores, tritores aliis, usitis oti pensarorei, quotis Mais Iineae sunt. P tro Imp. Gratianus tantum aulicis, & qui in mini lietio sunt Principis, auratae vestis usum ideo com cedit, quia decet illo: in principis honorem Ornati res incedere, non alios in serioris ordinis; ornatus enim ille potius 'nalietum est, quo viris placeant. sim praeti I a nobis j, ues tia semina compri. Abesse itaque a cultu aulicorum ea omnia debent , qui
bus eisceminari qui et potest ; certum enim eis illud: quis e pori suiι nimis, veti sit auiistim . ' Moribu hodierianis severior illa plena in usu esse desit : sortὸ quia vi lior essecta purpura & byssust remansit tamen prohibitio, eaque saepe re iterata, veluti lex sumptitaria,quae indicit, ne viri vestium luxu absumant , quod Reipublieae debetur; quorsin aurata staena, halthea, calcaria , thoraces, intertextum vellibus aurum & arsentumst Interes enim principis locupletes habere subditos, neve quis re sua male utatur, di materia nummis subtrahatur. Qua ratione Carolus V. Imp. in Hispania, Germania & Belgio , usum siticae vellis certis tant lim personis , habita census de honorum xatione permisit; ipse lanea & plebeia veste utebatur. Edicta plura lata refert Zypaeus tu not tir Be .Extat in Hispania I. 8. t t. r. I s. . note Neo I. ibi Areuedo,&pragmatici findi io Philippi III. Reaig. In Gallia quo- qu. saepi ut smilia eluta emanarunt , aduersus seratas velles, & praecipue regnantibus phili po Pulchro, Carolo IX. Henrico II. de Henrico IV. qui se
omnem auri usum interdixerunt,quo iam impune luxuria a 3 decorandas ornredasque vellet uti suasi, Cha-Yond. stir Iec Memno Lb. I .i t. arint. Iri r l. 24 art.
i. iidem edixerunt, ne in nuptiis aliisque conviviis plus quam tria sercula apponerentur, sub poena re. libraium pari sensum. ν Dubito: an satius foret 4i Imulare, & ludium moderatum permittere, quam tot edicta & sanctiones prasmaticas proponere , quae saepe eum contem tu exci
io Quod hodiis passim videre est, ubique sunt υἱtia reis mediit sortiora, ut loquitur Plinius lib. a. e M. et . atque edictis contemtis eo luxuriae deventum est, ut etiam prole lati i cives, Zd eorum flix holoserica velle,
auratisque segmentis utantur, ut uerendum sit, ne sope et desecerint, ad facinora incendantur, ex quibus
subsequi solet mutatio & averso salus publiei. Quod
quit, mtitutiones, ctim homines sua consumunt, modifflii istes ; hi etiam rares res novos garitim . Exemplis
hoe politicum dogma illustrat Ioan . Ch hier in Dothe pM.tis.1 .e.is.Addit Fragoso is regimino R. p. lib. 1.d p. r. f. o. n. 3. acerbe Deum reprehendisse Israelitas, quod peregrinas vestes induerent. Constat ex Sepson.
V si obo super omnes, Pi inutili sui vis e pricii uis, sive
externa; quia quando peregrinae velles placent, mos aevitia peregrina non displicent, neque etiam relistio. Quamobrem oportet peregrinos mores , externasque vestium formas respuere di odio habere, ne ex pere frina veste , religionis contemtus inducatur. Satius, inquit Iustinianus , retinere mores fidelissimae veru statis, I. 18.C. is tess. & patrias velles, quam externis quaerere, eum diminutione saepe patrimonii. Praeterea vestes proprio ordini & dignitati convenientes gerere Oportet, I. i 3. g. i . f. de r. ut per decentiam & m derationem vestis extrinseeae, morum honestatem intrinsecam quisque ostre dat. Etenim ut in aliis reboamediocrita , ita δc in vesti tu placet . Seneca eris. s. Non fulgeat issis, sed neqtie sordeat. Potissimum autem magistrat thus & iudicibus de-i Leens vellium ornatus conuenit, ad tuendam suam dignitatem, conciliandamque auctoritatem , suae minuitur, s in .estibua sordeat, Aristol. 6. pol i. Et hie sensus populi Romani fuisse videtur, qui lalle plataria cho , insensui fuit Catoni, quod Praetor renuntiatus, tu dicitet indutus abiectis & laceris vestibus, quasi ilialo quotidiano & nimis obsoleto cultu, praeturam 8 primeret . Inde sorte effectum ut Praetoribus caeterioque magistratibus , Romani distinctum vectium genus, & insania tribuerint; & Imperatores viris virtu te belli ea claris dari iusserint, virtutis amictum, traheam & militiae cingulum; Senatoribus latum clavum, quo quidem usi fuere usque ad tempora Alexandri severi : de quo I. 4. διesom. mir. Nee potuerunt militarem habitum usurpare intra urbis moenia, sed chlamydis terrore deposito , Senatores quieta colaborum ac penularum inguere vestimenta oportebat , ut ait I. t. C. Theoa. t r. de habitu qua tiri opori . nrro , . sed Justi ni anus senatoribus pro flemmate suae dignitatis etiameingulo uti permisit, Misu. 8a. e. I. O. I. Porro caeteris usum Zangarum, &bracharum intra i , urbem usurpare non licebat, I.a.C.d a. i. ometalibus ve-rli per quos necessaria peraῖuntur, uti penulis erat per-m illum, atque talium vellium genere se contegere, quci conditionis suae necesstatem teliarentur, a. I. I. cta. Qitomodo Alexander Imp. non ossicialibus tantum, i
sed di omnibus vestem cujusque dignitatis propriam 3are in animo habuit, ut velitis a privatis dignoscerentur; sed hoe Ulpiano & paulo displicuit, ἡ ieentibus: piti Amum ν euram fore , s fise hi tomines ense, i ad injurias. Ttim foris 4 μ ea 3 ιυ e, tir ωti in Ramon; a fons aristis His υ; qaalhara δή ere/rantiare Ita Lamia pii Jius iis Atiae. Meminerant isti Juri consulti, quod scribit Livius I. aa. omnia talio discrimina quibus ordinet ά sternerentων , o remordia , ct a tiae Iiber
278쪽
, Π Uit quoque certum corpus Fabrieensum , qui in I publiei, sabiici seu os scio is arma sabricabant , aut militibun arma procurabant 1 ὰe his scripta ei Novella Juaini,di 81. ad Basilidem sacrorum officiorum Magistrum , quae varia armorum genera continet , alcus ut 4elicet , sagittas , enses , machaeras , spathas , rompheas , frameas , contos , lanceas , di quae vocantur Iabae , sue lorica , & apud Isauros monocopia, missilia, aspides . Arma verti quibus se muniebant milites Romani oc ad bellum progrediebantur, erant galeae , loricae , clypei . Calea caput tegebant, lorica pectus nam a tergo nullus erat metus JUypeo totum corpus . Contra Germani : Σόα iani, arteriis , os , mei galea . Lais e s major sus tiriantur, o sa meis , angusto o Mei sero , sed itis aeri o ad Qtim ha-lili , ut editim talo . pretii ratio pos it , vel cominus vel minas pugnent . Tacitus de morit. Germanes. Conficiebantur Loriem in loricaria incina ex corio crudo, nunc ex serto: in Clibanaria, thoraees ferrei , & omnis cataphractotum militum , dc equorum armatura: In Ba iis arta balistae i. ti in scutaria stula parabantur e haec ex .iminibu , ad formam scapharum fiebant, ventre lato &anguli is extremitatibus, ut ancilia, & ea maxime
3 exeipiendos ictus , tegendumque corpus serviebant ;& aliquando, ad traiieienda flumina , quasi lintres . , Nec illud indieare praetermittam , apud Romanos
arma signum voeale praeliorum suisse . Ii enim orta seditione , quoties capessenda arma erant, conclamabant: ad arma . Quae vox aliquando a Cermani militibus male intelletia , in vocem Barbaram ti vult item il- Iiε mutata est, terma , Tacitus lib. is. Con ueverunt namque cantu truci, & mcire patrio praelia ineuntes, clamare, terma, terrea . No autem alaima , quasi ad inra conelamamus e sunt inuper arma fgna non vo helia Nam Romani militὰς solebant, reserente Ammiano Marcell. lib. i 3. cum volebant prosperatati et i; osum ostendere . scuta penibus illidere Cum verti hastis ei; eos seriebant, tignum maximum erat irae &doloris : si milites clyris capita subiiciebant , erat deditionis signum . Ubi vetti in acie clypeos clypeis , enses ensibus , arma denique armia cons ungebant , indissolubili nexu colligatos N paratos se esse demo-utabant . Nune de fabrica . - Haec arma ex nobiliori serti materia eudebantur ἔα quae nimirum facilδ iani bux liquesceret. Hi ne illi qui
tenebantur certas ferri necies sabricensibus praeliare , Ipsit absque dilatione inferre debebant , neque liberabantur serti aestimationem , seu pecuniam dando prospeeiebus ; quia data suisset occasio vitiatum sertum comparandi . I. r. h. t. Unde non valet rescriptum super huiusmodi transmutatione specie tum, di ut mist ali- quin sol e re fisco unam speciem pro alia ordinarii ca- non is, ι.fn. de canon Iram. urs. Romi . ' Erant in Romano Imperio publicae fabricae, in Illyrico quinque , in Italia sex , in Callia o ro, in aliis locis aliae, relataea Jacobo Cuthetio ι eo s. dom. AdisI. ra. c. tr. & Panci- volo in notis is titri quo Imperii: atque omnes sub δὶ -- litione Magistri ossiciorum, prout de i s sabricenses, qui operabant ut in sabricis,& chartularii a Iuliano scrinarii dicti, qui solum militum arma procurabant, diconquirebant eos, qui privatim arma fabricassent: nam nemini privato licebat alma sabricare, nec alio in loco quam destinato; erant namque tales ossicinae sacrae,ce- , oiisssimae scholae, & reserente Justiniann . numero unis ἡecim , tot tὸ suo tempore , t. st .su p. de si ato.
, Quiri ge Us sabricenses arma nulli privato vendere poterant; sed s quae nova fabricassent , colebantur itiistim deponere in armamentario publico quale suit Romae , cuius meminit Cicero pro Q. Rabirio) ex quo belli tempore, arma sumebamur nona quovis, sed e tum febat distribui Io per Doces re Coni es , qui
certam pecuniae vim, pro quantitate ac qualitate arismorum desieratorum, in aerarium publicum deserte tenebantur . Eo pertinet Ciceroniet elogium : Eo tempore
.ae is filiis armo mensari otio ptist eis arma poptilo, C. Maj o Coni re adiri enera, dato, tir I um mptili Ro. man; M Hia tie . se eitir. postmodum armamenta iii eura & inspectio fuit penes patres civitatum , quiti aliorum operum publicorum curam habebant sub Justiniano , ut patet εω d. Notis I. Nam ante eius tem. 6pora aliis imperantibus inspectio & cura omnis fabri censum ti armorum erat penes Primicetium , qui exacto biennio in praemium ire munitatem adipiscebatur a muneribui publicis ,& tutelae & smilium , non autem realium , a quibus nemo excusabatur nisi singulari pii vilegio 1 Item inter protectores quasi veteranus honorem obtinebat ,& ius adorandi purpuram sacram , I. r. l. r. maxim ut namque hic honos erit posse principem salutare, l. i. O r. inst. a se in s. prot/A. Protectore autem fabricae, eo su i illa puto, quidus fabricae tuitio&conseruatio armorum commissa, I. r . Od. 7 h. de eos. m I. annon . qui tribunatus dignitatem deinde consequebantur, I. a. a. t. de domos pret/9. Optimum quoque foret,ut hodie artificium aliqui tan- et quam sabricae proteFlores eligerentur, qui pertios artisces ab imperit ις discernerent, arma proba, iugeniosa composita, reiectis inconcinnis ac inutilibus, eligerent,& qui et reliqui fabricenses parerent; cum Reipub. interiit optimos habere artifices,ti arma solerter subricata, ad sui suotumque ei uium tuitionem: Arma inquam,Omnis generis &ad uarios usus parata , promptaque in armamentario , aduersus quamcumque vim & repentinas hollium ineuissones. Nam ut ait Lipsu I b. polit. cap. 6. uelito IIa aegra parantur semel parata Mu I Iam in ieium tale4t . su M sit h.tium . Cum itaque inter artisces mama esset differentia , goon ni s perit i ismis armorum confectio committebatur, quibu suberant scholares arma ad miti illetium Plinci. pia δέ. Reipublicae fabricantes; qui tamen in ordinem, collegium fabricensibus recipi non poterant , nisi
prius his quorum intererat conuocati . armorum studiosus acta conficeret, seseque doceret euriali conditione liberum . ides non avo , non patre curiali progenitum, nihil ordini ci. itatis debete ; nullique ciuico muneri obnoxium : Aque ira Lmtim sesis conse- εἶ i. - aptiti moriratorem μου iseii ; -I s .s alit .apud du/nsorem . ii sat s , aa m,tit avi qtiam atratis ι , hipiebatur . I. . h. t. Quod s absque hac obseruatione ii spiam in fabricensium consortium irrepsisset , a4Urinis cui exat adiit ictus , patriaeque suae munera retrahebatur, nulla obstante praescriptione tempori , nee stipendiorum praerotativa. d. l. 4. I. .sup. de doctiν. o I. g. Coa. TL.M. Cautione illa praestita fabricensum sin numerum, stigmata, hoc est nota publica eius brachiis ad imitationem tyronum infligebantur, I. h. l. uls edite totum artificum esset in Republica confuso ; horum tamen estet aliquod discrimen , quo periti ab imperitis disce tuerentur . Item ut 'hac nota possent latitantes agnosci , & sabricae restitui qui aliam militiam
Mnesauerant . A3eo enim suae militiae erant a/- ostricti fabricenses , ut non possent pro arbitrio eam deserere, sed cogerentur una cum sobole sua, eidem conditioni se tui re & adhaerere . Denique quod amplius unius delie um conli tingebat omnes h corpore sa-brieensum ; & damnum ab uno datum , ad Ornmuin transibat dispendium , ι. s. l. r. Idem receptum in navicularia su p. da natisras a. ea ratione, ut fricti nominationibus suit sociorum actibus quasdam velut speculam R. cullodiam gererent e quae res non mediocrem fisco utilitatem adserebat . Non movet quod
Mino debeat ex alterius sulci praegrauati : quia spectare hie eli si uore fisci , & staυamen quod ex unius facto plures sabricenses sentiunt . pensatur commo do succeri onit: nam sibi mutuo succedebant , & s-scum ab intestato deficientibus liberis , cognatis Zeu ore , excludebant , Bari. Lutat de Pentia de Joan. de Platea a a. I. 1 Hue sicit i. iii p. do serea Ie M. quod fabricenses inier se collegarum stacitum si latita per liueremur.
praeter hoc successionit privile tum, aliud habebant it abiicensisti uxores eorunt, ac libet, qui itidem ea eodem collegio censebantur, quod non possent, superei vilibut vel curialibuc muneribus, coram atro 1uaice quana magi lio ossiciorum convenari, ne quidem puli
279쪽
Zni. Peredii Praelect in Lib. XL Cod.
expletum esseIu m , l. s. s. t. Unde colligitur finito mu-mere pergurate privilegium dignitatis, ac illud pt Es.se uxori & liberis , s quidem datum sit familiae & γ- stetit, ti; seeus si te ariesum sit ad personam privilegiati, ι. 3. Dp. th. 7. platea a i d.L6. δ C,te,sem durante officio nam quandoqne erat tem porarium , ut colligitur ex d. I. s. fabricenses ne distra herentur, interdidia iis suit alienarum rerum conduian io , procuratio & agricultura, ititi. h.r. ut & ante militibus , L 3I .sup de Iocato.I. .supate eona Aion l. ob.ea .aar. poena amissonis rerum dominis scientibns, imposita , fabricens bus perpetui exilii, post saevitatum suarum amissionem, L viti. h. p. Subiicitur in eadem lege, de transvectione armorum , ut priusquam sat, magister officiorum liteias dirigat ad praesectum praetorio, quibus numerum S lo- 16 Id agor tit νε Ληλὰ Ititis censet malis di potes , .i si poetin is istinarar , atigentiar o raram te lium pretia ; sitit itid/m s minciarών Maudato Fiani pis, m ntitiniuν . TItulo VII. de monetariorum corpore actum di inhoe de monetae valore & potestate agitur. Monetae , nummi & pecuniae appellationet sere hodie promiscuae sunt, ae sono tantum vocis distinguuntur .se 3 tamen nomen aliud alio antiquius. Etenim pecuniae appellatio, ante nummi & monetae usum usurpa- afuit; ae nomen a pecore deὁuctum essed et Varro ; quia pecudis notam principio reserebat a seruio Rege, & quidem imitatione Graecorum signata fuit. Pliniu, Iis. is. rip. a. di Iu 3 3a.rs itis Rex primus s- alit aestantes 2 os Romae Timeus tradita martim eum ex quo transferenda sunt,indicet,ut continub con- es nora pertirim, unde in metinia app/IIara . Fortasset vocatis provinciae Rectoribus , secundum missam noti- quia opes olim in pecu 3ihus consilebant, & suidquid tiam , naves vel angariae ex publico praebeantur. An ' patiae lath continent iumentorum, curruum, navium praestationem; opus enim est animalibus, plaustris , .avibua ad transvectione ni armorum, & aliarum re-aeum, Cuiacitis hὶe in I. art. in tit. decων . puli de
i4 Quod si aliqua rat4itas, uel negligentia datis literis intercesserit, ex parte praesecti, aut Rectorum, &ideo tranfoectio armorum fuerit impe/ita ; tam ipsquam eorum officia,apparitores vi 4elicet & eractores , unusquisque possidebat, pecuniae vocabulo fuit,t. 1 8. ροaar. E. ae vers.An. Irrepsi postea moneta appellatio, a monendo dicta, quod moneat fraudem a pecunia abesse debere, Isdo lux I, iue. e. . ' Et a lege seu sanctio. : ne dictus nummus quas ναμ ι, in/e numisma , quod non natura, sed lese conssiat, ut dicit Aristot. I L 1.
lit. cap. 3. nam lic t ante monetae usum & nummorum percussionem, homines permutatione rerum commercia exercesent; postea tamen lege, usus nummorum vel numisnatum introductus sui tr.V contrah. quinquauinta libris auri mulctantur, eaque summa sta- omi. Fris xppellatione nummus subin/e tignificatur:
tim tibi exacta, fisco applicatur , δ. I. tili. In Fn. Tarditatis enim varia est is stimatio, atque in bellicis negotiis nulla est negligentiae venia, ut ait Vegetius I 5. 3. e. s. Quod cipe eaussa fuerit eur multi res magnas non conia feceritit. Hannibal unius diei mora victoriam corrupit. Labiturispe oceaso, s miles & arma praesto non stit . di caussa ut varia st pcena pro diverstate negotio-rtim ; Unde tempore belli gravior iis imponitur inui-hut cura , sellicitudo arma procurandi & transmittendi eredita est , ut frustra allegent, se non esse monitos. Praesectis; cum muneris illorum si, istaset publico procurare . ideo in publicis negligentia latae culpae tri.
itur, Argent raeus ali censes.Britantari. 3r Aes FU Irtes not. r. n. s. ' Consertur & ista culpa in Praefecto, , ut arma, pulverem nitratum caeteraque ad locorum e sensonem necessaria , in tempore non comparant, etiam propria pecunia, quam recuperare ex publieo poterunt: praessat enim pecuniae partem praerogare,quam
Leum ti famam amittere; ita ut nulla hic exeusatio h admittenda ; sed punienda avaritia & eunctatio Praesectorum, qui saepe inopes munus susceperinu, exqvo pauco post tempore opulenti evadunt.
De veteris numismatis potestate. 1 Moneta, nummi , o pectiniae appellaria prim suae pecunia a pecore , moneta a monendo ci fia . a Nummi ιν ιον sesunt, quae eoriam forma o moraria l
ve quidem aes dicebatur a pondere; quia δε in asses saeuli pondo librae efficiebant danarium, ab hoc ipso numero dictum inquit Festus. Semper itaque gravior
fuit aereus nummus, quam argenteus aut aureus: levior reaceus, vel papyraceus, quem apud Spartanos vel Siculos commutationum necessitas aliquando induxit; Plutarch. in Lycticio. Seneca I b. 3. 28Mnes e. 34. aris 3 appellatione coreaceos nummos comprehendi affirmat : aes, inquit, alienum tib re dieitur, o qui aureos
a tir , o qώi eo iam fama ptib ea percussum, qaa- Ie apud Lare Amonios Dir , quod tisim numerata pectinia usui. Id quoque apud Gallos iactitatum se isse tempore Ioannis Regit, Auctor est Cuido Papa det f. a.
Hodie tantum ex aere , argento, & auro nummi eu-duntur; stannei & plumbei penit ut sunt prohibiti, 'quidem i. Cornelia clamnati 8.os.' 2. ad I. fore. AIDV. Eadem quoque vetitum suit ne libri algento plum-hum admiscerent, ut ille ad quem plautina personatu Moss.llaria. Tara ta Foti,, qti; etiλre solos planatos nummos. 4Cum igitur omnes populi usum aeris , arsenii & auri accepissent, & plaeuisset omnia iura in prinei pem transerti, similiter hoc ius nummorum seminae potesta
ii reservasse videntur ; eoque consuetudo rem perduxit, ut non alia quam publica auctoritate nummὶ cuia dantur & constituantur ; ita ut numinus dici non ponsi p=iusquam s*illa publica metallis ire primantur, ceida supremo Principe mandetur, ces soli eompetit iu nummi percutiendi , imagine scia sinandi , eiusque valorem & potestatem constituendi. Qito post legem . in Republica nihil magis necessarium videtur ; unge etiam impetii salus tota pen3et. Ideo Imperator sua lentinianus nummos non alios quam sua imagine formato , tradi ae suscipi ab ementibus iubet, I. r. h. t ut nummis sua constet auctoritas & veneratio, quae principi fle fletur, eius imagini exhibeatur, iuxta illud Matis. aa. cuius enim imago est , eluciem est superscriptio, quam usurpare privatis non licet. Laeditur ob id maiestas principis ;& ideo Commoquq Imperator perentum similiarem suum poena capitis affecit, quod num mos publicos sua imaginε fgnasset sie ut majestatis , & peculatus crimine teneatur , puniaturque severissime
qui circa monetam peccat, aut dum in ea operatnet
extrinsecuη, shi fgnat pecuniam sorma publica, vel smatam furatur, ι.ε. f. I.F. oὰ I. ivt. perti . I3 eo sorte tollendi criminis oecasone sancitum fuit, clut Triumviri monetales , aurum , argentum , aes pu blicum sinarent, & in a de Iunonis monetalis moneta percuteretur. st Carolo magno tam sanctum hoe ius cu-cendae monetae fuit, ut nulli bi quam in ipso palatio eam cudi voluerit; eius exemplo sequentes Imperatores ti Rege domospublicas nummis conficiendis destinarunt,fle certis personis hane facultatem cudodi monetam dederunt, aliis prorsus inhibita.
280쪽
ta veneratione tractata fuit moneta, ut nullus Principe in serior eam eugere potuerit, i. a. ipfolia monetae inminetis tantiammodo nosse s ctidendae retin aestidium fie-quentaν. voltimus: o Ismeod tit. Gener diter prohibetur ne quisquam super cudendo aere, vel ex rescripto , vel annotatione Imperatoris sibi arripiat saeuitatem .
Tandem hoe lut privilegiit & praeserip ionibus inseri
res principes usurparunt, atque in imperio penes Electores, Status imperii & liberas civitates remansit; sed
certa tamen lege quoad formam dc materiam monetae , quam exeedete , aut mutare non licet. Eaflem praer
sativa gaudent hodie Principes Italiae , retinemque idem iu Respublicae liberae. Et hi ne tam di .ersae hodie
inser ptione & imagines monetarum, Laulens de mo
a M/riti, principes septemi hoe iux sbi reservant,
quod interst Reipublicae, num motum pretia ella indubitata , de eonflate materia de forma proba, non adulterina, ut ait Leo Imp. in sua Noe l. 3 i. Sie cum ante dubitaretur de veteris numismatis potestite , quasi d.siss/t eum ipsi priueipibus , constitutum est
mi vetera numismata gemmarum vicem obtinerent in
quaestione ususfructus : non quod gemmae sint, aut lapilli; sed quia in usu sive u relicto aut consti tuto, gemmarum loeum occupant δc iis pro gemmis utamur, ι. 28. R. de Uufracta l. ις. a . g. i. st de aviro ars. IV.s ' Ubi auri .el areenti legati appellatione, venire an liqua numismata a et Ulpianus cum purum sit aurum numismatum & fgnatum similiter Valentinianus, ue-eeti numismati, sive solido suam reddi voluit potestatem, modo debiti pondetis, & materiae probae esset, I. r. hoe tit. sol i dum intelligit, non quod ex solido pu- Tove anta excuses esset, sed quod esset integer , ni nilque ei deesset. si e Ilidor ut teribit 1 silicium integram veterea dixisse. ιαeumr ae ita in varii legibus sumitur, ut iti t. 4. g. O. . deficiei om. l. 84. f. r. . odi. Dic d. .78. . da tis. r. I. 84 ff. δεβIώι. Hic igitur solidus Alexandri severi tempore, appendebat quartam unciae par
tem , sub Constantino sex iam ; ita ut 96. grana habe ret , auctore Alciato. Ccepit dein di. idi in partes, tinercussi fuere aurei nummi, semis leg , 8c tremisses .
o Semisses dimidia solidi, sue integri aurei parte constabant; tremisses tertia eluet parte, quam vestigalibus obnoxii pendebant. Cogitaverat quidem Alexander Se veris . scribente Lampridio, quitiarium inducere, atque hoc nummo uectigal definire, quod sub Heliogabalo ad solidum increverat; ver lim hane mutationem ratio aerarii passa non et . Itaque cum per ditarii angustias, & publieas necessitates non pollet vectigalia contrahere, saltem hoe eme it, percussone nova semissum,& termissium, ut qui antε puta deceni aureos sub Heliogabalo praestiterant, tertiam auri partem deinceps praestarent, hoe est trigesinam pirtem , Covir. de Uerer. num fmar. potes. eisp. . . f. r. Gulielmus Bud eun I/oss., Alciatus, Gregoriu et Agricola 5 5.riret os in tallo. Et alii superiori saeculi Auctores, solidum aureum viginti quinque denarios argenteos valuisse assimant, qui totidem sunt regales nostrae monetae; ita ut decem au rei iaciant aueo. denarios . uemadmodum apud veteres infinitae erant nummorum species, ita & varia e rum potestac, quam dicti Auetores prosequuntur . Nos quae ad usum magis pertinent, his addemus.11 Improbatur moneta, euide esi suum ponduc n bonitas . Bonitas duelex est; una intrinseca, alia extrinseca. Intrinseca dieitur subitantia ipsus metalli; tam in
bonitate, quam pondere. Extrinseca velli bonitas con
talli , tisa est, quam ita Hispani, Galli, Aliost vocant. Est autem lisa species mixturae , vel gradus metalli pro-pl et admirtio em vilioris materiae, quae mixtio certaeli de ob commodiorem durabilioremque usum, Se sum
pluum monetalium pensarionem , flesnita . Nam ex
lege publica hute ligae certa qualitas Sc quantitas . ni mirum bonitas interior eiusque legitimum pondus ass- gnatur . Auri bonitas seu aestimatio ascengit ad M. gradus, nee seri humana indultria persectius potes . Gradus appellantur ora ii, quae Pti lare, Hispani vocant. Sec artifices marcam in et q. caracta , seu caratia seu s liquas dividunt. Si liqua namque cum caratio idem est, Columella lib. r. Unde non reEle Accursus siliquam pro solido accipit in . tin. di impen. lacrat. Asor st. Eiique illud aurum quod 1 . caratiis constat. fleo purum ut obrietum vocetur in I. a. h tit. idest sim me ianum, quod- ue nullam prorsus mixturam alicuius metalli habet . Quod si mareae auri si admixta M. aeris vel argenti pars, dicetur aurum isti,d 1 . Oractorum ; se s in auri
marca, si 1 a. portio argenti vel aeris, 4icetnt aurum hoc Ιχ. caractorum , atque hane auri bonitatem facillime deprehendunt Zygothites; i temque ausi ficta lydici
lapide autum probante . Igitur unumquodque carasentnvi grana habet, quodlibet granum tres grenas, atque ita quaelibet marca auri a 83. grenas conscit . Regula inriter in iure marca pro 7 a. aureis sumitur: nune 68.
ducati Hungariet maream faciunt; sed argenti marca allat η. unciis, seu i5. semuncii et, ides , lotonibus, sive tr. denariis, ad quos arsenti bonitas exsurgit . Marea autem argenti cu si mixturam habet, fle puri
argenti tantum I 4. latones, 4. grana continet. Se munciae sive latones snguli continent 4. drachmas. Duae vest mareae eonficiunt libram Regiam . Quomogo vertimarem uariarint, eleganter docet Tileman. tis. q. e. 7. seq. Marea argenti iure ei vili 3. aurei ς proportione ad aurum habita aettimabatur, ut dixi sup . I. un. de argenti pretio.
Quaeritur: an possit Princeps valorem monetae muta- threi videtur non posse per I. l. f. de eonfr.em p. ubi electa semel monetae materia, publica ae perpetua eius est
allimatio, usum sui praebens, non tam ex substantia, quam quantitate . Idem per l. 3. g. δε in I tem iών. I.3. .ae εο ραοὰ certo loco , certa, perpetua & ubique eadem esse dicitur pecuniae aetii mitio . adeo ut eam respuereaon possint ementes vel dii rahentes sub graυi poena , I. .h t.unde videtur olim ratb potuisse mutari monetam. Contra ustd mutatam saepe suisse innuit Modelli nux ia L9.1.de auro argento iee. eum ait: auri ves argenti pon-auι titatam es, si non Lmei s de nata sit, Don materia, sea pretium praesentis temporis , istu riter. Ideo dicit praesentis temporis, quod frequens esset mutatio ualoris monetarum. Se ihit Plinius frequenter prinei pet auri pondus imminuisse. Confirmatur id ex I. 1. .l. ubi Impp. volunt, imminuta pecuniae aei imatione, similiter minui pretium rei pecunia illa aestimat aer de qua infra. Dicenqum itaque posse principem monetae valorem iam inuere vel augere, si accedat consensus eorum quibus
praetulicium ex mutation8 fieri possit. de iusta sat cautia mutanti; ut quia materia iacta est vilior, vel pretiosior , communi hominum aestimatione; aut quia non habet iussum valorem seroata proportione materi φ, C varr. daver. num G. cap. 7. iv fne, ubi plures D D. refert.' Alias non lieet probam iustamque filii rationem 14 ita mutare, ut a suo vitore Se metalli bonitate intrinseca discrepete multo minus monetam usu receptam eo fine abrogare, us ex auro a Iterius metalli mixtione coria rupto , moneta aurea vilior eu/atur, vel ut aliouid, non mutato valore, de pondere detrahatur, nisi extreman Ecessitas si quippe semper excepta intelligitur ) qui
tibi cessat, adulterandi licentia tollenda est. Quoniam propter pecunie pravitatem plerumque commercia cessant, de odio populares in Principem constarsunt. Ideo Bod intit is Reptili. I h. a. cap. 3. ait: Priue ρι usu ma frlic re immolam monetam ludere, quam occidere, quiὶm
grassari, nee aitire sentium , quo quidem auri argent; praritim rensi tittim es , di cedere, nis Regis nom/u oesplendorem amitt/re, o sal a moneri fabricator, qtiam Prin eps opstiari moti . Quare audien Ξi non sunt auli
ei, qui illud suggerunt Pritieipi e stium , ui subdit
rum nummos ad se recipiat , ex iis aliquid detrahat, vel immutet; atque ita diminutos vel mutatos quali
prorsus valore relli tuat, unde trarium augeatur .
Bonun Pi inceps id non admittat, nee m suum tra-I3tium inferri opes suorum subditorum patiatur; neque
iubeat vicinorum principum monetam auream, defer ri in ossicinam monetariam, in hoc dumtaxat , ut monetariae utilitates crescant, eademque materia eorruptior in populum proferatur, alia tantlim imagine s-
gnata. Curandum enim ut veterum ac recentiorum numismatum pretia, ubique eamdem aestimationem aepotestatem retineant, .uti.h.t.ubi capitali prena piet uti tur, qui iussa principum avaritiae caecitate contemnunt, dc audent eluciem numismatis valorem viliorem reddere : cum soli prineipi urgente cauis, id licere dixerim . Quamquam hoc semper Princeps debeat agere , uti εsuus pecuniae constet valor intrinsecus, de potestas, ne ullus in commeretis damno assciatur ἰ & quaestoribus , mouetariis, Sc mercatoribus ad statides vra aperiatur, a qui-