장음표시 사용
141쪽
I3sque animorum pastu non uterentur, νι-ue domi quiescerent, sive itinera facerent, et in laboribus exercerentur, sive templa adireut, sive familiariter corrue. .
nirent, mensas extruerent, atque rusti
carent Vr, et vel ipsae foeminae , quibus tu Ecclesia loqui Apostolus interdixit, jungere earum voces ad hominum cantus poterant , dum psallebant Davidica eanιica , quae S. Ambrosius merito appellavit Sermonem universorum, Dei laudem, plebis laudationem, vocem Ecclesiae, fidei canoram consessionem. Quantae curae fuerit Matthello, ne ,quid sua iu-terpretatione detraheret praestantiae tauri operis , saepe ipse declaravit, et ejur diligentiam varietatemque doctrinae profecto laudabis; miraberis etiam , quo primum interpretationis volumen exaraiscerit edideritque, dum in patria commorabatur , destitutus subsidia librorum et hominum, quos consuleret; laetatus tamen est industria sua , et alacrior ad
reliquum persolvendum factus es; . Sed
142쪽
ne nimium longa sumatur oratio, tecum prae sertim loquens , qu i omni divina do. ctrina abuudas , ad propositum vitae δε-
clarandae hominis , cui sane plurimum Italica poesis debet, veniam. Vale .
143쪽
Ignota prorsus omnibus ac late diffusa in convertendis Italicam in poesim Davidicis
Psalmis , et Verborum numerorumque jucunditate condiendis se prolaturum spopondit Xaverius Matthejus, in quo sic fidem liberavit, famam' ut eam in flore aetatis collegerit, quam perpauci multo sudore , atque plurimorum annorum labore vix consequi potuere. Atque ad id obtinendum necesse illi fuit cum poesi, ad quam natura erat factus, philosophiam, theologiam, artem criticam , philologiam , magnamque notitiam Hebraicae , Graecae , Latinae atque Italicae linguarum conjungere, quibus subsidiis vel
144쪽
XAvERIUS MATTHEIUs. 133 Iocos obscurissimos diligenter selicissimequetra lavit atque expressit, et doctrina vel minus instructos ad Davidiuam poesim suspiciendam , memoriae mandandam atquct Canendam excitavit . Atque hic tantus vir, quo sane plarimum Italia gloriatur, natus est xlv. Kal. Novembris an. MDCCXLsi. illo in Calabriae ulterioris oppido, cui nomen Monspavonis, Cum non hujus modo, sed et aliorum Oppidorum, quae illa in provincia possidetvuit Carthusiani monaci, rector eSSet illius pater Gregorius. Cum ..h matrimonio juncta crat Magdalena Stella spectatissima semina et divitiis affluens; talis vero erat vir Gregoriu ipso, ut non minus in illo laudasses virtutes antini, quam doctrinam I). E ludo paterno atque pueritiae disciplina Seminarium in Neapolitauum venit, in quo praeceptores habuit Ignatium Calcem, Salvatorem Aulam, Nicolaum Ignarram, ali Osco Hune divinis quibusdam bonis Instruetum atque or natum sane putabis . cum leges ea, quae Xaverius re tulit de illo in. voIumen um. interpretationis PsaI-etum editionis Patavinae P. 184.
145쪽
que summos viras humanioribus praesertἰ in litteris et linguarum peritia claros. Plurimum etiam frequentavit Iacobum Mariore, lium, que in magistrum se obtinuisse glori tur ij. Nullum vero fuit studiorum genus, in quo evolaru magis, quam excurrere mia inimo videretur. Excoluit autem praesertim humaniores litteras Latina cum Graecis coniniungens, in quibus quantum profecerit, 82tis declarant binae ixercitationes, quas Per Saturam appellavit, non solum quia de hae voce, ut et de voce Tytiri pluribus egit,aed etiam quia Ob varietatem rerum lanci variis frugibus resertae assi initari eas posse putavit. Secunda quidem exercitatio multa
haud obvia continet de ficu ruminali, do palatio, de Alba, de ara maxima, de via
sceratione, ea ComPlectens omnia, quae doliis rebus docti homines disseruere, quorum sententias perpendit, et interdum consutat.
Ex his ipsis exercitationibus intelligi potuit
Hebraicarum litterarum summe studiosum itin
146쪽
M A T T Η Ε I U s. 13slum suisse, quarum subsidiis nonnullarum vocum , et vel Tytiri et Satyri etymon declarat, ac quosdam divinorum librorum locos explicat. Multa et lauta supellex eruditionis non tam abundantis, quam luxuriosi scriptoris in hoc opere apparet. Nam hoc vitium est juvenibus decimum octavum nondum compleverat aetatis annum, quod sanumiraberis, quando illud vulgavit) ut non videant quid sit satis, quidque stilo sit depascendum. Abreptus gloriae cupiditate non tam laudes quaeεivit ab Italis suis, quam ab alienigenis, quasque obtiuuit ab eo docto viro, qui erat Parisien i Academiaa1nscclptionum, et humaniorum litterarum, uti vocabant, ab epistolis , homine sana harum rerum intelligenti aestimatore , maximi secisse videtur I . Eodem temporo opus susceperat de Brutiis, ad quos redierat , consecto studiorum curriculo , quod quantae magnitudinia, amplitudinisque esset
co Huius lItteras retulit in vol. v m. pag. Ios. Intem pretationis Psalmoruin editionis Patavinae .
147쪽
rs6 X A v E R I u sex Dissertatione de Tytiris, quae locum laco habere debebat, facile comici poterit.
Omne enim iter antiquitatis sacrae et profanae investigare sibi proposuerat; in quo
studio cum dies noctesque ocCuparetur, Vix ut somno et quietibus ceteris necessarium tempus Concederet, eCce Neapolim vocatur ad publice tradendas Graecas litteras, et Orientales linguas. Ex Consentinorum laudo ostendere voluit, qualis suns animus ese 'SUt, ut Cumulate satisfaceret imposito sibi muneri, et postquam illustriores nominasset, se daturum operam spopondit, ut A
qi Iani Parrhasii, qui varietate doctrinae, 4ngenii acumine', et memoriae vi magni Leonis X. aetate in primis soruit, opera, quae publica luce digna iudicasset, e latebris eruerentur, atque typis Committerentur . Aliqua ex Parte promissum solvit, quaeque odidit, brevibus Commentariis et Auctoris vita illustravit. Exempla ex his sumebat ad excitandam discipulorum indu-ε triam , quaeque illis dabat praecepta, Co-
pia rerum Crant ornata , facile ut omnes iudicarent se communi intelligentia contentum esse non Posse. Quanquam lionestissi-Disiti oc by Cooste
148쪽
M Α Υ T H E J V R. inum esset munus, illo tamen non multo post exsolvi postulaVit, ut quaestuosiori, hoc est caussarum patroni, operam daret; sed tum minime voti Compos faCtus est,
duplicatumque illi stipendium fuit cuin mandato ea scribendi melodramata, quae in regio theatro ob faustos felicesque eventus Canebantiar, quorum lud jam specimen dederat: oblato ipsi Aulae, vulgatoque an. N DCCLXXVH. dramate, Cui ab Eubone cele-hri veterum Neapolitanorum numine secit onomen. Add Ita et alia onera fuerunt ad lit-'teras pertinentia, quibus tandem liberatus fuit, ut exercitationibus strensibo, et ab -
solutioni operis, quod plures abhinc annos
inchoaverat, interpretationis poeticae Psa, morum prorsus uacaret. Illis se et familiam
sustentabat nam quamvis Patruos haberet divitiis abundantes, ipse tamen auctus liberis, quos susceperat ex Iulia Capecia Pimicellia se egere aiebat ;i altera vero gloriam immortali tatemque sibi praeparabat. Necesse
illi fuit multarum rerum rationem reddere, ut O Curreret reprehensionibus eorum , qui
in ejus opinionibus plus ingenii, quam Venitatis, et in interpretationibus plus leporis,
149쪽
ra 8 X A, VERI Usquam dignitatis et virium inesse assirma εbant. In operis ingressu apcurate exquisiteque disputat de Pindarica et Homerica poe- si , hancque cum Davidica omnibus sane anteferenda Comparat , in qua Cunctas virtutes reperiri ait, nihil ut sit tam grande, nihil tam tenerum, quod ad vivum tum verbis , tum imaginibu3 non exprimatur. Pluribus hoc ipso in loco disserit do optimo genere interpretandi tum Psalmos, tum Graecos poetas, eos despiciens omnes, qui omnis ornamenti expertes , uti Salvinius noster, quem acriter reprehendit , non amplina, af runt, quam quod verborum sine delectu interpretatio postulat, nec non eos. qui eodem modo semper, nec varie set sunt quidem multa in psalmis, quae metri varietatem desiderant; nam varia adeo est illorum sorma, ut non pauca In iis occurrant, quae assimilare possis Pindaro, qua dam Horatio, quaedam autem Anacreonti
sua Conte Xunt Carmina, nec Satis exprimunt
exemplarium vim, formam, et illa sententiarum lumina , quae vocant Graeci Schemata. quibus, tamquam insignibns, in ornatu di- tinguitur oratio. Et sane quia Davido su-
150쪽
M A T Υ Π Ε I U s. I 3 licior suit, cum excitare animos voluit vel ad Dei bonitatem , atque potentiam laudaudam atque admirandam, vel ad iracundiam flectendam, vel ad virtutem amplectendam, vel ad metum sedandum, vel ad exultantem laetitiaru comprimendam, vel ad aegritudinem eripiendam ξ Quem non Commoverit illa suspiria, illae preces, querelae, inCitationes , miserationesque flebilest In his reddendis, tum iucunditatis Caussa , tum ut
varietas occurreret satietati, modo brevioribus , modo longioribus , quemadmodum melodramatum scriptores solent, quorum iunumero Davidem ipsum ponendam esse PrObat, utitur carminibus, in quibus nihil inane apparet, nihil inconditum, nihil cu tum ., nihil claudicans , nihil redundans ;quanquam necesse illi fuit ad sensus Poetae declarandos, qui non satis perspicui, nec bene inter se juncti esse videntur, dilatare Orationem , et Hebraicam PoeSim. quae granditatis fortasse caussa disjuncti nes illas serebat, ad Italicae naturam Pro prietatemque accommodare. Quod si est optimum suaviter dicere , et carmina omni dul- .edine et venustate assuentia condere, iu