장음표시 사용
161쪽
so X A V E R I U scus 4n caelo Berenicis comae, in quo asg gnando Ptolomaeus aliique erraverant. Seucundum volumen novum continet, si uti illud Auctor appellat, sistema interpretandi Traricos Graecos, cujus ipse exempla affert, distinguens quae vel ab uno vel duobus, vel tribus canerentur, quae music es, quaeque saltationis partes esbent in choris, quae, alia que huiusmodi, si bene noscerentur, minime assirmare dubitat, quin Graecae tragoediadnostris aptari theatris, paucis exceptis pos-Sent . Praecepta quoque dat de scribenda
Comoedia, suo moro enumerans, quae in hoc quoque genere virtutes es,ent Graecorum et Latinorum . Quod ad melodramata vero Pertinet, 'multus est, et merito quidem in laudaudo Metastasio, cujus se esse imitato rem gloriabatur. Prorsus Cum lacte nutricis cum quodam odo suxisse dixis,es in musas studium : nam ex pueritia nondum exceSSerat, cum coepit condere versus latinos et Italicos minime ineleganter, et viX compi
Verat XVII. aetatis annum, Cum Dramma emia
sit, cujus est titulus: La Scilla abbandonata. Postquam satis diximus de poeticis Matthaeii .cri Pti8, quorum quae fuerint summorum homi-
162쪽
MΑΤΥΠΕ I Us. Is Inum iudicia ipse sui amantior, qui de Se prae-βicari cupiebat, 'ad satietatem usque recen8et; restat ut dicamus de ejus exercitationibus strensibus, a quibus non solum docti hominis, sed et probi laudem obtinuit. Jam inter omnes Constare videtur trullibi magis quam Neapoli florere Romanae jurisprudentiae studia, quae qui ita excolunt ut eruditioni adiungant eloquentiam, dominari in foro facile posse putantur. Hac tum laude florebat maxime Stephanus Patritius, cum quo
maximis amicitiae vinculis erat ConjuuCtus, Cumque eum aliquando disputantem audivisset de iure seudati, occasionem inde arripuit carminis exarandi, quod Reinpublicam Eeudalem appellavit. De Feudis quidem saepe ei contigit agere in suis disputationibus forensibus, cuius iuris quod nullum vestigium ac nulla littera appareat in legibus Romanis, historiam ut loquimur, barbararum nationum , a quibus illius ortum repetere debemus , earumque mores et iurisprudontiam sic noscere studuit, ut hoc quoque instru-
mento satis ornatus ad Caussas posset aC-
cedere. Quae vero essent in media Roma, norum iurisprudentia retrusa atque abdita, mo
163쪽
ei erat persequi iis philosophiae subsidiis , quibus legum et judiciorum latores tuqcondidere, quod omnium aequissimum Cunctae nationes esse iudicarunt . Vel antequam forum attingeret, notam fuisse ejus
in iurisprudentia doctrinam ex hoc intel-rigi potest, quod a Mutinentium Duce iuvitatus fuit ad condendum legum codicem l) quod suscepisset Ouus, nisi eodem tempore jussus fuisset operam praebe- Te aulae in melodi amati hus scribem lis. Ipso quidem arbitrabatur viros bonos iure civili fieri posse, quia legibus ut Praemia proposita sunt virtutibus, et supplicia vitiis, sed virtutem hominibus si modo tradi ratione
posset) instituendo et persuadendo, non miniS , et vi, as metu tradi praesertim dehere. Hac arte liberos educabat, sed hoc infelicitatis fuit illius, ut uxorem ammirtOret, squam ut jacturam sarciret, quinque Post annos aliam duxit Ursulam Criscuo
co In vo I. viri p. II9. Interpretationis Psalmorum hu jus rei monumentum extat .
164쪽
liam ) et quem reliquit unicum ex multis filium, in Neapolitanis motibus ob Gallorum
in illud regnum ingressum eas SeCutus su rit partes, ob quod capitis condemnatus fuit. Porro nihil illi profuerunt Patris exempla, qui otium et tranquillitatem vitae praesertim secutus est Iὶ vel ab ineunte aut te didicerat motus cohibere virtuti inimi-Cns, et vitae actiones SiC gubernare, ut
nil posset eum a moderatione, ab integrutate, a pietate et ab religione deducere. Qui in eo nimiam gIoriae Cupiditatem reprehendunt, nil humanitati concedere videntur qui vero ipsum accusant, quod libberius in interpretatione divinorum librorum veterum, Di vel SS. Patrum sententias interdum desereret, ut novis indulgeret, non satis perpendunt, quas attulit ratio-Hes, ut Sua dicta, si non semper certissimis
O Seribens ad Iliae intum Cetutium ait A lo in Napoli non parto Inai di cose letterarie . non contra stoeonnessuno . non disputo , non ch giud aio , stimo turii, non se partito , e studio per me , e pubblico te co η Nie Ieaza cular de gli altri .
165쪽
is 4 X A V E R I U sargumentis, prohabilibus saltem coniecturis comprobaret. Incredibile tamen est quanta illum molestia affecerint reprehensiones vel malevolorum, vel invidorum, vel imperitorum si , quodque de iis consutandis laboraverit , non probare videbantiar, qui noverant , illius ingenium et doctrinam, quique se adscripserant sententiae eorum, qui uno ore Consenserant de utilitate et praestantia hujusce interpretationis, cujus extitere tuordecim usque editiones, vel antequam Auctor extremam illi manum imposuerit. Mirum vero omnibus videri debet, quod non minorem gloriam ex privatis studiis, quam ex serensibus obtinuerit, ad quae cum accedebat, perspici facile poterat insidere in ejus mente iustitiam, aequitatem , fidem,
et ea tenere Omnia, in quibus maxime Ceterorum iurisconsultorum exultabat oratio.
o Ceteros Inter multam aeerbitatem attulerunt suIs in animadversionibus Franeiscus Catania, Franciscus Antonius Fantutius e Capueei notum fami Iia . Hintaius Calaritanus Pte fessor et e Dominita orum familia , Rugilius Praesul mxximeque Theatinus Canatus Hint2iunt confutavit Matthεius . edito Augustae Taurinorum o Fere , cujus est inscriptio e apoluetico Crissian .
166쪽
nare minime est mirandum, si eius opera usi fuerint ii, quibus summa rcrum in administratione rei publicae commissa erat,
gravissimis in muneribus Ι) , quorumque Caussa missus aliquando Romam fuit. Non est credibile quantis hic honoribus assectus fuerit, invitatusque ad dicendum, dixit in Λrcadum coetu dissertationem de HabacuCCantico , grande illud quidem sententiis et verbis, quod versibus Italici, suo more elegantissimis reddidit. Vides jam studia Matthaeii, quae ut florerent Neapoli, nulli sane pepercit industriae. Aloysius 'Targionius inclusit in volumen trigesimum Neapolitanarum ephemeridum, quae idem Begi ipsi exposuit ad bene gubernandum sodalitium ut
Vocant Pietatis, cujus praefecturam ipsi demandata erat, ad amplificandam in eo Bibliothecam musicam, ad juvenes hujus artis praeceptis bene instituendos , et ad Psalmorum a se in Italicam pOebim converFO-
167쪽
rs s XAVERIUs MATTHEIUS. rum cantum provehendum si). Hominis dignitas multum ponderis Orationi et consiliis illius addebat , sibique gratulabatur , quod in summo studio boni publici multa
RSSecutus esset, quaU Summorum Suorum I
horum , summarunque vigiliarum fructum satis copiosum sibi afferebant. Prosecto sipari diligentia valetudini quoque Suae Con suluisset, vitam diutius produxisset. Coepit enim pectoris infirmitatibus couflictari, in quibus ut vel remedium vel solamen inveniret, Secessit in suburbanum Collem, Cui Vomeris nomen, ubi vitam finivit nocte, quae Praecessit Kalendas Septembris an .
MDCCXCV. .co Tantum tribuebatur Matthaeio in emni arte mus τε . et poetica , ut Rεx non solum proposita ab eo opprobaverit, sed etiam an. II s. declaraverit ebe stinava peν Fiseate d/IIe p esse di Corra e di
168쪽
Quod ad poeticam PSalmorum interpretationem astinet , minus e veritate sideri potest Fabronius rem aestimasse , et Matthe-jo plus tribuisse, quam reS ipsa concedat . At istud si lasse ex eo Iactum est , quod ipsi minime sub ocuIUS ceciderunt , quae Matthous ipsemet de se fieri non dubitavit , in epistola ad Caesarotium data a. Juri. IV 8., quaeque ad eum rescripsit Caesar Ottus I. Jun. En Mattheii verba Midi rete che nulla di questa moderagione ab-bia io usato cogi 'Interpetri della Bibbia, o qualche volta anche Coi Padri. Abbia in fatio male tuiti e duo. Sic vero Caesarottus: I Salmi posson Chia inarsi vostri, glacche volper lo meno fate a meta COn Davide; quae
sane verba non multum habent commendationis , Plurimum enim ita detrahitur de interpretationis non solum dignitate, sed etiam . veritate, quae interpreti debet esse omnino proposita. Multo vero minusfrsitan perlegere Fabronio licuit, quae in Dietionario I heο-
169쪽
logico En clopaedico Bergem i Romae a d et is viris castizato. et additionibus loeupletato ad articulum is Salini tradotii nella nostra lingua is Sunt anssita , quaeque hic excribere admodum juverit. Accenniam o laitaliana poetica versione da fuggirsi, ed equella deli'Avvou. Saverio Mattei, pasSatopochi anni sono ali' altra vita. Νoi non glicontrastiamo l' erudigione poetica e musi Cale, con cui procuro d' illustrare quasi in nuova manierae i Salini, sebbene non vi scorgiam osempre ne la ragione, ne la certegra a tui favorCUOle .. Osserviamo pero cli' egli h di- sprezaante deli' autorita de' Santi Padri o legi' interpreti in questa materia , usCrivo loro degli errori, che non sosten nero giam
viai, ii rimprovera d' ignoranga e primipalmento nelle lingue ebraica , e greCa, qua si clie la tradietione, di cui testimoni sono i Santi Padri, ossi a la voce universale della Chiesa nou sia la mi gliore interpretagione di quei sagri cantici C desta Poetica versione , quantunque Celebre imitatrice dello stile di Metastasio, pu re non ha lo spirito deli' originale, animato da quella divota energia, che ecci tarde-
170쪽
ve netly animo i diversi e molli affetti, dicui ripient sono i Salini; sicche alia finisi' opera Matteiana puo ri inanere fra te erudito soliunto, e grandemente macchiata
de'sopra enunciati di futti . Et paulo in ru: Dapprima era sembrata ad alcuui prege votissima, seguiti pol da tanti altri encolni
tori della medesima, seneta Sotio porta adesame , o ConoScerta per condannata dathuon senso Cristiano, dalla ragione, da la prudenZa, e d alia retia dotiriua . Ma eglie questo un se nomeno a vvenuto gia in Italia e Prima e pol, rapporto ad altre Opere da priina encomtate at somnio , e dis pregia'
te in seguito dat saggi Italiani , amici non dei partito, ma unicamente delia bellegeta del
vero. Haec adnotanda esse censui, ut Satis
justam excusationem a Ferrem, qua quidquid esse potest invidiae, a A. vir a Fabi Omo . precarer . Quae ipse de ceteris Matthoi studiis atque operibus vitam illius declarando Scripsit, et commendavit, posterorum judicium minime pertimescent. Et vero licet Xa- verius in eo, de quo diximus, genere sibi praefidens, ac de seipso gloriosus loqtiens non Parum coatra Oscium atque aequitatem