Vitae Italorum doctrina excellentium qui saeculis 17. et 18. floruerunt. Volumen 1. 20 auctore Angelo Fabronio Academiae Pisanae curatore

151쪽

rέo X A v E R IU gqno unus excellere Metastasius iudicabatur, nihil sane est, quod melius haC interpretatione quaeratar, quam cuim leges, facile iudicabis nullum extitisse, qui in hoc genere εCientius versatus sit Matthaeio, qui nihil dicit, cujus certam, vel Saltem probabilem rationem non reddat. Eo spectant tum Commentaria, tum dissertationes , quibus totum opus ornavit , illustravitque. Postquam de poesi IIubraeorum et Graccorum, 1nultis allatis exemplis, copiose disseruit, omnia illa per- Sequens, quae temporum habita ratione, pertinent ad illorum mores, ritus, linguas, Si dia, ad praesertim physicae, astronomiae , m thesis, architecturae civilis et militaris, atque musi Cae, quaeque nosCere Oportet eos, qui in iis assequendis atque interpretandis adlaborant, ne, quod plurisque accidit, damnent,

quod non intelligunt, inquirit, qui fuerint

Psalmorum auctores: nam Certissimis argumentis scimus non ' Omnes a Davide fuisse exaratos . Rediit postea ad musicam Hebraeorum, Cum de eoru in Psalmodia disso- rendum suscepisset, allatam a se antea Sententiam, novam quidum, quam multi oppugnarunt , Confirmans, Bebraeos modis im-

152쪽

M ΑΥ ΥΠ EI Us I 4 Iplevisse harmonicia , quos Canebant, pSalmos,

quos modos ab iis, quos summi artifices no-εtrates in theatra Alavexere, non multum ij,

SCrepare contundit. Qui de incognitis rebus iudicare volunt, ut libet, Conje Cturis utantur; Vix 'tamen assentiqr Martinio musicae artis licet doctissimo, qui uuam , neC modis distinctam fuisse canticorum modulationem affirmat. Natura ipsa carminum, multitudo pene incredibilis tum psallentium tum canentiam quatuor usque millia operam. Tahe naculo et Templo navasse legimus) vocum Varietas, pueris et Vel feminis adhibitis ad

acutam reddendam, suadere videntur mel Odias plenam fuisse Hebraeorum musicam;

sed quae fucrit, satis ne a Matiliasio Cou- clusum iudicabimus p Certiora sunt ea, quae

affert do Kalendario, diebus sestis, ritibus in iis celebraudis, ac ieiuniis, aeC nou deponderibus, mensuris, Ut nummis Hybreorum, quae licet jandiu a multis, ac PraeSertim. a Calmetio tractata suerint, haud pauca tamen nova in medium attulit divinorum in primis librorum testimoniis comprobata. Porro quidquid dicit vel ad sua confirmanda , vel ad aliena refelletida, videtur osse quantivis Pru

153쪽

suas animadversiones, gomque interpretationem sumpserit, satis Copiose disserens dolis interpretationibus , quas Ecclesia probauit , ve I usa illis est, de quarum utilitato omnes consentire videntur. Ne Iatum quidem unguem l se a vulgata, uti loquimur, idiscessit, in eo quod spectat ad dogma et disciplinam; ceteris autem in rebus sibi late vagari licuisse confirmat, ut quae erant non satis bene explicata, vel dubia, vel ma- Ie interpxetata aPeriret. Tantum aberat, ut putaret sibi nihil relictum suisse, ut. omnino probabiliora esse censeret, quae lacessitus praesertim dicebat, quam quao Priores. Dammulti in eo studio elaborabant, ut Iobi l. brum Italicis Carminibus redderent, et Com mentariis illustrarent, Dissertationem Matthaeius in vulgus emisit, cujus est inscriptio is Globbe Giurisconsulto, O SIa saygiodi' un nuspo sistema per interpetrare ii libro di Giobbe . . H anc librum tantam magnificentiam et grandi talein verborum et imaginam habere affirmat, ut ejas auctorem plan.

Poetam cum nemine aut paucis C Paran

dum dicere audeat; cavendum tamen ait, Πη

154쪽

MAΥΤΗ EI Us I 43 omnia uni tribuamus, Coniungamusque qua doluta oratione Cum iis quae numeris adstricta βunt, quaeque Job Verae tragediae, drammatisque auctori, ac poetae Summo, Cetera autem ad illius historiam pertinentia poste- Tiorihus scriptoribus sunt tribuenda. Si C ape

xuit, quod praecipiendum esse videtur illius

interpretibus, quorum neminem extitisse iudicat, qui contentu apta , et numerosa oratione nihil relaxarit a numeris, ut historicaa tragicis distingueret, ac tragoediam effiGeret. Quod se praestiturum spopondit, quia illi propositum erat omnes poeticos divinos libros eodem modo interpretari atque illustrare, quem tenuerat an Psalmis. i) Iis coinmemorandis, qui in his studiis versati sunt, illud assecutus est, ut intelligatur quam Pau

155쪽

ci fuerint laude digni. Tantam quidem ipse collegit ab iis, qui de his rubus iudicare poterant, ut nullum unquam opus fuerit ili Striu8, atque Celebratius. Hoc crit iudicio, quod brevi annorum sPatio Octies usque imis Pressum est, et Praestantiores phonasci in . aptandis modis musicis tenerioribus, et grandioribus ad PSalmos inter se Certarunt, quod sane minime praestitissent, nisi fuisset poesis Metastasianae similis', hoc est mollis, tenera et ita nexibilis, ut sequatur quocumque torqueas. Ad id mirantur omnes Auctoris doctrinam ex variis et reconditis drusciplinis haustam, iudicium, acumen tu CX-plicandis locis obscurissimis, argumentis CX- ponendis , secernendis iis, quae aliena manu irrepsisse in Davidica carmina videntur, indicandisque quae drammatum more exarata suerunt. Nain utramque poesim, nisi unicam quod verosi milius est dicere velimus , lyricam scilicet, et dramaticam in iis eminere Contendit. Atque hac de re dissertationem vulgavit sane doctam et laboriosam, I) qua plu-

Q De ea hoe audietum protulit Metastasius . S' io in traprendessi di esaltare nella vostra Dis sertarione tut-

156쪽

M ΑΥΤΗ EI Us. Igsribus disputat de Graecorum theatro Tragicisque scriptoribus, ad quos bene interpretandos minime sufficere ait Graecae lin, guae notitiam, nisi intelligatur quae saltari,

quae cani quae reCitari Carmina Consuevissent, quDtque artificiis ornarentur Spectacula. In maximam spem adductus Posse eorum tragoedias nostris accommodati theatris

Euripidis scenam in Italicos versas elegau-

ti a passi , ehe ne son degni , questa lettera non u- magii erebbe , aneti ne vincerebbe la mole . La solida dimestraetione . ton la quata rite vate te insuperabili dissi eo ita di ben latendere Ie Poetiehe d Aristotele e di OraEio per potersene valete ne ita prati ea, Ilat te ton eui met tete in vista A ridie olo di voler ri-dutre Punita di I uoto, alle angustie d' una ea mera , d 'un gabinetio, it torrente de' passi de ' Drammati ei Greei , eo 'quali giustificate te nostre ariette , duet ii, terretii e paragoni, Ia feJice, quanto dissici Ied ersione delia bella seen a d ' Eum p. de netl' Ecuba , lagenerosa modestia de I gludiato delle vostre cantate , considerate at paragon delle mi e , t 'anali si magistra ledella prima seena deli ' Artaserse e di quelle di Sestos di Tito, ed ogni altra delle savie vostre considera-Σioni filosofiche esigerebbe un prolisso e distinio Capitolo.

157쪽

146 X A V E R I U Ster adeo vertit, nullius ut pretii existimes, qui in iis studiis elaborarunt Sapienter quO-que iudicat de Gallicis tragoediarum script ribus, deque nostratibus, conCluditque unum extitisse Metastasium , qui Sua melodramata, quibus nihil melius fieri potuit, Sic ComPO-εuit, ut magna ex parte assimilari Graeci

Tragoediis possint. Porro nil dicit ipse

stuod non propGito eoudueat, et habereat apte ci

i isic autem dicit, ni copia sententiarum , quaci varie , apte , dissimulanterque concluduntur, quasi ex ipsa re naturaliter fluant, collocatione Verboruin, VerSuum harmonia, metrorum delectu ita libere fluentium, ut nusquam adhaerescas dictionis perspicuitate , elegantia, gravitate facilitateque, ut nescias num verba sententiis , vel sententiae verbis inserviant , nemo par illi esse possit. Prorsus assirmare minime dubitabis illum fuis- Se Summum poetam, sapientissimumque pli,

158쪽

MATTHEIUS. I Tlosophum non facile imitandum , quod tamen unus Matthaeius asseCutus esse videtur. Quanquam hic nillil praeceperit, nihilque scripserit, quod philosophiae luminibus

non illustretur, separati in tamen egit de musices. philo8ophia, cuius artis se peritis. simum ostendit, Seu vitia notaverit, quibus foedata est, dum ea personant. theatra et templa, sive remedia proposuerit. Dolet ve-TO eam. CSSe tUmporum Conditionem , ut nequeat sperari philosophiae musicam suum obtenturam loCum, nisi in Sacris poematibus; nain quod ad theatra spectat, distant adeo

b iis,

Quo sana populvs Numera λιis , ut pote parens . Et fugi, eassusque, verecun M, que coibat ci

ut musices Corruptio, aequet morum Corruptionem. Nimis longus. essem, si vel Capuetulatim persequi vellem , quaa Spar8a Sunt

159쪽

I43 X A VERI Us in Dissertationibus viginti usque quinque numerantur) quibus Matthaeius suam Psalinorum interprutationem auxit, Ornavitque . Hoc addas unum mirum prorsus Videri, tantum onus suscipi et perfici potuisse ab homine , qui nondum expleverat vigesimum quinium aetatis annum , qui a cura familiae distinebatur, quique ad hanc sustentandam quaestuo'um Caus,arum Patroni munus magna cum sui laude sustinebat. Studio autem neminem , nec industria maiore Cognovi,

quanquam ne ingenio quidem, qui illi praestiterit, facile dixerim : adeo memoria Pa Jebat, ut multas decades Homericorum versuum, et totam vel Euripidis, vel Sophoclis tragoediam recitaret; nullum vero tempusilli unquam vacabat aut a forensi Scriptione, et dictione aut a commentatione domestica, aut a scribendo, aut a cogitando. Extat index Dissertationum , si) quas vel inchoaverat, vel magna ex parte consecerat in varios Biblicos libros, non ut dicta ab aliis repete-

160쪽

M Α Υ Υ H E J V S. I 49ret, sed ut incognita et nova 'pro us a Deriret. Quia vero, ut de Homero praedicavit Horatius, nil moliebatur inepte, nullum. extitit poesis genus, lyricum praesertim, dramaticum, Anacreonticum, et vel ludicrum, quod non feliciter excoluerit. Vulgavit an . II 4. bina volumina Carminum si), quae non saCra appellavit, et ex ipso scimus multa flammis damnasse, quac juveniliter luserat..Magna pars voluminis primi constat ex iis,

quae de Callimachi clegia a Catullo in lati

num, a se autem in Itali Cum conversa, Cujus Si argumentum Berenicis coma, copiose disseruit. Laudem oblitauit non modo elegantissimi interpretis, sed etiani acutissimi critici , diligenter examinans omnium interpre talionum, et eme udationum pondera. MInime Contentus se ex pluvisse partes divinato

ris in locis dissicillimis Elegiae explicaudis,

egit et astrono mi, docens qui fuerit Zodiaci status Homericis temporibus, et qui sit lo

co Sagrio di Poetie Latine es Italia ne colIa tradurio ne delia famosa elegia septa Ia chiema di Bereniee con Osset varioni critiche ed astronem. che . Napoli