Historiarum anatomicarum centuria I et II, III, IV

321쪽

19 T H. φὶ 6 B A RT HO L I N tc. 13. Sesmuth. Cent. I. Obs.17. Cerebrum spha- celatum Glamior'us Spec. Chir. Obs. 6. Non nunquam cerebri ventriculi ita collapsi sunt in Epilepticis, ut spirituuna non facilis sit transitus Iliber. Adrianus Falcoburius Anatomicus cordatus ex Nos conato puerum 16. Annorum in ipso Epilepsiae parox,ysmo exstinctum publice aperuit, nullamque aliam Epilepsiae mortisque causam in venit, nisi quod cerebri ventriculi valde fuerint compressi , sibique invicem superjacentes sine ulla manifesta cavitate, in supremo eris cerebro prope cranium sanguinem concretum detexit. Testem hujus observationis laudo fratrem meum charissimum Cl. V. Erasimum Bartholinam, Media cum & Mathematicum insignem. HIs ΤοR1A XCII LInfantes cum Nutricum lacte sipumpta unt. DE lactis generatione Physiologi acriter decertant. De viis Anatomici disputant pari contentione, quas necdum industria humana aperuit. Egimus de viis in Anatome Reformata & Historia de Lactris Thoracicis, nec adhuc sumus ceristiores. Certum interim est & quotidiana Nutricum experientia firmatum, assumptorum damna sentire infantes , & cum nutritio lacte ex uberibus quidvis fugere. Hippocrates i. s. Epid. Sect. s. Mulier, Capra, elaterium aut cucumerem sylvem strem

322쪽

HIs T. CENT. II. 29sstrem comedentes, pueris purgatio. Consentiunt Theophrastus, Dioscorides, Varro & alii. Proster Μamitanus, Hippocratis genius,in Not.adHipp. Romae exempla vidit.Nam D. Francisca Uxor Mag. Baptistae de Castellis Cementarii in urbe , assumpto medicamento purgante, statim mammam por)rexit puellae anniculae, quam laetabat, quae adeo fortiter purgata est, ut de superpurgatione letha li dubitatum sit. Matri vero ne semel quidem alvus subducta est. Idein de Domitia de Grifonibus testatur, menstruum illius filium saepius cum stercore excrevisse furfures, quum panem furfuraceum comedisset nutrix. Cavendum igitur nutricibus sedulb ne vel statim sumpto cibo , vel pur gante medicamento, uberibus infantem admoveant. Nutrix quaedam Haseiensis ad provocandum in mammis lac cerevisae largum haustum circa noctem ingessit, ut sequente nocte lacta tioni suffceret. Hinc lactans infans, filius Magni in urbe nostra Viri,uberibus nutricis ea nocte admotus, circa diluculum sequentis diei toto cor

pore intumuit 3c Hydropi proximus videbatur. Tertio inde die sponte sua & Naturae benignitate

scrotum excoriabatur, evacuatusque cum conis

rentia omnis liquor abdomen distendens, sicque& nutricis errorem evasit, & postea in patriae spem parentisque solacium adolevit.

323쪽

pilis Ciliorum se occipitis.

TPικώwm seu multiplex in ciliis pilorum ordo& faciem deturpat & visum impedit. Incolis Alexandriae in AEgypto familiaris hic morbus, seu duplex triplexque pilorum in palpebris ordo , qui

corneam pungunt si oculi claudantur, unde inflammationes oculorum & dolores frequentes .E- velli debent &novi impediendi ne succrescant. Utriusque modum tradunt Hildanus & Semeriae.

Vsngius, qui in AEgypto diu substitit, ut callum

poris induceret laminam auream ignitam applicuit , sicut praesens mihi narrabat. Neapolitani, si extremi in occipite capilli puerulis suis cirrhi instar promineant excrescantque nolunt decurtare. Persuasum quippe illis audivi, mo1 iturum infantem seu Epilepsa seu febre pestsilentiali, si pili illi occipitis abscindantur. De

Plica ne verbum addo HIs TORIA XCV. Hemiarum θectes nonnulla QMphalocele communi seminarum parturi rientium damno satis innotuit. At supra umbilicum dilatari ita cutem, ut viscera interiora eX-cipiat , ab usu quotidiano est remotius. Mulier grandaeva Ualaiensis, nota mihi, corpore qua drato

324쪽

HI s T. CENT . IL 297 drato & robusto multis laboribus defatigata, supra umbilici regionem , mox infra cartilaginem

ensiformem tumore exorto & rupto peritonaeo,

herniam patitur istius loci plane singularem, quae

quocunque labore incrementum capit. Non tamen aequalis ubique tumor. In medio globulus eminet, quo omentum vel intestinoruin particulam recipi ipsa credit. Vidi Neapoli cum &M. A. Seperino Cistrissimis Doctoribus, corpulentum quendam genio deditum, cui in inguine varix carnosus tuberosus propendet, ut abdominis superet amplitudinem , una parte varicosus durusque , ex quo pustulae enast tur, suppurantur. inferior pars mollior aquam continere videtur. Herniosum Venetiis vidi , cui intestina ita scrotum extenderant, ut magnae amphorae instar inter crura propenderint. Penis tantum relictum erat in medio ingentis tumoris vestigium, per

quod lotium stillabat.

In Consultatione reserebat nobis Io. Dom. Sala Patavinus vidisse se Mesenterium cum intestinis tenuibus omnibus in scrotum delapsum , ab domenque alterum prae se tulisse, qua mole compresso vesicae collo, urinaeque impedito transiitu necessitatem moriendi aegro esse accitam.

325쪽

Americani Analom .

Monstrum porcinum in Insula de Bouro Indiae Orientalis, triginta leucis ab Ana inavagatur, quod incolae Baby Roussa vocant. Caput Porci habet, quatuor dentibus exertis longioribus & incurvis, cornu arietino similibus,quorum duo ex maxilla inferiore prodeunt, utrinque unuS, duo vero ex superiore maxilla carnem rostri por cini perforantes. Reliqui dentes maxillares suo ordine dispositi ut in aliis porcis. Animal hoc corpore tenus odoratori canismile, & setae pilos canis venatici referunt, colore cristo murino, pedes

caprini. A nullo hactenus , quod sciam, descriptum esto animal, cujas cranium quatuor dentibus exertis consplauum in Musaeo Augustissimo RG gis nostri visitur. Notandum hic in maxilla superiore duas esse apophyses singulares ex ipso cra nio extantes, quibus ut alveolis dentes hi infiguntur. Iconem animalis in Insula Java Novae Bataviae I. Jan. 163O. depictam, & cranii quod bis Halaiae vidi,Naturae Studio rum in gratiam ad dendam existimavi. Lubet hic addere Anatomen Americani Porci, quem Brasilienses vocant T acu Caalgoaru, a Murcgravio descripti depictique , I 637. mense Januario a Falcoburgio institutam. Porcus iste sta

tura

326쪽

tura parva est, setae longiores quam pro corporis proportione, nigrae,hinc inde maculis candidis distinctae. In dorsi externi medietate,sive super spinam dorsi prope vertebras lumbares, mamma est, cujus

327쪽

3po THoΜAE BARTHOLINI cujus circumferentiam aureus ducatus metiebatur, quam porcellis lactandis destinatam esse ex glandulis substratis judicabat, in eas enim venae variae, eaeque satis magnae inseruntur. Papillarum in sumine nullum usum credebat, nulla enim glandula subjicitur, nec vasa sanguinea comparent pro lacte generando suffcientia. Sed mammam in dorso pro umbilico habet Io. de Laet An- not. ad c. 7. lib. 7. Marcgravit, ex quo saepe obseditavit domi suae humorem aliquem prodire lacti haud absimilem. Nam cum diligenter inqui siverit ab iis qui in Brasilia dudum vixerunt, an catulos suos illa parte aleret, negarunt omnes, &sugendum pr*bere papillis quas sub ventre habet, affrmarunt. Hepar nullo ligamento suspe forio continetur, per membranam solam vertebris junctum. Caret fellis vesicula. Lien palmas

duas aequat transversas, vix digitum minimum crassus membranae adiposte annexus. Ventricu

Ius duas hahet appendices, velut cornua, alteram in superiore, alteram in infima ejus parte. Intestina terivia ad latus dextrum loco superiore protru sa, ad sinistrum Crassa inferiore loco collocata. Longa omnia sq. pedes Geometricos . Cor adlaphragmate distat palmam transversam unam. Pulmones in septem iobos distributi, quorum in utroque latere tres siti, septimus vero circa cordis mucronem positus, tanquam utrique parti

328쪽

SExcentarum aerumnarum mulieri author est uterus. Una suffocatio uterina pro sexcentis sufficeret, qua intercepto subinde spiritu, mortuis smillimae jacent seminae. Vidi saepe, & sequioris sexus miseram condicionem deflevi, quae inquilini hostis insidiis totiens exponitur. Natura tamen huic infelicitati succurrit, ab arte Medicorum provocata. Lachrymas in ipso paroxysmo obo tas, suffocatione nihil remittente , quidam observarunt. Sed lacrymis fusis solutum paroxysmum, necdum legere me memini. Sunt tamen in urbe nostra honestissimae feminae, quibus id solenne,ubertim lacrymas profundere,a suffocatione hysterica excitatis. V apor enim ad diaphragma,& caput ipsum ex utero elevatus, respirationem laedens resensus turbans, robore naturae, luto paroXysmos in aquam resolvitur, & cerebri motu irritato per oculos exprimitur. Ne mihi soli credatur, crisin hanc Naturae aliorum experientiis firmabo. Nobilissimam Matronam Holsatam Icurae subjectam habuit D. Moth ,saepe laudatus, quae cum siepissime graviter hysterica passioneVexaretur, nullis remediis sive externis, ut frietio nibus, ligaturis, cucurbitulis cum multa flamma sine scarificatione ; sive internis uti odoribuS,gra

veolentibus, aquis hystericis & aliis a paroxysm

329쪽

3o1 THOMAE BARTHOLINI excitari potuit, nisi sua sponte persistente adhue paroxysmo in copiosissimas solveretur lacrymas, quibus paroxysmus paulatim imminuebatur, tandemque plane cessavit.

Simile exemplum Halaiae nuper suppeditavit Virgo quaedam Nobilissima, quae eodem modo acerbissimis tape hystericis insultibus exagitata fuit ; cui ut in principio & odores graveolentes naribus admoti, & aquae hystericae exhibitae, nec non frictiones & pilorum in pudendis vel licationes, inprimis autem majoris digiti pedis dolorifica compressio valde profuere;ita graviore reddito deinde paroxysmo nihil istis effectum est,

sed tanquam mortua per tres fere horae quadra tes decubuit. Tandem,cum pulsum semper adhuc constantem,sed debilem deprehenderetD.Mothius,

fascia valida digitum lata medium femur dextrum firmissime constringere jussit, ad cujus liga

turae doloriscam injectionem corporis levis quae dam per intervalla commotio visa, at paroxysmo nihilominus obstinate perseverante. Sed relicta

in loco dicto fascia, post: horae quadrantem spiritus liberior ferri observatus, deinde lacrymae per genas stillare vita, & statim caput, pectus & bra

chia elevans exclamavit magna adstantium admiratione : Vae miserae mihi, crus meum amisi. Audita voce querula sed rediviva, fasciam solvit laxatque, & exinde talium par Ismorum expers

senam jam vitam degit.

330쪽

tome publica Iuvencula. AD persectam humani corporis cognitionem

nemo uno saltu facile perveniet. Iteranda erit diligentia & centies resumenda. Qua mente ego animatus, qui publicam utilitatem valetudini& occupationibus aliis praeferre soleo, cadaver feminae juvenculae a Magistratu perbenigno im petratum ante instantes Nativitatis serias publiccin Decembri 1633. anni ad exitum properantis, in usum Auditorum Spectatorumque dissecui&demonstravi. Conscia fuerat juvencula haec annorum 16. infantis a patre occisi , hinc convicta, capite silentii poenas luit. Caput truncatum terquaterque subsultavit a spirituum reliquiis in sano corpore & juvenili. Cadaver sanum per omniae& elegantissimum, pinguedine larga flavescente aequaliter per totum abdomen, & thoracem, Marius dispersa instar involucri calidi. In recto musculo nulla vasorum mammariorum & Epigastricorum unio, quanquam recens esset a partu, vix

que a puerperio hebdomades sex effuxissent. Ar teriae spermaticae & vente dextrae a truncis ut dE sinistrae. Emulgens vena dextra duplex, superior

una loco consueto major , inferior altera minor. Pelvis ureterum extra renes conspicua, amplum

saccum prae se ferebat. Capsula atrabitaria dextra, non reni incumbebat inter adiposam tunicam, ut