Historiarum anatomicarum centuria I et II, III, IV

461쪽

esse tumores δί dolores in variolis, quae pueros necabant corruptis solidis partibus. Itaq;in eam itum esse sententiam,ut Emplastrum Vigonis lcum Mercurio applicaretur, aliis litum levem lex hydrargyro feri,idq; remedii mirum in mo- ldum profecisse .Eodem cingulo integrae sanitati restituit idem Empiricus rusticus Generosissimu Virum Georgium Rosecrotalum, im ex male curata fractura pedis per plusculos annos in tolerabiles dolores expertus fuerat, & inVetergeta ulcuscula in parte affecta od si aliud in vita nihil praeclari gessit Rusticus,in eo tamen laudem & acclamationem omnium bonorum me Tuit,quod tantumVirum omnibus dilectum neminiq;molestum, florem nobilitatis & Musarudelicium , consuetis torminibus subtraxerit. Mercurius vero huic aegro obesse non potuit, quia multis Medicorum remediis propriaq; re' rum Medicarum pericla,ita purgatum praepara tumq; fuerat corpus, ut praeter salivatione nul- Ium incommodu ex usu hujus cinguli senserit. lMercurii cingulum alii ita conficiunt.Mercuriu lsaliva aut saevo extinctum albumine ovi eΣci- l

guli modum consuunt. N oster vero Mercurium lcu oleo juniperino subigit & in massa compingit,corioq; in cinguli forma refecto illinit, quo mediu corpus conitringit,comendato;ad omne affectuS malignos, cancros,ulcera mali moris ecantiqua tac. Ita audace s saepe tortuna juvat. l

462쪽

Ρ Erraram observationem ex Anatome Ern stae Nassovici Comitis filiae annum ViX egressae, nuper per literas mihi transmisit Vir Clarissimus D. Iob. Daniel Hoblius Archiater Darmstadianus meritissimus, quam hic publico non invidebo: Hujus Parentes Illustrissimi a 3. Juni, i s. per literas Wistadio conquerebantur,quod nudius tertius filiola euiarca, florida& bene habens, enormi di arrhaea correpta fuerit , altero die aliqua exparte sopita, sequenti

Vero cum vomitibus recurrente largius. Adve'ctus et q. Junii deprehendit duritiem in dextro hypochondrio, calorem totius p. n. sitim, per Vigilias, capitis dolores, alvi excrementa alba, Virium prostrationem, quibus 26. Junij sup*ΘVeniens Epilepsia finem vitae impos iit. Post obitum tota dorsi regio fuit nigra a nucha ad finem spinae dorsi. Ventriculus vero in sinistra parte nigricans & quasi putrefactus , viridi humore refertus: Hepar scirrhosum decem unciarum-Vesicula bilis grandior, & nigra bile inflara.In t*stinum rectum quoque nigricans. Renes un Ciarum quatuor, bene dispositi &sani, ut Mipsumque Cor unciae unius 8c diamidiae. Cerebrum vero librarum quinquς ς.

463쪽

T uo Μ E B Α RT HOL I NIpiosa aqua circum fusum erat, aderant ipsi pustulae aqua plenae. Parentes defunctae venenum fuisse propinatum suscipabantur, quibus manum nondum dare potuit, cum Cordis constitutio repertasterit integra. Nec vidit cur decedendum sta causis manifestis & cognitis ad obscuras & dubias. Suffciens enim videtur scimrhus hepatis ad virium debilitatem,bilis quoq;

copia in xentriculo retenta & coacervata ad e ulcerationem & exstinctionem calidi nativi,atque exsiccationem humesis radicatis. 1psa symptomata indicabant praesentiam bilis & mo tionem ejus, quae tanto deterior, quanto magis recedit a naturali colore,uti fuit reperta prasina, aeruginosa,'dc ahra: Cujus exhalationes & v pores conVulsiones, phlogoses & alia procur runt. Sententiam rogatus a Cl. Viro,existimavi malignae febris fusise symptomata: Ideam enim morbi quarto die ad exitium p: operantis id indicare , es quod fere in malignis febribus ventriculusi; intestina , dcc.'obterventur laesa & inflammata. sicut variij exemplis alibi: demon stravi. Orta autem febris a bile, eaq; a naturali statu declinante, propter hepatis scirrhum sine

dubio connatum, quo stranseolatorium ejus

munus fuit interceptum. Epilepsam verba bile suscitari: Averrhoes comprobat , & a maligna Vernenataque qualitate Fernelius. Frequens innὸ id

symptoma febribus malignis . praesertim in re

nere aetate. Hi-

464쪽

Anatome Hydropici

NEpos Georgii Illustrisianai Hassae Principis

Hydrope ai Aunis vix annum natus decessita In examine vileertini Cl. Hortitus antea laudatus sequentia notavit,sicut ad me amica ma nu perscripsit. Cutis circa regionem ventriculi, umbilici.& inguinum , maculis atro purpureis

instar ecchymomatum picta erat Embdomine per sectioitem umbili ci leniter factam , humoresserosi, biliosi , lutescentes & foetidi instar aquae per canaliculum ductae ad libras medicin IesXWprosiliebant . Quibus subductis & aperto abdOmine Omentum penitus putrefactum notabatur, intestina cum ventriculo aliquo modo inflata, PancreaSyeris ita consumptum , ut ejus nullum fere vestigium animadvertere liceret.Venae Meseraicae glutinosa materia refertae. Lien monstrosus tribus appendicibus instructus, sinistroque Reniaretissime annatus , ut sine secti ne digitis avelli non posset. Renes ipsi satis grandes. Me par sanguineo colore suo amisi, cineritiumsere, ει qualis in cocto alias notatur, habebat,incisumque copiosum serum, & copiosius quam Lien stillabat. In Hepate autem & Liene foveae aqua pl*nae a pparebant. Bilis in vesicula aureo colore Coruscabat. Pericardium Hiisdem coloris & M-H toris

465쪽

ar THoΜA BARTHOL 1NItoris aqua distentum erat, cui cor innatabat. Ipsum Cor plane exsuccum ne guttulam quidem sanguinis intra se ccotinebat, quod in aliis etiam observabaturi Nusquam enim sanguis notari po-

terat etiam in venae cavae arteriae magnae inci-

sione: Sed tantum aqga lotur, carnis non absimilis. Pulmones flaccidi una parte pus

Febris in ne Nonagenam.

AUreum dici uni est Criij sureliani L 1. Acut. aegritudine siemper magis ascit, quod a natura plurimum recesserit. Lo spectat & oraculum

sect. a. Aph. 3 .minu Saegrotare pe- . xiculcise , quorum aetati familiaris morbus est . Magnam certe causarum vim indicantisti morbi, qui in contrarium temperamentum incidunt, ut febris calida in aetate senili per se frigida . Si tarmen aetas grandaeva nativo robore se defendat, nonnunquam vim rerum naturae adversarum flurdit. Ita Avus meus maternus D Thomas Fin rigi emeritus Academiae nostrae senior, annum agenβtertium supra nonagesimum ad actiones o animar. Ies naturalesque praeter artatis privilegium promp tus & eX peditus restate calida Anni 161 3 An se 2brem Tertianam intermittentem felici eventu

466쪽

His T. CENT. I 11. xij

ex capite catarrhoso febrilis materia motus principium faceres. Naturae autem in senili corpore tantum fuit robur, ut quotidie alvus aliquoties lubrica, alias satis contumax & adstricta, secesserit sive expultricis benelicio, sive irritantis bilis in febre abundantis excoetione. Toto morbi decursu somnus facillis frequensque, a quo multum sublevatus senex , tandemque sudore spontane' soluta febris Interea & calculus praeter exspectationem cum lotio prodi jt pisi ma gnitudine in .

aequalis, cujus per universam vitam nullum unquam indicium observaverat . Exinde saniis sal V usque Venerandus senex superstes vixit, ad annum 3616. quo febre iterum correptus prostratis viribus & aucto catarrho suffocativo, aetatis

Dissecabatur me praesentein No comiOLeM

densi corpus vetulae Annos 7O. natae, quam aqua inter cutem jugulaverat. Magna copia aquὸ Bavescentis ex abdomine intra peritonaeum Herscta est, Hepar non tam putridum, sicut alias no latum,neque scirrhosum,sed parenchymate flaccido . Lien a nat urali quoque non multum recesserat, minor tamen , forsan aetate contractus.

467쪽

ΤΗΟΜIE BARTHOLINI Omentum sere consumptum . Existimabat igitur sector Chirurgus, praesentibus D. Screntis no- lbisque Hydropem istum ob defectum potius na tivi caloris in corpore senili inductum, quam alaesione vel hepatis vel aienis vel aliorum visce- l

Messui fracturae salutaris .

FRacturis omnibus affluxus sanguinis & ichoris permolestus solet accidere, qui & partem

in tumorem elevat & ossis consolidationem impedit. Inprimis fracturis id evenit prope articulos, qui & suum nativum/ ichorem libenter subministrant & ex toto corpore refundunt attractum. Vnde periculose sunt fracturae ossium articulis vicinae, & sanitatem diutius protrahunt, sepeque obrutae copia humiditatum extinctoque calore circa articulos exili , sphacelum ψm ca Ttemve & gangraenam minantur, nisi alio divertatur evacueturque actuens materia sive Medici consilio sive Naturae providentia. Natura ips quid hic subinde moliatur , exemplo luculento iblustrabo. Vir Religiosissimus& quavis sanitatς dignissimus, D. Iob. Suavingius, Selandis visicoptii, propre urbem nostram rheda vectus,eandem sal tu egressurus pedem dextrum ad terram fortiui

illidens fregit per transversum utrumque pedi

468쪽

os tibiam fibulamque prope articulum circa malia leolum, perrorataque cute in malleolo interno ingens vulnus a tibia exeunte inflictum, ut miratus sim, ob viciniam articuli fra sturam potius, qMam luxationem sequutam. PericuIosissima fi ctura statim per Chirurgum nostrum Sis1um deligata, ossibus fractis repositis, & applicatis quae& ossa arcte suo loco continerent & supervenientia symptomata sepedirent. Fenestrat ve, id fasciae & splenia facta, ut siepius vulnus detergi& curari posset, immoto pede sibique relictis

fasciis & spleniis ad maturiorem ossis consolidationem. Nulla insequuta alia symptomata pro ter summam costantis aegri quietem & dolorum

patientem animum vere masculum,nisi quod co-

pioso ichore madens vulnus infecerit fascias, ut stepius solutis fasciis & spleniis commovere pedem fuerit necesse, difficiliusque eadem deligatio successerit propter articuli viciniam ,-qui Vincula dissicilius arcta admisit. Dum ter quaterος inter spem metumque anxij deligationibus 9udemus, ossiumque Dactorum dissocationem Mincurvi pedis stum metuimus, & impedimenta

curationis ex assiuxuichoris copiosi detestamur, ecce Nλtura per μελά- quarto decimo Qxacto die a vulnere divertit materiam vulneri ossibus que obsuturam. Apostema enim circa spinam ti biae infra genu exortum, latiusinfria angusto ca

469쪽

ima parte, maturationis signis comparentibus,calpello apertum, puris sanguinei ingens effuxit 'opia, cottidieque ad plures hebdomadas pro- leessit. Didum vero factum vulnus fracturae exsiccari visum , nec ichoris vel tantillum fundere, lunde rarioxibus ligaturis quietiora ossa citius percallum solidata , & inducta vul neri cicatrix. Apollem a denique postquam satis & sanguinis & puris profudisset, sensim canale secundum spime longitudinem, concidente & curato, prorsus persanatum fuit.

pes abscissus

s Criba rusticanus cum anno praeterito Norvva'giam silvis asperrimisq*e xollibus & monti bus horridam equo circumiret , procul Bergi

lapsu graviore fractura in tibiae sinistrη passus , dolores sensit gravissim s. Vicini Rustici hominem miserum suo hospitio exceperunt, & pedem fractum sine extensione instrumegio ligneo ex cavato firmiter incluserunt, summaque cym dili gentia oleo ex cinerηbus quod ipsi rustici parant inunxerunt . Hunc in modum lecto assivos intes rusticQS annum complevit, vanisque illorum pG licitationibus delusus, tandem rogatu fratris sui maxima cum dissicultate ex septentrione Berga.

470쪽

IIIS T. Heras Messicus eruditus,anaicus meus, qui haec ad me transmisiit , deprehendit os tibiae eum fibula

esse fractum quinque digitorum latitudine Uupra

malleolum,ita ut pars tibiae inferior fractae cum parte superiori calloia latus firmissime e nexa fuerit latitudine trium digitorum , fibula auterii fracta inferior nusquamsrmata in musculis obem raret, ut moto pede exa cte sentiri posset.Ob callum firmiorem, exteissionem nultim fieri pξω-

dixit, at rogatu amicorum maVit, quo utrumque os in diversa trahebatur, sed frustraneo conatu, cum cutis sola eb usque ex

tenderetur ut jam disrumpi videretur , illa praesertim in parte, cui extuserantia ossissiperiotis

fracti adnectebatur Ideoq; & hoc in ideo & alibu

ulnus metuendum esse adstantibus monstravi jussitque ut Chirurgi instrumentum remitterent, quia nec aeger amplius perferre posset .Hhilarn-matio statim oborta, cu1 sedandae externa appli cabantur , & ad doloris mitigationem interna propinabantur. Igitur abscissionem pedis silasit Treublems, ut ad oficium e lecto redaret . 'Se b. ger acerbius credens mutilari quam' intingui, maluit, Persuasius quorundam agyrdarum bla

ditiis, ut instar ossis fracti jamque in suum socum repositi Prs deligarhtur fortioribus adstingenti bu atq; Emplastro calagmatico, quod absque uti rattane aut consensu Medici, approbarunt Ch rν, unde dolores fere intolerabiles cum. tu'