장음표시 사용
131쪽
dit, aut plagam dilatare. Consueuit autem Hippocrates ubi cataplasma repi x dicit inanieta etiam vitare quod in loco adducto de fracturis videmus & ubi linamento utitur, cataplasma quoque adhibere, quod paulo infra demonstratabit: idque ea ae causa, quia quum eataplasma stiperantur vi iam Aictum est)fere pus mouetur, atque idcirco plagam seruare apertam conuenit,ut id eua dat. & pi opterea,quum adhibetur eataplasma imponendum non est oris plagae ne puris exitum prohibeat sess ut alibi dixit)rartibus, ius iuxta sunt. Co-tra pleriq; ex nostri taeeuli chirurgicies, non modo aliis vulneribus sed iis etia, quae in capite sunt osse nudato siue insammatio vel collisoni ass vulnus acce dat sine nihil talo sit,sanguine suppresso perpetuo primis diebus cataplasmate i oviuntur quod vitellum oui habet & ies nam terebintina ex rosa 3iluta, aeque animaduertiit eiusmodi mixtura ulcus diutinum ae sordidit reddi subiectumos,ubi nudatu est corrumpi,& essediti praestari eontrarium illi, que re possit latequum qua in ea mixtura sunt uniuersa eius habitus stat,ut illinantur emia plustiea a Galeno aieuntus &quum laxandi etiam vim habeant pus mouet, putrefaciunt & corrumpunt. quia quod de ipsa resina ab Hippocrate in libro de articulis ubi v leus est expellitur' quoa s eiusmodi medicina uteretur, cum
inflammatio vel collisum vulneri ad j eitur neque ips vulneri ut faciunt) sed
proximis partibus ipsim imponerent, venia digni essent. Mitto linamenta quibus ubique plagam infarciunt,adeo ut ex minima ingentem ipsam cis ci- , oant. Quid opuq est verbi, nihil sere obseruant ex ij quae Hippocrates n5 via tantum, sed ratione quoque si eius praecepit. AT neque adstringere etiam couenit capitis ulcus niti fuerit in fronte, aut in parte quae sine pilis si aut ad superi ista atque oculum ulcera enim his, locis cataplasmata magis & vincula requirunt, quam alia capitis parte. Siqui
- dem reliquum caput fronte uniuersam continet: vicera autem ubicunque sue x, rint ob sanguinis cursum ex iis,quae continent insammantur, intumentque. Capitis ulcera,non modo cataplasmata ea vincula etiam relictui. causam
quamobrem hoc accidat partim hac oratione docemur partim in libro de of scina mea et ubi fasciarum duplicem usum proposuit:nam aut ipse per se ali- 3 oquia effetunt aut effcientia nimirum messicamentum tenent. anter ea prassi dia quae per se fasciae asserunt i l non postremum est,quod, lux di lucta sunt, in vitiun cogut quamobrem utilissime iniiciuntur, quum amplior plaga glu.tinanda est id item quod ab insummatione defendunt,materiam,quae aliun
ae ita affectam sedem conssuat reprimentes,& eam, quae iam recepta est, e&pellentes . ad quem usum excogitata est iunctura illa adeo celebri membro rum facturas accommodata haec dari ait capite nequit ob eius ligurana quuin
non habeat partes superiores & continetes sicuti membra, brachia scilicet &crura. Quamobrem sectio ossis neeesiaria fuit quema Amodum supra Galeno auctore demostrauimus)vt quod in cerebri membrana colligitur extrahatur. ηοAδ hare cum patefacto osse glutinari vulnus nequeat,non opus est fascia; quae ligustas ora; coniungat Illae autu fasciae, quae a j contini da medicamenta superdantur, in capite necessarie non sunt,ubi simpliciter vulneratu est cum ea taplasmata ut dictum est) non conueniant. quare neutrum fasciarum genus capiti accommodatur: ae eo tamen hac loquitur, quod continendi causa initiacitur, quum de cataplasmate & vinculo simul tractet. Inquit ergo neque αδ-ntingere etiam conuenit capitis ruscus in alio cosice non legitur alistrangere,
132쪽
, sed alligare,quoa idem sibi vult: saepe enim cosueuit unum pro altero motua. ri. varia autem vineusa ex linteis scissis,vel ex fasciis glomeratis quae Galenti,& antiquiores ad caput in libris de fasciis tra liderunt, ad id sere spectant, ut capiti imposita medicamenta contineant quae insummationis vel collisi enus superdatur ad quem usum admouentor ab Hippocrate quum plaga in capite a chirurgico secatur, vi proximis verbis docebit. 1gitur, ubi simpleY vleus sit osse nuaato, nee me3ieus debeat scalpello plaga dilatare, nee aliud victri ad
sectatur,vincire non oportet. Excipit autem eas partes, quae magis aDsammatationi patent huiusmo si est frons, qua videtur diuidere in cluas partes in eum io quae caret pilis, & eam quae esu ad supercilia atque oculos. utraque sutem acifrontem pertinet quihias locis vinculum non repugiar, cum eo teneantur me dieamenta,quae insammationi aptantur ipse etiam adscribit causam cur vin culum & eataplastia tantum ad frontem, & non ad alias partes cap1ris pertineant. quoniam inquit reliquum caput frontem uniuersam colitici, id quod continer,materiam transmittit,& in animationem concitat in eo quod con tinetur, ubicunque ulcus suerit. in membris enim inferiora superioribus continentur,& ab illis materiam recipiunt in capite frons respondet inferioribus membrorum partibus, reliquum caput superioribus, atque hoc frontem con ianet,quum prominens ab eo dependeat quas inferior pars a superiori & ia Lo circo humores recipiat a teli itio capite transmissos. Huc accedit quoa magis carnosa est,atque ideo magis inflammationi obnoxia ob materiam quam co piosus admittit itaq; no alienum esst cataplasma, ut, quum haec pars infama
tur, lenire golorem possit, & si quid relictuin in ea suerit digerere aut conco quere. Recte itaque cataplasmatis causa vinculum quoque adhibetur,quod a lioquin omittenssum esset: in libro enim se viceribus memoriae prosi iit pia .gam quae cataplasmate non eget vinculum quoq; non requirere, quo scilicet, medicamentum reneatur. Sed quum in fronte periculum insummationis in stet & ea de causa detur cataplasma & vinctilum quo teneatur, videtur etiam
posse obuolui vinculum, quod repellat si eiu si in fra Ctorix cum ulcere quod
3o tamen vi opinor)aliter se habuit iii membris enim a leo continetur partes in
seriores superio cibus vi prompte ab illi materiam recipiant,possitque eadem rursus ab inferioribues ad superiora trasmitti citra novanu in fronte licet con tineatur a reliquo eapite, de materiam inde transsus in admittat, non licet ae que canaem repellere, ne ad cerebrum deducta graues in lammationes asserat cum periculo mortis. Quoci rca Hippocrates,tameis; pi capiat ut cataplasmatata & vincula au frontem a si beatur,vς cauerat ne a sis viceribus capitis im ponerentur, nullam vini mentionem facit, quod suprὶ eiecerat, quum s ut di ximus non existente insammationis suspieione repelle dum non ellet. Cona probantiar haec per caritiae Calenues tradidit in quinto de ratione curandi, ubido pugnans contra sanguini; guxum ex naribus non audet fronti repellentia stiperin lucere,ne cerebrum laedat sed auertentibus nititur. lai fronte ergo qua .
uis insanimationi pateat nihil de vino loquitur, ut qui repellendum esse non
censeat sed solum cataplasmate & lenientibus utendum te vinculum super sangum quo teneantur. Ex his etiam intella gere postumus, quantum nostri temporis chirurgici a ratione de a praeceptis Hippocratic recedat, quidni non solum in fronte; sed in capite uniuerso, vincula adhibent quandoqui em &cataplasmata vi supra demonstrauimus) atque ubi fastiae opportunae sunt ad
133쪽
megicamenta eontinenaa,eas adstringunt, quoa insanimationi maxime est i inimicum, ut ab Hippoerate in libro Ae si acturies, & de ossicina mediei stoeetamur,& infra etiam, tuum couet ne caro inflammetur & comprimatur: praeteri me aAeo crassas & toties obuolutas ipsas iniiciunt ut ubi nulla sit,insainina tionem excitent sess nimis longe laberet, si lingulos eorum errores in fascia-ao persequi velim. Ad Hippocratem igitur reuertar qui quod in siae verti
mus finitaniantur in tumentque graece scripsit his verbis Φλ α ti,M rari iΑ- .mis, quibus vocabulis notat insammationem cum tumore. nam quaedam insanamatio tumore caret: sea Mos δὲ apti l Hippocratem ligniscat insana mationem omnem, & tihmi similiter omnem tumorem : haec duo vocabula iosmul iuncta infamationem notant, eam scilicet cur tumor accedit. possumus
etiam si magis placet, suo accipere per se, insammationem cum materia, &tumorem sine instaminatione cuiuscunque generis fuerit. quod tamen sit de sanguine priorem op1nionem inagis comprobat,ut unum luec duci vocabula exprimant, nempe insanimationem cum tumore: squidem huius causa essi anguis ge quo loquitur Isrum nec quae in fronte sunt,per totu tepus cataplasmate nutriri debent, .. V seg quum infamatio ac tumor cessat, tunc a linametis vinculo & catapla .. sinate adhibenssis desistendu est In csteris aute capitis partibus nec linamen tis,nec cataplasmate vienati,neq; allaga dum nas scalpelli opera necessaria sit. Losi cataplasma & vinculum insummationis cauca adhibetur, iure, ubi haeceonquiescit, nihil ultra expedit cataplasma in diicere citque alligare repetit au tem quod iam fictum est, in caeter partibus copitis nec cataplasma nec vin cuium conuenire cataplasma quidem,qui iti non ita insummetur: vincultim quum,& eos nequeat ab itissammatione tueri, & non opus sit cataplasma co tinere. Quod si ad plagae sectionem venianuis tunc opus erit cataplasmate, linamento vinculo. Non addit vinum quia in reliquo capite ea summouere
propositum est,quae fronti igonea posuit in qua cum nullam vini mentionem faeiat non necesse habet ille illus expellere sati enim fuit supra disiil vlee
ra capitis neque vino etiam maclefacienda esse. Quod vero ait aut certe quam 3 ominimum accipienduin ea: in eo easti ubi sit insummationiη suspicio, quem admo lum ubi medicus utitur opera scalpelli Quando autem secari plaga debeat )pse proximi verbis sub13ciet: quam vero curationem admoueat, quum caroplasmate non via tua hic praeteriit scis,qui in produci carnem nudato osteconueniat nulla magis aptantur,quam siccantia Sproprie arida medicamenta,quae supra cephas ea nuncupari diximus. Postulant autem seu ellum ulcera capitis ac frontis quum os ntidatum eis & Verisimile fit suisse a telo violatii Ipsa vero breuiora sunt atque angia , itiora, tuam ut perspici patiantur num quid mali os sub telo senserit & e uinis modi sit,& qitantuni quatum item carnis colli sim siti contra etia num o sub o. telo inuiolatum seruetur,nihilq; laesum si quidque opus in curatione sit, tam - quod ad carnas,quam quod ad ossis vatatim pertinet. haec itaq; ulcera seulpelliis usum requirunt Quoci s nudato os e vulnera intus caua sint,abunde incidere id cauum transuersum conuenit qua non facile medicamentum, quo Icunque , id fuerit admittit.ulcera insuper in orbem atq; admodum imus caua, scapelli
.. quoque operam postulant.orbis enim duabus lineis incidedus est in toti iti)- danem hominis atque ulcus longum efficiendum. proponit
134쪽
i Proponit itia genera ulcerum quae in fronte & capite scalpellum requirin, primum ubi os nudatum conspicitur probabileque es 3ςsum fuisse a telo, neque plaga his quatum satis es ad intuedum vitii genti; mossum & curationem: in hoc enim casu amplianda est. qua ratione autem hoc agendum sit,insequentibus demostrabit. Alterii gentis est quum vleus intus valde cauum est ita, ut latius pateat,quam extra, neque possit ea medicamenta recipere quibus nutrienati est atque hoc similiter incidi debet sealpello tiansuersa linea Θucta, qua parte me3icamentum non admittitur. Quod autem assait Inudato os dubitandi eausa est,quum etiam non nudato cauum ulcus aperiensum si anio eo hoc adjecit quia sollim illa capitis vulnera hic persequitur ubi os ni atum est caetera enim vi supra ostendimus non aliam curationem postulant quam reliqua vulnera atque idcirco ab Hippocrate omittuntur vi,qui satis esto evi simet quae de illis tractauit in opere fle ulceribus. Tertium genus ponat ulce ra, quae in orbem sunt & caua, quar ut in libro quoque de rulceribus tradidit
secare etiam oportet,se vi cluae sineς seapello tueantur in longitudinem ho minis altera nimirum a superiori parte orbis ab inferiori altera quo pacto vi cus longum reddetur:eίque set ut medicam ta facilius admittat, de carne citius impleaturiplaga enim, stiae in orbem est,quum non habeat angulo, unde caro increscat diuturniori tempore impletur. Sed,Vtinam chirurgi nunc & in, o tribus propositis casibus perpetuo plaga secarent,quoa non faciunt & in nullo alio prater ho; scalpelli opera uterentur, neque inconsiderate plagam ampliarent quum primum ad aegrotantem accessunt,ut intueantur ossis noxam, quae vel satis patet,vel nulla eis quum os nudatum non sit si eaput incidendum sit, caeterae partes eius tuto inciduntur, lepus & re .. V gio superior iuxta venam, luc per tempora sertur,hic inquam socii scal - .. pello attingi non aebet eum enim qui incisus sueri neruorum distentio pre .. hetidiit ac si tempus futurum inelai tur dextrum nemorum distentione oc-- cupatur si destrum nerui distenduntur in sinistro Caro & cutis qua tegitur caput ubique tuto secatur, praeterquam in tepore 3 o regione, ius supra est,per quam vena procedit: nam in caeteris partibus ca pilis nihil est quod periculose incidatur, per tempυς & superiorem regionem tendit vena grandior cuius nunc meminit, L quam supra etiam dixit tempus esse imbeeislitis cum vena etiam arteria simul fertur, quam iuxta vereru consuetudinem sub venae nune voeabulo eomplectitur. Eiusmodi igitur vena in causa est,cur tepus periculose vulneretur,ut superitis prodidit, ubi aliam quo que causam adiecit videlicet maxillae motum, quae cum capite iuxta tempus committiturrilligatur enim musculis qui a temporibus ori utur. quare periculum est ne ubi ea regio secatur neruorum distentio si aperueniat. eadem nunc ratione anouetur quum edicit,ne ad tempus es regionein quae supra est scal- o pellus adhibeatur: liquidem neruorum distentio sequeretur, violatis ea parte musculis,quos ita opere de articulis , homo ete a temporibus suinci pallat musculi enim, Di maesillam mouent dum os clauditui a temporibus nascuntur: hi ergo si incidantur,neruorum distentionem asserunt. Vbi a te sinistra pars secatur, dextra neruorum aistentione tenetur, contra ubi dextra; sinistrae id malum accidat.nam,si praecidantur musculi,qui maxillam ab una parte cone Ehebant, nequeunt amplaus prohibere, quo minus musculi alterius partis ad suum initium contrahantur,quae proprie natura est omnium musculorum. hi
135쪽
enim ante a maxilla tenebantur,quar musculis alteriti partis illigabatur, qui ibus praecisis, quum non aeque contineatur, non aeque potest contrariae partis musculos continere:merito ergo contrahutut simile quid aecidit ubi maviliala ab una parte prolabitur in quo casu eam seni dixit versus integram partem, quum ab hue musculi contrahatur. Multa quoque scribit in opere de artieulis hoc modo germana esse, quod ad neruorum At musculoru exiesionem perti ne ita ut quiim una pars loegitur,ctuaria sipe aspiciatur. Attingere ergo seat pello tempus non couenit, nec regionem quae iuxta est. qua loquidem vulnus lethale est propter musculos qui nerui; cerebro proximis cotinentur, atq; vh
dextra pars secetur,contractio apparet in sinistra, quod ut ostensum ess) aliis , o
quoque euenit quae germana sunt in rpore.
I Rgo; quum nudati Oissis causa plaga in eapite secatur, ut appareat laesum
.. C nec ne a telo fuerit,eatenus incidi debet, quatenus opus este videbitur o- portet autem ubi secatur, giducere ab osse carnem, quae inebranae dc ossi iuniacta est Aeinde ulcus uniuersum linametis implere,quae in posterum diem mi -
nimo labore ipsum apertum exli1beant. Ibi autem linamenta datur quamdiu .. adhibentur imponendum es cataplasma ex polenta tenuissimarius ex acetoo subacta incoquatur &maxime glutinosa fiat. Tre; causas posuit,ob quas secari plagae in eapite debet prima est quum os
nudatum est ut in conspectu venia quid mali senserit, de que curatio necessa - 1 oi ia sit altera, tuum vicias cauum: tertia quum in orbem est. de duabus postre mis, abun te supra tractauit, nunc ad primam reuertitur, docens; quid obser Dandum si dum vicus inciditur ut nudatum os liceat intueri prim igitur de modo sectionis agit praeeipitq; vi incidamu quantum satis elle vigeatur, ad os scilicet inspiciendum de euracium. De sectionis ligura nullam mentionem Acir,ex alijs tamen idoneis auctoribus colligitur ita sere secati clam esse plaga vi tota.X.literae smilitudine reserat se,ut una sit linea ipsus plagae altera qua scalpello et iturgi eu ducit.antea vero radenssu caput esse clarius est quam ut dignum sit, quod ab Hippocrate se batur. In sectione autem caro,quae, cum osse de membrana connectitur ab osse aiducenaa atque erigetissa est: at non 3 omosso carnem sed de membranam quae caluariam tegit ab osse diduci debere manifestu est quandoquide ulcus ea de causa inciditur ut ox appareat sed quiseri potest,ut appareat nisi membrana quoque detrahatur Carnis autem voeabulo Uippocrates de cutem significat,& membrana, quae os complectitur: hane inquit iras iunctam esse de membranae illi videlicet quae sub caluaria cerebrum legit.ligamentis enim, ius persuturas transeunt vi supra dictum est)altera cum altera connectitur. hoc ficto vicus uniuersum linamentis impleti sum, quae ut Galenus in seeudo de ossicina medici testatur plaga ficile apertam seruant in posserti aiem praeterquam quod sanguinem sistunt. 1am vero, dum linamenta dantur cataplasma superiridiacensum est ut leniat & insana omationem arceat. in prioribus aute cataplasma eicci quoniam de plagu sim plici loquebatur,in qua non ita erat instimationis suspicio nec vehemens dotalom atque idcirco carnem producentibus de cephalicis ADtaxat opus erat,qui bus contraria sunt quae leniendi vim habentiunc agit de ea qua medicus facit,cui quum os nuaetur cute de membrana detracta superuenire dolor de an sammatio solet atq; ideo cataplasma necessarium est quoὼ leniat, fle ansammationem coerceat.Illud autem animaduertendum est,quod in viceribus cuia
136쪽
1 rantis eonsilium dirigi ageo ad seeansum voluit ut etiam ubi insummatio nis causa lenire ospedit seeantia admisceat, quod in libro de viceribus elare conspicitur, quom ad ulcerata simul & eollisa verbasei foliis utitur, iss quod
nunc multo magis in capite obseruat cum cataplasma imponat quo a farinam
habet hordei tosti ex aeeto subactam atq; incoistam sic,ut maxime glutinosa reddaturi haee enim sarina seeanai sieultatem habet aeetum secadi simul &refrigerandit rei he autem adhibetur ut tradit Galenus secundo se eopositio ne me lieamentorum sigillatim a A particulas attinentium cum cerebri membrana dolet sed patefaeha non est cit rosa lenire volumus,ut eius vis per os pe-ao netret,acetum admiscemus atque inlusea ossi misturam inter frontem & verticem damus, utiliter etiam a liicitur me sicamentis, quae plagae oris in capite superinaticiatur,nis grauis insammatio urgeat aut solor intolerabilis. repti mere enim valentes potest & nullam lentedi vim habet in hoc casu cum protinii; a sectione aetur nonatim insanimatio est nee aolor intolerabilis. atque idcirco recte cataplasmati miscetur, ut repellendo in summari affectum locum non patiatur adde quod coctura vis eius remittitur. Propositim igitur cata plasma reprimere & secare potest; cumq; reddi maxime glutinosum debeat, nonnihil etia lenire ac siquid repelli non poterat cocoquere huiusmodi enim glutinosa quae, quum illinantur a Galeno is etsi, α dicuntur puri mouen loto aptantur. Aiij non cataplasma, sed vinum oleo temperatum statura admouet, ut clui magis Golorem timent: quanquam haee me icina non leniendo latum idonea est sed etiam repellesso. iubemur autem cataplasma imponere, quamdiu linamentis utimur.nam ut ex sequentibus colligitur postea magis licca dum est: utemur quidem linametis quamatu plaga aperta opus erit De os Curetur, scin secantia nimirum cephalica supersabimus,sub quibus squi os sabscessirtim est maturius abscedet quemadmossum infra gemons rabit. Sed antequam ad I lippocratem reuertamur illud restat exponendii quod αλ imopgraece idem sibi vult quod latine polenta ,scilicet farinam ordei tolli hac ubi ex quopiam liquore subadhaesh Hippocrates appellat,scuti nunc quum 3o ex aceto diluitur. . δ' Ostriis te ubi linamenta subtraxeras, inspicien tum est quo malo teneatur,. 1 os, uod ii cimis modi nosa suerat comprehendi nequeat nec conspicuum , sit num mali aliquid senserit probabileque sit telum os attigis e ipsumq; vio lalie scalpro radendum os est in altitu3inem ac longitudinem hominis, atque ,, etiam transuersum propter rimas quae conspectui non subiicititur, & propter collisi,quae latent, tuum os non aes eserit ab alio capitis offorecedens: scalpro
enim depreheduntur ossis vitia si alioquin manifesta tisi fuerint. item ubi reli. sedem in olle intuearis rasenaa est & ipsa sedes & olla quae lutita sunt: inter dum enim sedi adiicitur fistum 51 eolii sum vel eollis ini tanti; quae deinde la- o tent,qui in conspectui non si ijciuntur. lis facti quar sit pra indicauit ostendit quid postridie agendum sit,stim mavero totius orationis est docere,qua via aeprehena intur ossis noxae,quae ipso etiam patefa ho non apparent. scalpro itaque radit infra rubi Lalper non susticiat nigro atramento uritur atque hoc est ad operis quo supra dignosci voluit latentes ovis ostensas quum primo interrogandum eme hominem ait, deinderem opere explorandam. praecipit igitur ut postridie subtra istis linamentis osc5sideretur atque ubi noxa minus appareat,& verisimile sint sex ictu, scilicet
137쪽
iis,quet superueniunt violatum suisse os a telo ut scalpro radatur non tmodo in altitudinem, sed in longitudinem homini; ae latitudinem . sie enim quae latebant oculis exponuntur. supra autem ostensum est stia praeeipue la tere & collisadiae autem radenso Aignoscunturmam vel os no stii colori in Denitur vel interiores partes sanguine suffusae a tu huiusmo si quaedam pi ternaturam se ostendunt Ad haec ubi os ut ante inaicauit)ita inciditur ut appareat qua telum insederit,solet interdum vel findi & collissi,vel collidi tantum licet suiusmo si noxa manifestae non fiat.iubet itaque, ut cum teli sedem in tuemur,scalpro & sedem ipsam,& os adluctum radamu hoe pacto squidem
in conspectum veniunt. a O- Ouquum seulpro o deraseri s tibi exigere sectionem videtur, sedare de ,, 1 bes neque pati ut res tortatim diem excedat, prius seces seu intra id si a 4 cium secabis praesertim, ubi tempus calidu fuerit tu ; principio adhibearix
ossis noxa non alia de causa requiritur nisi ut curatio admoueatur: quam
obrem ubi scalpro deraseris videndum est num te; populare sectionem osiaes videatur. supra autem scripsit ho fracturae mossos seectionem requirere nem pe collisum & silum vel per se, vel cum sedi utrunq; seu alterutrum adiicitum. item,cum os pcie sum est sea modice. in hi enim ensibus iubemur ad se fio nem confugere. quare nunc quoque imperat, ut postquam os deraseries, si tibisceanaum videatur hoe est si si aliquis ex si albare modis, ut supradicti sunt Loiee ionem 1equirere,intra triduum sece, praesertim inquit)s ealidum tempti,
fuerit 3c aeger tibi initio tradatur aestiuo tempore caro magis putrescar, AI Os gangraena periclitatur ob saniem de luentem, S ideo, uo celerius os secatur, eo celeriti; cataplasma siuDmouetur, & plaga sanescit ampositis medicamen
iis, lus magis siccandi vim habent,minusque periclitatui .inquit autem si a princapio adhibearis, quoniam medicus non intra tres dies sed longe tarditiui petiumero uὰLibetur seribit enim in libro prognosticorum mori nonnul sos antequam medico tradantur, nonnullos paulo pos qua traditi sunt,usque adeo negligentes sunt qui accersere ipsum debent, quamobrem exequi hoc praeceptum non potest. Expeditissimultaque est principio secare: nam luc 3 onon est in lammatio, tua: post triduum infestare hominem eos uetiit quare o
hoc tempore tutius tractatur iubemur enim ossa fracta aut prolapsa intra foei paritim componere vcl in sitam sedem collocare, ubi hoc non stat expectare, dum in staminatio con litescat: quod tempus hk qu que expe tandum vide retur nisi inspicio ellet ne sanies assecta in sedem priuς corrumperet . quo mo
uentili iuniore i ii as a te usque ad septi inititia em. hyeme vi ne ad deci mi iniquartum seeari os posse existimant, neque animaduertunt id cum prae eoptis Hippocratis pugnare... I Isi uin s suspiceris ne os silain collisum vel uti que modo violatum iit,.. V ad sermone homini; coniecturain faciens: suod vehementer imis fuerat: -o., quod a val)do vulnus acceperit ubi alter tib altero vulneretur: l, telu quo per ., cussus fuerit,ex eorum nonacro es: quae grati iter laedui, dein,quod vertigo se .. quuta est oculi obcaecati sunt aeger sine sensu quasi .lormiens iacuit concidit .. hec ubi superueniunt nisi patet,os ne sui uti dollisum utit viroq; moao leti mi. st neque alioquin videre lacet,inducendum cist super os medicamentum ali .. quod nigrum quod dilutum si ac super plagam linteum dandum, & ex oleo .. madefaciendum, dein cataplasmate ex diluta polenta imposito alligandum.
138쪽
di postria e aute resoluere oportet &purgata plaga os radere quod si integrum non suerit sea ssum &collisum reliquum quod rasum erit, albuinuenietur A smum vero & collisum quum medicamentum combiberit, Gallitu & nigrumia in alio osse,quod album erit nigium conspicietur. Nusatum os interdum iniuriam sentit, quanquam vi3eatur inuiolatum. quocirea iussit ut intelligeremus,an laesum st:primo eu iis quς homo respon-δet,tum ex iis quae superueniunt ac deinde rem opera exploraremus scalpro, scalicet de quo supra tractauit & atramento quod nunc ponit.Ergo si nudato osse audias ictum suas e vehemetem, & telum ex iis,quae malum magnu asse x runt utrisque enim propositis verbis expressit) os violatum esse credibile est. superuenientia aute,quae vi letur seiungere ab iis,qua homo respondet si ut in si perioribus etiam notauimos talia sint, qualia nune retulit, laesum similiter esse os testatur nam in septimo libro sententiatum quas aphorismos vocavit, malum esse Aocet quum per so eapite homo est attonitu gris squia em asse Ehi non modo omn; sed cerebit quoque facit opinionem. Igitur, bl,quae pro posita sunt telum, stilicet ictus, & quae superueniunt, nam nos denunciant, neque malum scalpri usu deprehcnditur, medicamentum Dag um quod datu tum fuerit,cuiusmodi est atramentum scriptoriia,super os inducit dein te plagam linteo contegit, & oleo ma lefacit, tum cataplasma ex a suta polenta suta
et o pierimponit,& alligat contanesi nimirum medicamenti causa, ante etia idem
eataplasma imposuit a scalpelli usu protinus,ut instanti dolori occurreret atq;
insammationi, cui licet caput non aeque obnoxium sit, ae caetera membra, ut antea stimim est carne tamen & membrana lacerata, infamatione prehendi
tur. Nunc insuper oleum a3ijeit, quo3 vseeri per se inimieti est, ut ipse in libro
de ulceribus prodidittaccommodatur tamen ad leniendum dolore qui proce serate tempore, materia ad agema locum concurrente, solet intc di & insani
mationem augere, at irae ideo non contentus cataplasi nate, oleo etiam utitur.
Cauedum autem,ne cataplasma oris plagae imponatur: sic enim saniel etiitum prohiberet tantum ergo adiunctis partibus superdandum quoa et ire in labro, o de ulceribus expressit postridae autem resoluit plargato ulcere atra metum detrahit si quidem nigritiem continet quod filium est aut colla sum,cum atra mentum admiserat,quod antegrum est album conspicitur.
la erum quoque rima quam nigram intueris alte radeda est. quod ii raden do huius molli rimam quae nigra apparet,ita summoueris ut delitescat col-- lisum quidem os suit magis aut minus, atque ob ia etiam sisim rima, quamia scalper detraesit. Res autem minus terribilis est, minusque negoeii nee sit ri madeliteseenter ubi alti is deste ait,& scalpro detrahi non potest, ad sectio-
Radendum os, ut album praeter rimam to uni appareat, quo faeto raden . o da item rima quam nigram intuemur nam vel Gelites it vel ita alte aes cedit vi sedilpro aetrahi nequeat:quae delitei it minus terribilis est, de man is ra me dicum,quam aegrotante fatigat: quae alte inseati es igit ut os secetur sed cum
duo membra opposita sint, duoque eorum utrunque consequantur, in viro 4 , membro alterum duntaxat apponat volens ex eo reliqusi intelliga, ut qui maxime in breuitatem ineumbat . membra igitur sunt, rima sub sealpro delitescens,quam minus terribile ponit & ea quae altius descendit, quam ait sectione egere in rima, tuae delitescit id omisit quod sectione no indiget in ea quae
139쪽
alte gestengit praeterit magis terribile esse.Idem quoque iacit in sectingo illa irum sententiaru,quas aphorismos vocavit,quum inquit ubi sauces aegrotant, aut pussulae in corpore nascuntur, intueri deiectiones oportet: nam si biliosa suerint, corpus una aegrotat: si vero sinites sanis tuto nutritur J qui persecte sententiam uniuersam persequeretur ita scriberet. si Aelectiones biliosae sue
rint corpus aegrotat,neq; tuto nutritur: si vero sanis smiles corpus no aegro tat & tuto nutritur. Rima igitur quae alte descenai metu terret & sectionem
postulat cum sub huiusmodi ictu verisimilest saniem super cerebri me bra
na colligi quae non nisi θetracto osse elici potest. qua ratione os vel serra, vel scalpris vel terebra detrahatur in sne operis ilemostrabimuς, ass quem locum 1 oinstrumetorum formam distisimus: ubi rima sealpro stiditur res leuior est qui purgandam esse cerebri membranam credendum iit, atque ideirco sectio nem non postulat:quod supra etiam narrauimus, quum in sede teli altius non se stendit: ostendimus oue minime secansum esse: Quid quoa leuiori curatione etiam eget, & emplastra, quae cephalica Aicuntur ut ait Galenus in secunia 3o de compositione messicamentorum generatim ad morbos attinentium ad has fracturas pertinet, quae usque ad summum os inter medium & imum per ueniunt Quoci autem inquit filium os, collisum quoque fuisse etiam s rima scalpro dematur clarum est,quum ut ita prioribus narrauit)quo telo os stidi tur eo3em collidi neeessarium sti Lo.. C pctione autem adhibita caetera iacienda sunt ρος viceri; curatio postulat,
, cauengumque,ne os a carne quae miniis recte curata suerit aliquo malo a .. sciaturnos enim quoa & sectum est,&quo3 alioquin nudatum,aut integrum.. est aut quamuis a telo violatum sit integrii apparet, ubi caro, quae ipsum cin- .. git male curetur inflametur de comprimatur, magis periclitatur, ne purulen ., tum sat licet alioquin futurum non esset.igneum enim os ipsum reaAitur at que admogum inflammatur ut quod ob superiectam carnem calesat,insani .. metiar motu pulsuque tentetur & in omnia mala incidat quibus caro ipsa vetaia Xatur quae quum ita se habeant purulentum efficitur.
persequitur curationem,quae, eum duo mala snt, ad utrunque spectat; ad 3 osi acturam, in qu si res exigere videatur, a Ahiberi sectione iussit, & ad ulcim
se quo nunc agit. eos enim qui una consului alterum negligentes ita opere se
fracturis reprehendit ubi membro fracto simul & ulcerato constitim partim ad fracturam dirigendum esse, partim ad vicus dem strat. Nunc igitur commonet,ut qui secuit in c teris ulceri megeatur,ta est,ea prscepta obseruet quς in libro de ulceribus traduntur: nam ubi earo collisa est,in pus verti debet ubi increscere hane oporteat secantibus moaice, & detergetibus plaga nutrientassa est hoc multo magis necessatium est osse nudato, atque adeo lecto, quod mox subiiciet. Galenus a principio ad snem' in aridis e halicis perseuerat: hore enim carnem procluetant,sed in aliis inebris sicca nimis essent eum minus oseeis ea immiscet: in capite osse nudato,cum siccioribus opus sit nulla re vim eorum frangit.Facienda ergo sunt quς viceris curatio populat, hoc est ganda sunt seca, quae ossis causa vali3iora snt. Curandum itaque ulcus est, ut caro
sanescat, sed multo magis, ne purulentum os sat, quod sibi voluit propositis
verbis. Aficitur autem a carne os,quod secatur i9.scilicet, a quo fragmentum
3etrabitur atque illud etiam quod quamuis non secetur nudatum est siue in tegrum sit, siue lassum, sed integrum videatur. de eo autem, quod non solum violatum
140쪽
i violatum est,sed etiam vigetur,nihil loquitur. Collat enim, ubi a carne vitietur os quoa integrum est,& quod laesum sed integria apparet multo magis ida ci quod ita grauiter laesum est ut noxa oculis exponatur. os itaq; pus con trahit chim caro inquit)male curetur, infametur,& coprimatur qu1bus vocabulis tria fleet accipere. Nam quod ait male curetur ad me3icam eta pertinet,
per que,s collisaearoeshq celerrime pus mouendii,seinde scean3u alioquin statim ab initio secagu. Vt proxime indieabit ubi humi3a st s madefae etia perdetur, caro male curatur. quo sebsit infametur ad multitudine rese tur eoru quae superinlicitatur,cuiusmodi sunt panni fasciae ac lintea. I me enimio in assecta sese euiorem mouent,& infamationem quocirca in libro de os etiana medici ut hanc noxa vitet egicit ut panni & fasciae tenues ac leues iniicia tur in opere etiam de fracturis cum infamationem timet cauet a multitudine linteorum & fasciarui expectat autem dum insamatio soluatur, antequa haeca hibeat s alioquin necellaria sunt quoniam colorem auget, onere insessant,& expirationem prohibet quamuis non modo hae ge eausa inflammetur secletiam si ea praecepta negligatur,quibus socemur corpus exinanire materiam suentem auertere ac dolore leuare. Quoapos renid ponit comprimatu vincula signis eat quae coarctatur,scq; dolorem excitat,& insana matione.quare
in locis proxime adducti; cum infamationis suspicio est:res tamen vineulum Lo postulat ipso utitur laxiori. Vleus igitur quum ab infamatione Hesen legumst non solum adstringi non 3ebet sed ne alligari quide, nisi vi orae ad glutinationem iungatur,vel ut cataplasma contineatur. ubi ulcus simp ex st, cata plasma alienti est quare& vinculu quoque,ut in libro de ulceribus indicauit. quod ii nectile sit me3icamentia tenere,eatenus vinciatu assuringedum est ut contineat non tam e comprimat,quod abunde in libro de ossietna messiet Ahia clarauit. Caro itaque ubi minus recte curetur inflametur,& compr1 matur spurulentum esscit, Dum hoc pacto saniem contrahat quae subiectu oq assicit quod latius in opere de fracturis aperuit, suum vinculo minus recte iniecto os corrumpi ait,sanie a carne a 3 ipsum aestiente . nunc vero scribit reddi os pu-3o rulenitim,quoniam igneum sit atq; a imo Au infamatur. Quoa nos vertamus
igneum iὰ est valde cali3um graecus codex habet Ae, quod febricitas signitient & in libro de si acturis similiter usurpatur. Verum apud Hippocrateadem est na corpore nostro igneu atque sebr1citans: nam & inde quae latine febris sicitur graece deducitur ακα - , s , iὰ est ab igne: in labro etia de ut ceribus &1n eo qui de si acturas est idem notare volen , aixit mi sa est
igneum pro quo3 febricitans ligniscat. Quod subdit atque admodum insummatur idem exprimit nisi hoc a3 qualitate & materiam, igneum
vero ad solam qualitatem reseratur. Cur vero os igneum sat & insana metur, causatur carnem ob quam incalescit insana matur motu pulsuque tentatur, es o omnia mala contrahit quae carne habent. Incalescere ante os & infamari tum a sanie,quam cis mittit tum ab infamata carne, qua tegitur eui ὀentissmia est. Sed qui seri potest, ut pulsu tetetur, quum non sentiat nam Galeno auctore pulsus apud priscos motu venarum cum dolore signiscat. caro enim infama ta idcirco facitur pulsare,quia ob angustiam loci venarum motum sentit: ante enim libere mouebantur, quum nulla re insueta comprimeretur:quamobrem motus earu neque cit dolore neq; sine hoc a earne percipiebatur, quae, ubi materia infamationis 3istringitur,pulsum iam sentitiam & venae du mouentur