장음표시 사용
141쪽
ipsam urgent & ab eassem comprimutur In os e quum sensus expers st, pulta sus esse nullus potest, nis sorte si dixeris, aut proximam membranam huius modi pulsum sentire aut venas quae per os ipsum procedui,&,quum mouentur, compresse dolent ut aperte colligitur eq sne libri ae olscitia meaiei vhi Hippocratem usurpasse pulsum pro causa pulsus quum dolorem accipere proaoloris causa consueuerit atque hoc pristo oς pulsu letabitur iil est causa pul-stis,in tam matione videlicet. A3scribit aute Hippocrates duo pulsum & motatum,quae sere iὰem signiscant quod nos motum conuertimus graece legituraeia , quo verbo motum signiscat & perturbationem, ut bis ex libro de ratione victus i ii morbis acutis colligitur, ubi hαδη, usurpat ad fgnificandam perturbationem sue motum qui de e bis diuersarum facultatum in ventriculo oritur. Haec quum ossi superueniunt pus cotrahi necesse est. Vide obsecro, quantum a stet curatio quae a recetioribus scribitur & a nostri temporis chi rurgicis frequetatur ab ea,quam Hippocrates ipsa rerum natura edoctus me moriα prodiAit: mitto medicamenta. MOA ad tegendam plagam & alligantadam pertinet quonam spectant quid animaduertunt quem delectum linteo rum habent' in primis vlcera omnia vinciunt, etiam, si a vinculo abhorreant. instaminatas partes a istringunt caput velant & linteorum multitudine onerant.Dicent protegendam a frigore plagam esse. At non adeo, ut ipsa & reli
quum caput ita cotegatur,ut oneretur 5: cales at quod sepenumero videmus, quum fascias abunde superinii aut, non solum autem ulcus in capite comprimendum non est,sed ne alliganaum quisem,nis suerit in fronte, quod Hippocrates optime in superioribus exposuit
- Alum aute in vicere carne humida esse, hebete & 3iuturniori tempore
- 1V 1 purgari. 3a ia vero opera est,ut vicus d celerrime suppuret.hoc enim pa-- cto quae iuxta sunt infamari no poterunt, ipsumq; purum si celerrime e scie-- tur necesse enim est lacerata collisamq; a telo carnem in pus versam tabescere. - Ρostquam purgata erit secari ulcus debet: na sic mature agmodu sanescet, &- caro no humida sea sicca ducetur: sic etia in vicere caro minime supercrescet Universa ulceru curatio ut antea fictu est) siccati bus corinetur quaobrem sinpleu ulcus non alitia a principio a 3 snem requirit, si quo3 sicca di facultatem habeat perniciosum itaq; in vicere carne humidam,atq; hebete esse: Dam
ut in libro δe uideribus doetiit)quod seeu est sino simile est quod humidii asino plurimum recedit. Vbi vicen assectu, qui spia iligatur, qui humissa & nia
desae etia deiideret,qualia sunt,quae pus mouent is Q celerrime igoneis prae sdiis tollendus dei tiὰe ad ea secantia transeundia quae capiti conueniant cuiusmodi est medicamentu ex succo vum acerbi quod in libro de Vlceribus dixit ad vulnera capitis pertinere. Caro quiae cum lacerata eo & collisa no patitur ulcus sanescere, nisi tota in pus vertatur de purgetur, cuius rei causam insuperioribus in lirauimuς,vbi Ae retuso & graui telo agens eanae sententiam proposuit. Ergo quum colli a caro aebeat in pus verti ac tabescere,malu est,si
diuturniori tempore purgetur. se lanare enim conuenit ag pus mouen sum quum,quo citius suppuret eb, quae iuxta sunt minus insanamentur. nam car
ne in pus iam versu, dolor cessat & ealor quibus iussamatio solet in prosima;
partes cocitari. huc accedit quod ii cito suppurat ulcus quod purgari ante carnis suppurationem nequit cito etiam purum evicitur. Ulcus iam purum sicca tibus nutriendum est: nanque hoc pacto cito sanesce quum caro non humida
142쪽
, alatur sed seca & firma, quod summopere ad viceris curationem consert. hae item via caro super aliam non excrescet ut in libro etiam Ae ulceribus procli ait. solet enim quum h umiga est adeo increscere, ut coercensa si & exeaeniada, quod iaciunt medi camenta vehementer sccantia quae materiam eius ab sumendo roduci ipsam plues iusto non sinut. Ad ia nunc a chirurgis aAhibetur alumen ustum, veteres utebantur chalcitide, mys vel aerugine, & modo hoc modo illo prout natura seca magis vel minus estet. tDem quoque respondet in membrana, quae cerebrum tegit nam s os pro tinus Siecetur & patefactam ebrana detrahatur haec quam celerrime pur, o ganga est & seean9a,ne diutius massens hebes sat & attollatur,qus quum ita, acci sunt periculum est,ne putrescat. Cerebrum sub caluaria stiabus eingitur membranis, altera molliori qiast proxime ipsum amplectitur, altera duriore, quam caluaria proxime contegit, Hippocrates ut aperte declarant eius verba,)3e hac loquitur, quam μυιγγα id est,membranam supra etiam vocavit,quum in secanda plaga praecepIt, ut de traheretur caro iuncta os1 & membranar. Hoc itaquae quum patefacta est secto ae detracto osse,in eoclem periculo reuoluitur,atque ea ,s 3iutius masse stat:atque idcirco,scut in carne imperauit ut ubi collisa esset, mature ad sapia purationem perducta purgaretur ita nunc in membrana cuius eadem esse ra-Lo tionem Ateit. nam si inuiolata sit secatibus nutrienda est: sed s laesa eospicia tur eo, ilicet modo,quo ladi membrana cerebri potest non enim colliditur, quum nihil durum oppostum habeat quod Galenus ait requiri,ad hoc,vt aliquid eollidatur lenientia superdari debent,& quae 3olorem sniat quum non facile ita violetur ut instar earnis a3 suppurationem pergucenda st: deinde,
quae ipsam puram eMciant atque exiccent,ne, si longiori tempore ma9ear,he bes id est humida sat & minus si ma atque in tumorem assurgat qua loquidem sanie contracta infaminatur intumetque,& tandem putris esticitur.magis autem cauendum hoc est in membrana,quam 111 carne, quo siccior est, &idcirco madefacta magis laeditur quo ite cerebro propior ne putrestes ipsum 3o assciat. Repurganda igitur membrana, & detrahendus sanguis equis,& su per ipsa collectus, vel sanies in qua hic conuersus suerit. Qus vero proprie co- ueniant membranae prauidia osseaetracto Hippocrates non posuit: Galentis in sexto ae ratione eurandi, duas curationes tradidit maxime inter se contra riast altera enim mitis est,qua tunc Romae frequentatam dixit altera maximescea est qualem laudauit Meges sidonius. hanc Eudemus adhibebat, qui nutadait membrans protinus superinducebat emplastru quoa Isis vocatur,& ex trinsecus oxymel qua curatione Galenus testatur plures seruatos esse quam se
niente asileitq; illia te usurum suisse s in Asia inaniisset; sed eum Romae de geret se urbis morem sequutum esse.magis itaque subscribit Eudemi curatio
4o Di,tum auris exemplum assert,cuius soramen non modo ail cerebri membratanam sed etiam ad ipsum cerebru pertinet, & nihilominus tolerat medicam e ta vehementer feea cuiusmodi est Andronis pastillus videtur a te huius sententis quavis rem non ita explicet,ut antequam infamatio superueniat,super membrana vehemeter secatia inducatur. nam in uniuersa curatione arida cephalica inspergit: ubi infamatio occupauit,lenietia superdetur id quod voluit Hippocrates, quum eandem esse rationem posuit membranae atq; carnis.caro
autem siccis prisdiis eget atq; ubi lacerata si & infamata lenientia postulat,
143쪽
Aetnae secatia. Quare membrana etiam cum lacerata non est aut collisa hoc rest quum neq; inflammatio urget, neq; dolor siccari protinus aebet,alioquin primo lenientia superimponenda sunt,tum siccatia & detergetia. Constat autem Galenu patefacta cerebri mebrana non mosso insamatione urgente, segetiam 3oloris causa lenientibuς mederi, cum in secuso libro de eompositione meὰicamentor 1 a 3 sngulas particulas attinentiu ubi Apollonij medicam eta persequitur ad capitis dolore ex ictu detracto osse tepiga rosam insundi super cerebri membrana voluerit: eiusdem meminit,qua ae sanguine colubano, qui iugulat coluba, vel vena secia in ala, statim calidus utiliter super cerebri me brana inducitur magis tamen a Galeno probatur rosa tepefacta sic ut colum- , o bini sanguinis calore equet. Ergo iuxta Hippocratis & Galeni sentetiam ubi, nee dolor iit nee infamatio valde siccantia membranς inspergenda sunt: Aolore vel infamatione infestante a 3 lenientia confugiesum. laudat aute Gale nus ad leniendu,in primis rosam,dean3e sanguinem columbino ad siccaaum emplastra quae cephalica dictitur.Idem comprobat Cornelius Celsus, qui nisi infamatio oriatur, a principio ad suem in secatibus perseuerat. Exciso enimose primo inebranam acri aceto respergit, ut, siue aliquia sanguinis ex ea co-suit,prohibeatur siue intus concretus cruor remanet, liscutiatur:rum aliquod emplastrum assibet ex iis,quae caluariae causa componuntur ex aceto mollitum & cotiate vulnus curat, bis etia aestate. si membrana per insanimatio- 1 onem intumeat infundit rosam tepissam: si x ue eo tumeat ut super ossa quo que eminea coercet eam bene trita lenticula, vel vitis soliis contritis & eum receti vel butyro, vel adipe anserino mixtis. ubi minus pura membrana videtur, parem modii miscet eius emplastri ac mellis, 3 que superinfundit eiusque continen3i causa unum vel alterii linamentu iniicit & super linteolo,cui em plastrum illitum sit contegit ubi plus pura mebrana est ea lem ratione adiicit
emplastro ceratum,ut carnem proclucat. Eandem sere Paulus curationem ad
hibet in eo tamen differt quod ubique initio rosa utitur. linteolu enim super imponat eY ros maaefactum 3einὰe lanam similiter ma3esacta, & liare usq; a A te,tium diem ita dimittit interim saepe rosam superinfundens,cum timeat 3 o quatum coniicio dolorem quemadmodu &nostri euli chirurgi qui inter
initia perpetuo ad rosam confugiunt. a tertio Aie paulus mebranam saccanti bus nutrit,qualia sunt qua protinus cruentis vulneribus iniiciuntur. Quod si inflammetur sc, ut intumeat eam fouet rota calefacta & aqua in quas numgr cum semen lini althea anthemi atque huius generis,alia decocta suerint,& eataplasma ex farina hor3ei superimponit, vel ex lini semine & aqua lxime porita. sea iam logius labimur dum quς praesidia inebranae proprie apte
tur ostendimus: a a verba itaq; Hippocratis reuertamur il sua ante in memo etiam reuocantes cerebri membranam ubi vulnerata est, nepetae succo & sari ita hordei seea optime glutinari, quod Galenus ab Apollonio acceptu recen- o
sedi ubi sanguine copiose egunaat utilissime iss messi ea mentia a Ahiberi, quod
duas partes aloes accipit, & unam thuris ubi utenduna est, oui albo dilutas &leporanis pilis exceptas, protinus enim sanguinem iistit hoe Galentis no semia per eossem modo temperatum composuit: nam interὰu plus thuris inter3um
minus a3iecit pro natura hominis sectori vel madentiori. Os autem quod capite vulnerato abscessurum est ab alio osse sue ita inei sum iit ut ostendat qua telu insederit siue alioquin plurimum nuclatum,
144쪽
1 ., abscessit, cum exangue a3mogu st. Exhauritur aute sanguis in osse tempore & maxima parte medicamentorum: celerrime vero abscedet si quis ulcus ceta
terrime puria praestet,deinde & ipsum, & os siccet,idq; & plus & minus:nam, . quod celerrime arescit attenuaturque, eade eatis a potissimum abscedit ab alio osse; quod quidem sanguinem habet & xiuit quaa redditum exangue, ac sic cum,ab eo,quod sanguinem habet & vivit valde recedit. Vulnerato capite,cito purum ulcus exhibet, & liccat quo 1 non modo carni prodest & cerebri inebranae sed ossi etia,eo nomine, qDod non patitur ipsum fieri puruletum quod iam supra expositum est: sed quύm apertum os as aereio alienetur squamam necessario remittit quae priusquam resoluatur non potestos cotegi neque vicus impleri:& isse reo expedit eiusmodi squamam cito re- cegere ad quam rem superior quoque curatio coniiucat quo3 propositis ver bis exequitur. no solum autem squama ab ose eonsueuit absceaere ses inter dum testa et a quod abunge in opere Ae fracturas exposuit, quum eius fractu rar curationem docuit, cui carnis quoque vulnus access*t, & in qua expectatur testa,quae ab osse recedat. proxime aurem proferet carne subcrescete a reliquo osse fragmenta separari quod similiter sub eadem curatione citius procedet. Nunc igitur ait si os exangue sat abscedere ab alio osse: sit aiatem exangue,&per se processi temporis,&ope medicamentorum,quae plurima admouentur
Lo siccandi vim habentia,qua sanguinem exhauriunt,cuiusmodi sunt cephalica,quq ut Galenus 3oeuit in sexto ge compositione mesacamentorii generatimail morbos attinetium)ossis squama remittunt. si quis autem rece3ere os ina ture velit, festinare gehet as purgandum & secandum ulcus atque ipsum os: hoc quidem vi exhaustusne sanguine relinquatur ulcus ne si aliter curetur, os humidum effetatur.aὰdit & plu; & minti, quum non omnibus aeque sic
ca messicamenta conueniant, ses sicciora, quibus natura quoque siccior est. Sac autem conficit, celerrime os siccantibus medicamentis ab egere . stituit ab alio osse quod vivit, & sanguinem habet os ea de causa recessere quia ian
guis siceatur quo i si ita habet, collat id citius abscedere, quod citiues siecatur
3 o exangue enim redditum atqDe emortuum ab alio, quod vivit,& sanguinem habet admo tu absceait In septimo etiam libro sentetiarum,quas aphorismos vocavit dixit os abscedere ubi corrumpaturiquam rem is confirmat, quod in arboribus viaemiis.aecidunt enim solia,quonia succus per que surculo inhaerent exiccatur,eoq; si vi ipsa iam emortua a viridi ae vatio surculo resoluatur. 1gem quoque euenire carni & euti verisimile est crusta enim vi ostensum est
in libro de vleerisus) multo celerius resoluetur, ii loeus siccioribus phassidiis
quam si maaefacientibus nutriatur. V 3eunque etiam os a suo statu recedens desidit vel quod perruptum Est vel quoa late omnino praecisum, minus periculosum est inebrana in o uiolata: quo3 item pluribus rimi 3e latioribus fractum est minus a thuc peri. - culosum est & facilius euellitur neq; huius Hodi quidpiam secare oportet, aut πι periculose conari priusquam ponte sequatur detrahere, quod tune seri paris est quum primum subeunte carne relaxatur subit autem ab ea sede, qua par--tes duplicis ossis inter se connectuntur: & ab eo, quod sinum est, si superior
tantum pars ossis corrumpatur. Hac utique via & caro quam celerrime stibia, crescet ac proὰucetur, ossii remittentur si quis in ulcere as pus mouendum,i & purgan3um festinet. quod si totum os 3esidat, sic ut utraque parte tam in-
145쪽
seriori,quam superiori intro aa membrana secedat, ubi eadem curatio adhi ii beatur celerrime & vicia; consanescet & ossa desidentia remittentur. Saepius euenit ut mala, quae corpori nostro incigunt, quamuis grauia sint, leuia uideature1 rursus nullius sint momenti quae grauia cesentur. ac ne longius a proposita ossum materia gasce3amus iugulu quum transuersum Dan
gitur, curatu longe gissici ius videtur quam,quum in logitudinei cres tamen contra se habet,nanque hoe valde medicum fatigat illud paruo negocio conseruescit spina si cocutiatur grauiora mala agerre solet quam si peruertatur quanquam min s eredibile existimetur. Costa fracta minus periculosa est, &Laelitu; sanitatem recipit quam collisa & ii metu magis terreat quae fracta est. 1 ohaec omnia Hippocrate; alibi latius explicauit. Nihil ergo mirum, si ut nune ait)ossa eapitis tib magis praecisa & magis abrupta sunt,ac ssa eo minus periculosa sunt, quanquam secus intuentibus videatur. A3iecit autem membra na inuiolata quoniam hi lite laedatur, malu maxime perniciosum est,quem admodum in fractura eos ae si,qua cingitur membrana abrumpatur: malum, quod per se leue esset grauissimum efficitur. Causa autem cur ossa capitis,quo magis abrupta sunt eo magis periculo vacet in eo colistit,quod, ut exitus δeiarur laniet quae in membrana cerebri collecta est, non oportet os secare,neque periculose terebra caput concuteremam satis spaeli praestat fractura ad saniem extrahendam atque idcirco supra ubi tractauit de tractucie ano iis qui sectio- ionem postular hos excepit. Demitur quoque per fracturam sanguis,qui in osse interὰu nimis abundat quemadmodii in pueris, atque idcirco solet purulentuos facere . Illua etia periculo subtrah1t, quod res magis in aperto est nec quod lateat & non attendatur homine interimit quod ut infra ostensset euenit infracturis quae non apparent.tum,quod fragmenta,quq expellenda sunt,sponte sequuntur neq; vulsella, magna vi educi gebet. huius rei causam ponat carnem,quae subit inter integram atque emortuam partem & quod absees t fra gmentum expellit hoc ipsum autem mosso a superiori parte ossis mogo a se periori & infeliori simul abscessit. Caluaria enim sui Hippocrates narrauit)media duplex est atq; idcirco nonnunqua tota ditur, nonnunqua sola parte 3 o superiori. Expellitur ergo fragmentu a carne suberesstente siue iδ a superiori parte recedat, siue ab utraque. subcrestit aute earo ab ea sede qua duplicis ossis partes inter se connectuntur δε αλ nominat) & ab osse integro mediti quisse duplicis ossis; spongiae simile est & suis cauis carunculas continet, unde caro producitur sed ab ea sede duntaxa qua integru est. quare ubi testa latum sv perior abscedit expellitur a carne quae ab inferiori parte increscit: ubi utraque caro tuc undiq; a lateribus progi itur in integra sede qua similiter palles 3uplieis ossis inter se connectuntur non tamen ab inferiori parre,quiim non ampliti; integra iit. At quorsum hcc TractauitHippocrates de curatione sub qua mature pus mouetur,& vicos purgatur: Aixitq sub ea carnem celerrime sane- oscere,os minime puruletum seri,&celerrime squamam remittere nune subdit fragmenta, quae abscessura sunt, siue superioris partis sint siue totius ossis cito abseedere. quod saluberrimum esse euidentius est, si vi lumen requirat quum aliter sanari plaga non possit.inseruit autem nonnulla de fracturae periculo,ac
de fragmentis cur absce3ant: omnia tamen eo pertinent, ut ostenῖat ob pro postam medenssi viam, ossis testas cito recessere, quum a subcrescente carne edipellantur: haec autem eo citius alitur,quo maturius ulcus purgatur. Contra
146쪽
, nunc chirurgici non expectant, ut os a natura resoluatur, sed ante serramentia
ipsum Ascutiunt. paulus regineta sorsee ig pra eas l. Galenus scalpro, qui in imo lentieulae imaginem refert de quo infra loquemur: hoc, ubi os ita perruptum sit ut sine ulla vi educi queat reiici non potest.
M Verorum ossa tenuiora sunt & molliora, quoniam plus sanguinis habent, . 1 & caua sunt,non 3ura non aensa no firma atque ubi a telo par vel etiamia imbecilliori, aequaliter, aut etiam leui is vulneretur tenerioris pueri os, magis . ac citius purulentum euasit quam robustioris. Quod si vulnus alioquin moria tiserum sit citius 9ecedit tener quam robustus annis. io Qua ratione mederi conueniat capiti vulnerato hactenus magna ex parte Aemonstrauit caues in , rimis,ne os putrescat. sed, quum quaesam ossa magis erui modi noxae exponatur,atque iacirco propriam anima ciuersionem requirant, ut hanc quoque exequatur, δocer quoru ossa magis ae celerius putrestat. quod ut in aperto sit, in memoriam reuocandum es calore una clam homore in causa esse, cur quidpiam putrescat quanto igitur os calidius suerit & humisius pus lato citius,ae magis contrahit. patet autem pueroru corpora calidio ra esse & humidiora ac propterea ossa etiam qua qDum summa magnitudine non impleuerint, tenuiora sunt & humoris copia molliora. citius ergo putrescunt & sae litis. Hoc videtur cum his pugnare, quae supra de hyeme protulit, o quum ait homine diutius vivere hyeme quam aestate ubi alioquin ex vulnere interiturus sitquod propter naturalem calorem feri 9iximus qui hyeme potentior es:atque is carco,s ioluere morbum non potest, certae vitae pactu extrahit meque enim naturalis est is calor qui corrumpit sess praeter natura. Pue
torum ergo calor, quo pacto snet ossa magis corrumpi, de homine citius in terire quum idem si in causa,cur partes nostri corporis seruentur incorrupti de vitae spacium porrigatur:an eo siRc sent quia humor maius pongus habeat in corrumpenso, quam in conseruando calor, qui ex ictu atque instaminatio ne praeter naturam iam eisicitur' hoc nε potest ad hyemem transferri, in quo naturalis calor quum potetior sit eficit vi pus vel nullo moso vel dititurnio-3 o re tempore contrahatur nisi ubi si humoris redundantia, quemagmodum in pueris. in his etiam magis abundat sanguis, qua AOqui3em in uniuerso eorum corpore copiosus est, quum eos calidiores re sit & humidiores. ossa etiam
caua habent, quibus sanguinis abundantiam a3mittant: artate aiatem proce- sente, quum,quod cauis ossium continebatur siccum euaserit, cauum δDrioiari materia obseruitur quo si, ut os quod in pueris molle erat & cauum desum magis ac simum & durum reddatur quare minus purulentu egicitur,& longiori tepore. Contra euenit in osse puerili,atq; ideo,vbi aequali telo,aut etiam debilio i ictu smili aut leuiori percussum suerit, magis ac citius putrescit, ex
quo sequitur,ut ubi ex vulnere non qui Aem propter aetate sed osensim gra- o uiore, intereudum sit citius intereat tener, quam robustus.os enim,ubi puru lentum est cerebri membranam asscit,& cerebrum ipsum atque homine in terimit. Ergo quoJ citius,& magis purulentum emeitur, haec mala citius a sert. videtur autem vulnerato capite ubi scilicet,homo statim ex ictu non moriatur praecipuam causam mortis ponere os purulentum . quod fecit etiam in
prineipio huius l4bri quum ubi res mortifera sit; diutiti; trahi homine dati it qui posteriori parte capitis vulneratus est, quoniam os ibi crassitus est, & longiora tempore pus conuahitici ad cerebrum trans dit.
147쪽
is rFrum oportet, ubi os nudatum si, id opera gare, ut cognoscamus, quod i
. V cotispectui non subiicitur intelligamusque num os fissum si es collisum
,, vel collisum tantum, vel non ita in cisum ut ostendat, qua telum inse3erit, &M piaeter se collisum aut s Mim vel utroque mogo laesum lici atque ubi aliquo ex
is his mogis violetur, detrahere sanguinem oportet os e per exiguam terebramri perforato. subin)e autem os consaeradum est: tenuius enim & minues altumia est tenera aetate quam firma.
Animaduersionem ponit proprie in osse puerili, quod magis periclitetur
ne purulentu sat ob sanguini, e taman eo autem coiistit quod oportet sanguinem demere exigua terebra aὰacta ut qui in inebrana cerebra receptus est I oetiades & minuatur,qui in cauis ostium continetur. hoc autem praeceptum asseos tantum fracturae modos pertinet qui sectionem postulat, scilicet quum os
eois Aitur, ,el singitur & colligitur simul siue haec per se sant, suae os praeterea ita incidatur,xt in eo tela sedes appareat. in aliis aute fracturae malis cum os Vel δ sdit: vel ita incisum est, vi ostendat qua telu insederit, modo neque collisum sit neq; ssium,ex osse halia oportet sanguine detrahere. satis enim per se proquit satis etia ille exitu habet qui cerebri membrana 31stringit. Contra, si fractura ex earum numero est, quae latere solet de quibus abunde in prioribus tractauit) ut sanguis euadat exigua terebra perforassum os est.ltaque ubio; nugatum sit diligenter intueri oportet, num silum aut collisum sit clunta- , o Yat,sue praeter haec ita incisum vi teli vestigium retineat,atque ubi horti alitaqui3 st,perforandum est exigua terebra admota, cum amplior & grauior olli tenero aliena sit.Subinde autem attollenssa manus est,consideran9aque fora minis altitudo,ne terebra membranam violettios siqui3em puerile tenuius est,& summum magis neque ita crassum atque altum seut aetate iam sima.In stane etiam huius libri quum pro serra a ghaberi posse terebra dixit,cauit ne usq; ag eerebit membranam penetret. α picunque autem ex vulnere intereundu st, neq; possit homo sanitate re-M V capere neque seruari, ex hiς notis intelligere conuenit morituru es quod ,, futurum est praesigniscare haec enim aegrotanti accissunt quum quis fractum 3 oesse os pereepit siue smum sit, iue collisum sue quouis modo ruptum, neque is i i radat neque secet,quas non egeat & inuiolatu sit. Hyeme plaerunque anteri quartum decimii diem aestate post septimum febris accediti quae quum super M uenit vulnus redgit,non sui coloris & saniem modicam essundit quodque ex , ipso insanimatum est, emoritur, glutinosum effettur, & carnem sale condi, ii tam representat russum subliui3u, tuncq; corrumpi os incipit, & nigrum si ,, lcue existens, tande subpallidum se ostendit vel albidum At ubi iam purule ritum est,pupulae in lingua nascuntur, & laboran mente non constante consu-- mitur. Ρlaeri'; etiam neruorum Aistentio in altera parte corporis supernasei- , tur squidem vulnus in snistra parte capitis fuerit neruoru 31stentio Aextram 4o,, corporis occupat: si δextra capitis vulnerata si nerui in linistra eorporis distari tenduntur sunt & qui attoniti sunt. scq; aestate ante septimum diem, hyeme ante quartumdecimum pereunt. idem vero ligniseant haee indieia vetustori vulnere atque recenti.
in libro prognosticorum ut faciliti; prognosticationem declararet,vυς cu
rationem inseruit contra nunc ut melius curatio percipiatur,p rognosticationem interponit, di signa mortis. Res autem sic habem propositum est docere, qua ratione
148쪽
i qua ratione caput si actum curetur,seg,cum febris nonnunquam interueniat quam sequuntur postea mala complura ut ostedat qui 3 in eo easu medieo suagenJu,ante indicat, ubi res lethalis si primo febrem,deinde alia mala super uenire monetque,ut ex illis quid futurum iit, non modo intelligat, sed etiampneascat. consulit enim medi eo ut supra etiam monstrauimus & ubique eo pectare ipsum iubet vi auctoritatem sibi & dignitatem comparet ac tueatur. Sequuntur autem huiusmosi mala,vbi os fractum est,neque a messico secatur aut rasitu ses quasi integra sit relinquitum tunc enim praeter instimationem viceris states quoque in membrana cerebri collecta est, & quum exitum noni o habeat mala infert quq ab ipso a Aseribuntur. In oratione Hippocratis legitur
quum quis fractum os esse perceperit quoa potius legeGum negatione adiecta censemus non perceperit ita,ut mens verborum sit medicum non intellitagere os fractum esse & idcirco neque radere, neque secare sed ipsi am da mittere,quas non egeat & sinu sit. movemur autem quo3 magis verisimile est de bitam curatione a medico praetermitti, quum fractu esse non intelligit,quam, quum id fractum cognoscit:eam sententiam comprobant, quae ab ipso subii-eiuntur squasi non egeat & inuiolatum sit nam si antelligeret os larium, non dimitteret quasi integrum : magis enim eredibile est id is quam integrum di mitti quod nullo modo violatu vi3etur. A33e quod modi fracturae quorum
1 o meminit,ex eorum numero sunt,quos supra latere posuit scilicet quum os vel
sissum est vel collisum quamuis agileiat vel quouis modo ruptri4ὰ potest re ferri ad os,quod ita inciditur ut ostenflat qua telum insederit & simul etia vel singitur vel colliditur vel utroq; modo la 3itur. Solet enim in eiso osse & fissa
ει eollisa quae iuxta sunt latere atque hi mosi sunt,quos antea dixit praecipue sectionem requirere. sed nolim tibi persuadeas fracturam, quae oculis subiicitur,periculo vacare nam & ipsi quoq; segis causa est,multisci; assectibus longitur: tamen si cum latente cεferatur platrimq; minus periculosa est vi abun es in prioribus expositum suit. Quamobrem ubi os fractum sit me31cus vero noxam non seprehendat ac propterea neque ipsum radat neque secet, super-3o ueniunt mala indicia quae proponiitur, cumque vel omnia vel plaeraque concurrunt, certum mortis indicium faciunt. se ris primu aestate post septimum 3iem hyeme ante quartumsecvnu accedit: aeceὀit haec intergum etia a priniacipio sed non ita terret,sicut,quae procedente tempore supernascitur: a principio enim & doloris eausa & loci,qui insanam ari eoepit, febricitare saepenu mero aegrotatem vigemus quae post septimu diem oritur quo tempore vi ex libro cle fracturis colligitur) eessasse inflammatio solet malu indicium euisti matur signiscat enim insammationis grauitate cerebrum, vel eius membra nam assiet elim materia ibi eo lecta exitu non habeati putrescit enim, & febre excitatiellius aute hoe accidit state quam hyeme ob eans e causam ob quam o supra Aictum fuit,vbi intereungi, ex vulnere sit diutius trahi homine hyeme
gaestate nam humor calore praeter natura aestate magis putrestit, quod Gale nus exposuit in tertio de ratione curadi.magis enim runc viget: seruatur autea eatore naturali qui potentior est hyeme,neq; ita cito vincitur, aut ipsum patitur in saniem verti Ita aute obseruatum est,ut quate non nisi post septimum diem, hyeme ante quartudecimu febris inuadat, temporibus, φυς inter hyemem sunt & aestatem medio spaeio inter septimu & quartumdecimum hanc supernasci verisimile est,citius autem vel tardius prout ad aestate magis vel ad
149쪽
hyemem accedunt. Cur intra lacie lepus sequatur philosophus inuessiget mea a dico sati, si rem ita habere, quoa non tantum ab Hippocrate obseruatum est, sed eotiὰie a nostris chirurgicis verum esse comperitur. Nominat autem dies septimum & qua riumdecimum,quibus natura soler vel morbum vincere,vel ab eodem superari quare aestate post septimu febris superuenit, id est non an tequam septimus acce3at, hyeme ante quartumd ecimum, id est, priusquam quartus iecimus finiatur. Septimo ergo ruel quarto decimo die febris superue ni medris temporibus vel nono vel undecimo qui dies eiusdem generis sunt, ac septimus & quartusdecimus. scque inuassent mala haec semper eo die,quo se aegri, iugi cari solet quum malum fgnis cent: nam teste Galeno quaecun- 1 oque his diebus signa superueniunt,sue mala sue bona leuiora sunt. Febre suta pernata vulneri adiiciuntur alaa mala quae gradatim ut sequuntur ab Hippo crate proposita sint euiora enim indipiunt deinde inere eunt, δonec homi
nem tollant.proueniunt autem ut supra narrauimus ab assectu cerebri & ab insammatione quae augetur & quanto grauior fit vulnus tanto deteritis esseit. Aucta igitur iussammatione & in gangi enam degenerante color viceris corrumpitur neque ultra rubicungus seruatur quia sucei magis bilios eocur runt,atq, adeo quia innatus calor paulatim extinguitur. Ex ulcere itum pauca sanies procedit, pauca quidem, V vis nutriens imbeeillior si & sueei ad inte riora secesunt ianiem vero dixit non pus, eo quo a materia ibi male cocoqua- 1 o
turmam & in libro de fracturis istutaogi vietis nimis insaniatu a laehryma ium sinititudine ri μώδεα seri di Vit, eo quoa sanies cruda & tenuis inde pro-suat,quemadmodum suehrymae ab oculis quum vehementer insammantur. post haec emoritur, quod insaniatu est,& glutinosum redgitur: propterea, , caro tabescat & quasi in gluten vertatur. at, quum iam tabuit & non amplius alitur repraesentat carnem sale conditam. Siccatur enim id vleti; quos malum est stetit in libro prognostieorum i idieauit quum nutriens facultas lati ueri Color autem in vulnere russus est & subliuidus primo quissem russus,quum a rubicianao versus nigru tendat:deinde subliuissus quum calor innatus ex toto descit quo tempore corrumpi os incipit.Neque miru est supra enim dixit 3o omnibus malis assci os quibus caro vexatur. iure 1gitor corrii pitur, quum caro liuida et talis enim ut alibi testatur aegrotante osse malum fgniscat. Sequitur autem,quum os corrumpi coepit ut leue sit,& nigrescat: leue qui lem, vel naturaliter, uni non dii acleo assectum si, ut leuius aut asperius se ostendat vel magis quam antea esset ob liquatam carnem ac tabescerem: quae cum utinosa sit & pingui os squius redὀat, quo3 ex contrario acri humore exa-peratur quemadmodum Galenus in libro ae morborum eausis indicauit. ni grescit autem quod album erat ob ingentem insammationis ealorem, ac cle
inae quum iam purulentum est,pallet vel albissum essehari huiusmodi enim est color puris. Tale quid lignis euenit quum uruntur igne enim primo nigra osunt deinde in cinerem versa albescunt.prouenit autem niger color auctore Afistotele in libello de coloribuη a ealore qui & aquae & aeris humorem abia sumit. Sed eum terra per se alba st siue cinerei coloris, ubi rei euipiam iungi
tur, alio modo coloraturaeo autem cosumpto cui assiniscebatur terra ad albe dinem reuertitur. Ligna itaq; quum nigra sunt si ab igne rursus ealesant ab - , sumitur ex toto materia, qua nagra essetebantur, & sola terra vel cinis restat.
Hoc re podet etia in osse, quum alieno calore primum nigrescat, deinde sub -
150쪽
, palligum fiat vel albigum quod , si1it: hoc autem verbum vel maxit ne album significat vel quoa albo prodiimum est, quamuis aliquatillum recedat, nos secun 3am fgniscationem sequuti albisum vertimus tale enim si os purulentum. sunt qui aliter huc locum exponant, reserunt verbum leue ad illlagos quoὰ naturaliter habet & inquiunt os quoa leue est tanse exasperari, idq;
ob saniem a carne sequentem,quae est admodu acris mutantque 'περ, quod
nigrum interpretamur,in quo3 asperia fgniscat facile enim potuit vi
inquiunt)librarius pro 'r. scribere χ, & pro κόχ. Mutuatur autem Hippocrates vocabulum aὰ asperitatem signiscandam, ut patet in opere 3e ar-jo ticulis, ubi de cibum exasperantem, & vocem asperam nominauit. iti xta quam explanationem nullam saceret coloris mentionem; nisi, quum, ubi
purulentum est pallidum seri vel alb)dum ait, sed solam asperitatem 5e leui talem intelligeret. Vbi os iam purulentum est, sustulae inquito in lingua nascuntur,& aeger mente non constante consumitur. pustulas nostri chirurgici raro viserunt ut, qui cubantis linguam non intueantur: praesertim qui am Getalirat' in propinquo mors est. afficitur autem langua ob cosortium, quo9 in ter cerebrum est de oris partes: sanies enim a cerebro ad palatum defuit & ad
linguam ibsque insuetis qui in aeris si pupulas excitat prodidit enim in se
cunao de morbis vulgaribus pustulas acri 3e rodente succo moueri, eas au 1 o tem nominat αλ- - . sunt hae ut seribit Cornelius Cello,o Varia simile, es quum rumpuntur, intus quas caro exulcerata conspicitur. nascuntur igitur in langua ob saniem a cerebro transfusam, id quum accidit, saniel e iam in cerebro demonstrat qua sic opprimitur,ut non modo linguam affieiat,sed male etiam suo munere fungatur,quiim mens non consuat. Sapitis aratem ab Hippocrate obseruatum legimus languor assectu mentis alienatione, & cerebri notaxam inclicari. in libro enim pauedi monum linguae tremorem ait labatis mentis esse indicium,atque item mentis alienationem eum linguae sistentione ac tremore perniciem aenunciare, tum sicca atque arida lingua febraei tantium insaniam ostenai. Hare igitur mala quum superueniunt aci ultimum ventum 3 o esse testantur,non quisem quiim unum quoῖuis aut alterum accedit, sed eum vel omnia vel plaraque vel certe grauiora supernascuntur:nanque ubi febris vel aliquod aliud oriatur infra socuit ass sectionem protinus confugiensum: quoa no saceret si res omni modo aesperatione haberet. Propositis malis sar pitis inquit asticitur neruorum 3istetio cuius causa est assectu cerebri . ses eur laesa parte capiti; sinistra, neruorum gistentio dextram corporis occupet, 3e contra dextra parte capitis qgrotante nerui in si istra eorporis distendan tur neque ipse causam scio,neque subscribo iuniora commentis: si qui tamen uelit contrahi cerebrum quemadmoau in morbo comitiali, ut malu expellat, hi qutim in sinistra st incipere cotractione a dextra de ex cotrario: scut eu nil in ventriculo & aliis partibus corporis,quor, quum qui A expellere ab una parte debent a contraria contrahuntur ii quis inquam)velit huiusmodi eo tractionem integrς partis neruorum dissentionem escitare in ea parte corpo ris,quae e regione est, huic aduersatur quod a Galeno scribitur de cerebro S medulla spinae,in quibus natura dextram partem a snistra per velamenta se parauit, ne noxa unius alteram afficeret . qui set igitur ut dextra parte capitis lasa snistra eontrahatur,quum noxam non sentiat magis enim veris Dile est
sinastram eontrahi, tum tria es. Subi jciti sunt de qui attoniti sunt & quae se