장음표시 사용
11쪽
promotus egissem, dc pro facultatis meae ratione praestare eniterer, nisi hoc interim toto fere praeter- lapso tempore cum valetudine minus firma impeditus , tum vero curis ab hoc studiorum usu plane alienis distentus, atque publicarum Calamitatum dolore & sensu occupatus maius aliquod opus quod moliebar atque ad tertiam Usque partem produxeram, saepissime intermittere coactus suis. sem . Sed quoniam in omni rerum ac temporum siue siccundo siue aduerso euentu nulla oblectamenta, nulla solatia sacrorum eloquiorum meditatio iii aequanda experti sumus , sicut scriptum est. Cantabiles mihi erat iustificationes tuae in loco peregrinationis meae : quamcunque vel nocturnam vel diurnam horulam ab illis occupationibus molestissimis pene tamen necessariis remissam habuimus, ea tanqua nostra ad si1cras Chartas euoluendas& recoledas utebamur, & nonnulla interim breui
ter commentabamur quae nobis argumentum bre
uiter eXpedirent,dc quibusdam fortastis adiumento esse possent,ad ea recoleda,quae apud complureS CX- positores dispersia non possint absque magno remporis dispendio relegi. Hanc autem eXiguam meditationem nostram uno atque altero specimine doctis & piis viris, quorum familiaritate atque honestissima consuetudine utebamur ostensio , non
modo probari intelleximus , sed dignam censeri
12쪽
quam continuato opere in omnia Testamenti noui scripta produceremus id quod ipsi quantum de nobis existimare possumus, non tam apte praestitis se, quam sedulo suscepisse nobis videmur. Quamquam enim quod ad pietatis rationem Catholicae fidei integritatem dc Constantiam, atque praecipuorum Christianae fidei articulorum cognitionem nihil minus mihi esse facultatis existimem, quam doctissimo cuique Catholicae Ecclesiae filio
atque discipulo, tamen ex caeteris partibus ', quae vel ad summae eruditionis exemplum , vel ad exquisitae atque elegantis orationis Commendatio
nem referuntur, nunqUam tantum in me cogno
ui quantum ij inesse existimant, qui charitate atque animi candore inducti , quae ipse plane tenentia abunde possident, ea a me significari ac breuiter adnotari atque ideo non ignorari arbitrantur. Vtcunque vero hoc sese habeat, illud tibi, mater sanctissima,exploratum atque piis fratribus meis,filiis tuis omnibus persuasum esse Cupio, animum,
studium, conatum laboremque meum omnem smodo votis meis sponsus tuus Iesus Christus annuat ad inseruiendum tibi uni , atque ad pietatis Christianae, Catholicaeque disciplinae rationes promOUendas perpetuo esse atque fore intentum, illudque mihi cumprimis esse propositum, ut quidquid exiguus facultatis meae fundus, cum proprio stu
13쪽
dio, tum sociorum Scamicorum piissimorum benigno subsidio cultus, tum praecipue Dei benignitate mlus, fructuum protulerit, id omneante templi tui aras expositum tibi dedicem Sc consecrem. Tuum vero, sanctissima Ecclesia mater,suerit quaecunque a medicata sacrataque sint, per ministros ac sacerdotes tuos discernenda atque diiudicanda curare , bc quid ad sacra ministeria idoneum, quid
ad sanctorum ornamenta locorum aptum , quid ad pauperiorum dc eruditione minus Valentium V- sum referendum, quid rursus ineptum dc reiiciendum sit, dispicere atque statuere .. Namque iudicem omnium Deum testor, me neque priuati commodi cogitatione, neque ulla ambitione aut humanae gloriae cupiditate, sed unico diuini honoris dc communis ac publicae Christianorum omnium utilitatis atque animorum salutis studio incitatum dc piorum virorum cohortationibus Commotum, ea quae ipse mihi priuate cogitanda excolendaque initio constitueram, diuini deinde honoris Sc publici commodi studio concitatum piorumque virorum cohortationibus commotum in publicum edere; ideoque illud velle atque optare, Vt rebuS rationibusque meis omnibus id quod verum honestum atque legentium usui aptissimum commodissimumque fuerit anteponatur . Reliquum autem mihi fuerit, Mater dulcissima, omnipotetem
14쪽
εί totius milericordiae parentem Deum precari, ut sancto illo Spiritu suo , quo te ab initio fouit Scpromouit, ad absolutam Vsque perfectionem Cum summa pace ac tranquillitate adaugeat & perdu-
Cat. Antuerpice pridie festi Natalis Iesu Christi sponsi tui cu1 sit honor imperium in secula seculorum
15쪽
VO IN UNIVERsvM disiciplinae genera , homines in sacrorum Gram cognitione et scientia erudiri doceri posunt. Inoram alterum studio cu- primis attento ac sedulo atqhe astri4 lectione es mediatatione quam summa modessa animi comitetur, necnon doctorum pracvlione admonitione . constat. Atque hoc genus non tanium expositum atque publicum oea etiam commendat s mum a Deo ela omnibus iis, qui rectam, expeduam atque probatam ad υerae sepientiae sacraria viam munire sibi voluerint. Ad hanc autem discendi cognoscendi i rationem ista ertinere arbitramur, qρod in diuisa lege scriptum ess Conuementibus cunctis ex Israelit appareani in conssectu Domi-DE. A, Ni Dei tui in loco quem elegerit Dominus, leoes verba legis halus coram omnis et audiesibus eis, se in unum omni populo congregato, tum viris quam mulieri ου quam paruuia ct aduenis qui sunt intra portis tuas, ut audientes distant se timeant Dominum Deom vestrum, O custodiani impleant omnes sermones legis huius. Fili, quoque eorum,qui nunc ignorunt,ut audire posint se timeant Dominum Deum μum cunctu dium quibus versantur in terra. Alterum vero genus longe hoc sublimim, praetamus praestantiues est, cum Deus hominum animos singulari beneficio affeci spiritu cognitionis sancto μίuit, maximorum, arcanoram quae m diuinis latent siriptas notitia augur de quo ctiam siriptum est: Dabo legem meam in nrasceribus eorum se in corde 'earum scribam eam, ct ero eis in Deum, se ipsi erunt mihi in populum,or non Ierem. 3 i. docebit ultra vir proximum suum, se virfruirem Ju, dicens, Cognosce Domi-ri num,omnes enim cognossent me a minimo eorum isque ad maximum: ait Dominus. Et quo praeceptor noster in re betis siriptum esse confirmar . Ei crura is omnes docilius Dei. tque hoc cognoscendi genus quamquam maxime ac praecipue optandum expeteodum sit, non tamen hoc nostrosecalo adeo familiare sat 'o '
16쪽
atque olim Christianae primum n tae Hrcresseniis Ecclesiae aetatefuit, cum 'u- . Miso ac frequenii testimonio promisera ictu selisum atque confirmatu fuis. Et erit in noui, semis iebus, dicis' Dominus, standam de sepiritu meo super omκe IOH. L. earne, es prophetabant fili, vestri se filia vestrae, or iuuenes υestri visiones υi-Ρ Λοψ 'deni,sstnes vesIri homnia semota Ot. Nam 7. MIeralia diuinι Spiritus δε- na, quibus homines in Fuam ipsorumstatem aucti in Fruuntur inacrorum eloquiorum interna cognisio e sis communicata qui ι isse Spiritus inhabitat, atque adesa praestantior quaedam faciatas, non situm sacra m steria cognoscentsed
ad aliorum etiam utilitatem cr Ecclesiae ad cationem aperiendι, quam multu
quondam contigite apostobeo testimonio comper Q. Ali, quidem per θiritu du- r Cor. Is sur βrmo sapientiae, alij autem sermo silentiae sicundum eundem stiritum aL 'ter des in eodem θiritu ,ali ratia sanitatum in vis stiritu, ali operatio vi rutam in prophetia, aby threi θιratuum,ali gener.i linguarum,Hij interpre-tytio sermo . Haec aute omnia operesur υnus Hq. ide spiritus diuidens singulas prout vult. Veruenimuero sicut antea significabamm,alter u hoc disicei,cognosce- . di atq, retegligendi genus cum exsunni Spiritus dono totum constet, vi praecipi is viandum se cupienaeum magni votis expetendum ela, i Aemulaminι inquit 'Paulus) chari nata meliora: ita etiam quoniam hae nostro auo perrarum est,interim dum cupientibus ex Dei consilio expedire υideatur, contingit,istud alierum non negl/gendum, quin potius omni conalia agendum omni talisentia ct alacritate curandam fuerit,qhod in legitimo Atleuto ac sedulo dis propitiν Dei promoueuie gratia positam est : atque in huius studi, commendatione maxima orationum, monisionum se exhortationum eurum quin aeuina sapientia sis se minsim quarenda uadens frequentat, nsumiturpars. Nunc ergo ij auite me: berii, qui cuPodiunt vias mead . audite dissiplinam se estote sapientes O p. r. nosite abiicere eam .hatus homo qui audit me, se qui Vigilat ad fores me. quo- ι pio. s.
iidie se qui obstratui ad postes osti, mei. Atque disciplinae sacrae orii, huius com- ς
memoratirios conitaniis mos postcs ese ipsa rerum ratio naturai docet, aιque adeo eloquium Humum demonstrat. Alier postis verborum cognitione se iacera pretatione,alier vero rerum se argumeAIorum obseruatione costituisur. Numque ea omnia qua in diuinis voluminibus disicenda cognostendas proponuntur, γὰρ Nirci ct aperta pronuntiantur oratione, vel arcano etiam sermonugens re,quod jurat amabas vocamψ,indicantur: Asterim generis exemplum esse illud potesti principio creauit Deus caelum se terram, quod singua tantum aI-.que verborum,qua espertur, notitiam, ad enuntiatae se ni cntiae expositione ρο- sulat: aperte namquesignificat mundum non aeternu esse,sidae terni Dei conliatio, voluntate, et DI Ie ct e cimita editum extitisse. Alicrim vero 7 Neris Hud p .. i. i.
sebiungetur exemptu: Dixit pigeria eo est in via, ct leaena in itineriL3: ista a-ci
17쪽
cilim,verrius,atque omnibuου quissensu mores valent, expositum s regni serisereperuium etist quod tu metu etiam Hanum eri,qui in sacris euoluend2 chariaris ar' insermon- HBin peritia mali fuerim exercitatι. Hoc vero at eo dissi- cibus es obscurim est, quodq; non lingua tantum facultatem sed multarum H mnarum humanarum; rerum,atq; adeo ipsim argumenti ad quod oratio referar ur,cognitionem postulat, magiamq- esub artis qua interpretatricem dicere iure possum ,steritiam exigit cuius artu complura capita sunt,quae hmasemodi dissutationem non suscipientibus nunc nobis consiuiso praetermittuntur; istud tantum indicare contentu, uniuersam interpretandi rationem,quaepraceptis, institatu. seruationiblui virus traditur, duobus istis capitisus ac velutisummis constire, Lmplici verborum notatione es expositione , stententiarum argu reorumque apta se consona rebus ipsis noritia. Atq; utrius; partis copiam nec pleniorε nec meliorem neque etiam aptio em ex alio ullo oco in terras quam ex ipsis vertinueniendi fontibus beneficio Dei in Ecclesiastaturientibus, hoc est ex diuinis Itabris peti comparariq- posse D. Augustini se aliorum omnium probatis orum sapientia ac scientia professorum communis constansj sententia est.
Veram enim uero cil in immenso ras infinito pen pientia ostientiae capri qui sacros libros legenti ου aperitur, multa etia visentur loca,qua viriam maxime vero historiastemruiu rationsi argumenta significatione magis indicent, qua aperta expositione declaret,eiusimodi reru suppetin ex aliis auctor μου libro ais ex aliis disciplinis petere oportuerit eu quiIesie diligente ac Ieduia sapieria huius disicipulum υκ doctu striba praebere studeat; ita tamen rem rationemiremperare, ut ne incerta pro certia habeantur, nucuiusquam auctoritati magis
quam Dei eloquiis, ais adeo magis quam reii in de qua agitur rationi a II defnitioni tribuatur: neque nimis ambitiose producantur eas ne quibus maiori comtendissententia atque interpretatio excipi haberi possit. Duplicem igitur hanc rationem nos postquam nasacrorum librorum lectione animum appulimus religiose senenda es obstruanomias proponebamin,quam diligentissime potuimus,pro tenuitatis nostrae morio M'pro tempestatis huius molestiis consecuini,non tamen ex animi nostri sententia Fumus asecuti a ramquidem ob rem id quod hactenus a nobis praestitum fuerit,magis ex studio nostroastimari,quam ex summa rerum dignitate censeriac iudicari cupimus, neq; vita nobis auctoritatem tribui neque maius lucubrationibus nostras pondus aincribi quam sit argumetorum eorum, quibus meditationes comentationem nostras vel docemus vel confrmamus: diuinorὼ inquam oraculorum quae si citora evst
recte fuerant atq; oportunὶ producta suam idem hoe est primam; Ecclesia etiam Catholica manifestarum se certarum definitionum siuam quo's de atq- obser-mmiam debita sententiarum se expositionsi a sanctis trabas editam laudem
18쪽
robationem iustam cse legitima: caterorum vero auctorum qui in aliis Emetuis υAdsciplinis versti aliquida acros libros explicandos coferre posite videaIur, eam aestimasionem, quam res ratio probet,integram sise haberi postulamus. q. vero nobis dubiis est, quin homines varie ac multipliciter de scripto iudicent nostris: quos omnes per Deu immortalem vivom se mortuorum iudicem obtestatus oratos Ῥelim.primum, ne nostrῆ ext om singularibuου ingeniis metiantur, cu υ qu qua uni asteri cuipia ne Δι multas placere ac per omnia satisfacere popit. Panquam enim hoc mihi siemper valde exoptatu fuerit, lainc studio magis se animo, qua offlcio praestari post aperte esti exploratu: Deinde etia i ta pertisases cupio, nunqua mihi eam insedise mentem, ut cui qua tunam aucto ritate violandam; cuiusqua nomen frangendum vel desilitandu. cuiusquam de-bberato O inito consilio nobis quicqua detrahenti occurrenda duxerim, utpote qui cum nemini mortalium inuideam, nemini non omnia vera bona cupiam, ab omni contentione quam longi ime abesse in animo statuerim meo. Si qui ua -- rosit,qui legendis nostris profecturust in simplici Christiana veritatis cognitione se pura exercitationes ret,immortali aucuri se stiritus; Domino Deo υna nobisectigratuletur, quod exiguo nonro mini Herio non incomtae fuerit usus. Sin vero fuerim, qui ου minus haec nostra placeant,aut suo ingenio minus digna videantur,iis alioru sicripta quae modo sanam doctrina sapiant, petere,euoluere se adstia utilitatem tractare libera per nos integrum fuerit. Multorsi quiUe lanctoru , pioru,doctorum . viroru ante nos. multorum etia nostrae aetatu in sacros libros c3mentana, meditationes lucubrationes extaι vanuententiaris se or
rionum genere,qua iis quibuου simplici animo atq- Fana mentepetentur, magnum profecto operae pretium facere possint. Ong. quod ad nostru studium erga publi
ca GilitaIem attinet; nemine certe vellimus Grinianum homine Vacroru elo
quiorsi lectione vel cognitione abenu ese:quos vero duces,quos paedagogos ad Chrisischola optari oporteat,neq; muneris neq: instituti nostri est praescribere, URV1amen fuerit monere, ut qua sincerissimi atq; ab erroribuου abhorretissimi optrutur, leu quis eloquentia cum reris explicatione coniunctam , seu ipsam rern emplicatione simplicio sermone expiaua magis amet , vel etiam δε 'ciliore Ego aemium omnibus expostio doctrinai fue sicholastico a plerisque appesiato capiatur quod quonia propriis certis atq: ia olim ad artem coparatis verbis constat, ab iuc3modi sime usurpatur,qui velanti commendatione siqui γHinuidiam calumniari, declinare student Icalumnia inquam nonnulgoru, qui nihil resin, nihil ab
ipsiorum reprehensione exceptia nisi quodsibi placuerit, duci volunt. Vobis vero, quiquaptarimo prodesse cupimus, atq simplicioribus se radioribus Christiana iveritatem sitientibin omnibub nostra qualemcyq: dare opera proposuimm, satMesse visum est,st pro rerum ratione ad legentium Uum explicanda latum Aser-
19쪽
xetur sermo cirin s ceram se communis quotquot huius lings compotesse rint: itaque no tam acerrimi es acuti simi dil=ntatores, quam familiares verboram ct sententiarum expositores spe contendimus'. istud cum primoprofessi nihil esse quo mPs delectemur,quam bonorum ac piorum virorum monIIas,consiliis atque iudiciis, quae adstudium instituturi nostrum iuuandum es prom Mendum faciunt. 22uodsi quis fuerit qui in hanc communem Chrinum omnibus Milem aedificationem ,ci operam nostram cum altas nauare omnem purimm suppetias mittere aliquas nobis sit, eum Wr commune omnium Domina 'c rinianae familiae patrem Deum teri, publici commodi causam oratum obis ιGyamur se obsecramus,ut nos iis quibu3 valuerit partibua iuuare minimὸ cnas ctetur. Si quis praeterea aliquid a nobis praestari pose ιηιHigat inique his quae iam seri minue mitia vel paria vel inaiora vel majore cppendio vel fusiore oratione exposita cupiat, quae utilia maliis fore censuerit, nos vel epistola vel manduno vel alia significatione moneat, curaturos, duce ac promotore Deo, ut quavis p rim facultare, quam voluntate ct consilio omnes iuuanae caruise existimet. Id vero Unicuique cui cumque vel nationis vel regionis erit facile esse fuerit, si vel mandata vellitera Ant uer piam musantur ad christophorum Plantinum
qui υmia omnia hominum hac aetaIe notissimorum quocunque loco nobis Mndum certam sedem habenIibus peregrinari Atigerit, vel se cognoscet se sciet, telab iis quι cognouerint certior factus, ut laterae ad nos perferantur diligenter curabit. Istud autem cumprimis inte silere cupimus , num luiusmodi exponendi raID, quam in his quatuor Euangeliis secuti sumus , usui futura esse piis ac δε-riis videatur viris. Nam si ita eveniat uti cupimus, n Pauli quoque epistolas Oalia Apostolica scripta similes elucidationes concipiemus quom quantum ster re fas est , maxima σ cognitu dignissima quaedam in steria qua in istis foliis latent,atque a Spiritu sancto dis ilia intellictu pronuAnata sunt, eiusdem hi ritus dono ac ίeneficiosi non omnino aperire poloerimus , non leui tamen signi eatione indicabimuγ, υι ρj se sacra disciplinae studio Uectatores labore stud Nnostro fruantur atque aliqua ex parte tu uentur, interim dil ab iis qui plura pra flare posseni promouentur. Atque haec studia ab omnιbus cum magno fructust quentara cupimus quoad dies elucescat. se lucifer isse omnis veritatis doctor in cordιbus eorum oriatur qui summis votis se comeniis precibus hoc seriem ia
perfectam donais a Deosibi dari expetiueriυ.
20쪽
In hoe rapite exponitiar rem chri. sti genealopia per matre virginem. cuius ille fibus est secundu eatnemralla enim recta sitie per atomonem pertinet ad David. uit autem vim uia sanctissima filia Iacob ,quia i nomine dictus est Ioachimus . hie Iosephum non filiumsed generum habuit ex eadem familia Dauidis,
lilii Abraham. Abraham ζψ -limi hac rationε
- .r ωρο - stqui ux Matthaeus, qua ipse infitie
ni ea parie uratris sibi enarrati, ait
, nuit Iacob. Iacob autem se et g - , Cui pro-
i pterea Ioseph sponsus additus fum
i s genuit Iuda & Datres eius.' Iudas autem genuit Phares & Zaram de me' P α' 2L: Thamar.Pharei aute genuit Esron. Eston
autem genuit Aram. Aram autem genuita in in historiae.
Aminadab. Aminadab aute genuit Naasson.Naasson aute genuit Salmon Salmon
genuit Obed ex Ruth. Obed autem genuit
Iesse.Iesse autem genuit ' David regem. d qui &-xemit, ae
Dauid autem ' rex genuit Salomonem ex mutata mBea quae fuit Vriae. y Salomon aute genuit
Roboam. Roboam autem genuit Abiam. popusi
. . Abia aute genuit Asa. Asa autem genuit steros propagatu est, radent a Chris
Iosaphat. Iosaphat autem genuit Ioram.
Ioram aute genuit OZiam. OZsas autem nem, & drande sque arAbialiam.
genuit Ioatham. Ioatham autem genuit benαzz Im
Achaz.Achaz aute genuit EZeciam. 'EZe- genealogia enarrida: cum quo conis