장음표시 사용
21쪽
b Ceria seeutorum Se sibi eonstans praeseri rio diuiniim consitu certo ordiri ol,seruandu.n ip dicit. Namque a prima us ire ad secundam s)mini: sancti promissionem generationes x it a i. a secunda promisisione usque a1 primi templi Popudiarionem totidem generat Oncs,3c totidem a seeundi templi instaura- .cione usque ad Christum cylestis regni & h eredem legitimum. & consabili orem atque templi spiritualia.
condit rem. C Nouae aureae aetati per Unctum tenouatorem alutae ratio hoe tri
do, nouo videlicet, α plane diuino erat.
d Matrem habuit In terra,sed non
patrem nisi in caelo Deum. e More Israelitieo conuenire di- .mintur sponsi eum uxor domu ducitur, antea enim sponsa dicitur.
f Nolebad Ioseph vittinem sibi
desponsatam colanguineam, honestis patentibus,& sui amantibus Or- am,iq exemplum statuere ignomi- .e familiam . quippe res occulta
g Absolui a sponsalibus omnino.
non enim ferre posset dolorem non seruatae sibi fidei a sponsa. hoe auis ted eo periinebat Deo consulenteis ut virginis puritas ,& pueri orituri dignitas qua testatissima esset:qhinnio enim maiori dissicultate prius impliciqus testis eli tanto firmius de grauius est postea eiusdem veritatem edocti testimonium. h Non genitum,sed natu .id quod naturae communis vi fieri non potes , sed Spiritu sancto auctore , qui nouo modo superueniens altissima. virtute illud conceptum expurissimo virginis sanguine essiecit, idem spiritus qui Mim olim rerum omismum semina indidit, natinamque ipsam edidit mundi. i Suum, non tuum , nee hominis ullius. k in futuro an ','udu sfuit e fieacitatem propriam perpetuamq; 'sibi habeat, re naturalem, Vt pote a patie Deo Deus, ec a matre virgine purissima omni labe immunis, &ipso etiam nascendi genere unice sanct . in sensu composito, ut dicunt Dialectici. Ecce inquit,magniI miraeulia quod virgo erit, & in uter
habebit.& virgo erit. & pariet filiv.
Iechonias genuit Salathiel. Salathiel autem genuit Zorobabel. 'Τ Zorobabel autegenuit Abiud. Abiud aute genuit Eliacim,
Eliacim autem genuit AZor.' 'AZor autem
genuit Sadoc. Sadoc autem genuit Achim. Achim aute genuit Eliud. 'Φ Eliud autem
genuit ElcaZar. Eleazar autem genuit Mathan. Mathan aute genuit Iacob. '' Iacob autem 'genuit Ioseph virum Mari : de qua . natus est I Es v s, qui Vocatur Christus. 87 omnies itaque generationes ab Abra- Cham usque. ad David, generationes quatuordecim: David usque ad transmigrationem Babylonis S generationes quatuordecim:& a trasinigratione Babylon4s, usque ad Christum, generationes quatuordecim. ' Christi autem generatio sic erat. Cum esset desponsata mater' eius Maria, Ioseph, antequam ' couenirent,inuenta est
in utero habes de Spiritu sancto. Ioseph
autem Vir eius , cum esset iustus , & nollet eam 'traducere, voluit occulte dimittere
lus Domini apparuit in sotrmis ei, dicens, Ioseph fili Dauid ,nqli timere accipere M
riam eoniugem tuam: quod' enim in ea natu est, de Spiritu sancto est.' ' Pariet au- LM.ra. 31. tem filiur & vocabis nomen eius ' Iesum.
Ipse enim fatuum faciet populum stum a
peccatis eoru . '' Hoc autem totum facta
est, ut adimpleretur quod dictum est a Do- .mino per Propheta, dicente, 'I' Ecce virgo
22쪽
'voeabi- in utero habebit,& pariet filium: dc 'voca- bunt' nomen eius Emmanuel: quod est interpretatu, Nobiscum Deus. in ' Exurgens
autem Ioseph a somno fecit sicut praecepit
ei Angelus Domini: di accepit coniugem suam. 'Τ Et non cognoscebat eam, ' donec
peperit filium suunt' primogenitum: &Vocauit nomen eius Iesum.
A Vm ergo natus ' esset I E s v s in Beth. Iudaeae ν lehem Iudae' in diebus Herodis 'regis, ecce Magi ab Oriente venerui Ierosolyma,
dicetes,Vbi est qui natus est Rex Iudaeorum Z vidimus enim stella eius in Oriente,' & venimus adorare eum. Τ Audiens autem
Herodes Rex, turbatus est, & omnis Ierosolyma cum illo. ' Et 'congresans omnes principeς sacerdotum & Scribas populi, scisti tabatur ab eis ubi Christus nascere
tur. Τ At illi dixerui ei, In Bethlehem Iudae.
Mis s. at sic enim scriptum est per Prophetam, ' 'Et y DR tu Bethlehem terra Iudai nequaquam minima es in principibus Iuda : ex te enim reget s exiet dux, qui 'regat populu meum Israel
Z Tuc Herodes clam vocatis Magis,dilige- ter didicit ab eis tempus stellae, 'quae ap-B paruit eis: & mittes illos in Bethleh em, dixit, Ite, & interrogate diligenter de puero:
& cum inueneritis, renuntiate mihi, Ut &ego venies adorem eum. 8 Qui cum audissent regem, abierunt. Sc ecce stella' quam viderat in Oriente, antecedebat eos,Vsque
m DuxIt eam domum libemissim8. Cognosci Hebraica phrali dieitur
tanta de virgine: ut Aciain cognouit Euam uxorem suam ; ergo non co
gnoscebat quam sciebat esse virginε.& edoctus erat non sibi parituram. sed sibi ipit,virgini inqua ipti, cuius filius dicendus erat veret , non filius Ioseph. n Neque sequitur eam postea cois nouitie,ut non sequitu Michol si Saulis non peperit, nec mortua est , ergo postquam mortua ess,pe perit. Nam denti Hebraicu excluditiarer semper absque exceptione. o Ideoque sanctum Domino . 8c sanctificaturum gentes:id quod nomen a matre impositum declarat. a Puerum natum fuisse in Bethi hem, vicinia ipsa cognouerat, & a pastoribus acceperat. Eunde Iesum vocatu notu erat etia, utpote Bethialehemi eircumcisum octauo diei Ecnomen Iesus magnam etia salutem signifieabat. Hoc notu erat in Bethlehe Iudae, eui urbi promissum erat natale magni ducis. h Fuit res notior in Iudaea eum enset Hierosolymis tyrsnus qui,quod sibi metueret, magnum tumultum
e Iam enim exciderat domus Dauid regno, di exspectabat vindicem iuxta vaticinia: igitur & tepestas ip
sa eu re cosentiebat. li4 Iesu nastui eas. & exspectantibusMessia, εἴ me tuentibus nota testataqi fuit telii hus lembus,& terrenis,sapietibus grais uibus, qui magno & dii helli trinere fusicepto, ut ri agnam & adoratione dignam rem vi ere statuerunt. d Pleno eoneilio eorum apud quos seripturarum interpretatio erat, re sponsum est communi semeruia, de confirmatum verbis apertis ex diui no oraculo. e Lege expositionem nostram huis ius loci in e6nient. Michae. p. 's Uthae ratione deprehedere ponset quisnam infans natur tuulee eo tempore im Bethlehem. g Noua enim stilla filii nouo miraculo illis conspecta.creata a Deo, ut hae ratione gentes illae sapientes Orientales eoenoloercet Balaami va
h Namque stella semel illis visa de
obseruara in regionibua suis. no ae- duxerat eo Hrenololymamised fide& sapientia ducti Hierosolyma petierat, ubi certa notitiam loci natalis esse existimabant. illa itaque sutatim quam indicem temporis in o-
nr viderant Hserosoluma egressi dueem habuerunt certissima, ita vetinterrogare opus non fuerit, atq-
23쪽
mentio,quia nullus erat in terris parens praeter Mariam matrem .id autem Magis indieatum tussie lectio ipsa significat. h Famulorum Dei fides. 8e ob
dientia atque expectatio est;Dei vello ipsius tonsilium,cura, ti e peditio rerum,
a Dictum quidε illud vaticinium de Israelitim populo, sed non im
pletum antequam filius ipse euocaretur. Lege Comment.nost. in Pro Pheras . quae scripsimus de duplicibus vaticinita.d Namque lontius tempus interiseessit inter diseessum Magorum . &facinus I e. constat enian virginem exspectasse in Bethleherra tepus purifieationis siue oblationis pueri, post quos dies & plures alios Magi venerunt .illis enim profectis in regionem suam. Ioseph admonitus in Egyptum secessit Ita vox infra eoniungenda est eum oratione βα--n rct - auia ex φω erat . &e. Ille eiteriore ten pore incipere votiluit,ve ne stilicet falleretur. sunt qui dicant Herodem Roma venisse post discessum Magorum , ω reuersum illam eaedem deereuisse. e Vatieinium duplex hoe tempore,quod in Iudatorii strage csptum nunc est impletum.
dum venies staret supra ubi erat puer. ' Ui-
dentes autem stellam , gavisi sunt gaudio
magno valde. ' Et intrantes domu , inuenerunt puerum cum ' Maria matre eius: &procidentes adorauerunt eu: & apertis the- PDis. t sauris suis, obtulerunt ei munera, aurum,
thus,& myrrham.' ' Et resposo accepto insomnis,ne redirent ad Herodem, per aliato viam reuersii sunt in regione suam. ' Τ Qui Ccum recessi s sen t,ecce Angelus Domini ap
paruit in somnis Ioseph, dicens, Surge, &accipe puerum & matrem eius, & suge in AEgyptum: & esto ibi' usque dum dicam
tibi. Futurum est: enim ut Herodes quaerat puerum ad perdendu eum. ' Qui constar- s. gens',accepit puerum &. matre cius nocte, ' '& secessit in Egyptum . Et erat ibi usque ad obitu Herodis: Τ ut adimpleretur quod dictum est a Domino per Propheta,dicentem, Ex AEgypto vocavi filiu meu . ' Tunc Oseeri .a.s.
Herodes videns quonia illusius esset a Magis ratus est valde: dc mittens occidit omnes pueros qui erant in Bethlehem, & in omnibus finibus eius, a ' bimatu & infra, secundum tempus quod exquisierat a Magis. 'Tunc 'adimpletum est quod dictum est per Ieremiam Prophetam, dicentem,' ' Vox in Rama audita est, ploratus&vlulatus multus, Rachel ploras filios suos, ' 3 - φ& noluit cosolari, quia no sunt. β Defun- sto autem Herode, ecce Angelus Domini
apparuit in somnis Ioseph in AEgypto, di
24쪽
CAP. III. SECUN D. MATTH. 3Ceris, S urge, & accipe puerum & matrem eius, & vade in terra Israel: f defuncti sunt enim qui quaerebant anima pueri. '' Qui
Consurgens, accepit puerum & matre eius,
M venit in terra Israel. '' Audiens autem quod Archelaus regnaret in Iudaea pro Herode patre suo, timuit illo ire:& admonitus in somnis , secessit in partes Galilaeae. Τ Et venies, habitauit in ciuitate quae V Ο-catur Na Zareth: ut adimpleretur quod dictum est per Prophetas , Quoniam Na Z
A IN diebus autem ' illis' venit Iohannes 'Baptista praedicas in deserto Iudaeae &
Di s. . dicens Poenitentia agite: 'appropinquabit 'appropin enim regnum caelorum.'Hic et i cnim quidi P dictus'est per Isaiam Prophetam, dicente,
'AE qu, VOX clamatis in deserto, ' Parate viam Do-π.. et mini: ectas facite semitas eius.' Ipse au
lata. 3.c. a . tem Iohannes ' habebat vestimetum depi- . lis camelorum, dc Zonam pelliceam circa. lumbos suos : esca autem eius erat flocustae, & mel sylvestre.
B Iud a, & omnis regio circa Iordanem: ' &
baptizabatur ab eo in Iordane, costentes peccata sua. 'Vides autem ultos Phariscoru&Sadducaeoru ' venientes ad baptismum suum, dixit eis, ' Progenies viperam, quis demonstrauit vobis fugere a 'ventura Ira Θ
Malorum parentum deteriorci fili, k Dei punitione Rus iam propcaem in malitia detinuerim,s Herodes 8c studiosissimI e
mimsri adulatoresque. g Multi prophet.e mulia de san clitate, α perfectione christi praedixere: NaZarenus autem perfectum vir u sistrahcat Etenim Nazarat perfecti di cateria pert)ctiores olis fuere,ut legiiuus Ilia . a .dic RII. I L. Duplex igitur significatio Narataei est: nianor, quod ex Narareth oppido Christus esset, maior,qucd per feeius esset vir. utrunque Oporiui ineste Christo, i Naaarenus vocare. tur. Namque patriae nomine vocais batur id quod re ipla erat, ut si quia vocetur candidus ex familiae nom ne, di quia vere candidus sit. a Cum Iesus Nazareth inhabitanti nondum quidquam de se suoquamunere publ:ee aperuisset.b Initium boni nunti; regni appro . pinquantis, de praesentiae eius qui procurator , di pontifex regni erat constitutus ex Iohanis preteonio avi notatur. Hic enim est de quo e Fides & paenuetia virius, in qua continentur Opera omnia Deo Pr banda , sunt viae praeparationes remunimenta.d Simplieitas di integritas virtutis abique hypocrisi, rectitudo semita rum est. e Nihil sibi quaeretat aut ambie bat.qui Iam paucis contentus erati nihil arrogabat sibi qui non plus sibi indulgebat, quini satis esset vii in praecone tantu clecto. idq; in ex emptum p cenitentie exspectandique regni eaelestis, quod eum spirituali. .hu, divitiis,& orr amentis abunder, a corporis comoditatibus abhorret. ex quibus r. ihil fere sibi usurpat preis ter sinιphcissimum victum. dc horistidum vestitum qualis decet cor. pus in quo grauis animus habitat. f Vetas locustas volantia insecta, quorum genera certa esui apta sunt in Guitico deseripia & mel ab apibus in sylvis eontectunt in rupibus de arboribus cauis. g I xieriori illa lotione indicabant se fidem habere praeconio illius, de profitebatur vitae expurgatione per
poenitcntiam, ouae,Vt aQua corporisior seriarimi mores corrigit.
h Qui lohannit fama de sanctita. tis praeconio victi magis. Vt populo suum pietatis studium venditarent, tuam vi sese Deo probarent holo ae
intulato poenitentiae , quam tam unon exercerem , sussio ad ipsi. meum cateris hominum ordinibus eonfluebant.
imminente, qui Euangelij verita.
25쪽
-,' ' Facite ergo fructum dignum poeniten- 'M I 'S tiat.' Et 'ne velitis dicere intra vos,Patrem C . habemus Abraha. dico enim Vobis, quo- -niam potens eli' 'Deus de lapidibus istis potest
unt . in quos diuina promissio non tu Icitare hIlIOS AUrahq. Iani enim securis
Deus ut e de lapidibus istis mate- ad radicem arborum polita cli. Omnis
hae fiM sequuti promissione eost. ergo arDor quς non facit fructum bonum,
quantur, ut illi sitscitauit Isaac filiu ου se . - - . IIU .
. Pronomen istis indicat de lapidibus ε . . M . . . . - . & in i Hae
materialibus. baptizo VOS In aqua In Poen Itentiam: QUI mittitur
Quersus -eduliis x in- autem poli me VCnturus cit t Ortior meti. . s. a. e Iudaeorum quotu vel probatio est: cuiu3 non sum dignus calceameta por-
vel exitium instat, ut inferius arbor . . . . V . . in
tare ipse Vos baptiZabit In Spiritu sancto designi Cuius ventilabrum in manu
. e Reprobationem Iudaeoru signifieat futuram. g In vetae ae solidae paenitenciae ;vobis exercendae professionem. c. li Ad pradicandu Euagetliu regni . o
o,cuius efficientia mundemini, R.,
renouemini in nouas cruatur a venit Iesus a Galilaea in Iordanem ad Io- atem infundex in eordibMvςstris hannem,ut baptizaretur ab eo. ' Iohan
nes autem prohibebat eum, dicens, Ego a te debeo baptizari, & tu vcnis ad me Resipondens autem Iesus , dixit eI, SIneiodo: sic enim decet nos implere Om- , nem iustitia. Tunc dimisit eum. 8 Baptia
Iesua profitebatur hae ratione
Zatus autem Iesius, confestim ascendit de aqua. & ecce aperti sunt ei. caeli: & vidit Spiritum' Dei destendentem sicut co-
omnibus peliantibus regnia, quo lit se profiteremur velle Dei eonsilium - lia III- probare . Neque tunc profitebatur. ille de se plus quam id quod videbatur, hoc est serui krmam donee Dens ipsius auctori-em, ae dignitatem de - clararet. Ο Nouerat Iohanne Iesum ex utero matris ex parentu suoru narrationibus. ut res ipsa doec :sed nondum acceper i te timoniu a Deo ut illu indicaret aceepera tantu auctoritatε indieandi ispus ti baptizadi.Prop -
gare quod sum. Donec Deus ipse pater testetur de me meoque ministeriolego interim humilitatem Be eruitutem. in eoriatque ita impleb: itum obiicere possit. palohannes vidit Spiritum sanctum super lesum ut declararet nunc eae unctum ad Ununcia ut hominematque habitu inventu.ut horaiinem decet. pronteor:atque ita implebimus. mnem iustitiam, ut nemo sti vel mihi arrogantiam, vel tibi intempestiuum de me testimonium obiicere possit. pater meus his omnibus rationi
26쪽
ipsum. 1 lumbam,&venientem super '. 7 Et ecce cto plenum, qui annum acceptabi
vox de caesis, dicen S, mic eli Πllu S meu S nem nuntiaret, ut columba inclusis
dilectus,in quo mihi complacui.
Vnc I E s v s ductus ' est in desertum a Spiritu, ut tentaretur a diabolo. Et cum iei asset quadraginta diebus , &. quadraginta noctibus, 'postea esuriit. Τ Et accedCn S tentator,-dixit ei, S i filius Dei
dic ut lapides isti panes fiat.' ' Qui respon-D Q. 8a. 3. dens dixit Scriptum est, Non in solo pane
vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. in f Tuc astiti sit eum diabolus' in sanctam ciuitate, &statuit eum eis. T in α super pinnaculu tepli:,dixit ei,Si filius θοῦ. .: h. . Dei es mitte te deorsum . Scriptum est
pnia , . . i. enim, uia angeli S sui S 'mandabit de te,& nitalem suae insu, insimilati:quamiaizω- in manibus tollent te, ne forte offendas ad existimana illum sibi ex ea parte
B lapidem pedem tuum. y 'Ait illi Iesus rur iμα vis P si . G sum, Scriptu est,' Non tentabis Dominu LAIita Tta di
. . . . . . , cere hac orationis sententia, Si quod
lucum appellatus es filiusDei dilectus, id tu ν - i es, pete a Deo panem quandoquidε auris alias vivere non potes tam remolns ab omni victus eopia in loco ubi nihil commeatus contingit,& qui nihil praeter lapides habet sed unum est remedium huic perieulo si ores Deum ut lapides panes fiant alioquin tu defici eadi Peribis emissime admone igitur Deum tuae exciemae inopiae alias non curantem te, di prascribe illa te alandi t '. gionem .Haee omnia ad diadentia ac despetationem persu aciendam intenduntur. e Plimae tenta Uonis depulis so ex faeris libris petita ad nostrum exemplum. rationibus humanis tentat re erat, Iesus scrip ura aι malus pi Pugnat: in hanc sententiam.Sacra doctrina illud verer accepimus eos qui Deo erectentes obedi sit,non oportere solici-
m .R. . in arcam salutem nuntiauit. t Testimonium Iohanm diuinitus datum .ut publicer ederetur. contariet lanimam rationem Daetu Iazum,auctoritatas,ethcacitatu Chialti,di euetus euangelu ab liorumbus Iecti ac puter iuscepta. a Cum iam probatus ac declaratus esset Uei filius de lalutis humanae auctor, ac piocurator, ductus est m
esse ,at homines modum vin tentationes.
h Nihil ei bi secum tulerat in do. 'sertum Iesus conlisus diuina' piritusqueos esse aut i 'ubitare in visis rerum ditExultatibus quamnque in obedientiae fideique exercitatione sese offerant sed credere certissimam esse Dei prouidentiam eandenique locupletissimain, quae non nam antu istae humanae alen dae materiem habeat ve panem solum, aut ei bos qui vulgo in usu est solent, sed plurimas, quarum PIOmptuarium est fides diuinis verbit adhibita. 1 tur eum ego hue veneram non meo priuato cosito,aut libidine, ut hypocrisi, aurano animi temerario impulsui sed Spiritu sancto ductus, non debeo considerare qua ratione milii prouidendum sit,sed permittere eani curam Deo euius verbum secutus hue veni,exemplo eorum,qui secuti verbum Dei, di defrucibis consueris .in delerio per quadraginta annos alti sunt cibia caelestibus nunquam antea vasis in terra. f Vera di corporalis fuit illa assumptio Deo permittente quemadmoaum de maleficis sertur,qui deferuntur a diari sine per aerem in alia loca. g Hierusalem. h Seeunda tentatione ad vanam confidentia impellere I sum conabatur di , bolus, usus auctoritate ex sacris libris producta e quod secundum armorum tenus usurpat cum primo non succedit. i Scripturae locus perperam citatus alio low aperto explicatur. . x Tentat Deum qua inducrimen sese committit absque verbo,aut prontistione Dei. hic Christus induat non obediendum esse diabolo, etiam sacra verba citanti. namque ille nunqua rect citat aut prostri. Deus non liverat eos qui diaboli iusius ese in ricul coniiciunt, sed eos qui suo u mu ducuntur, omnibus periculis liberat et ad hos erum peruuet locus ea PIH- . - prolat Mola ad me,qui a diabolad curuur,aut iubentur ah iuid ut .
27쪽
lus in montem excelsum valde,& ostendit π LTI 'Σ 'Σ ei omnia ' regna mundi, & gloriam eoru , ' & dixit ei, Haec omnia tibi dabo, si cades
.u bivii adoraueris me. Tunc dicIt ei Iesus, Vade. hbaries propuliatio ex diuini, serip uti, p. satana: scriptu est enim, Dominii Deum Milo.
tuum adorabis,& illi soli seruies. 'Tsic dixi μreliquit eum diabolus:& ecce Angeli ac-TTO. παροπα cellarunt,&ministrabat ei. Cum aute
adorare, aut alij seruire ea seruitute audi et Izius qUod Iohannes traditus ellet,
cte producto superari potest. thali: Vt adimpleretur quod dictum est
d Exitus eoiu qui Deo fid&er obe- - - , 3 - - - diunt.vt no opus sit sua eurare, diabolus suadebat. sed sese Deo mittunt non modo enimneressariis rebus, sed Angelos mini.
si ui per Isaiam Propheta, 'Τ Terra Z ab ulon, & i ην δ. r. ab hLIi terra Nephthal i ita 'maris trans Iordanem
Iesu eibum diuina prouidentia sup . . . . , . , r i . 'Galilaea
ε In Nazareth habitauerat ut pri- cere. Poeni entiam agite: appropin Qua-
fratres, Simonem, qui Vocatur Petrus, &LAgenis ii ,hEa Andrea fratre eiu S, mittentes rete in mare,
erant enim piscatores '' & ait illis,Venite post me, & facia vos fieri piscatores ho-
k Poenitentia εc fides duae res in mimi ira Euangelio postulat sine quibus re- ,1M1MMO .gnum caelorum obtinere nemo potest. fides exigitur audito nuntio regni extoru approp nquantis: poenitentia virtus vitiotu fuga, & honorii operu studio praestatur.ldem Iesu praedieadi mitiu & Iohani: uterque enim unam rem domeebat.videlicet tempus Variae Ec salutis ae regni aduenim. sed Iohannes ut Propheta de index: lesus ut Propheta M
vitiotu fuga, & honorii operu studio praestatur.ldem Iesu praedieadi mitiu & Iohani:vterque enim unam rem domeebat.videlicet tempus Variae de salutis ae regni aduenim. sed Iohannes ut Propheta dc index; lesus ut Propheta,&auctor procuratorque salutis agebat i Singularis electio εe vocatio ad Apostolatum, hominum inerudatorum.ut non glorietur earo indicat loeus hie magnam Dei volutatem erga salutem hominibus nuntiandam. Quanaldoquidem lesus statim ipso Euangelii praedieandi initio assumit operarios, ut citius bonus ille nuntius Se salutis.ω regni propagetur eonuenit autem haee res plurimum cum antiquis vatimniis. m Ad eiusdem ariis genus, sed exeellentius inuitantur. sie nouit Deus homines alli re, non inquit,ad homirim Vineendos bellini sed ad vivos reis piendos inon ad moriemsed ad vita . hoc Gramum verbum significat apud Luram.
28쪽
minum. 'At illi continuo relictis retibus secuti sunt eum ' Et procedes inde, ἔ: αὐ- λχ με si ' M
vidit alios duos fratres, Iacobum Zebe- : zzzzzzzz: adaei & Iohannem fratre ius in naui cum sitae
Lebedaeo patre eorum , reticIentes retia d Bona 8e salutisera doctrina publiis
Iua ec vocavit eo S. Illi autem ttatim non in oeeulto a Iesu doeetur. Atque
resistis retibus Zc patre, Iecuti lunt eum. librorum lectionibus rationes publicae
v c .l salutis & temporis illius exponere: ia
d c o I. - e Plinam conueniebatur, legebantur sa-
docens in synagogis eorum, Oc praeclIcRS crateripta,explieabantur oracula. hoe
.. . - ρ - i Iesus fatiebat magna omnium admi-
euangelium regni: M lanaS omnem lan - ratione deinde preteonium publicii Q . c . . synagogis di extra synagogas a Iesacruorem & omnem In nrmItatem In ΠΟ- edebatur. hoe est praedicare bonum
A . . , i . Iitis libertatem a seruitute figupti tu .
Syriam.&obtulerunt ei omneS male ha- ε igniorem obtinendam populi sa-
bentes, variis languoribus & tormentis poralixer contigere, atque illius laeti comprenen los.& Qui demonia habebat, mira lueofirmatarum ne Iesus -& lunaticos, & paralyticos, & curauit eos: & secutae sunt eum turbae multa: le: zzz: z:rae: de Galilaea, & Decapoli, & de Ierosoly
C A D v conciliat hominum opinionem is se A. . mamque bonam. hoe autem ad regni
VIdens autem turbas, ascedit in mon- A tem: dc cum sedisset, accesserunt ad eu Idiscipuli eius,' & aperiens os seum, docebat eos,dicens, Beati' pauperes sipiΠ--MMtu: quoniam ipsorum est regnum caelo
B ςκlestem probabat omnino aduersam Lu ITI . diaboli rem .h Iesu ministerium aua praedicationem euangeliique peterinium spectabat, ad omnem Istaclitidem regionem& gentem periinuit ad confirmandas p missiones patribus factas. ut Paulus Meet. C A P. v. Euangelij promissionum Ec institutionum summa breuis. Formam Eeelesiae suae militantis in hae mundo describit Christus, legεsque eharitatis discipulis suis praescribit, incipiens a priuatis singulorum moribus deinde ad eos transit qui ad communem hominum societatem eonseruandam . atque ad mutuum officium perti-οεt, quibus Ecelesiae suae homines instructos esse vult, si studeant in triumphantem Eeelesiam recipi. t Has virtutes quanquam deficiitione separatas ae distinctas, tamen non vult Christus in suis aiscipulis esse seiunctas, sed coniunctissimas. a Qui vere ex eorde renuntiant auaritiae εc ambitioni,atque diuitiarum si quaa possident non amatores, si d boni dispensatores sunt. hi eum pauperes fiant spiritu propter Deum, diuitiis augentur spiritualibus etiam in hae vita, dum adhue sunt in Eeelesia militantii atque hi potissimum pertinent ad definitionem EeeIesiae Christianae, hoe est ad Christi imitatores. omnes hae eonditiones a Christo indieatae ea zttinent. ut homines doceantur beatitudinem non consistere in rebus quas mundus probans expetit,ad omnino coactarus susteptia ea fide dc obedientia erga Deum.
29쪽
rum. ' Beati mites': quoniam ipsi possi-nuit. debunt terram. Beati qui ' lugent: quo-
dinibus vix tenent, atque eito etiam . f d εο - .e r
e Lugent, qui vitam degunt a volu- latura duntur. - Beati milcricordes: quo-
ptatibus seculi & earnalibus concupi- . C. '. i. in in
stentiis alienam, dolentes aliorum ho la Ialn IDII in II erIcorialain conieci uentur.
qui voluptatibus ae delitiis fluuntur. . ci .i . A . .
d spiritu eonsolationi, sancto. Viae Dunt. Ueati pacllic I: quomana iiiij ijs , esse iustitia diuina i Deo eommuni Dei Vocabuntur.' ' Beati qui persecutionem patiuntur propter 'iustitiam: quo- αἰ
Deo fetuenti fide Ee attenta obedien- - m
tia diuinis iussis exhibenda. ialam Iploruin eli regnu in caeloruiri.
Ipsi saturabuntur iustificati gratia n I t . .
s Tantum abest ut sint beati qui suas δε- c - Φ. . M q.
iniurias ulciscuntur aut persenuuntur. α perlecuti Vos ruerint, α dixerint om
ut mundus putat. misericordes sunt, - .
qui miserieordi m exerect non solum ne Inaluin aclueri u ITI VOS ine lientes, pro-
erga proximos, sed erga eos a quibus I. ri
laesi ostensique lant: is Deum erga se pier me: gaudete oc exultate quoniam
persecuti sunt prophetas,qui fuerint an- B te vos. Τ Vos estis sal terrae. ' Quod si
debunt Deum in se manentem dc re, gnantem . namque in carnalibus non
evanuerit, in quo salietur3 ad nihilum
valet ultra, nisi ut mittatur iras, & con-
entorum consortes fieri. 1 Pacifiei, qui bellum ti discordiam
culcetur ab hominibus. ' Vos' estis lux
quocunque damno & ineommodo mundi. Non potest ciuitas abscondi su
tenteε quaerunt. vel aeeepiam diuino lucernam, dc pon ut eam sub modio, sed: mundo exosi atque inulli ψeianiui. super candelabrum, Ut luceat omnibus
culpam initur, sed ob pietati, euiluin qui in iaoino lunt. Dic luceat thiaeve
alienum a mundi studiis: & nulla alia si ....
odii aut maledirentiae eausa est. nisi Itra corana nolnu 1bus: ut Videant opera
quod Christianae pietatis veri de inte- gricul Ores praedicatoresque estis, di Vel L Ita amen in vos maledicta multa congeruntur magno mendaeIo. m QD rum vἰrtute a me aecepta humana natura iam inde a principio corrupta eorrigenda eondiendaque est Euangelii a vobis ann. initati efficiemia nenarrabili. n De iis agit qui spuitum sanεtificationis prodiderint, de sanguinem testamenti conculcarint. Arcanus est hie scrin . o laquosalietvOpsum sal p Ex virtute mea , obis eo m 'cara, namque ego Iux veni in mundum, ut O.nnis qui credit in me, non ambulet in tenebris. q Ecclesia mpet Christum sumdata, ut ultris erit Z conspiczagenti hus omnibus . inter quas lueebit sieuet IumInaria in exto siet 'ias praedixit de monte domus Dominr praeparando super verileem montium. e Discipulorum Chν' l-a ta iiuuorum nominuma ici praeciat plur: mu . . illis virtus & sanctitas adfuit, sed modica dc priuata. si comparetur cum hoIUM luee, t.e qua vere si nutriri est.Posui te in lucem gentium. ut sit salus mea usque in cavemum πι-ε Hortatur eoι ad huius lucu communicatio m.
30쪽
vestra bona, & 'glorificent patrem vestruqui in chlis est. 8' ' Nolite putare quonia
ven 1 soluere legem aUt pIOplaetas. non factae E expolitiones eonditionis, ad
- o I 4 I Iga quam illa Vocatur, atque hortationes
veta 1 soluere , ieci aia Imple Ie. Anaen ad expectationem illius benefici, de
J . - ceps quid ipse a sua Ecclesia exigat, ut
. & terra, Iota Vnti aut unus a ex non prae- i:li tantam dignitatem, tantam heneis
teribita lege, donec Omnia nant. Uul pomi. no .inquit, hae otiosis N igna.
r . v - ἈI . . ut1 aut tepidis danda sunt, sed iis qui-
erso soluerit unum de mandatis utis m1' bus suminum studium pietatis luerit.
.ci . - . ς . f . . non verbis tantum praedicandae, aut
.. . legra cura ac diligentia colendae.
vocabitur m regno caelorum . qui autem e solui lex dicitur , quae cellat irrita
fecerit & docuerit: hic magnus Vocabi- d Emcere, ut milii eredemes adimis
2Ο -- r . Pleant omnino. est enim sancta lex de
tur in regno caelorum. Dico enim v Ο- spiritu, quam eomento studio ob-
- . - . t . . c. . . in seruari oportet ab iis qui mini fidem
bis. Quia Ialli abundauerit Iultitia Velira habent: tama vero abest ut ego veneia
plus Quam Scribarum. & Pharisaeorum nodierim &observarint, dat usim
T l δ Spiritum sanctum meum, scriptu
non intrabitis in regnum celorum. 'Auia riu legemine fibus
distis quia dictum est antiquis : Nono
cides. qui autem OccIderit, reus erit ut d I-cio. Ego autem dico vobis, quia omnis
qui irascitur fratri suo, reus erit iudicio. Qui ' autem dixerit fratri suo, raca, reu Serit concilio. Qui autem dixerit, fame: reus erit 'gehennae ignis. 'Τ Si ergo offers
B εω mite ii an minimum haberi oportet qui III UIIcio soluetit unum ex mandatis: qui vero omnia fecerit & do erit. maenum vorati oportet eum , atque talis unusquisque habebitur iudicio diuino. Ut oratio, ita signifieatio varia est. Nam,vocari in regno aliud est, quam intrare in regnum. illud collectionis. hoe delectus 3c possessionis est, pertinetque ad Ecelesiam triumphantem. Alludit tota oratio ad figuram antiis quam Exodi. In Ecclesiam triumphantem non intrabunt quorum iustitia activa Ac exercita non praestiterit iustitiae activae Ac obseruatae a scribis Ec Pharisaeis, non a malis Pharisaeis & Seribis, inquam , sed ab optimis, & qui dilige tissime obseruant Decalogi prae ta. illi enim effectum tantum ad lenis norimam e6formare contenti,idque diis ligenter, caetera non tantum curam. ego vero non solum effectum, sed auectum omnem lege diuina regi volo. h Hoe loco eonstituit Dominus Eeelesiasticum iudicium, auctoritatόmque Episcopis, Conciliis, & omni Ecclesiet tradit. Iudicium hoc loeo episcopi vel pastoris, vel alius ordinaria ministri reprehensione Ec admonitione ut eorrigatur. i Grauius tactum publiee magis animadueriendum est. Concilium Eeclesiasticorum patrum intelligei ualis synodus esteeclesiastieaeivitatis vel prouincialis. Raea stultum significat, siue vacuum cerebro: vox Chalaea increpantibus familiarissima bc fiequentissima, ut alias doeehimus Deo annuente. k Huiusmodi voeum appellatio eum animo laedendi fit, eulpa non vaeat: ideo vindicta digna est inter Christianae Eliaritatis de per ctionis studiosos ni inistros. t Eiectionem ab Eeesesia significat: nam qui elieitur iuste, in peeeato est: dc ex consequenti gehenna ignis dignus , nisi poenitentiam agat, ut recipi mereatur in Eeclesiam. m Amorem, pacem, de mutuam charitatem, ut Christianae Eeelesiae vinculum studiosissimer coli debere docti Christus eos qui sua doctrinam amplecti, & promissionem conseciuieupianti alias seueritatem diuini iudieij experturos r idque eonfirmat similitudine ducta ex iudieiali consuetudine. non soli inter quas iudicium ex iustitia Mercetur. solum apud eos qui Deum colent, sed apud omnes Oentes,