장음표시 사용
151쪽
DE DusENT ERIA. Iῖ5 Interdum a vena secta dolor, calorque minuuntur, & abdomen mollitur. Quod ii tum aegri de appetitu prostrato , & nausea conquerantur;
vel si sordida appareat lingua lenia purgantia dia marin dis & manna locum habent. Ab sit rheum, quod ob vim suam adstringentem tormina, &
occurrunt dysenteriae, in quibus, observante de Haen , 5e Vogel, purgantia haud conveniunt. Elapso anno , multos dysenteria affectos in nos o-comio absque evacuantibus feliciter curavimus. Morbus enim a transpiratione suppressa ortus saepe solis demulcentibus, diaphoreticis, vesica toriis, pare goricis demum clysmatibus tollitur.
In hac dysenteriae specie , faba Pichurim ,
quam ante triginta annos ii Carmelitis ex Lusit tanta redeuntibus accepi, saepe levamen tulit. In dysenioria biliosae , aut putridae naturae, cavendum, ne ob acerbum capitis dolorem, majorem ad at tactum calorem Vena secetur.
Orgasinus enim putridi, & dis luti sanguinis
aliquando plei horam inflammatoriam diathcsm simulat, ut exercitatiores etiam viri subinde fallantUr. Qui sanguinem in morbis negant putrescere, ii monente Haltero, in verbo ludunt, & id solum negare Volunt, esse persectam, dum viviumus , qualis in cadaVere est, putredinem. Ubi nausea, oppressio ad scrobiculum cordis ,& lingua sordibus obducta animadvertitur , emeticum propinandum, interdumque re Petendum est. Vomitoria plus emolumenti habent initio morbi , quam cum longius progressus est. Radix i pecacuantiae, quae tanquam specificum tu hoc morbo depraedicatur, Optime tartarci
152쪽
emctico iungitur , eum , praecipiente Zimmer- mann & Murray, i pecacuantia ibrdibus satis ejiciendis raro sum ciat. Solus tartarus emeticus quandoque violo tius agit, aut alvi e X cretiones nimium B Uget. Hume i pecacuantiam ad gr. v. sexta quavis hora praebendam censet; testatur tamen vir cla-xissimus , paucos omnino aegros continuam perferre naulcam posse.
Νequc adeo ἐ re fuerit, confirmante Cl. Strach, d) tartarum emeticum multa dilutum aqua, Per intervalla eXhibere , quam si subito deglutiatur ; ita enim certius ac fa zilius vomunt, nec tanta nausea torquentur aegri .
Nil damnosius paregorico , quod post emeti cum ad turbas inde natas, compescendas porrigitur; opio enim dato, liberior per alvum necessaria excretio impeditur, febris augetur, sudor nocivus excitatur,& corpus magis ad putredinem disponitur. Si vomitorio dato, signa sordium in intestinis adhuc latitantium , apparent, ad purgantia CX manna , tamarin dis , & sale amaro quod Cl Zimmer mann ad unc. j β. exhibet) confugiendum est. Si vero haec revomant aegri, & abdomen valde tensum sit, tincturam rhei praeferre
Inter purgandum, leve insusum florum chamo milite haurire con Venit. si dysenterici datis purgantibus materiam Vi ridescentem ejiciant, atque inde leVentur, ea. continuasse juverit; si vero lingua purior sit: neque gri nauseam , an Aietatem , aut oppressio d) Tentam. med, de dysent, P.
153쪽
que e Xcrementa copiosa, liquosa, non admodum scelentia excernant, vel inter purgandum dolores augeantur , vires prosternantur, aut singulius tremor ve accedat, desistendum ab evacuantibus , & ad demulcentia , ut gummi arabiciam, radicem althaeae , & sale p recurrendum est. Nonnulli althaeam ejusdem cum radice sale pvirtutis esse putant; sed haec illi praeferenda videtur, cum magis ad gelatinae naturam accedat, nec vires ventriculi adeo deprimat, ut althaea.
Caeteris demulcentibus in dysenteria facile salicaria praestat, vel in pulvere ad B j. altera qua vis aut tertist hora, vel in mixtura propinata. At
eam multa aquil dilutam esse oportet, ne mi Xtura nimis glutinosa evadat. Pulv. salicar. dr. j. β. Iq. sor. rhoead. DSyr Up. aliti. Unc. j.
Laudat de Haen, in nimio alvi s luxu, c laXitate orto, salicariam, sed ob virtutem adstringentem in cacochymia purulenta ejus usum
Cl. Bergius quoquc eam adstringere docet. sed idem vir clarissimus folia recentia lubrica esse testatur. Neque ego in ex liccata styptici quidquam gustando detexi, aut in dysentcria noxium aliquem essectum, qui ex adstringentium usu facile consequitur, observavi. Quinea in phthisicoruin diarrhara colli quativa vim habuit palliativam , neque aegri illa sum th majorem an Xietatem , aut respirationem dissiciliorem sentiebant. Si datis etiam demulcentibus aretri nimium purgentur, vel doloribus e X crucientur, tum
ablente inflammationis me tu , neque ulla tu pri
154쪽
xag CAPUT XI. mis viis haerente, saburra lenia demulcentibus Paregorica socianda sunt. ad. sale p. dr. j. Coque per quartam horae partem in aqua
fontis q. s. Colaturae unc. XV. adde Laudan. liquid. gUtt. XV. Syrus'. diacod. Unc. β.
Sumat singulis horis, aut altera quavis hora
Quod si vero aegri, dum pare goricis Ut Untur, angantur, aut abdomen increscat. desistendem ob iis, & , pro diversitate sympto mul Um . Ut e XPrioribus patet, ad clysmata ex infuso chamo-milla, vel purgantia, cum lenibus carminativis
In hoc dysentcri se stadio, tinctura rhei praeferenda est mannae, cum intestina adeo laxata sint. Ubi in dysenteria putrida purgato sum cienter corpore & absente inflammationis metu nihil diluentibus, aut demulcentibus e citur, corticem sima rubae, vel succum catechu propinare convenit; hic enim & alvi excretiones cohibet& putredini resistit ; rejiciendum vero est catechu adustum, sapore ingratum, in aqua penitus non solubile. Alumen , quod putredini adversatur, I colli- quationem humorum impedit . in dysenteria
Putrida non convenit. cum alvi fluxum moveat. Interdum , mitigaro jam morbo, tum alvi Profluvium , tum abdominis dolores rursus augescunt. Quod cum fit, lenia purgantia commendantur: quae locum habere possunt , si lingua sordescat, ex romenta viridem colorem reserant, aut aegri circa Praecordia coangustenturi
155쪽
DL DYsENTERIA. 13s Si vero viros dejectae sint, aut signa ante memorata non a P Pareant, caute cum purgantibus agendum erit; nam haec forid symptomata e frigore incauth admisso, aut intestinis muco nudatis exorta sunt : quemadmodum enim aegri graviter laeduntur cum demulcentia & styptica, primis viis non satis eX purgatis. praebentur, ita dysenterici quoque pereunt, cum Dalfiis nimium viribus, evacuantia propinantur , aut illa negliguntur , quae alvi fluxum compescant , tum enim humores magna vi in debilitata intestina irruunt
Pessima vulgo opinio inliter et , noxium id esse, si h dysenteria biliosa decumbentibus
aegris , cum sitiunt. potulenta larg ὴ manu e X hibeantur ; veretur enim , ne alvi excretiones inde augeantur: cum eX advorso humorum acrimonia diluentibus corrigatur , & ad feliciorem egestionem disponatur. Lac raro dysentericis convenit. Nocet in dia- thesi biliosa & putrida ob cascosas, & butyraceaS, quas continet partes : nec in dysenteria maligna tuto propinatur, ne intestina, ne corpus magis rela Xentur. Denique in morbo inflammatoriae naturae emulsa lacti longe praeserenda
Cum sitis urget, corpusque evacuationibus 2dhuc eget, Uncia 3. cremoris tartari in vj. libris aquae soluta & liberaliter hausta prodest. Si
vcro nulla evacuantia indicantur, tum demulcentibus quidpiam spiritus vitrioli addi potest ,
at cum viros concidJre , venter magis tumidus,& intestina laxiora eva dre , tum egregiam opem elixi r vitrioli acidum Hallori ritc dilutum praeptat; simili remedio Pater meus in curandis morbis putridis multum ac felicissime versatus ante quinquaginta annos non sine marii mo emolux-mcnto usus est.
156쪽
x o CAPUT XI. Rejicienda tamen acida minor alia, cum dolor abdominis, iis sumtis , ingravescit. Si in dysenteria biliosa aut putrida purgat O ,s Uantum opus erat, corpore pulsus mollis ac debilis tangatur , si vires prostratae sint penitus , Praecipue vero, si aphiae accedant, qu92 non semper u purgantibus , morbi principio intermissis, aut adstringentibus, aromaticisve datis nascuntur, decoctum ex cortice per uviano , &radiae salep proficuum erit. Cort. per uv. seleiff. dr. X. Coque in aqua per horam adde Rad. sale p. dr. j. Coque per quartam horae Partem.
Colaturae unc. χi V. adde. Syru P. Papa V. errat. q. S. ad gratiam.
Sumat singulis horis, aut altera quavis unciam unam.
Cortici quoque per uviano non sine fructu ca Dcarilla iungitur , quae debili veniriculo, & laxi tati ventris egregii subvenit. In dysenteria, ubi gangraenae metus oborit Ur , clysmata e cortice N. paranda esse censuit nuper vita functus amicus meus Cl. Huck, cui plane assentior; illud tamen universim monendum nrbitror, ut clysmata cum primis & cortice confecta parva dosi injiciantur , quo diutius ab aegris retineri possint. Laudatur in dysenteria ad putridam vergente , si nullus inflammationis metus adsit, radi X arnicae ad dr. β. altera , tertia, aut quarta quavis hora sumenda; sed quantum usu discere potui , in morbis putridis arnica longh cortice inferior est. Multi etiam aegri de ventris doloribus auctis
post amicam sum tam conquerUntur.
- Commendatur quoque radix colombo a gr
157쪽
DA DYSEN ΤΕRIA, IgLT XV. & ultra aliquoties per diem sumenda, cum alvum non obduret, & bilis putredinem, acrimoniamque corrigat eamque e cpertissimus de Mertens ce) cum fruictu exhibuit. Caeter Um, si ejus periculum gustando fiat, non omni prorsus adstringendi vi carere videbitur. A Parisinis, aliisque vitrum ceratum an timonii laudatum fuit; verum Cl. Navier illud. inutile expertus est & Baumo g) adnotavit,
persaepe vomitus ab eodem cieri. Multos vitro antimonii cerato h medio sublatos vidit Lamus. Neque Angli tum probant, cum tormina Melie mentiora, cum caloris, & tensionis sensu in
abdomine animadvertuntur. Caeterum hoc remedium eo fortius agit, quo subtilius contritu na est. adeo ut gr. j. ialis pulveris plus praestet, quam gr. h. obiter , & negligentius comminuta. In dysentcria certe non prope a periculo abesse hoc remedium credendum cst , quod, ut in areis anglicanis resertur, vomitum , & deiectiones cliciendo , hydropes quandoque sanavit.
In dysenteria putrida puritas lecti, & linteaminum imperanda, urina, faeces alvinae hoc
morbo assectorum , lecti, stramen, quibus hi
agri incubuerunt, praesto austerenda sunt, cum morbus hic tam facile contagio contra uatur, quamquam Carolus Piso contrarium afferat. Denique observata docuere, quod vapor aceti, pulvis pyrius accensus non pro crit ad malignitatem morborum Putridorum corrigendam, & ad contagium Praevertendum , nisi cauium fuerit, ne multi aegri in eodem loco decum.
158쪽
bant, & aer saepius renovetur. Ex observatis Sarcone & aliorum constat putridos morbos in plateis arsitoribus& frequentiores, & graviores fuisse. Cum febris tertiana vel simplex, vel duplicata
ad clysenteriam accedit, vel cum certo tempore dolores abdominis exacerbantur , aut alvu S cre-hrius eX cernitur , cortex per uvianus in substantia tentandus est. At, quibus alvus corticemquetur, nec febris ob remedium clio nimis hcorpore ejectum, minuitur , iis optum sed parce& considerate propinandum est. Theriaca vero Andromachi, electuarium Dias cordii, aut ejusmodi medicamenta calida & stimulantia minus
Dysenteria maligna ex subita & summa virium prostratione , pulsu debili, urina fere naturali, tremore artuum, somnolentia & aposivit cognoscitur. Ingens haec iactura virium , ut jam BOerha vius observavit, non ab ejectae materiae copiis, sed avi quadam venenat st, in spiritus ipsos agente repetenda est ch)Ejusmodi morbo nonnunquam ii laborant, qui aegris inserviunt, morbumque contagione nacti sunt. His , ubi de oppressione ad scrobiculum cordis, summa naui ea, aut an Xietate conqueruntur , emetica Praebere licet, quamquam
similes aegri non bilem, sed aquam remedio superpotam & mucum gastricum quandoque evo
Semper tamen & virium, & vitae anteactae ratio habenda est vereor enim, cum supralau- b Epist. ad Bassand. p. 33.
159쪽
DE DYSENTARIA 143 dato Frank, ne in dysenteriis mul ignis ob nimias emeticorum laudies saepissime peccetur, cum a into intestinorum dolore', nervorumquCventriculi coniensu , & naui ea , & vomituritio facile producuntur. Nocent purgantia , nec sola demulcentia locum habent, sed ad adstringentia, diaphorE-ti ea , & stimulantia confugiendum est. Hinc cor tex sim arub se , succus catechu N. 29. & 3O. pulvis Doweri, camphora, moschus , decoctum ex mentha, sale se, aut ruta, denique electuarium
Dial cordii pro diversitate symptomatum conveniunt ; ut e X iis patet, quae de febre putridata maligna i) animadverti.
De coetum corticis simarubal minus adstri
git, quam pulvis in substantia datus , qui ad 9 j tertia, vel quarta quavis hora propinatur. Nonnullis tamen a pulvere Ventriculus gravaturi Forte ideo Barbe irae decoctum N. SI . ante symnit, cum saburrae suspicio in primis adhuc viis
haerentis existit. Diluentia in dysentcria maligna melius conducunt , cum tepida hauriuntur.
Magnae utilitatis in dysentcria maligna sunt vesicantia, saepe emplastrum ex dimidia parte meliloti, & velicatorii cum successu abdomini
applicatur. Quandoque vesicatoriis diutius suppurantibus nascuntur ulcera, remediis consolidantibus resistentia : prodest tunc, fila carpta solutionia luminis crudi immergere , & ea exsiccata ulceribus applicare , quae cum eventu quoque Pulvere subtilissimo olibani insperguntur. i) De curandis febribus & inflammat. co neniat,
160쪽
Fomenta , aut cataplasmata emollientia , quae in nonnullis dysenteriae speciebus veniri admota prolunt, in maligna non conveniunt, sed eorum loco linteis utendum est , quae infuin aquoso- vinoso eX ruta, scordio , & lavendula immersa fuerint. Curandum , ut lintea bene exprimantur, nec abdomini apposita frigefacta relinquantur- Abstinendum quoque a clysmatibus emollientibus, aut e Vacuantibus; cum pullus remisse , inaequaliter micat, venterque inflatus est , infusum saturatum chamo millae cum camphora
ano injici potest. Ubi a praedictis auxiliis deiectiones alv nae
non minuuntur . sed Pulsus, & vires magis concidunt , ut nullus inflammationis accedentis metus supersit, en emata Ν. 3 2. e X decocto radicis tormentillae, addito gummi arabico , & camphora tentare licuerit. Anno millesimo se tingentesimo sexagesimo secundo multi ad noso contium Fratrum misericordiae deserebantur dysenturia assecti, neglectique. In plerisque ob summam debilitatem nullus amplius evacuationibus locus erat: alii, primis viis purgatis , adeo copiosa excrementa dejiciebant , ut, remediis laudatis nihil proficientibus, mors instare videretur. Multis horum sequens medicamen profuit.
Misce ex amisim d. Sumat singulis, aut altera quavis hora drach