장음표시 사용
41쪽
eo indicatum esse: quum praesertim non ieeronis, qui sententiam suam ne approbavit quidem atribus, sed Caesaria et Catonis partes primariae fuerint in Poena coniuratorum de menda. Neque alia de caussa praeclari illius praeconii, quo Cato Consulis virtutem atque diligentiam in coelum extulerat Cic. ad Att. 12, 2I. Veli. 2, 35 ,
nulla est in oratione Catonis apud Sallustium omnIemoratio. Iam in excitandis caussae, de qua agitur, testibus antiquis itaverSabimur, ut Praetermissis grammaticis veteribus, qui plurimi ex ea, quae ad nostram etatem Pervenit, oratione dicta, vel commemorato vel oppresso auctori nomine, retulerunt Ahrens. P. 95sqq. , aliam vero eiusdem diei nullis indiciis significaverunt, primum in sua caussaverissimum locupletissimumque testem, ipsum producamus Gereonem, eique Graeco earundem rerum enarratores adiungamus. C eronis testimonium duobus Praecipue locis continetur, quorum altero illustrem Sententiam ex ea, quae adhuc legitur, Oratione repetivit, altero, quae suae partes in decernendo fuerint, ita exposuit, ut de nulla alia oratione cogitari Posse videatur.
Prior locus legitur in epilogo rationis Philippicae secundae e. 46 g. II 79: Etenim si abhinc annos prope viginti, hoc ipso intemplo negavi posse mortem immaturam esse Consulari quanto verius nunc negabo senis
oratio habita esse fingitur a. d. XIII Kal. Oct in cella Concordiae Ain hac cella Concordiae, in qua me Consule salutares Sententiae dictae sunt, IM. orator in proxime antecedentibus versatur in Consulatu suo, a. 691 gesto, cum Antonii Consulatu a. Iocomparando. ' Inter utrumque, ex ratione veterum terminum', Sall. e. 50: Consul, ubi ea parari cognovit, dispositis praesidiis, ut res atque tempus monebat, convocato Senatu rescit, quid de his fieri placeat, qui in custodiam traditi erant. Cie Phil. 2. 46, IS: Defendi remp. adulescens, non deseram senex contemPSi Catilinae gladios, non pertimescam tuos.
42쪽
eipiendi in omputando compleetentium, viginti anni intersunt. Commemorata vero oratione Consulari, onis Decembr. habita, nondum expleto anno vigesimo, restringendi Particula , prope reetissime est addita. Accedit, quod hoe ipso in templo iisdem verbis se usum esse dicit, quae eguntur in or Cat. 4, 2, 3: Nam neque turpis mors sorti viro potest accidere, neque immatura Consulari, nee misera sapienti. Ita pro et haec dicta congruunt, ut nihil possit
magis. Quid igitur Ahrensius Primum, neglecto illo duorum mensium intervallo,' non prope viginti annos, sed ipsos annos viginti
numerandos fuisse putat. Deinde restringendi particulam ita in te pretatur, ut tempus sententiae dicendae non anno Consulatus Cicer niani, sed anno Proximo, Silano et umena Consulibus fuisse statuat. Argutatur etiam in nomine Consularis, non reputans, Ciceroni furores tribunicios non Consuli, sed deposito demum Consulatu mtuendos fuisse. Denique quum idem dictum Murntiliano et M. Annaeo Seneca Rhetore, aullulum immutatis verbis, ut fit in locis memoriter asserendis, repetatur, dictum illud nobilissimum oro famaque hominum in declamatoris sui notitiam Venisse putat p. 5M. In quibus quantum sit hariolationis, non opus est pluribus demonstrare. rosecto non habebat Ahrensius, cur Cassium Dionem, qui et ipse hoc dictum ad Consulatus Ciceroniani tempus retulit, )Graecae levitatis insimularet P. 39 .
Hunc Ahrensi errorem iam tantarem notavit in Qitaestionum Oeeronianarum artio II p. 9. Ahrensius adeo sibi non constitit in ratione sua, ut Ciceronem et diligentein suisse in temporibus definiendis et non diligemtem assirmaret p. 4 et 50ὶ. intit imi or 6, 3, 109: Et est, quum ita dixit, neque rarem mortem accidere viro sorti posse, neque immaturam Consulari, neque miseram BPienti. o Annaeus Senem, Suasor. o Quod grandia loquitur, et dicit: mors ne immatura Consulari, ne misera sapienti.
43쪽
- XXXIV In altero loco Cicero de actis in Senatu onis Dec. haec scripsit ad Attieum I 2, 2I, in se, Legi Bruti epistolam eamque tibi
remisi, an non prudenter rescriptam ad ea, quae requisieras. Sed ipse viderit quamquam illud turpiter ignorat. Catonem primum sententiam putat de animadversione dixisse quam Omnes ante dixerant praeter Caesarem et quum ipsius Caesaris tam severa Derit, qui tum praetorio loco dixerit, Consularitim putat leniores fuisse, Catuli, Servilii, Lucullorum, Curionis, Torquati, Lepidi, Gellii, Volcatii, Figuli, Cottae, L. Caesaris, C. Pisonis, 'Acilii Glabrionis, Silani,
Muraenae, designatorum Consulum. Cur ergo in sententiam Catonis' Quia erbis luetilentioribus et pluribus rem eandem comprehenderat. Me autem hic laudat, quod retulerim, non quod patefecerim, quod cohortatus sim, quod denique, antequam consulerem, ipse iudicaverim. Quae omnia quia Cato laudibus extulerat in eoelum perscribendaque censuerat, idcirco in eius sententiam est faeta diseessio. Hic autem se etiam tribuere multum mihi putat, quod seripserit , optimum Consulem. Quis enim ieiunius dixit inimietis' Qui . . a Cicerone notantur Bruti errores, eos primum non in epistola ad Atticum rescripta, sed in libro eo, quem contra Caesaris et Hirti eiusdem argumenti libros de laudibus Catonis 'θscripserat, commisisse putandus est. In quo libro quum Attico nonnulla aut omissa visa essent, aut salso tradita, Brutus ei ad haec quae
' Vulgaris scriptura etiam 'Glabrionis habet incommodi, quod ita non duo Consules designati, sed tres nominari videantur. Iam quum in Codd. etiam alia scriptura -Μ. Anni Glabr. exstet, ego, misso voe etiam, verum nomen reponendum Putavi. Consul fuit a. 687, collega C. Calpurnio Pisone. Eiusdem ibri mentio laeta est in p. ad Attis. l3, 46ὶ: ulta de meo Catone, quo saepissime legendo se dicit copiosiorem laetum Braui Catone lecto se sibi visum disertum. Suetonio in vita Aug. c. o rescripta ab Augusto Bruto de Catone
44쪽
requisiverat in ita rescripserat, ut nec Attico, nec Ciceroni satisfaceret. Videtur autem Brutus in libro suo nimium Catoni,
avunculo suo, tribuisse. Hunc enim ut Cicero rerum illarum, quae Nonis Dec. in Senatu gestae sunt, auctorem actoremque fuisse ultro concesserit, eundem tamen a Bruto ita laudari, quasi suae in poena coniuratorum decernenda partes Plane nullae fuissent aegre ferebat.
Sed in his Bruti erroribus, in epistola ad amicum, et ipsum harum
rerum satis gnarum, refellendis aperte ita versatus est, ut ordinem rerum non observaret. am qui primi sententiam rogati fuerant,
Silanus et uraena, Consules designati, ii non ordinis, sed dignitatis
ratione habita, post viros Consulares nominantur. Sceleris autem patefactio iam biduo ante per indicia Allobrogum in Senatu peracta fuerat. Quae quidem quum nihil pertineat ad relationem, apertum est, Ciceronem etiam cohortationemiatrum et iudicationem sententiaruma relatione, convocato Senatu a se instituta, discerni voluisse. Quid quod Sententiis nondum alis, ne fieri quidem potuit iudicatio λ Et relatum esse a Consule, id quidem etiam non postulante Catone in Cto necessario erat Perscribendum. Quod denique a se iudicatum esse dicit, anteqviam consuleret, id ad unum pertinet Catonem, qui quum ea laudibus in coelum efferret perscribendaque cenSeret, quae, antequam 4PSm sententiam rogaretur Consule et cohortandi et
Requirimi ea, quae abesse querimur et desideramus. Fo eeli. Conferri potest locus in orat pr. Ligar. II, 33: atque his irascebamur, hos requirebamus , i. e. n nostri, partibus aegre esiderabamus.
me pr. Mil. 37, 103 -Quodnam ego conccpi tantum scelus, quum illa indicia ommunis exitii indagavi, pateferi, protuli, exstinxi' melandita, qui de hac comparatione et iudicatione sententiariam Silani et Caesaris non cogitaret, Verborum quod denique - ipse iudieaverim sensum mirum in modum ex ressit: seundisomelimIich, ass, evor te de Senat stimmen tess, da Urihei in mi Aelbsthereiis sestgesetEt War.
45쪽
iudicandi caussa dicta essent, id effecit, ut in eandem sententiam discessio fieret, quam designati Consules et Consulares Omnes non potuerant Perserre. Superest, ut Graeci testes Producantur, quos, quoniam in enn-dem fere sententiam prosessi sunt, primum singulos audiamus deinde, quid ex eorum indiciis colligi possit, comparatione facta, iudicabimus. Haec igitur pro testimonio dicunt. Plutarchus in vita Ciceronis, C. I is Ovσ17 δἐ της γνωυλὶς του
λυπτων την ἐς τον Καίσαρα πον iαν, καὶ ὁ Κικέρων, δεδιιυς αμφι τη νυκτὶ προςιουσηὶ μὴ ὁ συνεγνωκος τοῖς ἀνδρασι πλῆθος, αἰωρουμενον τι κ&τ' αγοοαν, και δεδιὼς περι τε σφῶν αυτων και περὶ ἐκείνων, ἐργάσηταί τε τοπον, πεισαν, ως αντονιυρων ἄνευ κρίσεως καταγνῶναι.
Cassius Dio histor Rom. lib. 7, 35: Λυτι δἐ ὁ Κικέρων
ε τουτω την βουλην ηθροισε, καὶ στὰς συνταράξας τε καὶ ἐκφοβήσας, πεισε θάνατον των σ-είλημμένων καταγνῶναι. C. 36. 'Lγένοντο μἐν γαρ ἀμφίβολοι, και παρ' λέγον αυτους ἀπέλυσαν. ' γαρ Καισαρ, . . . Testibus Graecis, quorum alioquin non summa est auctoritas,
in hac certe caussa eo maior fides habenda videtur, quod de summa rei consentiunt. Et Plutarchvs quidem, quid a Cicerone in historia Consulatus sui Graece scripta omissum sit, indicans, sati RPerte
teStntur, Se rerum gestarum memoriam, ab ipso auctore eonditam,
46쪽
aliorum narrationibus praetulisse.' Quod Ciceronem dicit, quum
in utramque artem disputaret, non exiguum momentum sententiae Caesaris addidisse, id non de argumento et consilio orationis, sed de eventu intelligendum est. Constat enim eos qui Consuli consultum vellent, Caesaris sententiam, quam ei salutarem esse Putnrent, eo maiore studio amplexos esse, quo fortiore animo ipse declaraverat, se reipublicae incolumitatem suae saluti praeserre. Appianus, at nem ante Ciceronem nominans, hoc indicasse videtur, illius partes in supplicio coniuratorum decernendo fuisse primarias Cassius Dio Ciceronianae orationis ita mentionen secit, ut eam Caesaris sententia
Atque haec de caussa sussiciant, in qua nobis id probasse videmur, Praeclare constare omnia, Si oratio ea, quae hodi quarta in
Catilinam fertur, pro illa ipsa oratione habeatur, qua Cicero onis Dec. atrum sententias interpellavit. Sed de totius quaestionis a nobis institutae veritato penes alios erit iudicare. In qua quum
multa insint, quae aliorum doctrinae atque acumini debeantur, On- nulla etiam, quae quum ipsi in schedulis nostris conscripsiSSemuS, postea ab aliis, libris eorum ad nos perlatis, iam esse occupata Vidimus aequos ac benevolos lectores rogatos volumus, non, ut quam nove haec a nobis, sed quam utiliter disputata sint, considerare V lint, quoniam quidem et nos scripsimus adulescentulorum studiis eaeeitati.
y V. meren de sontibus et auctoritate vitarum paralIeIarum Plutarchi, P. M.