장음표시 사용
301쪽
inchoatam , apud Philippinos post in horas demum inchoatum iri. Eiusdem ergo diei principium apud Lusitanos ehi agenses ScHispanos Philippi nos distabat praecales horis. Quare quae illis est dies Dominica, erit his Saturni, tu Sol eodem momento oriatur utrisque atque hunc, si Pascha fuerit celebrandum, illi necessatio istud uno die citius praestabunt, quam hi Cumque ingens numerus Hispanorum sit in Insulis Philippinis, qui omnes per occasum eo sunt delati, nec minor, imo multo maior numerus Lusitanorum melgarum in Chuna ac vicinis Asiae insulis verius ortum ec profectorum historia testatur hoc apud illos perpetuo obti
nere, ut per totum annum in numeratione
dierum e feriarum unitate differant. Nee dubium est , idem sieri debere inter eiusdem urbis Indiae orientalis incolas, si per appositas vias ad illam peruenere Imo si duo exeodem, v. g. Gadium, nauigio digressi contraria via, unus scit versus occasum alter versus
ortum, totum terrarum orbem circumluerinr,
domum reuersi, ille diem Saturni vocabir, qui huic dies Lunae, domi manentibus dies Solis audit, ex iisdem prorsus fundamentis, prout Schema IX consulenti, ciu- meros illi adscriptos, qui horas insimul, quas in itinere quis lucraturus aut disperditurus est,
302쪽
rasthalis n. Hinc quinto patet, quam maximas ςς ςbi/xi difficultates occurrere in dererminatione Nicaena Paschatis festi ita celebrandi, ut 1hsola die Dominica, sed a nunquam cum Iudaeis
ceu Christianae fidei hostibus, 'uidem
ea Dominica , quae ab aequinoctio verno proxime sequatur Plenilunium , ita tamen, ut , i contingeret, ut plenilunium in diem
Dominicam incidat proxime sequenti demum Pascha celebretur. i. Si enim Chinenses, pergit doctissimus laudatae Dissertat. Don, Auctor, hodie magno numero Religionem Christianam amplexi, aliique ex Europa in extremas Asiae regiones itinere orientali delati Pascha ex praetcripto Concilii Nicaeni celebrant, Dominica proxima post Plenilunium paschale, euitari aliquando non posse, quo minus id sat iuxta Europaeorum computandi rationem, ni plo plenilunii die de Luna XlV Iudaeorum Europaeorum. Si enim Plenilunium aecidat die Sabbathi e g. hora I matutina iuxta Meridianum Pekingensem, idem continget in Lusitania eodem die hora matutina, quia X meridianis hora,riis distat, ceu ex Schemate patet Iare proinde hic dies Iudaeis erit Luna Xl mensis Nisan. Quod si nunc in enses Paschalem diem auspicantur inlequente hora duodecima nocturna, fit hoc iuxta Meridianum Lusitatium , hora secunda pomerid: ana Sabbathi,
303쪽
thi, h. e. eo fere momento, quo Iudaei Lusicaniam incolentes, si alias liceret, agnum Paschalem essent mactaturi sie ergo ipsorum Pascha cum Iudaeorum Luna XIV ipsoque Plenilunii die saltem usque ad vesperam concurret sique cogitemus, Iudaeorum computum alligatum esse ad Meridianum Hiero-iolymitanum, eosque Lunam X lV, consequenter etiam Pascha , in sequentem reiicere diem, quoties illa accidit post meridiem, eueniet hoc Chinensibus , quoties ipsis Paschate Plenilunium conspicitur, inter horam sextam pomeridianam feriae sextae atque diem Dominicam. is . Nec VI declinari hactenus posse quin Christia in
Christiani per totum terrarum orbem disper incelebra
si in solennitate Paschali aliquando utςgrses: ἰάi
octi duo a se mutuo discedunt, aut saltem par octi luo eorum incipio Plenilum die haec sacra per iiiii ieem agat Eueniat enim Plenilunium die Sabba- discederethi e gr. hora quarta pomeridiana iuxta possinur Meridianum Lusitanum videbitur idem in China circa horam secundam matutinam diei Dominicae. Cum nunc Europaei sequente mox die Pascha celebrare teneantur, aut Chinenses Indi horum calaulum secuti idem praestabunt sue, ut rectius loquamur, solennia Paschalia incipiunt a media nocte Plenilunium praecedente, de diem Domini
304쪽
sam inchoante, S sic hoc tacient contra decretum Nicaenum, IJῖ cum Quartadecimanis ipso Plenilunii die; aut festum transferent in Dominicam sequentem,& su ab Europaeis Octi duo recedent, quod itidem Concilio Nicae , iubenti ut omnes eodem die solannia Paschalia instituant, est aduersiam. His autem incommodis, forsan cum tempore maioribus Christiani nominis aduersariorum opprobrio haud leui expositis, ut occurratur, maximo vero ut mitius Nicaena Paschatis ordinatio explicetur, pernecessarium est, id quod laudatust de hac re sicuti de omni solidioris Matheseos ἀναγκη quam optime commeritus Dia. AMBERGERVS commonstrauit non minus , quam re ipsa prae stitit. tunisi Iss. Ad eundum modum terrae sensualis roras terrae tunditas Iecundum Latitudinem, seu virum li-sφςundum bet meridianum in terra ita comprobatur Ni-
nemde mirum V num. 3 itatuimusiguram Coeli monstra Iphaericam .centrumque eius terram essὸ um. 3, 1 ,31, siue in uniuersi tedio quiescentem num 36, potius in motu constitutumnum 17. Fig, II. se itaque circulus maior coeli, is ino tersae loco, e cuius centro X, vi num. F ducantur lineae rectae in circumferentiam tramisque,Vt partes in utraque sigillatim sint aequales. Vbi nunc quis fuerit in constit
305쪽
rus, is habebit suum Zenit hin F, mox peragens in iversus Septentrionale Polum P,etiam Zentili perget in G, H, P, quidem ita, ut aequales coeli arcus aequalibus sere terrae spatiis respondeanti ceu id iam ante aliquot Secuti ante Christum natum ad Nili littora in amplissima planitie obseruauit ERAT OSTHENES Cyrenaeus, sub longe alio Meridiano post longissima temporis locique spatia in Batavia acutam mus NELLIVS,mor ADRlANVS METlVS in Frisia Occidentali, in Italia RICCIOLVS saepe laudatus PlCARDVS in Gallia, aliique idem ex pextistitit . quia vero ad sensum aequales coeli arcus aequalibus terrae partibus respondent, id quod subinde in mari nauigantes experiuntur, ut sic arcus aeque ac spatia aequalia in terra mensurae sint angulorum coucurrentium in X sequitur proficiscentem non pergere ad I. G, 2 H, vernas 3 P, neque etiam retro posse, tanquam in superficiei terrestris recta linea,
sed in linea curua L g, h, p, ut cuilibet istorurn puncto respondeat suum in coelo Zenith, id
est ad senium rotunda O E. D. 1 36. Neque tamen quis dubitabit, quin Effaelipsi
eadem ex isthac terrestris rotunditate secun L lum Latitudinem eueniant consectaria, quae supra num. 2 6 deduximus si modo hominibus peregre abeutibus ob impedimet polares
306쪽
regiones penetrare, sicuti reliquas licuussiet, aut liceret in posterum. Interea habemus observationes coelestes alias , quae rotunditati terrestri robur in fallibile addunt, quas interrit. ni. Eclipses Lunares sunt ii taxime. Siquidem vel ex nuda figura, constare potest, quod si inter Solem A vel G, d Lunam CVela directe
ponatur terra B, toties ista tanquam corpus r. iv solidum proiiciat Vmbram quae ubi Lunam S ' Cattingit, necesIe est , ut isthaec si disco suo terrae umbram excipiens , sic vel ex toto vel ex parte obscuretur quia vero obscuratio Lunae a quacunque eius parte accidat, semper est sis menti cuiusdam circularis, sequitur necessario, quod corpus ipsum i. e. terra, quam imitatur umbra, quoad eas partes, ex
quibus umbram proiicit, si circularis& rotunda Q. E. D.
Terra non 37. Neque est, quod quis ex hac ipsa obii- sit avgu ciat figura,in qua umbra terrestris BD Hest co- i. t. nica, acsi umbra etiam exhiberi debeat conica in lunari discoci est enim Luna itidem corpus opacum sicuti terra , quia umbra terrestris A longe ultra Lunam pergit, ideo in Eclipsibus umbra terrestris in tantum Fig. IV excipi debet quasi in pariete , in quantum leges Astronomicae iubent sic segmentum
monstrare circulare. Quod si nunc terra corpus esset vel pyramidale vel quadrangulare, Vel
307쪽
ρel quodcunque angulare aliud, tunc etiam inlisco Lunari deberet excipi angularis cuius-
iam corporis umbra, quale tamen obscuratio Fig. V. ais Lunaris monstrum nunquam vidit mun
118. Prout igitur ista coelorum phaeno Rotundia mena mire consentiunt, quasi iunctim pro ras terrae
rotunditates terrae atque aquae ibidem' 'hyt- contentae militant ita non mine illis diu,
numer dae sunt Obseruationes terrestres stlibus quaruies multae sunt, quas pro eadem confir coin promenda rotunditate recensere nunc libet, Ni-bδx mirum I. a terrae pars, quae ex altiori loco tam terrestri quam maritimo num. 67. subadspectum liberum cadit, sic Horizon terrestris vocatur, ubiuis terrarum adparet circularis,in sic globositatem terrae prodit nam sane ita minime adparere ubi terra aliam haberet, quam globi figuram. II. Proficiscen-SCHEI res in maioribus Terrae planitiebus, vel, quod XII distinctius ideo erit, in mari ipso quoxiescun- 'quem ues soluunt in littores, cui turris adstat eius radices A debent oculis percipi ; quod si vero ulterius nauis pergit in rectissima mea, quam sibi imaginantur existentes in B, nonaimplius radices vident turris , scd puta ictu na , progredientes ad C, eius medium cui dent, de constituti in turris summitatem vident donec venientes adi turris penitus ipsis disparet: inque eadem semper proportionectiam
308쪽
etiam in reditu turris atque littoris partes per cipiuntur, de quidem constituti in D vident partem rurris d supremam , in C partem d&c. Quod si nunc mare esset planum, tunc -- uera iuriali neam rectam Assi deberent existentes in C, D,&E radices turris videre vel altita aequales ei res partes si etiam ab alia veniret cativa, tunc ista nauigantium obseruatio non esset eadem in abitu ad litore, reditu ad idern non es et perpetuo eaden: eu quidem in diversissimis maris littoribus. Hinc certum est quia nihil, quam mare dc coelum nauigantibus patet, neque ullum quicquam illorum in aequore visum impedire potest , quod mare rotundam habeat lupei ficient eu quia maria siue Oceanus totum ambit mundum, inque isto secundusia 'innes plagas mundi dicto mo dorinstitutae doceant nautarum obseruationes, sequi ur, quod terra cum aquis, quas in se contanet,num a. debeat est Iotunda. Q. E. Dr - 19. Nec ideo mirum est, si tandem in hac . ipsa opinione, ac Di lineam rectam in mari con- .a ficerent, ulterius semper progressa sunt, num 23,&tandem recensitis hactenus demoustra. tionibus, eique auxilio freti plus quam liti
mano usu totum mundum circumnauiga
runt, praeter supra recensiti, adhuc alii, GVl L. CORNEL SCHO VT EN ann cI Ia cxv intra dies, itemque A C. HE
309쪽
EMIT EN atque O HVGO anno II IIcxxi II intra Sor dies recentissime VIL. AMPIER 'I6o. Neq; ulterius,si terra quoad omnes par Terra reines esset plana, possent in ea tuti consistere ho ' 'μ
ni nes,arbores,aedificia dcc Haec enim omnia
erpendiculariter existere debent, ceu aliun debent esse e supponimus; verum corpora F, HI, L Sphaeriaa. er Elem. III lineae rectae AB insistentia, nou's H, erpendicularia sunt Dergo non possunt exi-iere tuto E. D. 16i Euidens quoq; exinde est, lineam cum die ae si ' EParallela,e.g. duos parietes aedificii in altu ficiorum ii natum continuatos, tanto magis ab inuicem ηΠαςstiuaricaretquo altius continuantur. Hi ne leue ς' rami uio minus, quam ridiculum fuit Babylonio V. um ' in Getie si propositum,quo coelum us 'lueturrim aedificare conati sunt etenim, ut rigus mittam , propter quod mox impeditivissent, quominus vanum exequi vel ad exi-:uam coeli partem potuissent, vel ulterius oberis tenuitatem prorsus desistere coacti fuisent ob solam tamen divaricationem linearium,qua latior ipla basi turris extitisset, aedifi- ara potuissent minime.
In Nouueau voyage Au ou du Mande sue Noe iuum Itinerar circa terram niuersam d. Amst. cro Q cc exidio mare Anglicano in Gallicum x dein Lipliaecia ioccta in Germanicum.
310쪽
α Dari cti Etiam per se patet tanqua in necessa Antipode Dum erotunditate consequens , dari Antipcdes, sive homines, qui in oppositis terrae paltibus habitant, ut oppositos sibi inuicem ped Tigri Il. obvertant in A&B, C&E, G&H&c. hin& Antichthones ab aliis vocantur. Non ad Nec inde concedendum est Veteribum utendos qui vel ex scientiae sussicient , vel quo esse Qui hlagi, est; experientiae subsidio destituti plar
excusare Sunt autem complures iclesiae Patres , ut CHRYSOSTOMUS NAZIAN ZENVS quorum etiai nonnulli, coelum sphaeram esse, sphaericinoueri, sibi ex eadem caussa vix persuaserunvi IUSTINUS MARTYR THEOPH' LACTVS in Hebr. VlID: alii rotunditateid coeliri terrae plane negarunt , in dei nimium rigide , LACTANTIUM, ' inieleganti dicendi genere Antipodes turbat frusti