장음표시 사용
471쪽
s a Lib. ALIII. P deS. Tu. XXVI.
r. DRecarium est concessio usus alicujus rei ad preces p
A tentis, quamdiu concedenti visum fuerit. l. i. pr. 1.ώ. t. adeoque ad lubitum concedantis quandocunque revocari potest ; in quo a commodato differt. d. l. I . pr. o g. a.df. h. t. 432. F. h. r. Obst. precario concedi potest in longum tempus. l. q. f. uis. l. s. t g. g. 7.st. Responon tamen ita, quin intra tempus illud revocari possit. d. L I 2. g. h. t. Et Iicet donationis effectus non habeat precarium, tamen in nonnullis ad donationem proxime accedit. ι 34. f. h. t. nec contractus est. d. l. I 4. nisi latius sumpto contractus vocabulo. Lx3.st. de reg. iur. I. II. Precario concedunt omnes qui possident, etiam credi. tores suis debitoribus res sibi pignori datas. ι 6. s. uis. LII. st h. t. arg. t. n. f. de pign. Acr. 3. Hinc nascitur interdictum de precario, competens ei qui precario concessit per se vel procuratorem , & haeredi ejus. arg. l. 8. g. r. 2. F. h. t. siVe dominus sit, sive non. l. a. pr. F. h. t. contra precario accipientem S haeredem eius. I. g. s.
uti. 1. b. t. sive possederit, sive dolo fecerit quominus ad ipsum perveniret. d. t 8. s. ult. licht jus ipsum precarii ad haeredes non transire verius fit. l. 3 2. g. I. g. b. t. l. a I. f. de diversee .prascript. Ad id,ut restituatur res precario concessa cum
fructibus re eo quod interest a tempore morae. ι 8. g. 4 1. h.e. Et quamvis ante interdictum redditum sola hac veniat praestanda culpa lata, tamen post interdimim etiam levissima praestanda eit. L s. g. a. o. g. h. t. ι 23. F. de regi iuri i II. 4. Cessat di solvitur precarium morte ejus qui accepit, non ejus qui concessit. d. L s. g. I. Iz. S. I. f. h. t. alienati ne rei precario concesta. ι 8. g. a. f. h. t. ut di in casibus cf. u. 33.1. . r. IV. s. Moribus. Precario hodie aliquanto major adest firmi- ω tas, quam ex Iure Romano : nam si res ad certum tempus precario concessa sit, & ante temporis lapsum repetatur,exceptione se tuetur precario tenens: & si quis aedificaverit ad vigini beneplacitum, stat vwGrstuens tae) cogi nequit ut destruat, nisi novae mergat causa destruendi.' Adde ex Cia. libra. tit..de prasmo.
472쪽
TIT. XXVII. De Arboribus cadendis.
r. cI arbores urbano praedio ossiciant, vicino sive domi δε no sive fructuario, cui obsunt, praetor dat licen tiam eas caedendi oc ligna tollendi, si ea dominus arboris
tollere nolit. l. I. pr. fg. h.r. Quod si arboris umbra Praedio rustico rioceat, nec dominus arboris velit ad quindecim pedum altitudinem ramos amputare, vicinus id potest, de ligna sibi habebit. l. I. g. 7. 8. 9. f. h. t. r. Eit S actio civilis ex lege I a. tabul. de arbore vicini supra fundum alterius vento inclinata, qua agitur, jus non esse vicino ita arborem habere. l. a.df. h. t. 3. Moribus. Non tota arbor hodie, sed soli rami propendentes supra aedes aut aream alienam restindi possunt.
vim fieri vetat domino, quo minus glandem L id est fruetus in alieno cadentem unoquoque tri
Nterdictum de libero homine exhibendo favore libertatis . datur cuivis ex populo, maxime tamen ei, ad quem ea res pertinet. l. 3. f. s. 33.F. h. t- contra eum, qui homi
nem liberum dolo sine justa caus4 detinet, lichi detentus ipse suum statum ignoret. l. 4. pr. g. h. t. ad id ut detentum exlii-beat, quo libertas ejus defendatur, aut si non exhibeat, litis aestimationem praestet. l. 3. f. 13. in D. 1. h. r. oc ii semellitis aestimationem praestiterit, aterum conveniri potest vel ab eodem vel ab alio, donec hominem liberum exhibeat. - Adde ια Cod. libr. 8. tu. s. δε liberis exbib. t, de libero homine inhib.
473쪽
Lib. XLIII. pandνα Tit. Tiri XXX.
r. INterdictum delibaris exhibendis competit patri habentis liberos in potestate, non matri. l. i. I. I. . s. e. contra eum, penes quem est filius exhibendus,modo constet,ipi messe filium S in potestate. l. i. f. q. f. h. r. ad id ut filius exhibeatur. Quod si filius apud patrem esse nolit ; nec tamen ab alio detineatur , ossicium Judicis & ex parte patris de ex parie filii debet implorari. i. 3. 3. 3 4s h. t. 1. Utile interdictum marito datur ad uxorem exhibendam, etiam contra patrem mulieriS. i. a. d. h. t.' Adde o Cia. libr. s tit. 8. da liberis exhrb.
x INterdictum Drubi est retinendae possessionis de re mo- I bili; in quo vincit, qui tempore litis eontestatae non vi, clam, vel precario ab adversario possidet: oc hic eadem novo jure obtinent, quae interdicto uti possidetis. g. 4. Ins.
x. Nterdictum demigrando est prohibitorium , ne vis fiati inquilino migrare volenti, quo minus abducere liceat invecta & illata, quae domino aedium non sunt Oblia sata; dum merces forte jam soluta est, vel per locatoremitae quo minus λlVatur. a. pr. f. h. t. quod haered &in hae redem datur l. 3. f. i.)f. h. t. Si quis gratis habitaverit,utile interdictum haber. t i f. 3.Τ. h. t. Sed frequentius inquilinis extra ordinem Judicis ossicio suecurri solitum. ι i. g. x.s
474쪽
TIT. XXXIII. De Salviano Interdicto.
x. Alvianum inter Hctum directum datur domino fundio contra colonum, non tertium possessiorem, de rebus in fundum illatis ct expressiε pro pentione obligatis, ad adipiscendam illarum possessionem. l. I g. h. t. l. r. C. deprecario. Utile domino fundi S aliis creditoribus hypothecarias comis Petit contra quosvis possiessores ad exemplum actionis hv Pothecariae. l. ι pr. 9 f. i.= h. t. Si pluribus res sit oppigno-xata , singulis insolidum, etiam insolidum singulis datur hoc interdictu in contra extraneum, non inter ipsos; tune enim melior est possidentis condit O. . l. I f. I ιι .ss. λι. . Adde ex cod. libr. s. rat. 9. deprecar. Θ ιnter Hcto Samaana.
De Exceptionibus, Praesicriptioribus s 'sudiciis.
r. I Xceptio est actionis exclusio; ut proinde sine actione lumino iure valida nulla sit exceptio. ρη. - . , r. ac improprie tantum excipiant, qui ipso jure tuti 1iant ; licet solutionem, compensationem , Interitum rei aliudve timile in ludicio allegent. Juxta g.pen. IV. de action. I, II. ὶ 1. Differt autem exceptio ab actione inter alia in eo. quod fplures actiones uno libello cumulari nequeant. l. o ty. da amo Icept. rei iud. plures vero eXceptiones simul jungi possint po- teli etiam quisque pluribus exceptiori ibus contra eundem actorem uti, vel limul, vel succestive, nisi lex vetet . t s f hel. s. f. vi res iur. uti vetat in uth. contra C. de non num. pecunceta. I t.1dere jud. l. 67.9 uti. F. prosecto. Lio. s. a. . de Mais Da. i
475쪽
Exceptio a In selatoria est, quae actionem in aliud tempus differt. l. a. f. uit. f. h. t. alia peremptoriis, quae judicium
perimit, ct semel objecta semper obstat. l. s. I. h. t. Et hae ante vel post litem contestatam opponi possiune. , quaedam etiam post sententiam,ad impediendam executionem,qua. iis est Macedoniani re Velleiani exceptio. L i .F. Se arus orare . ut ci ex ptio cedendarum a tionum. Arg. L 3. 1. N ixis Dalatoriae vero a in concernunt formam Iudicii, Veis luti suspecti Judicis, fori non competentis, procuratori in. babiliε, occ. ct hae opponendae ac probandae ante litem comtustatam. ἰ pen. Oult. C. h. t. nisi demum post litem contesta tam ineeperint competere vel innotescere,antea justo errore ignoratae. l. 17. f. dem . LII. Geo . Aut respiciunt imam
causam, quales sunt exceptiones pacti de non petendo ad tempus,ordi uis seu excussio nasidi c. ct hae initio quidem opponendae sunt, post litem tamen contestatam probari PQ
sunt, ι. 19. C. de probat. IV, U, VI, VI I, Vi II 4. Aliae insuper exceptiones civim sunt, quae legibus aut alio. jure civili sunt introductae: aliae pratoria, quae ex edicto praetoris substantiam capiunt s. iν. in s. h. t. Aliae favorab, Z les, aliae odi ε. t. o. f. O condict. ιηῶ4. Adhaec iuxta DU. aliae sunt tuis finitae ceptiones, aliae non . Diis finita exceptione dicuntur, quae impediunt litis Hagressum velim transactiorinis, rei Iudicatae, ἀc. modo probemur ante litem comest in tam . Denique aliae tu rem sunt, quae prosunt haeredibus αfide jussoribu et aliae inpersonam , Qtra: personam certam non' egrediuntur, veluti cessionis, palmi ne a se Peratur , compς' tenti ae. s. uis. Inst. vi νυβοών. l. 7. f. h. t. i. I 33. IS. s. μμ et matrimon. aliae nuixta, quali3 est exceptio minorennitatis,quae
haeredibus quidem datur, at non ridet ussoribu4. L i 3 iuno
s. Caeterum reus eAcipiendo fit aes or. ιε. f. hic ideoque
exception ςm oppolitam tenetur probare. i m. G 86- Non tamen excipiendo reus fateri videtur, actoris intentio nem Vsram esse . p. f h. t. qstque in multis favorabilior ex cipientium seu reorum quam actorum conditio et in colli yer e licet ex l. fin. f. deferiis. L s .F. de Me m l. s. de accepsilat. l. . ι ulti. de edendo. U. derelud. Potest autem exceptio replicationem sic deinceps elidi ac excludi Dr. IV. de replicat. xclo. Altera tituli pars eii deprascriptionibus. , quae sunt exceps
476쪽
quibus hae ratione excluditur actor,quod fu tutae actioni ta os ciant praeiudicium; seu quod praepoliere agat, prete termissa actione,quae prius instituenda ια terminanda erat. Exempla sunt in ι. r. f. fami ercise. Li6.38. . I .ss. h. t. X II.
S. Moribus. Plerumque omnes eXceptiones reo competeri
tes si mul α semel allegaridae sunt, paucis calibus exceptis, puta, dum quis prius opponit exceptionem declinatoriam, litis pendentis, transactionis, Vel compromissi in arbitros. Triplicatio Vrro aut quadruplicatio hodie non est licita, nisi speciali ad id a Judice ob vitam causam impetrata venia. Caeterum unin eodemque judicio peti posse fundum ocviam ad fundum , nihil impedit , cessante praejudicii ex .ceptione. . r. E lis eadem saepius Ventiletur, dc contrariis latis seno i i tenens inextricabiles oriantur dissicultates, prodita est vulgaris Susu maxime frequentata exceptio rei iudicat competens reo per sententiam Judicis absoluto, modo x principali lito absolutus fuerit. arra. 9. l. 17. f. h. t. ejusque haeredi re fidejussori. l. ai. Fult. 1. h. t. contra actorem In iudicio superatum, α successores eius sive universalas sive particulares. l. 28. f. h. t. I, rI,Vi I, VIII. 3 z. Non aliter tamen huic exceptioni locus est, quam s1lis terminata denuo moveaturun ter easdem personas, de ea dein re,& ex eadem petendi causa: quod si unum ex his tri
bus desit, cessat exceptio. c D. ii m.
3. Eadem res hic cen setia retiam ea, quae aucta vel diminuta est, sive eadem in totum petatur,sive pro parte. l. 7. pr. L ar. g. 3. 1. sive res ipsa petatur si ve ejus accessiones, veluti laetus, partus, &c. LI. s. r. f. h. p. nisi accessiones ex nova petantur causa v de quo casu accipienda I. 7. S. 3.Is h. t. Si auis tamen domum petierit, nec obtinuerit, ea postea dein ructa, non prohibetur tigna soluta petere tanquam rem alia m. i. q. a. F. h. t. secus, si adhuc redibus juncta essent, iquo modo intelligenda. i. 7. in . pr. III., i . Eadem petendi causa est etiam, lichi non agatur eadem actione, sed alia , quoties una actio in altera continetur. i. s. .: ' Adde- Gibri 8. tis. 6. de exception. ct prasculptionibus. .
477쪽
Lν 3. 4. s. h. . culus exemplum est incas. g. i. fh. e. Sin.
actionibus pro legato competentibus. Uti vice versa potest eadem esse actio, & tamen diversa petendi causa , dum is qui vindicavit oc succubuit , postea acquisito dominio it rum agit ; vel reus absolutus fuit quia non pollidebat S po. stea polsidere coepit. ι. 9. LIT. L 2 s.f. a. f. h. t. Est tamen hie aliqua inter actiones in rem di in personam differentiat nam si in rem actum sit, non expresia speciali causa, omnes causae censeritur comprehensae, sic ut iterum in rem agi ne- aueat: at fi in personam semel actu m sit , ex alia causa rurisus in personam recte agitur. ιι . f. a.F. h. t. I . s. Eadem persona civiliter est defunctus di haeres, dominus S procuratQr, pupillus S tutor, pater ct filius. ci . . Lag. fh. t. emptor Mautor, si au tor absolutus sit ue non si emptor condemnatus. l. 9. , uiti 1. b. t. Wὶ
De diversis temporalibus praescription, bus, s de accessionibus pol sessionum.
. DR aescriptiones sunt exceptiones temporis,quibus acti-L ones perimuntur, vel saltem destituuntur effectibus, quos hahebacit ex jure civili. Ultimus autem dies coeptus in praestriptionibus non habetur pro completo. L6.1. GobL ct act. secus in usucapionibus. ι pan. e v. t. L o. r. g. δε μου. t i. in 1. Consideratur autem in praescriptioniblis quandoque
tempus continuum, quandoque utile. Continuum dicitur, quo omnes numerantur dies, feriati ct alii: Utila vero, quo tantum continentur dies non feriati, quibus experiundi po- tegas fuit. Vide l. t. f. .. t. ι 2. pr. 93, ε. F. quis ordo in possessμνυetur. sed titiles dies, tanquam litium materiam praebentes, Justinianus in multis suitulit. I x, x M. 3. Praescriptionum temporalium exempla in iure occurrunt plurima : etenim decem diebus P stribitur appellationi μυ 23. in m Triginta diebus tollitur exceptio non nu
meratae pecuniae contra apochas. t L .f. δε non numeri pecvn.
Intra dies quinquaginta per tutores proponendae justaecusationis cauta. Lι8.1. de exesi. νust. Sexaginta dierum spatij
perimitur tape actio redhibitoria. 4 38. f. Gadia adict.
478쪽
Iratra dies nonaginta conficiendum ab haerede inventarium I. MD. C de νώνe Hober. Intra menses quatuor probandae justae excusationis causae per tutores. d. l. ag. 1. de excus tui. Sex mensium lapsu plerumque perit actio redhibitoria, quandoque ει quanti minoris actio,i. I9. f. uis. I. as. l. . 1. de adicedict. Anno pleraeque actiones praetoriae. Biennio actio doli, α exceptio non numeratae pecuniae privilegiata. tit. IV. dati tera ν. oblig. Luis. C. de doti. Quadriennio restitutiones in integrum. l. Μυ.C. de temp. in integri restit. Quinquennio querela in ossiciosi testamenti. i. 8. I. ult. f. de incle. tess. quaestio Ralsis post alicujus mortem. tit. F. ne vi statu defunct. post qxin uenn. εω atur. Decennio vindicatio immobilium S servitutum. Io. f. si servit. Unil. t. vlt. C. de longi temp. ρνUeripi. Annis triginta actioneS pluIlmae personales. l. 3. 7. C. depra. script. 3Ο. vet ΑΟ. β η. Hypothecaria actio quandoque annis qUadraginta. d. l. . C. de prascript. o. vel o. ann. In alea amisissorum repetitio annis quinquaginta. i. ult. C.de aleat. rerum Ecclesiae Romanae vindicatio annis centum. Nov. ν. Quaeta tum per indicem ct exempli causa retulisse iussiciat, cum plures aliae per universum ius dispersae sint temporum praescriptiones, quae una cum hic enumeratis suo loto singulae plenius tractantur. i V, VI, X, XI. 4. De accessionibus possessionum actum est tit. da Uue . Moribus. Quid circa praescriptiones temporum obtineat , dictum tit. de usurpat. Θ ue p.
TIT. IV.Dὸ Doli s Metus exceptione.
r. MXceptio doli vel generalis est, concurrens cum aliis C. exceptionibus, ut colligi potest ex l. a. f. s. l. I a. fh r. ι. 27. f. s. f. de pactis. l. 3. C. de nonnum. peeun. vel specialis, ex eo dolo competens, propter quem S actio doli posset dari, quae cum aliis exceptionibus regia Iariter non concurrit ἔ ac datur iis, qui summo iure obligati sunt, ct actione con Veniri possunt,sive ipsi dolum passi sint sive non: sussicit enim ea in re, de qua agitur, dolum peractorem commissiim esse. l. a. , 2 g. h. t. ob quem tamen actoris dolum iniquum esset eos condemnari. g. i. Inst. do exevt. Datur & eorum haeredibus ac fidei utaribus,quo respectu est exceptio in rem. ιν f. r. f. de excepιionib. Contra Omnes, qui dolum fecerunt vel iam faciunt,
479쪽
faciunt, etiam pupillos ct furiosos , si petant id, quod se. mel ipsis est solutum, cum ex eo essent facti locupletiores l. 4. g. 4 1'. b. t. Non tamen contra alios, qui dolum non fecerunt , quo sensu haec exceptio in personam est. L2. g. r. l. 4. s. 3 h. t. adeo ut, si procurator in judicio consistat, α dolum commiserit ante latem contestatam, ne elus quidem doli nomine ipsi, dominum in judicio repra sentanti, haec exceptio opponi possit : secus, si post litem contestatam dolum commisisset. L ii. LM t. Vel in rem suam procurator datus esset. ι 4 3. 3 8.F. h. Sic nec contra successores parti. culares datur, si quidem ex causa onerosa velut emptionos, non titulo lucrativo velut donatione, succedant. ι 4. g. LI. 9. 31. f. hi. Non etiam recte patrono per libertum opponitur , nec haeredi patroni de patroni dolo, ι.ε. f. I 6. Τ. h. e.
Nec denique exceptioni doli opponi potest doli replicatio.
. ι4. g. I, II, m.)a. Exceptio metus est, quae competit metum passo& ejus haeredi, adversus qνemvis agentem ex contractu Vel negotio, ad quod celebrandum metu compulsus fuit qui exci- , pii : sive agens ipse metum intulerit, sive alius. i. q. s. 33. t. h. t. Caeterum S haec metus &doli exceptio non temporalis est, ut doli S metus actio , sed perpetua, ex ratione proposita in L s. I. ult. f. b. t. IV. 2 i
TIT. V. uarum rerum aestio non datur.
r. Si praetor, a quo actor petebat actionem, animadve teret, actorem certo certius exceptione excludendum esse a reo 3 actionem ci denegabat, sic ut exceptiones tunc . impediverint litis ingressum : sinde eo dubitaret, actionem dabat, postea exceptione elidendam, si reus eam probasset. L de iureiur. Qua ratione, si reus praestiterit iusiuran- . dum sibi ab adversario recte delatum , jurisjurandi exceptionem habet,haeredi quoque ac fidejusctoribus profuturam. .. t. q. t. i. pr. Θ I.sqq. . h. 3.1. da exception. I. 11. 32. Ita dc acitio per prietorem denegatur, si constet, patronum a liberto, ultro ac sponte manumisso, onerandae libertatis gratia quid stipulatum esse , non tam ut eXisat, quam ut libertum tanto magis ad omnia paratum habeat. l. 3. s. s. 'si vero dubium sit, an onerandae libertatis cat Sa
480쪽
stuarum rerum actio non datur. 4 6r
promissum lit, exceptio datur. d. l. a. f. 6. ι. L. f. ult f. h. r. qtiae do haeredi α fideiussori liberti competit. l. r. s. 3. ult. f. h. t. ac patrons haeredibus etiam opponi potest. I. I. s. ult. 1. hi. Non tamen huic exceptioni locus est,ii servus pro suo
capite quid promiserit ut liber fiat, α hanc promtisonem Iiber factus confirmaverit. ira. f. a. Fb. t. vet,si quid patrono promiserit libertus satis diu postquam libertatem nactus
esset, cauSa tamen cognita. t. I . g. o. 1. h. t. III.
3. Eodem modo oc si quid in alea gestum fuerit,ueI actio denegatur, vel datur exceptio. i. a. g. I F. h. 3. Iφὶ
x. D Eslitigiosa est, super qualis mota est, sive corporalis G sit sive incorporalis. Fit autem litigiosa latis conteiactatione; non sola denuntiatione ne res vendatur, lichi creditori interdixerit debitor,ne pignus vendatur, ct is tamen vendiderit. l. a. pr. o g. I a. r. L 3.C. h. t. Juro tamen novo
in actionibus realibus res litigiosa fit, si libellus Principi oblatus sit, L Judici insinuatus, ac per eum futuro reo cognitus, liehi is necdum responderit. auth. litigisse C. h. t. I. 1. Quod si res litigiosa alienata sit, perinde iis ad finem perducenda est, ac si alienatio facta non esset. l. a. C. h. t. Ut tamen in se conliderata rei litigiosae alienatio non sit ipsi, iure nulla,sed subsistat. aQ. Li7. pr. O L i8.1. vi re vina. sed fiquis rem litigiosam sibi a reo venditam velit petere ab acto. re, qui in lite contra reum venditorem vicit,litigiosi excepistione repelli poteIt,licet bona fide emerit;secus si a tertio,cuilis ea de re mota non erat,eam emisset. l. I. g. I.st. h. t. I. 3. Sunt oc poenae positae tum in alienantes rem Iitigiosam, tum in illos, 'm eam scientes compararunt: nam qui rem litigiosam deci icavit, in duplum tenetur, actori, noni fisco, applicandum. l. ult. P. h. t. qui vero eam vendidit, duplum pretii restituit, in universum fisco cessurum,si emptor, set verit rem litigiosam esse; sin id ignoraverit, pretium αl insuper pars ejus tertia emptori, reliquum ex duplo fisco i applicatur. I. ult. C. h. t. quod S in donationibus obtinet, facta vera rerum donatarum aestimatione. d. Lult. Ir.ὶ
. Cessat tamen haec poena, siquid litigiosi fit alienatum titulo dotis vel propter nuptias dQnationis, cum fortε non aliae