장음표시 사용
501쪽
diciales vel communes: cautionales dicuntur, quae intercedunt ut nova sit actio; qualis est cautio legatorum nomine, de rato,dam ni insecti, & rem pupilli salvam fore. Et hisce quaedam prioris actionis, si quae competierit, novatio fit, quate nus ex stipulatu petitur quod alioquin actione tutelae ex testamento aut aliter peteretur. l. a l. 1. de ucceptu. t. 8. I. d. de no- ωat qudie les sunt, quae interponuntur judicii contervandi causa, ut illud ratum sit: qualis est cautio judicatum solvi,& de operis novi nunciatione. l. tr. f. h. t. Communes, quae fiunt judicio sistendi causa; adeoque s pectant ad judicii praeparatoria. l. r. S. 3.1. h. r. f 1I, ID, rvd
Rem Pupilli vel adolescentis sal m
i. Autio rem pupilli salvam fore fidejussoribus datis iniera
ponitur, qui lavore pupillorum carent divisionis benefi-eio. t. uis.1. h. t.ac praestatur a tuIoribus & curatoribus,quorum fides nec per magistratum ex inquisitione nec per rest toris judicium est probata. pr. Insi. defatifu. tui. idque stipulante ipso minore vel impubere, si praesens sit de fari pollit, alioquin pro eo stipulatur servus pupillaris, vel alius a praetore ad id constitatius; petquem utilis actio pupillo acquiritur. i. 2. 3. 4. s. 6.1. h. e. Si fuisxiosus curatorem recipiens filium habear, is pro patre suo hane concipit stipulationem. d. l. s. g. b. t. 1. Quando autem committatur haec cautio in tutoribus, curatoribus, prolutoribus & similibus, patet ex iis, quae dicta sunt. iii. de tui. , ration. disrah. σ rit. de eo quι pro tutore negotQ6H. quibus addi potest, etiam eam committi, si tutor ab hostibus eaptus sit licet supersi spes postliminii. t. a. f. s. st. h. t. 3. Cessat tamen cautionis hujus vis , si quis nihil gesserit eum gerere debui isset, quippe quo casu potius actioni utili tutelae locus ellet; vel si necdum finita sit tutela, tutor cogendua Ostet ad id
ut gerat. l. - . 3. 7.1.ώ. t. 3. Morabm. An tutores & curatores satisdare debeant, an alio
modo cavere, arbitrio magistratus relictum est a stipulatio autem, rem pupilli salvam sore, committi potest etiam durante adhuc tutela, quatenus quandoque annia sinllulis rationes reddendae sunt. . TIT.
502쪽
t. Uia nemo sine satis athone idoneus est alienae rei dese, r. s. Inst. desaris t. hinc cautio fudicatum solυ.
praestatur ante litem contestatam. l. um in . C. de tam dandα
quoties per alium rei conventi praesentis ves absentis caui. de fenditur. S. .. Inst. de satis . licet defensor sit coniuncta pet-sona. l. r quiserasae cet. Et quamvis olim reus in actim a in rem ipse causam propriam defendens etiam ad hanc cauti nem praestandam obstrictus fuerit. pr. γ' satisdat. L pen. scae dolo. l. 3 de fideiussor. jure tamen novo id mutatum est. s. a. Inst de Indat. vide tri. 'moras . co νυ λ. t 3. oeseqq.31. Hujus autem cautionis tres sunt clausulae , quarum prima est de soluendo eo quod judicis iententia fuerit comprehensum; altera de re defendenda boni viri arbitratu; ecreta, dolum ma- Ium abrile ἔ: abfuturum esse. l. 6. δν. ι με. α Cominetriue haec cautio certam quantitatem, quatenus per judicis sententiam determinari iblet , quantum praestandum sit. l. ρ-j. Hia litae incerta si quantitas eo tempore, quo cavetur, dum incretum. quid judex pronunciaturus sit. L 2. F. a. m da prator. νψώL . Committitur iure stipulatio post semen iam, quantum ad eam partem quae agit de judicato .lvendo. data tamen dilatim ne condemnatis per leges concessa. L GP. ώ. s. gaudentque He ejusores divisonis beneficio. I. 46. m. λ α Sed quantumaaeam partem, quae de re defendenda &de dolo concepta est, anis sententiam illa quoque committitur, quoties vel dolus adest, uases non est in solidum defensa laco debito. L s. g. vl . i. a .miae. Semel autem commisia, amplius committi nequit. LV. h. e. Vide tamen L MD-miae.
. Cessat hujus emtionis essectus, s ver actio ves judiris avelitigantis perlima mutata sta L LI. in meis. i. 43. ηορα ct in Amffiat s. Moribus. Cautio iudicatum selvi non solet hodie ime; poni , nisi alteruter litig ntium peregrinus si , aut de fuga suspectus . aut non servendo a poeteitque praestari Non tantum, fidelissioribus . sed δc pignoribus : α ncm a reo tantum stati ab actore interponitin , quo casu solas reipicit i; imperi Hua is
503쪽
ias. Fid iussorem autem, qui promisit judicatum solvi,non gall-dere divitionis beneficio, receptum est.
Ratam rem haberi sis ratibabirione.
I. Autio rem ratam has eri praestanda est a procuratore . pla- rumque quidem actoris, quandoque tamen & rei. L ly.vuit. l. 3 '. S, s. 6. 7.4 4. . f. uo procurat. quolics de mandato dubitatur. 3 3. IV. de ut ijdat. l. i. C.' procu ut. Quod si Aominus ea, quae gesta sunt, post inodum lata non habuerit, ex . hac cautione contra procuratorem & fidejus bri s ejus datur actio ad id quod interest; idque vel in totum, Vel pro parte, si pro par te tantum lacrit ratum habitum quod gestum est. l. i 8. 1. D. t. I, II, III. 2. Si qDis primo ratum habere noluerit quod gestum est, deinde tamen ratum habeat, ex aequitate non committitur stipulatio. f. ia. L 2 1. II I. in fine.J3. Moributi Vix est ut hodie procurator in judicio admittatur sine mandato sub cautione de rato.
r. Elictum in genere est offensio dicto vel facto illata, qua I I quis contra jus laeditur dolo culpave alterius , in pe inciem contractus aut quasi contractus non cadens. Multa autem delictis omnibus sunt communia : omnia namque regulariter infamant, & dolum desiderant in eo , a quo commit tuntur . excepto damno legis Aquiliae: unde& astectus ilistin. guir maleficia. l. s 3 in . de furtu. nec tenetur ex delicto qui doli capax non est. l. ιχ. J. adleg. Corn. κε sicar. L f. t. U. δει ur. nec sola delicti cogitatio quemquain poenae subjugar. l. 8.st. de poenu. nec actiones ex delicto contra haeredes dantur. S. I. Inm de perp.t. O temp. act- ἔ- a. Delicta
504쪽
i . Delicta alia privata sunt, alia extraordinaria, alia popula. xia, alia publica. Privata sunt, quae actione privata vindicantuet ab eo. ad quem ea res pertinci, sic ut poena exacta ipsi actori laeso applicetur. l. 7. F. f. de injur. quamvis δc criminaliter ex delicto privato agi possit, quo casu etiam in crimen sub Icribenis dum fuit ι. ult. II. h. r. fri. J3 Sunt autem delictorum privatorum quatuor spcc ira, puta, surrum. rapina, damnum injuria datum , 5c injuria seu contumelia. III, . 4. Moribuis. Solus fiscus ex delictis privatis ad poenam agio petivati vero, qui delicto laesi sunt, ad proprium tantum damnum Persequendum, non ad poenam , actionem habent.
I. TUreum cst contrectatio fraudulosa lucti faciendi gratia, vesa ipsius rei, vel usus ejus pullessionisve, quod lege natural Iprohibitum est admittere. f. I. insi. h. t. I. v III.J2. Committere furtum possunt omnes qui doli capaces sunt , etiam pupilli pubertati proximi. l. II I. ff. de reg, ur. pater quO-que suo filios. , & filius patri respectu castrensis aut quas castrensis peculia, sic ut & actio furti inter eos detur. t. 1 r. f. S. 6.1f. b. t. non item rerum aliarum intuitu, licet res ipsa ablata furtiva fiat.& actione furti teneantur qui filium ope vel consilio juverunt. 3.12. Ins. h. t. si1.J3. Fit autem furtum in rebus tantum mobilibus, non immo balibus. I. 7. Inst. de usucap. adde l. as. 3. ut . l. 37. f h. 3. dc
quidem alienis, non propriis, nisi respectu juris quod alius in re
nostra habet. t. I s. 3. I. 2. l. s'. 66.r. h. t. f. Io. IV. h. nplane in rebus quoque communibus per unum ex sociis furtum
poste fieri, manifestum e ih ex ι. 4 s .f. h. t. l. 47. s i. f. pro socιo. Sed in libero homine furtum regulariter non committitur. S. '. h. t. nec in rebus haereditariis, jacente haereditate. t. 68. . t j h. t. III, IV, V. J . Committitur verδ vel naturali contrectatione, cum animo &affectione surandis non sine eo) l. so. f. a. g. h. t. A. 7. 'is pen. Inst. h. t. vel etiam ope aut consilio ; modo quis sciens furi opem tulerit: &ad consilium ipsa contrectatio subsecutasti. l. 1 3. 3. ult .f. de verb. signis. t. sa. s. I9. l. h. t. ea enim ad
505쪽
consilii malimus non subsecuta, consulens furti reus non est s. I r. in M. InfLh. t. d. L 3 Iuli. 11. de H S. Ad contrectatir onem autem surtivam etiam pertinet, si quis tabulas surripiae vel deIeat lucri causa. c ι . f. ι . 1 . adleg. Aquio. 27. 3 2-st.-.s sciens indebitum accipiat ab ignorante. L de comites uri. si s ienter rem emae alienam. L a. C. h. t. si salia pondera ad decipiendos secum contrahentes adhibeat. L 32. I. a 1 F. h. t. si falsis procurator depositum recipiat, vel aes alienum exigat, L asia Non tamen eo referendum, si quis tantum conclave in-Waverit furandi causa. Lxi. S. γδ. h. t. aut depositum inficiatus. sit. l. 67.1 h. t. multisque minus, si nudam conceperit furandi voluntatem. L 38. 1. de poenia. V I, V II. s. Fureorum variae sunt species: aliud enim diurnum est. aliud nocturnum. vide L . U. adleg. Aquil L ς. C. ad let. Corn. de s cari Aliud simplox. aliud qualificatum. Aliud manifessum , cum sir deprehenditur eum re furtiva, antequam eam ad detulerit,
quδ deferre eo die destinaverat: aliud πιο manifestum, cum fur deprehenditur, postquam detulerit co loco, quδ perferre destiam a Verat. S. p. inst. h. r. Adde L 7.-h. t. Furti quidem manifesti pinna est quadruplum ex edicto praetoris; nec manifesti duplum
ex lege 2. tabul. 3. Inst. h. t. quas poenas non evitat fur sua
luentientia, s postquam rem abstulissct, eam rursus domino ponte reddar. t. h. t. IX, π, X . J6. Quod si fur non totam rem sed partem ejiis abstulerit, para, tantum ablata duplicatur aut quadruplicatur , si , cum totam potuisset aufferre, partem tantum subduxerit; solius enim par vis eo casu fur est r secus, s rem totam tollere non potuerit, Mideo partem tulerit; totius enim rei fur esse creditur, licet hac
de re dissensus fuerit. L a I. pr. ct f. 8. f. h. t. L 22. F. I f. A. 1. Oxi. J7. Λd persequendam vero dupli vel quadrupli poenameomparata est actio furti , competens omnibus illis quorum interest, S. Ir. Inst. b. t. modo intersit ex justa & honesta eausa. L II. L εχ. I. f. h. r. & ex jure in re, 3. rum dae t. end. ac denique propter damnum datum, non ob solum, Iucrum cessans, quod in furto singulare est. L 7ε. f. r. f. h. t.
Non igitur soli domino haec datur actio, sed & creditori cui pignus surreptum est i & fulloni qui polienda vestimenta temperat, modo ipse solvendo sit. β. r4. . Inst. h. t. L ra. rs.
8ν.F. h. t. etiam bonae fidei possessori, si is rei possessae suratum passus sit L h. t. d. F. II. IV. h. t. olim quoque
506쪽
oommodatario s sed jure novo commodanti competit electio, num furti contra furem. an commodari contra commodatarium agoe velit; & si commodati actionem elegerit , coinmodatario salva est contra iurem actio sorti . l. MD. C. h. t. s. t. Quod si fructus fundi furto ablati lint, colono haec furti acti accommodatur, non domino tundi'; nisi colonus solvendo non st; qua ratione concilianda. l. ι4.;. I. o. h. f. cuin I. OO. F. s.f. Acati. atque eo lentu forte accipiendum est, quod tam domino quain colono haec actio dari dicitur in c8 a. s. adfώ. t. cxI Ii. 3. Datur autem haec actio contra furem, & si plures sint, eon-tta singulos in solidum , sic ut unius praestatione caeteri non li
berentur. l. a. C. de comiti . fura. non tamen concia mercenari
um, aut libertum, aut domesticum, si vilius sit furtum. Lar. s. r. f. ae parnti . l. 8 o. g. h. t. XIV. 9. Cutcriim in potestate ejus, qui surtum passus est, eonstituis eum est, utrum actione civili ad poenam agere velit, an crimin liter experiri. L .f. h. e. XV. ro. Moribsu. Pinna dupli vel quadrupli hodie exolevit.& poenae potius corporali locus est; quandoque capitali, si vel eum es. fractione surtum fiat , vel post iteratam coercitionem corpora- Iem suri surto non abstineat, vel grave sit surrum domesticum a famulis commissum. Caeterum nec depostarius, nec creditor nec comulodatarius re deposita, &c. utenim vel abutentes, contra quam fas erat. surti rei lunt, sed tantum ad id quod interest tenentur , uti & illi qui scienrer indebitum acceperunt, aliique similes.' Λdde ex Cod. libr. 6. tit. a. de furtisinservo eoνrtvt.
L ficium. F. 29. Inst. de rer. alme alienis aedibus bona vel mala fide junctum quamvis vindicari per pristinum domi. num non possit, ne urbsruinis deformetur. l. i. q. h. t. satis tamen ei consultum est actione de tigno juncto in duplum aestimationis tigni Juncti, tam contra bona quam mala fide jungentem : ut tamen . si contra bona fide jungentem agatur, duplo insit ipsa res . sic cit rignum postmodum solutum vindicari nequeat per eum, qui duplum iam consecutua est. S. 2'. Inst. daish reri
507쪽
88 Lib. XLVII. Pan ecl. Tit. III.
6r. divis. t. 23. f. 6.ff. de res viιd. l. r. insin. l. ad legat. I. secus quam obtiner, si quis mala fide junxerit 3 quippe qui, duplo jam praestitia, adhuc vindieationem tigni soliui , vel aesti inationis ejus si necdum solutum sit, patitur , tanquana qui dolo postidere desiit. t. ι. S. ult. l. a F. h. r. . l. 23. s. o. ff.dor iobit. pretium tantum petitur. l. 98. S. uti. f. de solutιov. Resp. vel pretium quis consequitur praeter duplum , si sc. is, qui junxit, in mala fide sit; vel pretium consequitur, quatenus duplo& pretium inest, si jungens sit in bona fido. obst. l. da κο-nat. ιnter vir is uxor. Resp. ibi tignum june uti fuit sciente Meonsentiente uXore quae tigni erat domina. I, II.)χ. Moribm. Amo de tigno juncto non in duplum est sed tari. tum ad pretium tigni & id qnod interest.
si is qui Tes amento liber esse Ius uae
erit post mortem Domini ante aditam haereditatem surrapuisse
r. FI servus testamento manumissus ex haereditate jacente do-o mini manumittentis quid abstulerit, aut corruperit, deficiebat aetio civilis. t. r. f O.' h. t. arg. l. 68. ' i furtis sed praetor utilem ira talem servum dedit actionem in duplum. l. r. r. f. h. t. quae& haeredibus competit. l. 3. f. pen. f. h. t. Ac merὸ poenalis est, sic ut insuper ablati detur vindieatio. l. I. . t 74 ff. h. t. Si plures tale quid commiserint in solidum singuli imnentur , nec unius praestatione caeteri liberantur. l. ι. s. ult. m. h. t. fr.J2. Requiritur autem , ut ablatio facta sit dolo vel lata culpa l. a. 32. F. h. t post mortem domini, non eo vivente : &
508쪽
T I T. V. Furti adversus Nautas Caupones, StabularIOS.
I. CI per eos, quorum opera utitur exercitor navis, stabuli aut caupouae, surtum commissurn sit, est in potestate ejus, cui furtum factum est, an contra furem actione turti directa agere velit, an actione exercitoria ex quasi delicto contra exercitorem in duplum. 3.1. h. t. qui tamon. si servorum proprio Tum non alienotum J opera utatur, noxae dando liberari potest. l. un. g. s. U. . t. Quod si per vectorcs aut viatores furtu in sa- stum sit, non tenetur hic actione ex rcitor. I. uv. iusio. m. h. t. 2 Per nautas autem in hujus titi inscriptione designantur na- is exercitores ; cum alioquin nautae exercitoribus & inaniliti Opponamur. l. l. 3. a. m. de exarcrt. act. I. un. I. f. h. t.
Si Familia furtum fecisse dicatur.
I. CI familia servorum domino ignorante vel sciente quidem sed impedire non valente, surtum secerit extraneo, dominus potest vel noxae dando totam familiam . vel semel duplum praeitando liberari, quasi unus homo liber furtum fecistet. l. r. pr. , s. I. ff. h t. ut ramen praeter duplum adhuc si simpli seu Iei ipsius condictio. l. a. m. o. s. Cauerum variis in casibus aliis si familia quid fecerit, dominus servorum singulorum nomine ad Qtam poenam tenetur, veluti in albo praetoriS corrupto. L 3. q. - Iuridivi injuria illata. l. 34. ff. de ιuIurικ.
L Rborum appellatione his etiam vites, hederae, arundines , salicta, aliaque similia continentur, modo 1adicca egerint & jam excreverint ; oleae etiam ante radices actat
509쪽
496 Lib. XLVII. Pandect. Tit. VII.
astas. t. r. pr. Θ33. seqq. . f. h. t. Cadere arborem est suce dere. vel ferire caedendi causa. Cingere est deglabrare , seu corticem detrahere. t. q. f. h. f. I.
F. h. t. actio ex lege I 2. tab. perpetua datur domino & ejus haeredibus. L 7. S. 6. f. h. t. emphyleutae quoque t. s. f. 3.1. h. t. non item fructuario. t. s. f. h. Contra caedentem, licEt non habuerit furandi animum. t. 7. S. I. 1. h. t. ut & eum, qui mandam Vit caedi. l. 7. f. 41 h. t. non contra haeredes. t. 7. F. 6.1 h. t.Λd
id ut praeitetur duplum damni dati deducta prius arboris caesae aestimatione. l. 7. g. ust. l. 8.st. h. t. II.)3. Si plures caeeiderint, singuli in solidum tenentur exemplo furum: sed si plures sint arboris per unum caesae domini, univerrisis una pomae praestatio sufficit. l. 6. pr. . Cellat tamen ham actio, si arbores sciente domino caesae sint per vim. l. 8. F. ult. F. h. t. ut &, si quis non caeciderit. sed radicietis evulserie, quo easu actioni legis Aquiliae lacus est. l. 7. 3. et f. h. t. sim .ls. Concurrit autem cum hac actione etiam actio Iocati, si caedens conductor sit: & actio furti, si furandi animum caedens habuerit: & Legis Aquiliae ; &interdictum quod vi aut clam. l. r. I. i. U. h. t. sed quod quis una actione consecutus est, id dedu eendum, si alia pinguiore adhuc velit eXperiri. d. l. r. l. p. ff. h. t. potest Sc eaedens extra ordinem coerceri ut latro. l. a. mh. t. Iv.Jέ. Moribiu. Qui arborem furtim caeciderint , virgis aut ali proclo extra ordinem Puniuntur.
T I T. VIII. De Ut bonorum raptorum o de turba.
1. Apina est contrectatio fraudulosa vioIenta lucri faeien-I . di gratia , vel ipsus rei vel usus possessionisve. Ob
quam actio de vi bonorum raptorum est introducta , competens ei cujus interest , eo fere modo quo & furti actio. f. MD. Inst. h. t. contra eos , qui rem mobilem dolo malo surripuerunt , non errore. f. I. Inst. h. t. l. 7. C. unde vι. ad poenam quadrupli intra annum , post annum in simplum. L a. s. r . u. h. t. quae actio & locum habebit contra eum , qui eoactis hominibus damnum dederit , licct .amnum dans non coeg
510쪽
De vi bonorum raptorum, m. 4'Irier utin , contra eum qui homines coegerit, licet non ipse coissens sed alius damnum dederit, etiamsi hii casibus sive vites ablatae, aut damnum datum suerit. l. a. pr. γ ῆ. . . ε. Ir σε. t. f I, II. J a. Si damnum in turba datum fuerit, contra eum qui dam-mum dedit c jusve dolo damnum datum est, in duplum veri pretii ejus temporis, quo agitur, actio intra annum datur. post annum in simplum. l. q. pr. S s. M.f. h. t. licet ipse damnum dans turbam non coegerit. l. 4. I. 6. yh. t. Disteri autem turba a coactione hominum & rixa : rixa enim est etiam duorum I. . f. 3. f. h. t. coaetici hominum est & cum unus coactus est. I. a. f. ff. h. t. at turba dicitur , cum decem aut quindecim adsunt. a. l. . S. 3. U. b. t. G1.J3. Caeterum multis aliis modis qui violentiam adhibuerunt coerceri possunt, de quibus vide l. x F. ι o. f. de poenis tit. Is de effrac or. ist. de lege Fusia de vi sublica ct de vi privata. . Morιbus. Furtum violentum etiam ultimo coerceri suppli sio, dictum ad tit. de furtis.' Adde ex Cod. libr. p. tit. 33. de vi bonor. rvt.
De incendio, ruina, naufragio, Nave irate expugnata.
r. CI quis dolo malo incendii vel ruinae tempore, ex ipso velut
igne vel ruina quid rapuerit , Vel tempore naufragii a uenavis expugnatae quid ex navigio abstulerit, intra annum convenitur in uadruplum, post autem in simplum. LI.'. h. t. haeredes plane rapientium non ultra tenemur, quam quatenus ad eos pervenit. l. 4. a. II. h. t. I.J2. Praeter lianc poenam variae aliae extra ordinem contra hujus, modi direptores statutae sunt. l. i . f. r. ff. h. t. Vidc ι. s. f. s. l. . . l. γ. I. rL. f. b. t. l. 3. I. 3. U. dleg. Τμι. e v pubi. l. r. S. r.
3. Autores aurem incendii dolo concitari igne cremantur. ις. n. h. t. Adde l. a 1. i.ff. h. t. t. Io.ff. ad leg. Corn. de Acar. culpa concitaverint, levius castigantur. d. l. y. si casu impunὰ Ω-Iunt. t. o. f. h. t. v.
-. Morιθω. Cessante poena quadrupli , ςxtra ordinem coercentur qui ex incendio, ruina, naufragio rapiant. Incendia- .