장음표시 사용
511쪽
mi autem vel ustilati strangulari vel strangulari comburi --
De injuriis s famosis libellis.
1:ΤNjuria est delictum in contemptum hominis liberi admisi I sum, quo ejus corpus vel dignitas vel fama laeditur dolo
malo. Injuriam proinde inserre potiunt omnes qui doli eapaces sunt etiam pupilli pubertati proximi. LII Is . de Meg. mr l. 3. t .s h. t. modo in bis doli capacibus vete etiam adsit injuriandi animus; quo deficiente non soret injuria. l. uis l. 4. 1. Patiuntur injuriam homines uberI, non leIVI. 3. 3. Inss. . t. idque vel in temetipsis , vel per uxores suas . aut liberos quos habent in potestate ; si modo injuriam inserens sciverit elle filiumlam. vel uxorem, licet ignoret, cujus filiussam. autu&or sit. Seeus si patremfamilias aut viduam vel virginem elle putauerit: se enim patri vel marito nulla iniuria illata creditur. t. et M. Idemque in sponsa receptum est. l. i s. s. f. h. t. Nec soli viventes , sed & mortui suo modo pati 'pollunt injuriam, dum eorum fama proscinditur, cadaver detinetur. ι. I. S. 4. 6. l. aT.Is h. L de religios. I. I. Inst.
qui . ex ea . manum. non licet. cuti. C. de sepu&hro violat.
','. hsetiui autem injuria vel re vel verbis vel litteris vel
consensu. Re insertur , dum quis pulsatur, verbeiatur, aliisque modis quam pitui mis. Vides. 8. Ins. h. t ldeqo. l. 0. f. i. o uti. t. Io. . II ct r. l. 13. pr. F. I . s. I 6. IT. I S. 1 9. LO. 22, 2 3. 3 I. 3 3. i. 2o, cν Ieret. l. o. U. h. r. l. x s.f. de oct. empi . t. q. S. l. 1. qt Uat d. cos. ι.ε. r. ad legati Lis adultor. l. I. f de extraordis cramIn. Verbis fit, veluti convitio vel maledicto, quo pertinet. LI s.f. 2. o. r. 7. V. nec excusat convitii veritas , nisi
intersit reipublicae, detegi id quod objectum est. l. ι8.6. h. t. uti nec excusat piotestatio de non injuriando, quippe quae facto soret contraria. Literis insertur , libello vel carmine fomoso conscripto , edito , vulgMO, l. s. S. 9 l. rs. g 29. f h. t. l. un. C. defamos tibess. Nec excusat , quod quis nomen suum praemiserit , ne melioris conditionis sit impudens ac manifestus galumniator , quam , que in injuriae illatae puduit, - Disitiet
512쪽
puduit. arr. S. s. Inst. de oblet. ex delici. Conyensu denique hecontumesia, dum quis alteri mandar, aut consilium dat, ut in
4. Hinc naicitur injuriarum actio: cum enim olim ex lege I 2. tab. propter membrum ruptum talio ellet, propter os vero fractum viginti quinque assium poena; utroquς abrogato, successit injutiarum actio, quae duplex est; altera ex lege Cornelia; civilis i perpetua, cὀmpetens ei, qui per se atrociorem rea. Iem injuriam pallus est, dum pullatus fuit, aut verberatus, aue domus ejuS vi intro ita, A. S. I i. h. t. quae si filios facta sit ,
non patri, sed filio ipsi competit haec ex lege Cornelia actio. l. s. 3. 6. f. h. t. Altera annalis est ex dicto praetoris , quae daturci, qui quomodocumque injuriam passus est per se vel per alios.
6.1. b. t. g. a. Θ7. I t. όν. f. tendens ad id, ut praethetur quanti injuria per actorem aestimata fuerit, vel minoris, pro- ut judici aequum videbitur. 7. I t. h. t. Crescit autem vetminuitur injuriae aestimatio pro diversitate citcum stantiarum loci, temporis, pe sonarum. l. 7. .ult. l. /7. F. t. p. Inst. h. e. XI I I. x V.
s. Cellat injuriarum actio , si inherens eam careat injuriandi animo , vel si quis injuriam ad animum non revocaverit ἔvel cum id fecisset , postea remiserit. I. M F. I. f. h. t. f. uis. Ins. D. r. sic ut 8c remissio per patrem facta filios noceat; nisi pater sit vilis deabjectus, filius honoratus. i. ι T. , ra. i s. f. h. t. Cellat de . si quis anni spatium elabi pallus sit , quippe cujus
lapsu praetoria, non item civilis 3ctio, evane it. l. s. C. n. t. Morte quoque alterutrius ante litem contestatam, non post eam. l. ι 3. l. ιs. I . d. h. t. latisfactione insuper, aut transacti a vel pacto. ι. I . f. o. β. h. t. t. 17. g. r. 1. depac M. t XI K , xx, XII, XXI , XXI II.J6. De injuria autem vel civiliter agi potest, vel criminaliter. S. Io. Inst. D. t. sed si alterutro modo actum fuerit, altero agi, nequit, cum utraque meram ultionem contineat. l. h. l. ult. f.
h. t. Praecipuὸ vero criminaliter agitur propter famosos libellos, poena capitali sancita in eos, qui libellum famosum conscripserint, divulgaverint, driperserint, ediderint, communicaverint. I. un. C. de amos libell. Ut & contra eos, qui ministris sacra facientibus, locisve sacris injuriam intulerim. l. Io. C. davtygo' cler. XV, XVI, XXIV. r. Moribω. Propter injuriam verbalem agitur ad palino- oiam 8c anil in pecuniaciam laeso aut paupcribuε applicanda ma
513쪽
dam. Realis injuriae poena arbittaria est, etiam tune , eum minia tuis fac ra facientibus injuria illata est, vel libellis famosus eo m- politus. Convitii autem veritatem a Palinodia quidam excus are
De extraordinariis criminibus.
i. e Rimina extraordinaria, sunt in quae nulla certa poena per , legesest constituta, sed arbitrio judiois est infligenda ;sic ut in iis judex pro circumstantiis poenam minuere vel augere possit, modo rationem non excedat. I. 13. f. de ρoenis. Et bis illi γ fere judicio experiuntur, ad quos ea res pertinet, non quilibet eκ populo. l. 3.1. r. l. 3 .st de pravaricat. l. a.f. de abigeM. I. 2. Plura autem criminum extraordinariorum exempla hoc tit. occurrunt; veluti nuptias alienas sollicitare, matrimonia interpellare; in quibus & conatus punitur propter voluntatem peI niciosae libidinis. l. r. pr. g. h. t. adhaec fimo corrupto alium perfundere, sordibus oblinere, aquas conspurcare;quales omRes graviter extra ordinem puniuntur. t. In luper puellae stuprum persuadere abducto vel corrupto comite; ubi crimen entatum deportatione, persectum capite punitur, ipsique comites corrupti ultimo plectuntur supplicio. l. i. g. a.1. h. t. Praeterea, partum abigere; caetus illicitos exercere. l. r. f. a. f. h. t. His accedit crimen Dardanariorum, qui falsis mensuris vexant annonam. l. 6.1. h. t. sacculai torum, qui vetitas artes ex sacculo exercent; directariorum , qui in aliena caenacula se dirigunt furandi animo. l. 7.f h. r. l. I. f. a. t . de effrant. expιlat. αeorum qui instrumenta alterius adversae parti produnt. l. 3. f. h. t. Scopelismi quoque crimen , seu lapidum positio in alieno agro , addita comminatione , eos, qui agrum illum co-Iul,lent , irato letho perituros insidiis eorum qui lapides poscissent et cujus poena usque ad ultimum supplicium extendi potest. l. 9. F. h. t. Quemadmodum & aggerum Nili perru tores ultimo supplicio plecti pollunt , etiam vivicomburio.
LI O. g. h. tit. C. de Nuι agger. non rumpend. Denique in ciseculatores , stipeates circumseruates x damnum meta dante extra
514쪽
De extraordynariis criminibus. . 49 s
extra ordinem animadvertitur. Lust. ff. h. t. Sed & ad extia oris dinaria crimina meri id retuleris periurium. AErg. l. 3. s. ult. de iurejur. L 2. C. de reb. cred. infantis expositionem. tit. do m- fani. expos & si validi mendicantes aut vagabundi oberrent.
. t. CI quis sepulchrum violaverit, praetor ei, ad quem ea res O pertinet, dat actionem in id quod aequum judici videbi-'harue ne tamen unquam in minus quam centum aureos ob sepul, chrum violatum, aut in minus quam aureos ducentos ob sepuI-clitum inhabitatum fiat condemnatio. l. 3. r. 3unci. M I .s'. h. t. Si is non ago, cuivis ex populo haec datur actio in aureos ceniatum ob sepulchrum violatum; in ducentos si se inhabitatum. d. l. 3. pr.=. h. t. modo dolus adsit. 4 r. i. q. s i. f. h. t. quae forte inter actorem & fiscuin erit dividenda. apri L as. i titi σ
1. Si ipsa cadavera sint extracta, vel ossa exempla , bumiliores ut timo supplicio assiciuntur, honestiores in metallum damnaniatur vel relegantur. t. Ir. fh. . Plectuntur & capite qui armata manu cadavera spoliant. l. 3. S. 7.f. h. t. ι . C. h. t. Si quis saxa. marmora, aliamve materiam ex sepulchro abstulerit, poena
in decem librarum auri fisco inferendarum. L 4. C. h. t. ' Quis quis autem cadaver in urbe sepelierit , in aureos quadraginta 'damnatur. l. 3. 3. I.J 3. Excusantur tamen a poena sepulchri violari, qui jussu Pominis aut magistiatus ossa transferunt, aut monumenta collapsa non contactis cadaveribus reficiunt. 4 8.Τ-υβ-sios. ID. . . Sepulchrorum violatoribus assines sunt, qui desuncti debitoris sepulturam impediunt, quo facilius debitum consequantur: unde & hi jure Codicis damnandi sunt ad pinnam so. libratum auri; si non habeant in aere, in pelle luituri. l. C. h. t ure novellarum credito excidunt, & alterum tantum haeredibus
defuncti inserunt; publicata insuper rertia bonorum parte. Qua poena & illi plectendi , qui debitoris moribundi aedes adeunt ipsum aliosque molestia afficiunt. aut rebus signacula imponunt' vide aura. lim. θη-b. νιλ , .lιν. s,.-
515쪽
i. hetoribus. Sepulchri violati poena albitraria est r ud Meorum , qui modis illicitis debitum debitori extorquete ni-
r. Oncussio est: terror injectus pecuniae aut alterius rei existorquendae si alia, praec: pue quidem iub specie potestatis. sim uiato magistratus justu, ted tamen e callis inodis. l. r. a.Τλ. t. culus poena est relii tutio extortae pecuniae, & alia arbitra-IIa H. quan uoquc poena calumniae in quadruplum. a=i . l. 7. . de cMlumnsat. t. I C. aa Leg. ut repet d. Nonnunquam & publicum de com v ssionibus judicium. t r. f. h. e. ac concuIrero potest cum liac accusatione condictio ob turpem causam. I. 3. C. de conuarii. ob tu ι . cau . ut & actio quod metus cauSa. arg. l. δ. 9. tq . f. quod met. cui si I, II, J
i. Λ Bigei sunt, qui pecora ex pascuis abducunt, oves puta aut, capras deceni, lucS quatuor, equuln vel bovem unum, sue plures oves simul, live separatim singulas abegerint. l. . F. I. l. 3. Iroh. r. Porna eit aliquando ultimi lupplicii, aliquando lenior, pro criminis scilicet frequentia t. pr. π 3. 3.F. h. t. a ita bulis abigens tensia punitur; ita enim legandum, non pleni s. l. 3. S. r.st. h. t. quemadmodum & lenitis cocrcentur, qui pecora ab. ag t. de quorum pio prietate faciebant controveisiam. l. 1. F. aut F. h. t. quique equos in solitudine relictos abigunt, quippe qui tanqtaam fures tenentur. l. I. q. r. f. 0. i. ReceptatoreS autem abigeorum decem annis extra Italiam fuerunt relegati. l. uis .ff. h. t. I, I I, 1ir Ja. Moribus. Abigei laquis plectuntur: sed si quis unam ovem abegerit , ii et&hie abigeus sit hodici, exti a ordinem magis quam laqueo coercetur.' Adde ex Cod. libr. 9. tit. 3 7. de αbi ρλ.
516쪽
x. DR aevaricatio est collusio cum reo, ut absolvatur; sicut quis 1 adversario causam donet prodita causa sua: l. a. '. t. Ut tamen non censeatur praevaricari, qui simpliciter ab accusan. ido desistit. l. ρ f. s. fAE. t. nec qui transigit super delicto,nec advocatus secreta clientis sui prodens , quippe qui magis in falsi crimen incidit. l. 38. I. 8.Is depino sta. I. s. o. II. Ha Leg. orneti
1. Habet autem locum proprie praevaricatio in criminalibus, non civilibus, cum in his actor suam causam prodens tantum juri suo renunciet: excepto casu tit. n. de cod . ae v. quamvis Madvocatus praevaricari dicatur in civili vel criminali causa clientis. sed improprie. l. I. f. r. ff. h. t. quo casa extra ordinem punitur. l. r. a . f. h. r. f i 1.J3. Caeterum vel publicum ves privatum est praevarisationis judicium. l. 3. P. h. t. Publicum dieitur, cum in accusatione judicii publici ipse accusator praevaricatus. l. 3. f. I. 1 . h. t. privatum vero , quod moribus introductum est , cum in judicio non publico, forte quo extra ordinem de ori mine agitur Jaccu sator, vel in utroque tam publico quam non publico advocatus praevaricatur. L I. S. I. l. s. f. a. ff. h. i. LII Id - . Poena praevaricationis in accusatore est qu5d infamis fiat se in posterum accusare nequeat 3 ac eodem modo teneatur , quoreus teneretur, si per praevaricationem absolutus non fui siet. l. 4. 1. 6. ff. h. e. Probata autem pro Varicatione. reus iterum accuseti potest. L 3. 3. I. I. h. t. ID.J
i. o Eceptatores sunt , qui delinquentes in suo vel alieno. recipiunt occultandi animo. Quorum poma eadem est quae delinquentium qum recepcrunt. t. I. ff. h. t. siVe recepgrint publici sive privati delicti reos arg. l. 3. st. de ossic. prosi . f. de oblig. ex δει i. Nisi quis propinquos affines vel cognatos receperit, qui Mi tu punitur. l. v. m. h. t. Vsil, .cum
517쪽
alias occulta siet, ipsius delicti particeps non suerit ; nee consilia cum occultatis Ibciaverit sed tantum post: de istiun sine suo eo
silio perpetratum eos receperit; narri R eo casu mitius extra ordinem videtur coercenduS. l. I. C h. t. d. l. 1 s. f. ue os. I, II, ILI. ' .a. Moribus. Arbitraria quoque receptatorum poena eli, uta pIe- eorumque delictOIum. ι .' Adde ex Co . libr. p. tit. ν 9. de his qui latroues, isc. occuIrarunt.
i. Ures balnearii dicuntur, qui surripiunt vestes eorum, qui, v nudati in balneis lavant. Hi gravius quam fures simpli
ces extra ordinem puniuntur; idemque in furibus nocturnis ob tinet: ut tamen horum noctiun runa aut balneariorum furum poena non excedat opus publicum temporarium, nisi telo sedefendant, quo casu viliores in metallum damnantur, honestiores relegantur. l. I. f. h. t. Quod ii captarii, qui mercede vestimenta lavantium alles vanda receperunt, ea furto subduxerint, extraordinaria eos manet co rcitio. t. i. s. ult. V. de obsic.pra . vetit.
De Est ac foribus Expilatoribus.
1. CI quis surandi causa aedes, fenestias, januas, horrea effrin. O gat, vel alienas rudes aut villas expugnet, diripiat, si qui-gem de die, fustibus castigatur, aut arbitrio judicis in opus temporarium vel perpetuum datur, vel si honestior sit. relegat ut: sinde nocte. fustibus caesus in metallum damnatur. l. I. F. a. f. a. U. h. t. Qui vero ferramenta ad effringendum scientes lilppeditant, ut simplices furos tenentur. l. s a. i. 1. de surtis. i. 1. Expilatores , fortὸ sic dicti quod ne pilum quidem relinquam , sunt qui pecuniam & verit menta hominibus eripiunt; quales in opus publicum perpetuum aut temporarium dantur svel ii honeuiores sint. ordine ad tempus moventur, aut patriae finibus jubentur excedere. l. I. h. t. I I.J 3. Moribus. Effractores laquco plecti, ordinatium est. I.
518쪽
Rimen expilatae haereditatis est , cum res haereditatis ja. , centis, cui furtum non sit . ablatae sunt ; sive auferens sciverit sive ignoraverit haereditatem jacentem esse. l. μυ- θ. h. r. cujus ablationis nomine agunt illi quorum interest, pura haere.
des, contra extraneos surripientesi non contra cohaeredes. L a.C. B. r. L 3. C. 'nic er i c. nec contra uxorem ejus, de cujus haere. ditate agitur. l. c. V D. t. l. . C. eod. plane s vitricus aut noverea expilaverim haereditatam ad Iprivignos ab avo vel extraneo devolutam, , expilatae haereditatis nomine recte conveniuntur. I. a. y. C. h. t. I, II. 1. Poena hujus criminis est extraordinaria . arbitrio judicis. ἐ. I .I'. h. t. & cum eius accusatione concurrere potest rei vindi- .catio vel ad exhibendum actio. Latan A. 3. insin. h. e. Obsi. L ult. C. h. t. Resp. illa intelligenda est de alia actione poenali deficiente. iri. J, 3. Quhd si unus ex pluribus cohaeredibus egerit hoe judicio, vinoria ejus caeteris proderit. L 4.U h. t.' Adde ex Cod. libr. 9. rat. 3a . de crimine expilata hareditatis
i. CTellionatus, s dictus a stellione animali versutissimo J est
O omnis fallacia, dissimulatio , impostura, in fraugem alterius, proprii criminis nomen non habens: unde & propriὰ nec publicis nec privatis judicias continetur. l. r. I. h. t. cujus variae occurrunt species in L 3. s. i. V h. t. ejusque poena est arbitraria, non tamen excedens opus metalli in plabeis , in honestioribu . relegationem aut remotionem ab ordine. L 3. f. a 'D ,.t. I, I I. 2. Hujus autem criminis persecurioni tum demum locus est , cum alia poenalis actio deest , exemplo actionis dori L 3. f. I. P. b. t. licci actiones rei persecutoriae possint concurrere. L . in . V. de pignorat. act. Quδd si quis rem pignori obli- aram dolosὸ vendiderit , furtum quidem facit respectu cre- iitoris, ι 66.j. de furtu . at non emptoris intuitu , unde stel-
519쪽
lionatus crimen est respectu emptoris,quasi alia deficiente poenali actione, eoque sensu intelligenda. l. 3. f. I.f. h. t. si .J Adde ικ Lia. libr. 9. tit. . ae cram. stellιonat m.
i. Erminum in confinio si quis dolo moverit. transtuleri L aut sinium confundendorum gratia faciem terrae converterit, olim ex lege agraria aurxis qu:nquaginta mulctabatur in singulos lapides: jure posteriori eXtra ordinem punitar. l. I. 2.
i. 'Ollegia illicita dicuntur, quae ad finem malum inllitura sunt , aut inGencre a Senatu vel principe non probata. I. 3. f. I. ff. b. t. & haec variis coercentur panis: domus enim, in qua caetus est habitus, publicatur. ι. I S. C. de eph c., cier. acaei caetus illiciti puniuntur ex loge Julia de vi publica. l. 2.1.h. t. Quandoque tamen coltcgia illicita , si non tendant ad seditionem, tantum dillhlvum ut,& inter se pecuniam communem dividunt collegia membIa. l. 3. fr. b. h.
T 1 T. XXIII. De Popularibuae Actionibus.
I. DOpulares actiones sunt, quibus jus populi desunditur. II. 1 ff. b. t. & cui vis quidem e populo competunt, qui personam habet legitimam standi in judicio ; sed in concursu plu-xium agere volentium praesertur is cujus interest , ves qui magis est idoneus. t. o. 3 . U. b. r. Mulieri tamen & pupillo non dantur, nisi ad e respui tineat. l. 6. m. h. t. nec ultra annum, aut contra haeredes instituuntur. l. uti. J. h. t. 2. In his autem actionibus procuratorem constituere nequit actor , reus potest. l. s.ff. h. t. & qui eas habet. ante litem contestatam non videtur locupletior, postea omnino. l. I a. m. da verb.Agnis. sub qua limitatione intelligenda. ιν F. h. r. LI
520쪽
ro Rimina publica dicuntur , quae descendunt ex legibus
is publicorum judiciorum. l. I. U. o. r. quae, licet jure, novo extra OIdincm probentur, nec amplius ex veteri judiciorum publicorum ordine exeiccantur, quantum tamen ad poenam L ge constitutam attinet, publica inanierunt. t. 8. f. h. t.
Quod si unum idemque crimen pluribus, vindicetur judiciorumlkgibus, ex una tamen reus tantum accusatur. l. de accusat. ι, ο,) . . . . '
2 In multis autem publica judicia a privatis differunt : privato nam me judicio illi soli agunt quorum interest; at publi
co quilibet. i. In l. h. t. excepto adulterii & partus suppositi crimine. t. r. C. adleg 8ul. de sanit. l. 3 . I.yad leg. Coro, arfalsis. Privatum indistincte procuratorem admittit pro actore m&reo; non ita publicum. l. r s. f. r. θ. h. t. i. 3 3. f. a. ffis pro curat. Privato damnati regulariter infames non fiunt, paucis casibus exceptis; at publico damnati judicio notantur infami .l T. ff. h. r. Privatim morte rei frequentius non extinguitur; at putalicum omnino; nisi sit crimen perduellionis. cultas ad Leg.yuc maiest- f. R. vel repetundarum , peculatus, aut residui. La. f.au Leg. lucrepetund. l. uti. θ.ad Leg. peculat. Vel reus . conti lentia sceleris sibi mortem consciverit, aut condemnatus appell.ivcrit,& pendente appellatione mortuus fuerit; eo namque eatu quaestio de bonorum publicatione supereffc 'oserit. t. pen. se ul/. C. si revi vel aeeu ror mortuus fuerit. Adhaee privatum intra triennium ; publicum vero intra biennium terminandum eiu l. ε 3. C. is iudiciti. L- of. ti . C. ut 1ntra cert/ temp. qt Q. cxim. termin. Privatum post viginti annos, ex quo petimum experiundi potestas fuit , frequentius moveri potest r ast publicum annis viginti a crimine commissio elapsis , non ultra datur. l. a. C. ad Leg. Cara. deIasi. Obst. ιιρ. θ.ad Senatusc.