장음표시 사용
581쪽
Ut autem nuptiae rect e contrahantur , necesse est, ut contrahentes sint cives Romani, puberes, habiles ad generandum , lilibere consentientes, habente4 etiam consensum prKccdentem eorum, in quorum sunt potestate; ut non obster cognati , vcl asisnitas, , vel honestas , vel potestas , vel delictum. pr. DI ri. 338. 6 6. f. h. i. Cognatio est proximitas sanguinis . orta ex eo, quod plures
otTnλune nascendi principium habent. AEnitas est conjundio ratione matrimonii inter conjugem dc lterius conjugis cognatOS. In cognatione consderantur lineae, in lineis gradus. Linea vel recta est, xel obliqua seu ς olla;eralis. Recta est vel ascendentium vel descendentium.
Gradus in linea umquaque computaodi sunt de jure civili, blauni a servata reguli, quot sunt persona; demto stipite, tot sene gradus. Vide l. a. H. ς egrad. is Legitimatio est actus, quo liberi illegitimi fiunt legitimi. Liberi ilicsitimi vel naturales sunt , qui . ex concubina nau untur , vel spurii, qui ex vago sunt quaesiti concubitu , vel ince . stuosi, qui ex damnato complexu nati sunt. Fit autem legitimatio tribus modis, per oblationem curiae, pes subsequens matrimonium, S per rescriptum Prin pipis. Legitimatio per oblationem curiae fit, cuin pater filium illegintimum ad munus decurionatus psteri. 'el filia illegitima decu
rioni nubit. l. 3. C. de tiberM catur. novel2 89.c 2. Per subseciuens mAtrimoniuM; cum pater concubinam , ex qua liberos 1uscepit , ducit in uxorem. s. ult. insi. h. t. novest.
P r rescriptum Principis; cum Princeps ad pςtitionem patris vel ipsorura legitimandorum, jura legitim rvni liberorum illegitim) natis Ribuit. d. nov. 89. e. 9.
ADoptio est actus legitimus, quo is, qui natur filius non est
fit filius. Et vel adoptio in spccie est, vel adrogatio. Adoptio in specie est , qua filius familias non contradicens .imperio magistiatus in filium aut nepptem adum itur. Adrogatio est , qua paterfamilias expresse consentiςns rescri
582쪽
Lib. I. Instit. Nit. XII. XIII. '
suibin modis patria potesassolvitur.
P Atria potestas vel solvitur , vel tran fertur , vel suspendi-
Solvitur morte naturali vel civili patris aut filiis. pr. F. i. r. h. dignitate si iis omni quae liberat a curia. noυ 8 I. c.ε. 3. I., c. . F. - . h. t. emancipasione. f. o. θν eqq. h. t. Est autem emancipatio actus legitimus voluntariae jurisdiis 'ionis, quo liberi de patris potestate dimittuntur. Et haec triplex fuit, pura, legitima ex lege I x. tab. sulenniter facta: Anastaliana, ex reicripto Pi incipis fieri iolita : & Justinianea , quae fit autoritate niagistratus sine Principis rescripto. d. f. d. h. t. L s. 6.
Transfertur adoptione ab ascendentibus facta; adrogatione respectu liberorum ejus qui adrogatur; & morte avi. dum nenpos avo mortuo recidit ip patris intermedii potestatem. 3. 2.d ead pr. ρr 1 t. h. t. Suspenditur captivitate patris vel filiis habetque in captivo ioci im duplex fictio, altero juris postliminii, altςra legis Corne lia'. s. uit iis i qui knva est permisum fac. testam. s. s. h. t. Jus postliminii est juris fictio, qua captus ab hostibus. ac re versus,fingitur nunquam captus fit ille, &omnia jura captivit te an ista rccuperat. a. s. e. h. t. Fierio legis Corneliae est, qua captus ab hostibus, ac ibidem moriens , singitur primo captivitatis momento in urbe mortuus. Vide l. 3.1. de injust. rupi. irrit. l. a I. g. de cvtiv. Osumin.
TUtela est visae potestas in capite libero ad tuendum eum iqui per aetatem se defendere nequir, jure civili data ac pet- missa. 3 I. in s. hi. Tutores sunt, qui illam vim ac potestatem habent. Et tii plices suuti putη, 'elh nqrarii, 'uale iunt 'xu uon id ministrant: vel tutores qdministratorcs , qui tutelam re ips/
583쪽
Ferunt: vel tutores notitiae causa dati, qui sic. dantur , ut instruant tutorem administratorem de rebus pupilli. t. ι4. s. a. 1. da solutionib-. Tutela quoque triplex est; testamentaria , legitima & dativa. Testamenta ia tutela est , qua pater aut avus paremus D non mater J liberis impuberibus institutis vel exheredatis, proximἡ in potestate constitutis non puberibus aut emancipatis J tutorem dat testamento vel codicillis testamento confirmatis. g. 3. inst. h. t. l. f. de test. rm. tutela l. r. g. r. f. de confirm. tui. nec interest, nati sint an posthumi. 3. 4. h. t. 'Tutor confirmatus dicitur, qui non jure datus a patre vel matre vel alio extraneo , ex magistratus decreto confirmatur & autoritatem habet I I. M.tia. 4. l. 7. f. de confirm. tutore. Quae confirmatio quandoque fit sine inquisitione , veluti , cum patet filio non recte tutorem dedit. g. vis inst. h. t. vide tamen . γ. de tinae co/.sirm. tui.) quandoque cum inquisitione , ut si mater aut avia vel extraneus dederit. l. x. . F. f. de confirm. rvt. l. .ctuit. Is da resiam. tutela.
sui res amento tutores dari possunt.
TUtotes testamento dari possunt patrest & filiis liberi & se
vi , furiosi , minores: ut tamen servi, furiosi & minores non ante tutores sint, quam si liberi, vel sanae merui, , aut majores facti fuerint. pr. 9 3I. seqq. h. t. interim non tutor legitimus ad ministrabit tutelam, sed alius a magistrata datus. c ai. . vi resam. tutela.
LEgitima tutela in genere est , quae , deficiente testamentaria tutela , desertur sine facto hominis ex legis disposi
Estque quadruplex. puta legitima tutela agnator m, patronorum parentum, & fiduciaria. Lesitima agnatorum tutelη est, quae ex lege Ix. tab. deser-
584쪽
Lib. I. Distit. Tit. m. XVII. VIII. υ
tur proximis agnatis, sure novo etiam cognatis in specie, nova ige. 4. s . modo legitimae seu perfectae aetatis fihi d. v. I i R. e. s. ac masculi s tutela enim plerumque virile munus est. l. I 6. I ς. st de uteia. Mater tamen & avia legitimae tu trices esse pollunt, & praeseruntur aliis agnatis ac cognatis a latere venientibus, si modo renuncient senatusconsulto vellejuno & secundis nuptiis. l. a. a. O. uth.seqq. C. quando mulier rui. oscio funt.
Agnati dicuntur , qui per virilis s exus cognationem conjuncti sunt.
Cognati in specie , qui per sexus foeminini cognationem jun.cti sunt. II 1τ. XVI. , Decapitis diminutione.
CApitis diminutio est prioris status mutatio.
Status triplex est, libertatis, civitatis, & familiae. Hinc triplex capitis diminutio, maxima, media, S minima. r. h. t. Maxima capitis diminutio est, qua libertas, δc per consequens eivitas ac familia amittitur. Quod fit iis modis , quibus quis ex libero potest servus fieri. g. I. h.' Media est, qua . retenta libertate, civitas & similia amittitur: ut aquae & ignis interdictione ac deportatione. f. 2. h. e. iMinima est, qua, libertate & civitate retenta, familia mutatur tvel uti emancipatione & adrogatione. f. 3. h. r. si quis dignitate privetur, aut ex servo liber fiat, eapitis dimis tionem haud patitur. 3. 6. F. ώ. t.
De legitima patronorum tutela.
LEgitima patronorum tutela est , quae ex interpretatione legit duodecim tabul. Desertur patronis in libertos impubere se manumissos. h. t.
1 Egitima parentum tutela est, quae exemplo legitimae tutelae patronorum delata est patri in liberos impuberes a se eman
585쪽
T i T. XIX. De fiduciaria tutela.
FIduciaria tutela est , quae mortuo patre vel avo , qui legiistimam tutelam liberorum impuberum emancipatorum gesserat , jure suitatis desertur liberis ejus inajorennibuS , ad Maortem sui patris in potestate retentis, in eosdem illos libe os impuberes, ita h. t.
T i r. X X. De Attiliano tutore
I Utela dativa est , quam, deficiente testamentaria R Iegitima, vel etiam suspensa testamentaria, magistratus deniti ex potestate sibi speciali lege, Senatuscpnsulto vel constitutione Principis concessa. i. o. s. a. I. ue tutetis iuncta. l. M.f. de resam. tutela O pr. ac , i. Sicqq. inst. h. t. Sive autem testamentarius , sive legitimui, sive dativus tutot tutelam gesterit, locus est actioni tutelae, quae dilecta est de contraria. Actio tutelae directa est personalis bonae fidei, competens pupillo de ejus haeredi , adversus tutorem & ejus haeredem , finita tutela, ut reddat rationem administrationis , res juxta invent , . rium restituat, &doluin, latam, ac levem culpam praestet. l. I. pr. ρο s de tui. O rat. Osirab. l. p. L ao. 3 r. 1. deliberat . .egar a l. a 3. R. I. Contraria actio tutelae itidem personalis est , competens tutori & ejus hauedi, adversus pupillum & ejus haeredem ingen xe ad id , ut consequatur quod sibi ratione tutelae administratae abest vel abfuturum est. L 1.3.3.ι. 3. 3. 4. uis. st, de contrGr.ς ιt, ct util. octrone. Dolus est omnis callidit 4, sallacia, machinatio, ad alterum scumveniendum, sallendum, decipiendum adhibita ι. i. s a. f. de dolo.
Culpa generaliter est omne id , quod culpari potest. sed , quatenus dQlo orponitur, est factum inconsultum, quo nocetqr
sique vel lata. vel lavis, vel levissima. 4 6. a. si ς-
586쪽
1 ara culpa duplex est, alia ver lutiae, alia negligentiai Culpa lata versutiae est , cum quis minorem curam rebus alienis, quas servare debebat , quam propriis adhibet. L
Lata culpa negligentiae est ι negligere ea, quae nec miniis diligens pater L in rebus suis neglectulus esset. Culpa levis est, negligere ea , quae dilig ns paterf. in rebus propriis non esset neglecturiis. Culpa levisti maest, negligere ea, quae ii mines diligentillimi non solem negligere.. Casus sortuitus est inopinatus rei eventus, quem nulla humana providentia praevidere ,es praecavere potest.
onsensus triplex est; jussus, ra i habitio, te uilioritas.
Justus est consensus de negotio adhuc Τ l cndo. Rati habitio est consentus , quo probatur negotium jam gc seu in. A uD. C. ad S C υ . Maced Authoritas est cohschsus de negotio pi aesente,seu prodatio ejus
pure, in ipso ncgotio; non ante, vel pos . F. a. 1 f. b. t ia inque necessaria , quoties pupillus ex contractu Obligandus .st, sic ut deteriorcm faciat conditionem suam. pr. h. t. ut α si haereditatem, licet lucrosam, ad ire veIir. g. I. h. t. non item in caeteris quasi contracti bus. l. de obfir. nec, s ipse stipuletur , aut alias conditionem suam faciat meliorcina di=ν. hol. In alienandis tamen rebus pupillorum immobilibus te mobi libus quadi servari possunt , praeter aut hori rarem opus est decreto magistratus. l. I. de re.. eo . qui Iub4 rvt. πιι curo si δέ
587쪽
i 0 Lib. I. Instit. Du. SILI. TXIII. XXIR
FInitur tutela pubertate, morte, &omni capitis diminutione pupillis morte, maxima ac media capitis diminutione, excae . satione, de remotione tutoris , ut δέ existente die vel conditione, ad quam tutor darus est. Passim. h. t.
CVra est vis ac potestas in capite libero ad tuenda ejus bona.
qui ca per aetatem, aut animi vel cocporis vitium tueri ne- , fuit. pr. 3. 'Cura duplex est; legitima ,& dativa i non testamentaria. s. r. h. t. Legitima est, quae ex lege I 2. tabularum deserebatur agnatis in furiosos & prodigos. Dativsest, qua magistratus , ut tutores, ita de curatores dant minoribus aliisque. Prodigus est, cui bonis a praetore interdictum est. l. I. f. b. t. .
Actor, qui tutori quandoque adjungitur ) est, qui , tutore
negotia pupillaria gerere impedito , constituitur a praetore vespraeside, voluntate M periculo tutoris . quoties pupillus infans aut absens est. s. ult. h. t.
m satisdatione tutorum vescuratorv.
TUtores , antequam administrent , inventarium tenentur conficere , δέ cautio m praestare. l. 7. 1. δε amin. θper. rur. pr. h. t.
Inventarium est repertorium seu descriptio omnium bonorum pupilli. l. ult. C. arbitr. tutela. Cautio est securitatis praestatio. Et quadruplςx est . puta, 24
588쪽
eaudio, quae fit datis pignoribus. 3. Cautio juratoria, quae fit jurejurando interposito. 4. Nuda repromissio. Satisdant tutores, rem pupilli salvam fore. fit.f. rem. pup. vel ' .adolest. Disam fore. Non tamen regulariter satisdant testamentarii, aut dati ex inquistione. pr. h. t. Cavetur aurem datis fidejustoribus, ut si tutor solvendo non sit, pupillus fidejussores convenire quear. Quod si nec a fidejustori- hiis indemnitatem conloquatur , habet tandem actionem subsidiariam. Quae est actio personalis competens pupillo coptra magistratus minores & eos qui cautionem exigere solent, ac eorum haereis des, quoties vel nκllo modo vel non idonee curarunt caveri , ad tid quod ob tutorum ac fidejussorum inopiam ab iis pupillus servare non potuit s. t. l. I. s. ιδ. vi magistrat. conveniandis.
XXV. De excusationibus tutoru s curatorv.
EXcusatio est justae causae allegatio , qua quis tutelae vel curae
Munus aliud publicum est, aliud privarum. Publicum est . quod quis necessarid obit, lege, more, imperiora ejus, qui jubendi porcstatein habet. l. alq. g. V. S. Privatum est , ad quod subeundum nemo invitus cogi potest
quale est munus procuratoris. Munera publica alia sunt utilitate talia, alia autoritate. lUtilitate publica sunt , quae primario spectant ad utilitatem publicam, veluti munus decurionatus. Autoritate publica dicuntur, quae authoritate publica in utilitatem privatorum introducta sunt; quale est munus tutorum, cu
Ad haec munera vel patrimonialia sunt , quae desiderant impensam patrimonii, vel personalia, quae nihil praeter industriam pers nae desiderant; ut tutela , cura &c. vel mixta , quae simul impensam patrimonii requirunt,& personae industriam. Lult. priae . f. de munerib. is honoribus. Justae autem causae excasationis a tutela enumerantur hae snumerus liberorum, Romae trium , quatuor in Italia , quinque in provinciis : administrario fisci vel reipublicat: absentia reipublicae causa : potestas : lis de omnibus bonis vel majoret corum paris intor tutorem M pulli, οῦ ua saeIa turcia non
589쪽
offectarier paupertas: adversa valetudor imperitia literarum conjuncta cuin imperitia negotiorum : inimicitiae capitales, vel si tutor inimicitiarum causa a patre pupilli datus sit: status controversa tutori per patrern pupilli mota: aetas majot annis p Q. artes liaberales Crammaticae, Rhetoricae & Medicinae. pr. h. t: 'hae allegandae intra soc dies ex quo quis scivit se tutorem e se datum. 3 16. h. t. & probandae intra menses quatuor ex die norninationis. l. 33. f h. t.
Uspectus est, qui non ex fide tutelam gerit. O Quas suspeitiis dicitur, qui non ει fide tutelam gesturus
praesumittir. 3. I t. Postulatio suspecti tutoris est actio, quae durante tutela cuivis competit, ad id , ut tutor suspectus per magistratum removeatur a tutela , & ob dolum ac latam culpam infamia notetur , quandoque etiam corporaliter a praefecto urbi coerceatur L 1:
REs, prout constituit secundum juris objectum, est omne illud de quo jus dicitur.
Res autem vel sunt nullius seu extra patrimonium, vel alicujus
Res nullius vel divini vel humani juris sunt Res humani juris extra patrimonium sunt res jure gentium
communes; quae s.c. usu sunt omnium, proprietate nullius, cedunt tamen primo Occupanti: ut acr, aqua profluens , mare & littora
. maris. F. i. h. t. Hinc quilibet in littore calam ponere potest; inhiari navigare, piscari &e. ι de reri d vis Lita
590쪽
Littus autem est, quatenus hybernus fluctus maximus excutistit. f. 3. h. t.
Res Divini juris vel sacrae sunt, vel Religiosae, vel sanctae. Res sacrae dicuatur, quae ritὰ per Pontificem Deo consecratae sunt 3. s. h. t. Religiosae sunt , quas quisque iacit auctoritate privata, moro tuum inserendo in locum proprium aut alienum domino permittente.L y. h. t. si pluribus in Iocis cadaver sepeliatur,is solus fie religiosus, ubi caput est reconditum. ι 4. Τ de Religiosis. Cenotaphium non Religiosus, sed purus locus est. l. o. 3. ult. θ t. γ. g. de rer. κι- sanetia sunt, quae sanctione aliqua ab injuriis hominum defensae sunt ae munitae, ut muri & portae civitatum, ut & legati. F. Io. h. l. 8 f. de re/. divis Sanctio verδ est ea legis pars, qua poena delinquentibus imponitur. Res alicujus seu in patrimonio vel plurium sunt, vel singulorum : atque illae iterum vel publicae, vel universitatis. Res publicae sunt , quae jure dominii ad totum populum pertinent: ut portus & flumina pene omnia. 3. 2. h. t. ι. 4 . g. I. 1.
Hinc quilibet in flumine publico navigare ac pistari potest.
s. a. h. t. l. un.1 ut ιnsumine public. nauti liceat. Etiam aquam ducere ex flumine. quoties illud nec navigabile est. nec ex eo aliud navigabile fit. I. a.f. de fluminibu Ripa fluminis usu publica est non proprietate. f. s. h. t. dc est id , quod continet flumen plenissimum , naturalem cursdssii rigorem renens. t. 3. f a. 1. da suminibita. Res universitatis sunt, quae jure dominii ad hominum uni, versitatem pertinent ut theatra, templa, staria, sora, basilicae&e. S. 6. h. t. Universitas hic nihil aliud est , quam societas vel collegium hominum. Licet alias generalius sit coreus ex distantibus capi tibus vel cohaerentibus tignis , ut grex . aedificium : imo repeculium & haereditas universitas rerum est. Licet autem universitas ab uno nequeat inchoari , in uno tamen capite superstite potest conservari. l. .in D.1. quod cuiusqua κniversit. nomiam M. Res singulorum dicuntur, quae sunt in privato cujusque dominio.