장음표시 사용
71쪽
m chlia gerat uiceni luod centri dimina)βmper obtinet locomi Matu, uem vectu exeuntis a centro lineαserostela fio mouem uua Gntro remotior 'erit, tanto ualentius celeri: sci. mouebitaea aute uenti est fulvi in extremo mulo pendentia tendem uela. .
CVr quando ex puppi nauigare uoluerint, no n vir
flante ex puppi ueto,ueli quidem hartem quae ad gubernatorem ueror, costringunt: illa uero quae Proram uersus est,pedem facientes relaxant. An garetrahere quidem multo existente uento gubernasculum non potest: pauco autem, potest quem consstringunti Propellit quide igitur ipse uetus: in pup/pim uero illum costituit gubernaculum retrahens. re mare copellens:Simul cic nautae ipsi cii uento costenduntun contraria. n.se reclinant partem. HVius etiam quaestisin o p Utis apertu e . ex dissolutis Mob μι ,ω nauigans peritia talint.Cum.n. t ijueub furenemto,recton tenere uoluerint cursum,ceu si,si puppi staret, alte rum quidem Antennae caput pus pini uersiis diducunt ostrivmti
Alterum autem eum ueli uocato pede,fm m in relaxant,obliquaseratis uelorum sinams recipi ni uentu intunc gubernaculum cottarrio ad uentum uersant modo:ex quo efficitur ut sto uentus dextior uerbi clusu)pmpellit nauigilii ranto ui sua gubernaculum sinistraro sim illud torquet o rapit ineuimi. idorum prevalente, cum uentus nihilominus impellat,ricia cursii,eeu ex puppi mella emr,iptum D tur nauigium.Oportet aute non uehementem esse uentum,ut remον nem ausat Nauis.
CVr ex figurarum genere quςesi* rorandae sunt
ae circinatae facilius mouentur: Trifariam aute . VII I. circulus rotari contingit: auian.Fm absidem centro 'simul moto,queadmodum plaustri uertitur rota: aut Dimi4 et circa manens centrum: Veluti trochleae stantecen Romi.
tror Aut in pauimento manente centro, sicut figuli
72쪽
ARisTO TELEs avAtsYIo Nesrota coumitur. An celerima quide huiusmodi 2fit quoniam parma sui parte planum coungunt, uelut circulus sim punctum: Et quoniam non offensanir sterra.n. semotus est angulus: Praeterea etiam cui obviam fiunt corpori id rursum fm pusillum tangunti Si autem recti lineam esse ectitudine sua multum plani coringeret. Ad lisc,quo nutat pondus eo mortor moueticum igitur ad rectum super plano circuli merit Diameter,planu fim punctu contingente claseulo,aequale utrinq.pondus disterminat Diametera cum autem mouetur, plus illico ad quod mouetur, ceu inde nutans,ab impellente facilius in ante mo, uetur: quo.muniiquod*Mergit, mouetur ex facili, Siquidem dissiculter ad contrarium nutus sui mo/uetur modu.Praeterea nonnulli autumant m circuli linea imperpetiuersatur motu, quemadmodu ma nentia,proeter cotrariu nixu manenti Sicut maio/ribus contingit circulis ad minores: Celerius.n.ab aequali mouentur poteria maiores circuli mouentq. onera,quoniam circuli maioris angulus ad minoris angulum circuli nutum habet quenda tae sicut diar meter ad Diametrum: ita maior circulus ad minore: Infiniti aute sunt minores. Si autem ad alterum nutu
habet circulus, similiter esthene mobilis. Et alia sane
habet inclinationem circus Ius Ad ea quae a circulo mos uentur licet planitie abside non cotingat,Sed aut iuxta Planitiemi aut uelutiTrocles: Et.n.hoc se habentes modo facilime mouentur, & onera comouent. Anno quia parua sui portione, cu tangit, tum offensat
circulus sed alia ob causam: ea autem est quae dicta
73쪽
betae, ueluti cotinuo motum,illum mouent quicua mouent qua do secuti dum circi ferentiam illii mosuerint rLatam.napsam mouent: Eam quidem igitur quae iii Ooliquum est motionem ipsum impellit mos
Dens: sim uero illa qus super diametrum est, se ipsum
mouet circulus. Adlides circulorum Iahi cli emistrentiae petanoster vera Muru
extina e euriiati mi Tmcblea autem architee Ionicu est mentum ad trahenda subleuandar militer onera si aeconi mod, imuir HMic no imili Rechannmi uocunti vulgo vera n e talia nuncupat rain tua autem dua,aut plures etiam sint orbiculi per axiculos uersistiones habentes,quoru maxima in trahendo, subleuandri. onera conasticitur esse itis. Flures autem hie cuuias assert psitis eur retunda ercirculatae figurae de facili moueantur,quetrum prima est quoniam nusηλώ sui parte contuitum planum, quaprester monerent, ut aliae ficimit figurata rii terea quoniam huiusmodi non offensuit Durar Seonrotu μι terra o eleuatum Amper bis anugulumus autem contino genetir voci r anguliis, qui acutorum omni ι angulorum angustissio vilis ege censitur ad piam circuli tangens circunstretianui si offenssaueri u niuit omnivo movemuro plo. n. puncto obuium fimper renogum offensiculunt. Tertium post has adducit cuti in ex li mento nutuq huiusmodi fau arumaeunt in planum in pune Io eonti vi ut Helum est id pi resο pnneium extremil se diametri utrinia quum diuidetis pol iduua parua igitur impelletis ui ab illo deiectae pulicto, quocili. i inclinauetuit contigua partis pondus pra num inclinati sulcipient tuaa i mr negotio moueri poseuerabunt. De aliorum praeterea restri sententia,errculi lineam in perpeti esse motione non immerito exi miri,quoniam ad st Diuicem illisis innituntur partes: Memadmodum pinter contrarium nisum quae re inent stare mutur. ixen bimq. maioris circuli ad minore appliciti,ueluti fib Oculis posuit, qui ab aequali potentia celeritis movetur, o pondent citius moσε re percisi ur, si mr:Pod in bon lutis, o in machinarum subs ructioniblis monsiti persticere licet. vltuno autem Ioeo rama
74쪽
U ARIsror ELIs Q. VAE S TI O N ε s Elaui assignat causin, qua appmbare uidetiir reliculares. μfiguis bene et faciliter moueri cimi fui nati niles mouentur lviiones,nidelicet fili circunstrentia linamennon .n.er mi ulu circuli inclis naris eo loci reperituraminaquo' .autem ad id ad quod eius uermnatura,facile trans irim: ecus autem est delatione illla ui obliquum, qua praeter naturam retrio apprilauit,eum describente cireulum line.
duabus serri lationibus dixit.
Vr ea quae per maiores circulos tolliitur Jc tra/huntur facilius Zc citius moueri cotingit ueluti maioribus Trochleis u minoribus:& Scytalis simi, liter. An quoniam illo maior fuerit illa quae a centro est,in squali tempore maius mouetur Spatiutinas
obrem aequali in existente onere, ide facieti quead/modum diximus maiores libras minoribus exactio/ res esse.Spartum.n.in illis centrum est: Librae autem utrinq. partes,quae ex centro sunt existunt. De 'dicbliis quid na essent,rem diximus: Scytala autem,ques
latinum placeat adhue non comperimus nomen licet quidam , id machinae Isis appellent ligna sunt norunda quae rotarussae' rinit. loco cirris stupposita o serreis utrinq. e ducibus in amuliseouieres,eircunuoluta, maxima sustinent ex eonnectunt pondem, in edui oribus praesistis,o uliginosi, locorum tractibus,ubi timor est ne iis modita ingruente onere bererat o luto deuorantur rota tota autem ista ut dictum H Orgrad.ura maiora sunt,tanto ad optusium emtioni esse depinen mi r pinpter adductam retim cum aut, cum demon nitum i maiores libras minoribus certiores exactoresisti
CVr sacilius quando sine pondere est mouetur libra V cu pondus habet: Similiq. modo rotardc huiusmodi quippiam quod grauius quide est a'
his autem minore &leuiore. An quia non solum in contrarium quod graue est, sed in obliquum etiam diluculter mouetur: In contraria.n ei ad quod uero
75쪽
MECHANI CAL . χxxvirgit onus mouere dissicile est:quo aute vergit, est fascite:in obliquum autem haud quast vergit.
Difficulter igitur edi praeter nartiram sursim mouetur Hersi Di oblisium etiam.i .ad alias situs infirmi non exycili mouetur, 'eo non uerbigraue: dcili alite moventur omnia quo namraliter stor tvr o uer t. Hoc autem aviniaduertere ratumst eum in librissiarii ligneae fuerint loces, si ad eas coperentur. lancibus utunsturArreis,tum iii ipsis rotarum absidibus quae multis strametis Iaesrint compactae, deae 1Mq. ad in na pelluntur discitiust. mouent . quod itidem duidere non uidetur iis quae ex simplici ligno consecta Rit rotis.
CVr super Scytalas facilius portantur onera: u
super currus,cutame ii magnas habeat rotastillae uero pusillas.Anqm in Sc=talis nulla est offenssatior In curribus autem axis est ad quem ollantanti Desuper.n.illum praemunt,dc a lateribus: quod auteest in Scytalis adisthcc duo mouetur:& inferne subostrato spatiorde onere superimpositor In utrisq.n iis reuoluitur locis circulus, motus impellitur.
HAec quaestri mno problemati uidetur esse contraria, ei mi tamem sitialiuεη.est 'eilius attollere o attiarere quaec q- pone denu:o aliud commodius er expeditius illa portare o cduebemadprimum.miau Orbium magniruta multum Pum ycitiad Me autem poemu sitis e mode iuuat paruitus, eum qua si no aliud minor sithads offen=HO. alioquin nibit obsitire videtur Scyretis quae returῆparuitate ad porstincta onem eurribus βnt aptiores, eὸ commodiores etiam esse quo fuerint ampliores. Qi Od autem Scytalis Me in loco rorulus addere uidetur,alio s ut rem diximus modo,non o mi dum: ecbanis nuq.instrumenta sin udriss rerum usis, opilic a genia,O diuersa etia lochbdud quail mutatis nominibus Armas plorurii habuisse uarius ueri Diae e Cum plines alioquin D r si eo rint res j rerii Mesulta Caterum fundes deae de pilai bis in σ
76쪽
bullimatam o lora iugi in appellanir laustri pars t necnon medii Navium parietes Iuga lenixis a quibus Zeugitas retam disimus up pellatos:Iugum q:tim tum mechanicum es inprimaetum quod nonussi, ergatam, uulgo apud nos Euanam uocunt, de quo bie agere uidetur,ssus:Gilopas autem appellat ligna illa quie in Ergatae Tmbe reuisetiissam cire uiuent,se' inuicem ad angulos sicunt rectos, Ora autem iit arbitror bie appellat in brumentum Ergam quidem minus,minos risi. admouendum potenti OCaeterum Iorma baud quae alii ivli,sa Noliri Sucula ut opinor uocant: vulgo uero inne id erganctum appellant:ξβ autem inIb umentum oblongil o tere cuius extrema Mutardines in isibus duobus induntur lignis,quae Chelonia mecia liciuatant linum autem traiecto vecte circunuitur, eri . trabit nudo. Qua est igitur pmblema id quod usi, o experientia uerum esse peroripitur,Cur longiores eodopes ab eadem ui Dcilius mouentia j bia uiores Et cur oni o Sucul a filailiores scilius mouentur si crassostres: Causi autem cum ex iis quae praedicta siunt, tum ex istis quae hic dieuntur de utrili inuchi satis est muni Ula vibi de cetra o exeun/tibus i centra lineis clare a rurg a tersi qui in si, tilibus eius id egedisit causae, quoniam quod extra tignum est, id efficit quod i centim
exit,animaduertendum s cum cui sue Suculae Scirpus exiis sterit, uectes idum traiicientes fiunt alii liores, o ideo 'cilius mouentur rEst enim Sc us centri loco: Vectes uem illi ceu i eentim exeuntium linearum uicem praestanti.
CVr eiusde ma Pitudinis ii si facilius genu fra
gitur, si quispiasque diductis manib' extrema comprhendens Degerit, u si iuxta genur Et si terrae illud applicas pede superimposito manu longe dis ducta costegerit u prope. An quia ibi quidem genu
centrum est: Hic uero ipse pes: uto autem remotius at centro fuerit facilius mouetur quodcunil . Moueri autem quod frangitur necesse est.' Leni prolicti quae si man d cis se asperatisie dissoluitur er curabiit mugis: Sus.niata renu uppia diductsi in diae
77쪽
Vr stto longiora sunt ligna tanto imbecilliora ac νι
fiunt,d si tollantur inflectunturmagis tam&si quod breue quide est,ceu bicubitu fuerit tenuer qauero cubitoru centum, crassum. An ga re vectis, αonus de hypomochlion in leuando ipsa fit ligni proscetitas: Prior na* illius pars ceu hypomochlion filiquod uero in extremo est pondus: aobrem illo ex/tensius fuerit id quod ab hypomocliuo est, tanto inonem necesse e magistquom.plus ab hypomoc odistat,eo magis incuruari necesse est: necessario iniextrema vectis eleuatur. Si igii flexilis fuerit vestis, ipsum inflecti magis cu extollitur necesse est: quod
longis accidit lignis:in breuibus autem quod ultima est.quiescenti hypomochlis,deprope fit.
bitorii ligna tripedali, uerbi ea ὶems dinis eleuasi illectitin magiss semipedalis en si iudinis quaterna cubitorii liγῆ. Huius aut rei ea sine uidetur esse ea, trem lim S M omnis .illius extensis eum
CVr a paruo existente cuneo magna scinduntur podera,& corpos moles: validas fit Urestip.
78쪽
duo uit vectes csibi inuicem co
citris qm motu mouet,ipsa celeritate valetius fili Parvo autem existente vecte magnae illu cosequunt vires: quaobrem ultra magnitudinis decentia latet mouens.Sit cuneus ubi. ABC.uffuero cuneo scinaditur.DEFG.uectis igitur fit ipla. AB.pondus uero ipsius.B.inferior pars: Hypomochlion autem.DG. Huic aute cotrarius uectis.BC.Percussa igitur. AC. utris illos utitur uecte:Scinditin.ipsum.B. C eorsi vim o impressiones ualido in findendis lignis
die experitur vidi; Si n.Tenax qua a Cr βcuribus baud obediens puteaxq.materia fierit addetis erete Cumis cedit illa, erficile scinditur.Cur aute id fiat in edula esse dicis ipsius natura cunei quae duorum sibi inuicem contrariora uectium obtinere uidetur uicer Cum. ndigni p indendi rinrita inditur cuneus, ligni pars ira ξηα acutum eius contingit angulum pondus efficitur: Contrarii viis vectes gemina eunti latera fuiHypomoeblia uem ambae ligni partes,qudorum media est rimula quae eumo pr at imgressum: Mouens aut eus neus uiolenta percutientis plaga, qui qui motus mouet, ipsa p im laritate ualentior sit,ue mentiaq.ina in paruo cunei uecte, illius certe magni: udinem ficile recopensitiqua de re clara su 4l jelcris senis in litterae contextri demonstrati
CVr si quispiam Trochleas componens duas in
tignis duobus ad se inuicem iunctis cotrario ad Trochleas modo,circulo hane circunduxerit, cuius xvIII
79쪽
1sECHANI CALorax alterum quide caput tignoru appendatur alteri: aDteru uero Trochleis sit innixum: dc a funis initio trahere csperit,magna trahit pondera licet imbecilliu fuerit uirium.An quia idem pondus a minori potestia si mouetur uecte medio traffertur magis a a masnut Trochlea autem idem uecti facit. Quaobrem si una facilius trahet re ab unico tractu into grauius
trahet,il facere possit mali' id ipsum duo Trochi plusu in dupla uelocitate leuabunt. Minus. n. altera trahit u si ipsa per seipsam traheret,quado circa alotera iniectus fuerit fimis: ilIa n minus etiam ponodus effecit.Pariqmodo si ad plures iniectus metit fimis in paucis Trochleis multa fit differentia: qusis
obrem a prima pondere quatuor minas trahcte, ab ultima trahi multo minus. Et in re aedificatoria facialiter magna mouent pondera: traducunt.n. ab una
Trochlea ad alia 6 rursus ab illa ad Suculas &ueactes: Hoc aut ide est ac si multas faceret Trochleas
miles motus, quibus in re aedificatoria cum imbendo tum sas rigendo ingentium moles pondera,admi dii planὶ co scri mr οἷ i; sthois faciliaeae aute siunt recti mi Aq.rationes,quae adeo inter β cone α ςφmρ rectio. ruiis plicataeq.e se apparent, ut altera sine altera in dicax st o mancu: Crut uere exacti spirias autor tribit Vitruvius , nes ne noti dui e si aliis motis pornas i neci. sine porrecto notationis uersatione pnerum pUρ muctile. sint facere leuationes er rotunditatem o porrectim,circularem errecta intelligens motione loe a disinuestibiis libris, εrgatis,alii mecbanicis instrumentis animaduerte licet, tu in ipsis ii ixime Tmoebleis tu e ad subrigenda eleuandae. praeeipue onera sint inuentae a Quo dile id fui modo ex Vitruvii ipsius uerbis in x de qrchitectum vitruum, comentario liquido patere potest,quie hoc j biit modo .induci mur Hieentra axiculi in orbiculos,o in Tinchleis collocuntur, per quos oro 'siculos funis eis actus directis ductionibus ex in sucula collinis 'im,ueelium uersationibus onerum incit evrsus in alisi: cuius Suculae '
80쪽
XIXelisi cupitibus ad elaeim ei rennatas torni ratione uerscido μά- onerum elevationes. Hire ire, in lusus Tmobleae strinam describis o usimirurbiculi nitidi quos eircii viculos ueluti cetra inlici stris bit in Truchlei resulae illae Ilint quas uulgo Rivra mine vorant,rima quas senes induntur quos Ductarios ille appellat,q reflis circinatispirata Ductionibus,maxima in altum extolline onem imbuntur autῆmes A,εrguis aut suculis religati et o eorum cireunductione cisas illarum cireunuoluti Scuos. Huiusmodi dicte machiniae usum o mo dum,er Picto etiam a Iocundo Verenesi architecto praeflantissim figuras, ex.x. Uitruvii Emeturio cognostere licetvluo in loco iut aister etia bre diectur)rmeblia illae in quibus terni induntur orbiculi, Tristasti graeeo eppellana mi, 'ri trium Ralarum illas umintrVbi uero quinq qui plures, Malalii,er Polylasti graeci uocritur, quas maxima habere uim eum attrahens,lum Lirigens eleuandi hsuis maxima onem,usu experientiat percipimus. Vera deis hamonus. In quidliovis autem dissolutione psus scit ideo trochleis 'cilius trabi onera e la manu et, eadem nubentis potentia, qua Trocblia uectis uicem prasuriat aurὸ si duo 'erint,aut tres uel plures etiaTroebli.e,id oneris 'eilius leuab t, o expeditius: p duas uel plus res Trochleas ut arbitror intelligens iras quae duas aut plures in Aeontinent rotulas, quas polita asbit diximus appetabuntullud autela textu :minus. n.altera in Ait j si ipse per si ipsim traberet, si re uidetur et stellius id miti per illud indius . n. inter amus, pra mens nurius. i. leuius effectum: si nitiq. modo ubi minus uocabula tu boe reo peritur probliti aut illud Amper pro leviori accipiamus: Vitiina enitis seniper Trochleda. ultimus Trochleie orbiculus, leuius effectu onus Amperq, leuius quo plures 'erint orbiculi.
CVrsiquis super lignsim ava imponat securis desup q. illi magnu adiiciat podus ligni qppia
quod curandum sire non diuidit: Si uero securim exstollens percutiat illud scindit, cum alioquin multo minus habeat ponderis id quod percutit, et id quod superiacet dc prςmit. An quia omnia cum motu fluit Et graue ipsum, grauitatis magis assumit motu dum mouetur,et dum quiescit: incumbens igitur conatam i