장음표시 사용
111쪽
CONTRACTIBUS INCONTINENTI ADJECTIS
113쪽
si de quo te admoueam . Poterat enim videri Ap TZio praetop, o occasione legis do is de reb. cred heia agere de PACTI CADJECTIS, eorumque Cirtute in iuris fricti contractibus conspicua , cum utique delendamus, de eo in Papiniam auditorio disputatiora non fuisse. ximus cap. io quo sensu Paulus scripserit, aetastipulationibus inesse credi diximus , pastionem in vers. Onvenit, ultra exceptionem non prodesse . si id ergo hic agimus quid molimur , tanquam ex mente, requisito legis necessario ita an oportebat , non modo consuetudine recepta hi vel , sed praecipue , ut cou- lare possit, alias aliorum interpretationes neutiquam ons Ilere , dum operatioue pa-ectorum , qui in continenti contrae Iibus iunguntur eZis , extollunt supra com stri; neis pactorum regulas , easque transferunt ad . lecta . Igitur qui diximus, conpr-mab t haec Dissertatiora atque ita ostendet , multa de clo argumento dici posse quae non dicta sunt prius . Me utilitate , guitate Uidebis ipse . Doctorum de Iactis adlectis commentationes quod attinet se eas quia ad lege na o in loco non sub sunt , putamus scribendas reis siribus richol. vetera solem mnibus . Vis earum exempla ' non credo , quandoquidem fune inuti mera cepi se , scio , quanto motu ad i. a. ff. sol ut Matrina . digladientur de priυ: egiis sud orum grati, introductis , di nunquid laber icinus malleans , uti loquuntur, expelli pol it , cum solummodo dotis eiusque s Doris occurrat menti l. I. N, de rei, cred. cum in ea Cels auctoritas laudetur qua u lepide qui erum urrunt etiam ad uicit, de se vestium , . funalim, dicorum , Pontificis Marum: mi , Legis Mosaice Piophetarum , Salomonis , Sanctorum o aliorumque ' vellem ,
huc potius transtulisset V lius Zuichem suum illud Pendent ab , leges atque
Prophetae . Immo ad hanc ipsam qua de egimus , legem mou duntaxat Ni .erurat, num ferendus si duplicis in eadem persona muneris concursus num magi iratui JCto praestet, an secus ' de qu bus diximus aliqfsed sub in cap. a. Verum di de si altis , inania tis que sexcent quae rem subiectam concernunt ibit his vis aram sequitur . Nisum ita ei, conflet , Interpretes semel ume ii nec trans resos , insegniter uti exspatiandi licenti, quanto sum modes rumi squanto speciosius se ad unum rem hes Graeci Latinique bic sunt commentati virtute pactorum , quae contractibus adi e untur frictis ad lucZis hanc rem per peram videtur intelles is vers quia facta pactumque id , sit
Capite primo , quaestionem , qua de stimus diaputatur , proponemu una ira signia
114쪽
significatione e Meui , eo rectantium. Secundo , sententiani nosram ex ratisne Iuris . Tettio eandem ex auctoritate iuris manifesta adseruemus . Quarto, restitabimus Doctorum Scholam communem , nobis e diametro adversam . Quinto , v nionem quandam Erciscundorum , plurimis probatam . Sexto den qt eri nuntis adishuc diUersae med atores noυos. agique bis si addamus sententias quorumdam ma
115쪽
Praeluditim , contromersi, disceptationem ejusque intellectum
Ex pacto a Iton m non daries Conna ni , Maserti circa id haereses Ratio huius iuris a variis proponitur vagia . Cou litu rui deducitur alia. Excipiuntur ab hac regulae pacta inconistitienti dei bonae conirae ibus ad eo a erum quare . An idem obtineat in iudiciis iuris fricti . , es opinionum classes rerum censentur. Nos existimare , pacta ut o modo inesse ullis stricti iuris contracti, blas . Num Interpretum aliqui id ipsi. sdixerint . si id si in Ce excontinenti. Etiam auctores exteros illis vocabulis os suae sit eorum e quod ad pacta latitudo . T ingressus Ulpiant in . .
s. f. de pas . quid sol velit . Eius
sui bie si inesse , qua si ita utionsi. T.m. Loculae virtus Pacta, quae Uunt quemadmodum dicantur formare actiones ' de eo Baronis subtilis , Me videtur, error. In un versum quomodo operentur pacta, quae adjecta insunt.
Gentium recedunt Romanorum leges moresque quibus placuit , ex nodo pacto actionem non dari. Neque enim, ut hoc eviis testa vel cum Fr. Connano lib. s. comis
ment tur civ. v. I. num . . recte
dicas nudo pacto ne quidem obligationem induci naturalem vel cum Maeis stertio de ius. t. Noman. I b. I. uis bit. Si di g. ac alio adhuc tenebrio. ne quodam, jure civili nudum pactum, modo deliberatum , ad actionem prodesse . Hi sunt duo scopuli , quibus si impingas , nihil naufragio prauentius . Refutationem Connani absolvunt ea , quaelcripsit , γα de jur bel di .ic.tib. 2. cap. I. a princ Maestertii haeresis uix est, ut responsionem seriam mereatur jam etenim disparuit in ipso oris turi commune satum eorum , qui cer-
116쪽
ta adeo juris principia sine ingenio tentare praesumunt . Ex pasta actionem
rat. Imperator Alexander in . Io C. de pare. Ulpianus in . is . . de raescript verb. Sed taedet in his mora.ri , quum tota juris prudentiae Romanaeconi ges , huic innixa fundamento
hanc fatuitat et retundat affatim
De ratione hujusce juris major es dubitatio. Alius eam confli tui in pru-d retia juris Romani Conditor uni , qui gnari , se in saec Romuli , non in Platonis republica versari proin multa , saepe minus praemeditata, etiam sub specie aulicae urbanitatis , promiscuis effutiri promissionibus . noluissent haec qualiacunque dicta firmis obligationum mactionum vinculis alligare ne universa patrimonia ita facile scilicet projiciantur. Alius rationem arces sit a periculo , quod ab udi bus metuendum esset , si quemadmodum videbatur futurum , eo um potestas sub co-Jore conventionis nudae in immensum cresceret . Rursum. Terti is , ut cives Romani etiam ultra angustias Ieguinsapere se in hoc virtutis campo exercere possent . Aliter adhuc Caesar Costa var ambiguit jur Ab S. cap. I . Vaconius a Vacuna declar iuri citii lib. S. ecl. c . ni m. S. qaem , si vacat , philosophice delirantem uide . Vereor autem , ne talia , quae recensuimus , sint diluta nimis . Igitur istis omni- OuS, rationen , cur ex pacto actio non detur , a solo usu derivemus . Prisca gens mortali Um, re caperetur provida, Julisperitos contrahendis negotiis adhibebae . Eorum partes erant praescribere formulas in omne genus contractib is, secundum uas promissiones repromissio. isque fierent , ne qua lis oriretur ex vagis Contrahentium uerbis. Hinc Manilii dormulae quarum saepius i atro
meminit de re rustica . Sive , ut vocantur apud Ciceronem de orat. lib. I. cap. 8. Maniliani et euralium vende uis
dorum LEGEs, id est praescripta necessa- .ria emtionis ' venditionis recte contrahendae . Atque illae formulae consistebant in ea verborum conceptione solemni , quam stipulationem dicimus ordinata diversimode pro cujusque negotii natura Ex eo videtur lonso usu invaluisse. ut ne verba ligarent, nisi huiusmodi formula incluta neces ari e quamvis etiam non praeiret illam Juris peritus. Consuetudo haec transit dei noeeps in uu certum , quo usi sunt Romani, Sc postea Graeci ad usque Imperatorem Leonem . Liceat ergo concludere , nihil esse probabilius, quam originem , consequenter rationem juris', Q. D. A. ab usu duntaxa petendam eis . Ueruntamen , quia regula de actione ex nudis placiti finibus non oriunda
mere juris civilis est , hinc eo ipso jure fallit saepissime in negotiis via sua natura nil nisi aequitatem , insimplicita.
tem priniaevam redolent. Inde sere proficiscitur feries illa exceptionum . quibus hoc jurisi priscipium circumscribi. tu . Sexaginta septem retulit Andr ab Exea in Oceano it rissonet. 6. p. 2.rillas vide , si placeat tantum aequor decurrere e copo nos ro inservit illari quam
Ulpianus suggerit, limitatio in I. iuris
Gentium. . . , quis moi s. f. de pae . sit in imo ' ait o tuterdum format ipsam ait Mem ptita nuda p. Elio . quam in praeced. obligat )nena parere ne a Uenat . ut m bonae iidei indic ista solemus
emo Eicere , PACTA CONVENTA INES
SE BONA Fi DEI JUDieiis .ISed loe se accipienisum es , t seu dem excontinen ii pacta subsecuta sunt , etiam ex parte actor s, is in tete interetiali non iners ni nec alitant Ii ago tui ne ex ad hae I ea
117쪽
na satur. Habes eandem doctrinam in l. I S. C. eoa. Igitur pacta conventa actionem non producunt, exceptis his, quae inconti sienti fidei bonae contracti-b ly apponuntur , tunc enim iis inesse dicitiolition erat, inquit quinianio S. Postea seu ex inter viillo faciano inerunt , sed ad exceptionem tantum profutura sunt . I. g. non in universum , a pro modo cautionis a. piniane in . E. f. de conir emt. vend qua Nevileproximo dicturi sumus. Sic habemus duo juris decreta , ex pacto actionem non dari, re tamen dari , si bona fidei negotiis ETI's Ungam tur haec adeo certa' exporata
ut e trium veritatem non Carneades
aliquis possit infringere. Uerum enimvero , an ea , quae e passis ex continenti fidei bonae contra E ibus additis praedicavimus , etiam in iis , quae juris triecti sunt, locum habeant , acerrima Interpretum contentio semper fuit, adhucdum est. Placet rerum opiniones digerere in tres classes . Prima est communis D. Scholae, quae in strie is contractibus haec ipsa , prout in bonae fidein servanda esse contendit . SecUnda est illorum, qui pacta dispescunt in
detrahentia, adjicientia , sive 'quod eodem fere redites ut icetur cap. S. in ea , quae rei vel actoris gratiam concernunt , M scilicet isthaec in sint, haec non item . Tertia classis stipulationem a ceteris uris strict contracti; bos excipit , ut huic pacth in sint, non etiam aliis . Sunt praeterea opiniones quorundam singulares , sed eas , quia sectam non condunt , in classes non deducimus . Nos , ut conflare poterit ex iis, quae ad I lecta', supposuimus simpliciter existimamus , pactari continuo licet adjecta, nullis omnino inesse stricti juris contractibus, hoc est , nec actionem ' de novo producere', ' nec
productam vel in totum , vel pro parte tollere, at vero sui oportere exceptionibus esse contenta . Hoe ut provibemus , jam nostra res agitur . Praesiis dium in Interpretibus habebimus nullum , cum nemo, qui singula juris capitata eorumque Auctores a contrarietatum merrorum blasphemiis tuetur
Ex ratione equidem lina ite quid tentasse videntur Guido Sugarius modo. fredus , lea Paulum in I. do deserunt, ut videre licet apud Zasium rabiatum , locis ibidem ad calcem cap. ult. laudatis . Quid moliantur porro, juxta cum ignorantissimis ignoro . Primo autem ea , quae diximus , vindicabimus pure i TL, : dein cum Adversariis magnam pugnabimus pugnam Priusquam radi ex nos accingamus , visum est, hoc capite praeliminari, au cis indagare, vim effectum ' o tuis continenti linesse, quae dictiones fas sim nobis erunt obviae Quid Latin et sit sontinens fatere soles neminem Qquid inde derivatum incontinenti aeque claret. A Actor defensionis eteri in Ct runt adversus Laur. Vallam sive Nicolaus Valla, si credas ornacio ad t
pellus, si Leonino emend. lib. i. cap. I S. lib. g. v. o. Sc lib. I. cap. II. Voculam in excontinenti tanquam ICtorum propriam denotat fol. do L. Sed id verum non est Rarius ' ea , ' fateor .
auctore exteri, at tamen usi sunt M. continenti Tertullianus dixit apolo r. cap.
2 excominenti Justinus lib. I. cap. o. lib. II cap. g. re lib. s. -
ipse Caelar ei qui vel' purissime do.
qurtur belli Gallici. lib. s. 'ca p. Excontiuenti alias ' accers, i ilibet , An duobus illincti vocabulis , an alet oin alterius continenti, scribendum sit , Grammaticorum proni est notio Utroque modo occurrit etiam in His
118쪽
dectis Florentinis, quo de videm Paulum Pictim in comment ad I g. g. de para. Sed videamus qua latitudineis haec locutio in JCtorum libris accipiatur , est enim illud non usque adeo
expeditum propter varium ejus Usum . Ne autem evagemur incontinenti
pactorum dicemus tantum Ulpianus in . . . si iacta incontinenti deis frur, quae ingressu contractus aesta sunt: eo eodem dens, Pomponius in . nec
eae praetorio ' . f. i de re iura iri vator una factionibias actionum modos in-frmari vel Gnformari dixit, cum inchoatur actiori seu . ut est in quibusdam libris, paelio . Unde statim dubitatio, an ea solummodo incontinenti facta intelligantur , quae placuerunt in ipso monistractus limine J non ita stricte: moderatur il Paulus noster in I. I. S. . ad Q. Falcia dum et incontinenti accipiendum elle docet cum aliquo patio. Civiliter igitur,& ἐν πλατ- ut non ea duntaxat . quae in introitu sed quae in medio per modum interlocutionis , quin imo k in exitu me dicampo contractum am consummatum dum n odo statim uno quasi spiritus a Contrahentibus acta gesta sunt, incontinenti facta recte dicantur. Quare idem Ulpianus , qui haec tae ingreses nobis narrat in . l. s. eodem
loco pactorum ni eminit , quae ex continenti subsecuta sunt Et pactum in
I. O. . de reb. ered. in continenti factum memoratur quum tanυ haud dubie post illi putationes omnibus absolutas numeris fuerit adpositum . Adde, quae alii notarunt ex . N. C. de aes i.
are. Quid autem sibi velit ' ingressus in . . .. i. quae it huius vocabuli datitudo probatum videt apud
cap. . . , Emil. Ferret tum aes d. num. Id dum graditur contractus
in gressu, quomodo si quis legere velit in , quinimo s. et in majulcule scriptum , male geminatum esse et nec valde repugnabo . His cognitis , videbis placere non posse , qui Alciatus lib. 2. parerg. cap. g. de significatione verbi ingressus , hoc quidem loco . fingere non dubitavit . Posset mea res aliter expediri ' verum tanti non est , ut ei. dem diutius immoremur, Interim pacta absoluto jam contra.ctui subiectari oportet fiant calente ne gotio , prius quam ad alia partes diveris
yxin axetori ut Graeci, id est , prope
imum contractus fundamen . Quantum vero temporis laxamentum illud incontinenti requirat , antequam ei praescribatur , ad nauseam D. disputant. Videri qui tumultuentur, apud ced deum de conir di comm stipui cap. q. IS.
de pacl. Res . secundum ea , quae proponuntur . videtur dijudicanda et hie enim , si ulli bita certa eaque universa. lis definitio esset periculosa , parum
namque est , quin pro varietate materiae subiectae subverti possit , ut Iabois leni effatum in I. Eo Z. . de ress iura hei applicemus. Alibi protenditur ad aliquot horas , alibi ad ali uot dies alibi ad menses, immo mad annum. Sed de his agere nihil attinet. De Tuo incontinenti, quod ad pasti adjed ionem,
constare potetit ex iis , quae diximus nimiium concedi patium quoddam tensis
quod magis intellectu percipi , quam ex locutione exprimi potes , ut eleganter . quamvis in re dissimili , Julianus ait in . et . . de solui.Pacta , ita excontinenti facta bonae fidei judiciis inlunt . Est autem inesse hic nihil aliud, quam contractu contineis
119쪽
C, scuti Papinianus hoc effert in I. 2. f. de conir emi di vend. Atque hinc facile colligas a re issimam unionem , quae bonae fidei contractu iner-
cedit cum pactione incontinenti sequutam etenim si contractu contineatur erit j iis quasi pars quaedam , no aliis ter defendenda , ac conventio , in qua justa ut ita dicam ipsius contractus continetur . Hinc Ulpianus pacta , quae ita con r. 8 thus Tir μιατόντα , id est, ut vocabulum sequioris aevi usuroems incorporantur, eosdem dicit tormare in . . . . S. 8 resarmare in , o non quidem ratione formulae cuique contractus judicio propriae , mper adjectionem pacti mutanda ut subtilius, quam verius formandi verbum accepit Eguin. Baro in comment ad . h. Sed in universum quod ad murationen sormae, sive status . in quo erat , prioris Hujusmodi enim pactio contractum Uget, mi Ruit, eidem gem dat, prout est in
. . , quin imo S. quicquid dicant
Veteres , actione non alia explicatur atque ipse contractus . Harmenopulus de pacto , quod inest , αβ 8M , Troi, ελετατυτο Iustinianus xxv T πυ-.ναὲλχγ se in Oet . Igs significanter admodum, uti alii Cujacius obtervavit m comment ad . , . Accursianae
Scholae sectatores illam , quam vocant, pactorum cohaerentiam dipidissimis ut plurimum exemplis illustrare sunt coisitatis sed, ne rideas, tacebo.Hoc unum addam , pacta adiecta in sint , per hoc eiusdem sint incaciae . a ipsi , quibus junguntur , conmtractus , etiam eodem modo operari , ac si alio rursus contractu ita con Uenissetet quum posterior ille consensus qui est in pactis , praecedentem , jam licet ei sectum. duntaxat videatur conis summasse . Igitur aucta oblis a tione dabitur ex extendetur potius , actio
JURIS, e CAP. I. Epad ea , quae in pactum dedum sunt :
sublata vel minuta , eam elusve Daristem tollet minuetve ipso jure pactum
conventum . Hanc , inesse e thurip
partem Ulpianus ostendit in memorato
saepius etiam . . . . depare partem ostendet ea, quae dicentur cap. . a princ Erant haec praee mittenda , quia philosophia iuris circa pacta adjecta, qua de cap. seq. agendum erit, non parunt inde pandet Sussiciant haec de vi utriusque voculae tueontinenti inesse
Pacta serio is iudiei omnino non inesse
Duos tantum fricti iuris contractuc nominatos dari , stipulationem di uisti rem . Sententia nos ra ad truitur praeiudiciis, a natura contracIuum ranae fidei,
fricti iuris petitis , disputatur ex
ratione iuris , cur pacta ex parte agentis inesse nequeant . Eadem ad muticum transseruntur . reo porro nec ex partere , tam in stipulatione , explicita l. s.ff. de reg. ur quam in mutuo , ex iis cita l. o. . de solution mi iuris rationi ideri hiare dissicultatem a co tractibus bonae de , qui re contrabnuis tur . Respondetur bifariam . Atque id IIuctratur exemplis pactorum , qu ex interυalto sunt . Ea occasione pluribus exponuntur l. q. ff. de rescind. vend. l. 2. . de conir emt. Ex iis colligitur, pacta , si ex intervallo abi,
eorumve exceptiones tantum ne se videri contractibus consensu alious et esse tamen contra receptum is, qui re per-
sciuntur os sint dei bonae stud ni
120쪽
stantiat a . De ric o ire nihil hic dici et adeoque de eo etiam lucontinentiri
nil, dicendunt esse Pacta' de non petendori vel illic adjectum sipulationisei mistuc, non inesse , sed parere diιu-
taxat exceptionem suam . Probatur hoc necessario acceptilationis , ac novationis
paci videri argumentum pro nocti a sententia quin, contra eam . Nihil bonae frueis occurrere ad interpretationem d. h. Tentatur ea mpliciter, di ope emenda
DIcturi de sti Si iuris contraipibus,
oportet sciamus duos duntaxat,
nominatos nam de in nominati cur Non agamus , putem tibi liquere Linuniverso jure deperiri , si putationem
videlicet, Sc mutuum . Utrumque contractum esse stricti juris , vel novi Justiniane norunt denique vel plures, vel a ciores frustra quaerita res seque eerta est. Itaque de rationibus iuris in utroque, quem diximus , contractu obviis dicendum est quidem ita , ut primum communia utriusque iudicii excutiamus, hoc est , rationes in stipulatione & mutuo virtute aequali militantes' de in eas applicemus pro diversa cujusque contractu natura . Si praejudiciis certandum foret , utique bene nos esset victoria . Enim vexo contractum bonae fide quum strissae, fidem bonam , cti simplicitatem naturalem sapiantri quo de Cujacius lib. . obserυ. cap. IC. etiamnum injure civili laxior pinguior est indoles, in iis potissimum , quae mero jure Gentium nituntur. Adeo ut aurea juris vaturam regula , nil esse tam , congruuin
humanae dei, quam ea quie inter partes placuerunt, omnimodo seruare, a Romanis Legumlatoribus in illis postliminio videatur reducta 'Unde in liti libera,
O nullic constrie inculis iudic is religio , ut alibi , Seneca tantundem valens , quant uni in sipulatione nominat in e us rei facta interrogatio, in civit Paulus noster in I. T. f. de negot ges. Extorsit hanc interpretationem, benignam summa vis, quae inest arbitriis, in quibus additur , ex de bonam nata fidei bonae nomen Manare latissime , Quintus Scaevola , Pontis Max. dixi si fertur , sicut testis ea in re est Tullius de Sc. lib. G. cap. I T. Quare igitur iis instat pacta , non est , quod miremur a Contra in Iuris fricti contractibus major
est oc' cpkZMα, omnia magis arctam stricta, quioniam iuris civilis regulae, earumque gor in hisce ανυπευθυνco fere regnata, ut O pote Sub ipsi, formulis dure positivo inductis aeguntur m angustis
conventionum adstringuntur placitis Qua proster iis non inerunt pacta, quia jus civile ex pacto' nudo nihil omnino concedit us praetorium exceptionem
tantum . Dixi nudo , quum aliter censeri nequeat in contractes stricti, duris,
propter Pea quac jam Iam dicemus. Alioquin an facta lonae fidei contractibus adlectari nuda, sint , an , ut loquvnsur sita siχαλία est , praeterea nihil . Nunc quod agendum est , agamus pressius. Diximus in n. cap. r.ec pacta , siquidem in sint , vel data actione operari, vel obligationem praeviam ipso jure tollere, sive etiam restringere Nil horum praestare affari strictis adjecta contractibus, videamus, an probari pos sit . Primo autem dicendum erit , cur ex parte agentis non insiit, id est adactionem prodeste nequeant, tam in stipulatione, quam mutuo deinceps, cur