장음표시 사용
101쪽
mus probatur in manet eadem, quam
adstruximus , Ulpiani denotati verisimilitudo . Verum de his satis , forte plus latis. Igitur Varmata Quamvis ille Paulo contrarius , cum eo reliqui .-tarent ad exceptionem tantunis prodesse pactum , tamen , ait, ipso it re nou committetur usurartim obligat C. Videmur certe Spανθέαν ita aliam alia excipit disse ullas . Diximus cap. 2. eois rum , quae Adversarii mouebant , non alium esse sensum , quam pacti exceptionem sorti untaxat obstaturam cum ipsa pactio nil nisi sortem concernat . Atqui JCtus in eiusdem argumenti repetitione Dissentientium mentem videtur ita explieare, uti existimantes, pactum simpliciter , absque ulla mentione sortis , ad exceptionem prodeste quod negavimus . cap. 2. consequenter huius legis interpretationi , quam instituimus cap. o. Poterit huic crupulo occurri , quidem dicamus , hanc argumenti assumtionem ad primam ejus propositionem referendam , ex eaque explicandam esse , quemadmodum ipsa rei natura praesertim lataeetri in vocula utri satis indicat et ut ille putabat, Eo est sicut eo modo quota Ergo hoc vult suam vis ea , qua ille jebat , ratione, paci exceptio si solummodo in sortem operatura , non vero Win usuras , ut ego puto verius , tamen earum obligatio ipso jure non committeretur . Denique non potest non referri ad sortem solam ea , qua de sermo est , exceptiori non utique ad
usuras , ne cogamur ita ratiocinari Quamvis exceptione tantum , tamen
ipso jure usurarum fieri prorogationem. Esset haec sententia sic satis fatua , ecquis eam a contradictione absolvat Sed magis adhuc offendit proposita
oratiora nam qui si post stipulatio. D L. LECTA CAP. XIII fg
nes convenisset nihil , usurae capitis universi sine dubio fuissent commissae
mox a mora mensis primi. Nunc conis venit de sorte particulatim refundenda.
Hanc conventionem tuemur , at per
exceptionem , quidem sorti tantum opp3nendam , quemadmodum largitur Paulus, quo pacto igitur subsistet, quod ipse contendit , ne quidem ipso iure committi obligationem usurarum 8 sortis puta integrae, vel praeter pensionem suo die solvendam reliquae et trecentorum quippe usuras committi , quidem in mora sit debitor, ad inficias ire non poterat Auctor noster . Est autem id
quod diximus , valde re Cpo TSoer iro usurae enim si sortem , suum principale, continuo sequantur , earumque iis putatio non sit nisi accereri , uti late probavimus , videbatur consequens non aliter eas differendas esse , quam
ipsa sors dilata fuit , hoc est , per exceptionem , non ipso jure , ut ita vi. ribus aequis pactio operetur in sortem in usuras . sin eam plus valere in usuris immutandis , de quibus ne hilum ipsa loquitur , quam in sorte reformanda , quae materiam pacti absolvit omnem , nonne habet ahquid ex absurdoqHoc amplius . s usurae pensionum , quarum dies nondum cesserat, ipso iure non committantur, utique nec ipsae pensiones , ex mente Pauli , ipso iure
videntur committi, magno animo quamvis contrarium supponat , ex eoque aro umentetur et manifesta est illa curi
PHTet inter et ad exceptionem, ipso iure prodesse : manifesta etiam concessio ejus , quod negatum erat . Adeoque , contra quam aliquotiens dictum est , pactis, virtus non videtur consistere in nudis exceptionis finibus, sed in operationi quae sit ipso jure . Ad haec omni priusquam respo
102쪽
men ejus testimonio uti auctoritate, vetabat aemulatio 3 quidni Papinianus 3 nihil prohibet. Quidni alius 8 per
me licet . Sic ut tantum non incerta sint omnia , quae tanquam certissima vendi tantur vulgo. Non tamen in hac lege qO. alienus
essem a conjectura taliter enim hac res transigi nequit Paulinae in Ulpianum notae Memoraverat jam auolus distentientes Adsereres, Omne ut ita dicam ignobile vulgus lubriocula uidam : sed hic , paululum , ut
videtur, commotior, singulariter adhuc notat contrariae sestae principem , aliis vel dignitate , vel juris scientia praeis euntem . Utroque quidem hoc tempore ante omnes excelluit acutissim vir ingenii Papinianus, at cum eo et JCtorem non fuisse , quam sit verisimile apparebit statim . Post hunc Ulpiano iurisprudentem, ut dicitur in I. g.
peculiariter induceret Paulus , fuit dignior , utpote cum ipso Paulo de palma certans. His adde Ulpianum in adsessorio Papiniani fuisse , dc per hoc sententiam dixisse suam de iis
quae tunc temporis controveri bantur
Qquidem contrariam Paulo , cum is videatur Mus Uinuisse junctas umbone phalangesta ait enim diceban ita secus ac in I. illi. . quod cum eo . Taceo simultates . cum primis strenue inter pares exerceri solitas , quandoquidem suffecerit specimen ex l. q. c. de actiori
emt. A dib. spi , δε poro irim Et haec de probabilitate censurae in Ulpia. num dicta sunto. Nequit autem induci Joh. ceddeus
de contr. commiti sipui. cap. . n.
6 I. ut existimet , hoc loco Ulpianum destinari , qui , si credere dignum est, ipse in I. g. r. . commvn pretilior. quum loquatur te obligatione ser si-
pulationis legem , docet pacta stipulat o. nibus inesse , sicuti hic Paulus . Quod,
licet utrumque summo jure negemus nil tamen pos Toc , quippe cum eo non obstante potuerint esse discordes circa obligationem usurarum, id cap.
Ita Cujacius ad lib. . quies. Pauli in I. lecta sub n. itidem negat Ulpianum designari , Ac tamen id ipsum
in principio ejusdem comment concesserat , quod inter ejus variantia non imis merito reseras . Nititur porro ille argumento . II. - . . de reb. cred.
cui idem reponimus , quod oed deo quum eadem sit utriusque indue tota Statuit tamen Cujacius ei Pauli certamen singulare cum Papiniano, Wita ante eum Viglius Zuichem ad , ex eo autem T. in n. Ins quib. Od. s. Orm. Cujacius adducit S. . de separat juncta . . , uti eod. ut colligat , Papinianum etiam ibi in notam Pauli incurrere ramo luculentius in . OT. . de acq. vel amiti her. I. ult.
q. de iure sciri, Decretorum libris passim : qui capposita iniquitatis notari in . o. . . de rit nup.
Verumtamen , quamvis lubens concedam, neminem plus Papiniano vapulare in scriptis Pauli , in praesenti illud
fieri non crediderim . Non utar ea Tatione , quod in Manu scripto meo ipse Papinianus , velut Auctor , praescribatur legi O. cum ignorem , qua fide Sed quia sententia Pauli non obtinuis let in auditorio , cujus praeses , moderator, arbiter Papinianus erat. Prois nunciasset potius , ac eum fecisse legimus in . . T. F. de acq. et amitt. hered id est , si verum amamus , minus recte . Haec forte animadvertens Viglius dicto loco , ut staret ejus comis memorata opiniori putavit, partem Paulo advertam obtinuisse . Sed quum
illud non sit probabile , ut in seqq. su
103쪽
mus probatur ita manet eadem, quam
adstruximus , Ulpiani denotati verisii militudo. Verum de his satis A sorte plus satis. Igitur Garmata Quamvis ille Paulo contrarius , cum eo eliqui putarent ad exceptionem tantum prodesse pactum , tamen , ait, ipso itire ii ou committetur murarum obligat C. Videmur certe Spetv εαν- , ita aliam alia excipit diffeultas . Diximus cap. 2. eorum , quae Adversarii movebant , non alium esse sensum , quam pacti exceptionem sorti untaxat obstaturam cum ipsa pactio nil nisi sortem concernat . Atqui Ctus in ejusdem argu menti repetitione Dissentientium mentem videtur ita explieare, uti existimantes, pactum simpliciter , absque ulla mentione tortis ad exceptionem piodesse quod negavimus d. cap. 2. consequenter huius legis interpretati otii , quam instituimus cap. o. Poterit huic crupulo occurri , siquidem dicamus , hanc argumenti assumtionem ad primam ejus propositionem referendam , ex eaqUe explicandam esse , quemadmodum ipsa rei natura praesertim εμ 'αTic, vocula utri satis indicatet ut ille putabat, Eo est sicut eo modo quo Ergo hoc vult suam vis ea , qua ille jebat , ratione, pacti excepti sit solummodo in sortem operatura , non vero Win usuras , ut ego puto verius , tammen earum obligatio ipso jure non committeretur . Denique non potest non referri ad sortem solam ea , qua de sermo est , exception non utique ad usuras , ne cogamur ita ratiocinari
Quamvis exceptione tantum , tamen
ipso jure usurarum fieri prorogationem. Esset haec sententia sic satis fatua , ecquis eam a contradictione absolvat Sed magis adhuc offendit proposita
oratiora nam qui si post stipulatio. D L. LECTA CAP. XIII sq
nes convenisset nihil , usurae capitis universi sine dubio fuissent commissae
mox a mora mensis primi. Nunc conis venit de sorte particulatim refundenda.
Hanc conventionem tuemur , at per
exceptionem , quidem sorti tantum opp3nendam , quemadmodum largitur Paulus, quo pacto igitur subsistet, quod ipse contendit . ne quidem ipso iure committi obligationem usurarum 3 sortis puta integrae, vel praeter pensionem suo die solvendam reliquae et trecentorum quippe usuras committi , quidem in mora sit debitor ad inficias ire non poterat Auctor noster . Est autem id , quod diximus , valde προτ'Soevro prausurae enim si sortem , suum principale, continuo sequantur , earumque iis putatio non sit nisi accessori , uti late probavimus , videbatur consequens non aliter eas differendas esse , quam
ipsa sors dilata fuit , hoc est , per exceptionem , non ipso jure . ut ita viis ribus aequis pectio operetur in sortem in usuras . Quin eam plus valere in usuris immutandis , de quibus ne hilum ipsa loquitur , quam in sorte reformanda , quae materiam pacti absolvit omnem , nonne habet ahquid ex absurdo gHoc amplius cs usurae pensionum quarum dies nondum cesserat, ipso jure non committantur , utique nec ipsae pensiones , ex mente Pauli , ipso iure
videntur committi, magno animo qua in- vis contrarium supponat , ex eoquearo umentetur et manifesta est illa briis
2 leti inter et ad exceptionem, ipso iure prodesseri manifesta etiam concessio ejus , quod negatum erat . Adeoque , contra quam aliquotiens dictum est , pactis, virtus non videtur consistere in nudis exceptionis finibus, sed in operationi re, quae fit ipso jure . Ad laeta omni priusquam respo
104쪽
leamus , placet , quasi in parenthesin expendere , quae Lobis in parenthesia ibi vulgare is proponunt sit animUsenis temia, versa obtinueris . Illud obtinuerit , hoc quidem loco , referendum esse ad rem in Papiniani auditorio judicatam , liquet vel in totum Homericis oculis, ut cum Tertulliani Paulo loquar; ita obtinere in jure sexcenties. At cujus sententia obtinuites Pauli , an partis adversae Pauli crediderimet neque enim
hunc vers quaintili, opponimus iis, quae
ipse pro causae suae justitia peroraverat, sed , prout natura parenthesis flagitat, referimus ad repetitam proxime objectionem . Etenim JCtus , qua est facilitate , concedit Adversariis , paetum ad exceptionem sorti opponendam un- taxat prodesse . sed ne quis se succubuisse, Papinianum, cuju nutu auditorium regebatur , huic opinioni addictum putet, per correctionem , ut ita dicam , haec inserit , quamvis sententia&c quae interjectio de eo, quod proxime concessum erat, non potest non intelligi . Atque ita omnes InterpreteS,
exceptori quantum mihi novissiane a. tum est uno Viglio uichem , qui illud interjectum comma ad victoriam
Antagonistae referens, existimat, succubuisse Paulum . utpote Papiniano adverso . Verum hanc ejus rationem Unica et improbavimus in . et ut ille puta-iat . Est autem , quod de solo Vigilo
notavimus, ninus verum sim Donellus autumet GCtum nostrum ingenue
fateriri ut etiam alias fassus est in I. 8. O. . de legat receptam
esse contrariam sibi sententiam . De Donello hoc tradit ceddeus de contr. commiti sipui. cap. S. n. g. Sed ejus fidei esse jubeo , quia vel totum Donellum mihi ad h. l. revolventi tale quid non occurrit , contrarium vero saepius
Nunc , quid sit ipso iure usuras non committi, videamn , ut difficultatibus inde oriundis fiat satis. Paulum licet
hac parte vix Interpretem repererit, non
deseruit tamen Glossa , dum ipso iure
interpretatur si . exceptionis vel equita.
tit. Sed praestitisset otiari , quam nihil agere. Quid si dicamus , et ipso iure hei non opponi facto exceptionis, quemadmodum saepe plerumque alias verum idem esse , ac iure civili Dure communi , ut cum quid jure communi satis cautum sit , illud ipso iure ita estas dicimus . Neque aliter pro iure et Ui-Ii occurrit ipso iure in cio. In l. de ac ton particula ipso non sine quadam L Tεpo si accepta arg. h et Iud de iurenat gent. O civ. uti Pythagoristarum Abro'; est. Atque eo sensu Paulus: iam vis pactio subsequuta tantum pareret exceptionem sortis petitioni ob. staturam, tamen jure civili , jure communi non committeretur usurarum oristis universae obligatio, non enim in Diora est istam reliqua . Unica hac res ipso iure expostione cuncta vides eis
bescere tela minantia telis. Verum enim vero , Ut exemplum
Pauli , in quo versamur , secutiri liberalius agamus , placet largiri, verba ipso iure significantius esse accipienda pro eo, quod iacto exceptionis opponitur tamen vera erit , licet prosundior, Auctoris nostri ratiocinati, quod nempe , etiamsi sortis integrae ex amosolummodo exceptione statur , nihilominus ejus foenus pio jure non committatur . Probabit hoc subjecta miri 6- λογία : Non enim in mora es se, a
quo pect nia propter exceptionem peti non
potes Plena Iuris prudentiae ratio, quam priusquam applicemus , de ejus veritate despiciendum est . Haec autem batura sui se satis manifestat , in jure elucescit passim Scaevola ait in I. ITT.
105쪽
ra ibi feri, i bi nulla petitio es , quod ex eo deinceps inter generalia juris benedicta relatum est in . S. deret. iur. Si dicas , hic tumino jure petiistio est , quia jus creditoris penitus sublatum non esse defendimus, respondebit vulgata juris antiqui regula centesinna duodecimara Nihil interm ipso iure quis c. Unde apprime in rem praesentem Ulpianus , ipse fortea Pauli1 mulis , in . I. . de usur. Morani
fas an non deri , se exceptio aliqua a legetur. Igitur, ubi cura effectu nul la est petitio , ibidem nec mora feri intelligitur si pro post petitionis effectus sistitur opposita exceptione , si
non conden set de sorte per e tones exsolυenda , di proin nrora , respecti totius fuset impedita.
Constabit anas quam secura sit JCti
argumentatio , Utcunque s ipso iure interpreteris . Sortem esse dilatam meo exceptionem pacti conventi restringendam volunt dissentientes. Bene sed usuras qui petet creditores ex concepta de iis stipulatione . Illa vero , qu Ultiscenus non exigat nisi poenae noni ne id est si in solutione moras traxerit debitor , sequitur , quod ipso jure communi trecentorum usurae duntaxat sint
pendendae , quandoquidem in iis , non in capite universo singulis Nal. mo ram fieri probavimus.
Quod si ipso iure magis proprie aecipias , tamen , ut diximus recte se habet Pauli sententia . PerpendamuScausam, quae sortem , meam, quae usu
ras distulit. Si una eademque sit, idem quoque jus inde proficiscatur necessum est diversae , non est quod miremur , aliud juris in sorte, aliud in usu.ris sie . Sortis solutionem conventio secuta distulit, sed usurarum petitionem non existens stipulationis conditio. Nu-
da conventio cum exceptionem tantum
producat , per se clare , sortem non nisi ope exceptionis esse dilatam . Stipulatio conditionalis pendet ab eventu, ideoque si casus . in quem dilata erat obligatio, non existat, certum est, quod nec ipso jure eadem committatur, quia, quod in eam deductum est, neque celsi , neque venit In se de verb. oblig. l. 2sq. r. q. de verb. segnis. Jam vero stipulationi usurariae in se ita erat conditio, se mora sat, quae habita sortis integrae ratione , post mensis primi moram nec exstitit, nec propter pactum adjectum existere potuit . Est equidem illud pactum causa , absque qua non sisteretur conditio , ejusdem vero defectus est proxima , civilis
causa, origori fons , ex quo manat jus de usurarum obligatione ipso jure non commisia . Poterit haec argumentatio nullo negotio confici , modo concita
Pauli ratio ea, quo par est , modo digeratur, Wamplietur, hic enim , si lis ibi , plus senti it , minus scripsit morellio subtilissimo , cetera lectori excogitanda reliquit . Instituamus ita suod sub conditione debetur , illud, ea deficiente , ipso jure non committitur , quod probatum . In specie subjecta totius sortis centesima sub conditione. quae non exstitit , pro inissa fuit et ergo&c Conditio erat et si die suprascri;
summa non se soluta , in morae misnam centesimas clatum iri . Atquin nulla huic est mora, non vino in moras is, Aerera.
Suffciant haec ad apologiam Pauli
consumma tam , nihil quippe in ea meis rit desideres, imo non tantum Vides igitur, cur adversarii verbum non amet plius addant ,
106쪽
t o exiliteritu sicut es in fructibus, idem di in usuris potes exprimi , tu
ad diem non solista pecunia , quo competit usurarum nomine , ex die interpositae Nipulationis praestetur.
I Llud si abest a Florentino , et que
gratia parenthesin , alias omissam apposuit Taurellius . Diu autem est, ex quo sensu sustinendo addi coepitu neque temereri nisi pro si malis sicut, ut est in manu scripto meo , sed ita ,
parum eleganter , occurrit Walterum
sicut , linea fere sequenti . Editi R. Stephani Parisiensista anni IS 2T. piosi habet in , sensu optimo, si , ut fit ibidem, et buriinibus punctum apposueris Atque hoc praefero , cum ita nihil in-
farciamus , verum ope Uyαδrar curiae;
T enim in apud Veteres saepius comis mutari constat , ut i haut vel haud, ipsum et in libro Florentino aliis quotiens occurrit pro sed . Porro a. loander pro colligitur . stipulamur legit
couigat me iti utemur, at non est, cur a librorum optimo recedamus . is comis
petit Florentinae, nudo equidem sensu, licet valde torqueas et hinc Haloander , Cante eum alii, quod competit, quam scripturam cujacius probat. Eia quam minimo motu vellem quet , pecunia videlicet. Quod autem attinet ad hunc legis o. πίληγo , Latinorum Interpretum nemo est , qui non EreTo Y eum argumentanti Paulo adscribat . Sed Basilicorum Scholiastes ad lib. 23. it. I. cap. q2. liti D, tanquam ab his, quia Paul, dissentiebant , dictum intelliis
sit et i U Uλε , κ δ xlasbae e. Dein eum respondisse ait : υνα εθα-ν c. Et sane nihil obstat , quom i. nus hoc verum sit, dummodo repraesentatam Stephani editionem sequaris vel , siquiue placeat servare illud starogandi signum posueris post et fructibus, eoulque tum Adversarii . Paulus denuom iam di in usuris potes exprivii , quae sequuntur . Alioquin , ijam sacrum partis adversae silentium praesumas , dicendum est , ICtum , ut est in proverbio , maluisse praeuenire, quam praeveniri , adeoque Antagonistis praeeidisse occasionem responsionis , quam dederat , impugnandae.
Quid enim si lii Osurae foenebris pracuniae citra vinculum Lipulationis et non possunt l. 3. C. de sue neque igitur ex mora . S. D. eod. eccurtum Paulus id agit, id unice intendit, ut debitorem in mora non sitisse probet , ac inde colligat , integra sortis usuras ne quidem ipso jure committi gcui bono inanis, prima fronte, motus gan ex mora in strictis judiciis usura.rum ratio habenda est 3 Haec ipsa sunt, quae Hotomannus lib. II. U. cap. q. sub in contra ICtum nostrum Movet ejus aemuli ad
invidiam . quandoque proni mouere
possent. Itaque Paulus, jam praelagiens rustice impingi posse in verba quibus
morae necessitate, tantopere ' urgebat ,
cautelam subnectendam censuit, ne quis sinistrum in sensum , ei mentem assingat . Facit autem hoc ita , ut casum quo valere poterit contraria sententia, id est , quo mora, necessaria mox rest proponat, explicet. Placet tamen ad ea , quae obiecimus , responsionem dare
huic exhibitum uersiculum applicare.
Ninstrum rufura in contractibus duris stricti non debentur simpliciter ex mom
107쪽
LigRI SINGULARIS AD L. LECTA CAP. LIV. r
rari sed tamen secundum ea , quae v
Tis et o lita grum is proponuntur , debitor erat in mora constituendus , antequam
usurarum petitio haberet locum , uitnamque ipsi stipulationi inserta morae condition proinde ex stipulatu , eoque solo debentur hic usurae , sed, in calum
Dp post trien/lium condisione exule niste , triginta peti poterunt. De luris quidem hic sermo non est , sed tamen de quantitate retro commist a , quamvis debitor in tota non fuerit. Idem pla- morae. Uno verbo: In coniriistibus siri ne Xemplum se mal Ore tamen apparatu, Si iuris et non debentur ure ex mora Africanus exhibet in eod. ad praptor moram , sed bene veniunt ex si di autem ipse, non immerito dubitatum putatione propter moran , ut concitem sue isse, an etiam agi possit nomine te misrecte Cynus ad h. L potas praeterities uel allico respondet Igitur placita stipulationis i sunt ser- dei in probat , eam bulationem uti uanda, quaevis licet conditio accedat . leni Rati, dubitandi erat , quia
et O. . de verb. oblig. Quapropter ulu ras licet stipulari , non tantum in casum morae , sed, retro a die contractus initi', si existat addita conditio Hoc est , quod in praesentiarum Paulus edocet , cum ait : Sed di sipulamur
quantitatem , veluti usuram, qua medioeempore colligitvir , tempore scilicet quod intercedit aedium est inter contras iam initum ommoram commissam, cum conditio exsiterit, quaecunque
demum illa sit , ut repudi nos n Ira hujusmodi stipulationes videbantur praeposterae , quas ure . inutiles fuisse constat verum ita non esse, ipse Africanus in seqq. demonstrat V ex eo latius Cujacius ad lib. g. quas Paul in . 26. . de verb. oblig. praecipue Atraes. . ad Afric. in . O . Utque adeo ea describere non siit necessarium. Ita quoqueri ut in rem praesentem eamus P. Maevius creditor stipulari
potui siet non ia odo sortis universae centesimas ex tempore morae , vel in una
Adeoque potest exprimi , bona inatim sensione commissaeri quomodo volebant stipulatione caveri , ut ad diem , quo
convenerat , non soluta pecunia , qu usurarum nomine competit, non ex rora
solum , sed, retroversus ea praesetur ex die interpositis sipulationis . Propone : Centum dare pondes , si navis ex Asia venerit , ni dederis eo ipso adventus die, usuras eorum semisi es ex hoc tempore venit navis post decenis nium non solvit eo die promissor. Quaeritur quid juris 3 totius decennii licet hujus nulla ait mora , usuras se. inisses recte petet stipulator , utpote commissa conditione poenae efficit hoc sola stipulatio. Aliud exemplum ex lib. p. quaesi sufficit Paulus in I. 26. r. st de verb. oblig. Si ita , inquit , iis putatus fuero , I TITIUS CONSUL A.
latum est, ab interposita et ii stipulatione . Potuisset hoc , ut dixi facere creditor , sed factum non fuit , non enim propter lucrum eius , ast propter moram debitoris usuras fuisse inflictas vidimus . alendae suturae nonii nati merata condietae, ut exinde mora fieret , eaque putaretur secundum rationem sol
vendae sortis , que et admodum in superioribus ostentum est affatim . Ergo capitis integri scenus pendendum non aprire statim mensis primi mora, multoque minus ex die celebrati contractus, etsi tam hoc, quam illud expresia se caveri potiis et . uod diximus ex Paulo in nostro e c. aliunde probavimus: de
108쪽
vi stipulationis et lograda , parum abest, inuin ridem . Paulus te struat in an . pr. cur . Refert ibi , quendam
cavise , se quotannis quincunces ulli rasser maturum quo a in non soletisset , tunc totius pecunii ex die , quam uiuatus es semisses soluturum Dein vagum Divi Marci ea de re retariptum
Inec consit ut o i ad finitum P Haloander alii insuitum , sed eodem sensus reis dico excedit Ouid ergo sic temperanda es erit, ut in ut i m untaxat ex te . e lationis urescat usura . Cur mon& in praeteritum , commissa stipui uiore, prout erat cautum Interpretes ut rationem comminiscantur laborant valde, sed proficiunt nihil e alit certe partam, Glossa a d. l. I Balduinus ad P. tuis luna de cautione , Iecta in auditorio .rpiniani , Molineus de is quae P. 26.
Uerb. oblig. aliique , complures existimant , in . I. non deberi usuras semisses ex lita contrastus , quia dampuicunces erant praestitae ad usque temoqus morae alioquin a junt, usuris usurae adcrescerent , quod est prohibitum. Agimus autem nos et usuris retro stipulare licitis , siquidem nullae sinterim fuerint solutae . Ita modo haec, dissidia placas videtur quanquam obscurius paulo , ατιλι tae Scholiastes, ad . d. l. IT. pr. Cujacius alterius adhuc progreditur, dum ad Africanum scribit, ulu rarum usuras praestari , si datis quicun- cibus accedat vincia , ut semisses iant
Domine poenae . Sed . nihil lorum 'plaeet . Enimvero si stipularis possim ulu
ras , etiam centesimas, retrorsum com
putandas, sub conditione sortis suo die non praestitae , quemadmodum possum haud dubies, quidni musuras semisses, sub conditione non solutarum suo die quincunci unam quod ad effectum juris nullam video differentiam , an semisses ab initio simpliciter in stipulatum deis
ductae star, an vero in casum mora in quincuncibus commissae . Cur ea ratio. ne non erit integrum punire debitorum frustrationes 3 De usuris usurarum quod dicit Cujacius, ne quidem colorem habere videtur, cum utique constet, in s. l. T. quincunces aliquamdiu fuisse solutas quaeri tantum , an non illius temporis usurae majores debeantur ex stipulatione commissa nescit autem nemo , usurarum suras intelligi non posse, nisi de usuris nondum praestitis'. Erunt itaque se milles.s trahantur retro , nihil aliud , quam faenus tiberius iuxta rationem fortis , ut
in simili Papinianus loquitur in I. q. i. . de usur. . id iam ob rem
stipulari non liceat sub conditione morae, Vel alia quavis , dicamus hactenus obstare nihil Rescivit hoc fortasse Glossia, cum ad d. l. 6 . . deverb. oblimrationem hujus juris rurius aliam praebuerit, Alciato quoque probatam in comm . ad illam l. a. scilicet , in I. IT. . de usur semisses ab interposita cautione non deberi , quia legitimus
usurarum modus excederetur: quod , qua ratione fiati, comprobare nitit
Alciatus dicto Io: . Verum haec adeo diluta sunt , ut resutatione justa non indigeant . Diati fictio de mora tanti tempo iis incerta est,i ejusdem,
monstratio minus uera et neque es inaquinctio cibus semel non lotatis, iis solis recte accumulet praecedentium aib iram faenus unciartim, id est unciana illam , quae commissa semistium stipulatione , in singillos retro annos usuraruna nomine competebat , namque , ut
109쪽
diximus, retrahitur ea ad rationem non so- sitae sortis non secus, ac si uiurae eius semis se a principio placuissent. Ergo desami rnm non esse, quod Graecus Interpres ad B dimiλικ. lib. g. it. g. cap. IT lit t. et huic I. I . superdixerit et miremi ae- etctu horum, nota quid otium. Et sane, ut dicam , quod res est, nondum mihi videre contigit, quare conflare videatur, in futurum untaxat usuram crescere
in specie l. II. r. f. Cusis r. Liceat igitur mirari , c hactenus mirari
Quod in usurista illud id in fructi.bus obtinere obiter I Ctus indicat :Sicut GP in fructibus , ic idem Gnusuris potes exprimi Manifesta est ratio exl. G . . de jur. Usurae vicem fra Hut in obtinent , in merito non debent a fructibus separari. Unde bruchιum nomine quan cariue occurrunt ut in I. ES. harit . . sed leg. Falcia Nihil enim restia sura , quam laetura quaedam pecuniae parientis atque increscentis o uti ex Varrone docet Aul. Gellius ces. fi lib. I 6. cap. I 2. Interim sunt ii fierentiae nonnullae rutura inter fructus , sed paucissimae , quas rex sequitur cujaeius lib. IS obserυ cap. G. in praesenti autem multa Nam quid stipulermih fundum Cornelianum dari Ralendis Ianuariis ni dederis , fru-
nis nihil impedit o quominus locnomine regam simul ac mora dat Sed hos dolitam dubitationem recipit , iues Paulus let: a fructibus rad
fructibus tale quid in jure rostro nullibi reperiatur traditum . Cujactu certe, qui non solet ea , quae alios ceteroquin
latent , ignorare ad h. l. aperte confitetur , locum hune esse singularem , t milem se nescire . Sit ita in quid tum Jeeius ibus eodem modo caveri posse,
relata superius dux oγί juris evincit satis. Praeter quod Auctor noster, i,
xti ISMitantum illud notet , non vero
ut opinatur ille fructibus ad usu
raSTβαγ χTtaeae s argumentetur. Suffciant haec ad versiculum extremum.
Vidimus itaque, quod satis est, ipsa nacautionem vicimus natam ex ex controversiam es Pauli sententiam et item paristis adversae et argumenta utriusque di re futationes Adversariorum quae reo
spectabant porro , Ecquis jam omnibus rite perpentis dubitare possit de veritate simul hic aequitate 'causa , Pauli me i tamen utramque Hotomannus, sollia
citat lib. II. observ. cap. I. sub in Scante eum Guido Sugarius, Alciato meis moratus in comment. ad h. l. num do. ut Odos redus, Zasio laudatus, an no-trius in enarrat ad eandem . Suetarii
Odos redi Paulo adversa disputati, tantum non solum hoc urget quod pactum nudum, utpote debile, non po sit ipso jure tollere stipulationem , foristissimum illud fori Romani vinculum .
Quod adeo verum esse Odofredus rap dZastam gloriatur, ut , etiamsi hodie in vivis. esset JCtus noster , tamen immotum illud juris fundamentum convellere non posse s Ipsa verita si quanquam Odoi redus propterea ridicule ineptus dicatur a Zasio , Uri Earii lationes fri- Coia ab Alciato Unicus eorum errores , quod communem errorem dicere liceat s velut ius quoddam tristat illum secuti existina averint conventionem nudam in nostra lege etiam ultra exceptionem prodesse , idque contendisse Paulum iocirca Nix credo dictos Interpretes quippiam moliri contra ipsu in responsum de obligatione resurarum , cum non provocent ad ea , quae dis nutata leguntur ab illis , quibuscum Faulo nostro ei intercessit contentiori sed, ut dixi , alio plane etendata eorum rea-
110쪽
tiocinatio, nisi forte putaverint in perperam, quaesitum de usuris pendere a pacto lubicquutori utrum inste, nec ne. Quid autem hujus rei sit , dicere non ausim , quandoquidem ipsum Su Earium vel Odostedum habere, vel videre non est datum. Neque est, quod Eunomia tigis do. sibi ab Hotomanno metuat . Licet enim ille rationibus quatuor adgrediatur Paulum, ejusque argumentis reis spondere satagat , nunc eum nimiae subtilitatis , nunc iniquitatis manifestae reum agat , furit tamen nequicquam Non placet singulas ejus rationes Ieris
sequi nam eas, quae speciem habent. in superioribus occupatas videbis reliquae quin, in universum omnes fui it adeo dissoli laeta, considenter eonfictae ut se ipsas primo intuitu refutent , ede his est iudicium Goedde ita hic procul dubio rectum . in eonim de contris comm stipui eap. S. n. i. Plura qui requirit de justitia causae Paulinae. consulat Donellum in comm . ad h. l. n. I. ubi ipsum Hotomannum supinpresso nomine notari putem . Tantum ad L. LECTA O. . DE REBUCCR DITIM, SI CERT. TET. rector ni ealce huius libri , ut di sequentium verum renorum argumenta , laesummaria singulis Capitibus apposuit , in hae no Ira editione hujusmet libri aris gumenta praeposuimus uicto no S. celemum verum in corpore inclusimus ad maius Ctorum commodun g.