Francisci Mauri hispellatis minoritae Francisciados libri 13. annotationibus historicis et criticis inlustrati a Raphaele Francolinio ... addito nunc primum Hymno Italico Dantis Alighierii in laudem D. Francisci Asisinatis cum selectis variorum atque

발행: 1833년

분량: 528페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

51쪽

At nune non ne animos antiquo in roboro perstavis

Caelestes agitat virtus Z aut non amor idem 2 Cord . hiscit Est pudor, est nunc mens, est illa prosccta Vivida lux mentis: suaque ost non tot pida dextrae Non et socia annis vis , non defessa labum . faxo Ludio. noster modo Rox non abnuat) hostes Ne qua animos posthac valeant impune,superbos Tollere, ne qua hominum placidam turbare quietem,

Aut ultra aethereas miscere. furoribus ain ,.

Scilicet ignavi vacui tuo sodebimus i pia ,

Ultro expectantus , orbis dum taeda. nocentis Monstra hominum uior talo genus simul oviue ruinῖς 304 Involvan b, rursumque polos et sidera leui ut ZDixit, et ultorem mox so so jurat amati

Per iuga Gargani, per quod super insidet illi ,

Templum augustum . ingens, argento dives et auro Tum color Aligerique una comitantur DNntomΙnnumeri) ac thorco Regique IIominique Deoque Sistitur, es tales ossundit Pectore questus - , i, aiRex divum, proles una, atque aequaeva Parentis: rNos, tua gens, POSt I in generis Prus maxima nostri,

Indiga oonsilii , ct caeci ducis arma seqitula ad ISodibus his deiecta. imis so condidit timinis; Vidimur insanias. obitus , indignaque primi

Funera terrigenae ; sortemque cadentis amici. Pullullums tristes, ot deploravimus ultro. Itunc tu , Rox ,jolim miseranΞ, a matto rocepum,. Morte obita, revellis nobis, coeloque reponis Eeo' autem nunc rursus hiant lata ora baralliri Horrifici, rursumque humano sanguine inundant Tartareae sauccs, et limina foeda rubescunt. Nimirum lii Iuctus, haec sunt quae saepo Canebas 320 Bella olim, o bono Rox, nobis votitura. Sed o jam Non no . idem Italiae monstrat as saepius oram

In medio. glebae laetam ubere; Tybris amoeno γ

52쪽

12 FRANCISCI AD Os

Amne secat qua pingue solum, letiisque Subasi

qua latera excelsi laevo serit ardua cornu Hinc Erebi excidio regnis narrare solebas Venturum Heroem; duco quo, gens aurea mundo Surgeret informi, scelerum vestigia torvis quae mox puis ageret totis, virtute relata; Cui nec quaerere opes, partis nec parcere, curae, 330 Nec tecta alta laret struere, aut juga nectere tauris et Horrida sed cultu, pallensque atque aspera victu E iguo , populos , spernaeia corda salutis, loribus instrueret sanctis, et ad astra voearet .

At neque stanta ierint cum jam labentibus annis Saecula in adhuc ullus virtutum limina pandit ;Caelicolis nondnm meriti instaurantur honores ἰObsitae adhuc squali ni stilo thure, sino ignibus arae.

O tandem , Rox , mitto ducem et descendat in imas oramus in noxae immunis, sancta, inscia culpae 340Jam promissa anima . ct terrenos induat artus . Nos vero, on stygiis tu nox honus annueὶ monstris, Invictisque animis , validisque Occurri inus armis. Haec ductor : simul interea g ns tota Volucrumore Domit circum . I um Rex, qua sidera mulcet, qua ventos frangit, tumidos premit a quoris aestus,

Voce insit e si tot aeterni domus omnis Olympi . Dicite squandoquidem audetis lentare ropOSta , Alta exorsa movens , effabor) dicite vestrum Ecquis erit, surgentum ignes, itorum tuo cadonium 350 Astrorum qui nosse queat Z coeliquo meuntis

nito vias, animoque leves Comprondere cursus Et qui nube cava gelidos si ponderct rores , Rursus et occiduis terras porfundore hiulcas

Imbribus evalseat Vos no aequoris obiico fluctus, Et tumidas cohibetis aquas . et frangitis iras ZNum vos mole gravi fixam librastis inani Tellurem in medio ; et longos junxistis in annos,

Foedere cconcordi. pugnantia semina mundi λ

53쪽

Et nune ergo adeo vestris qui ditania recursat 360 Cura animis t famularc genus . Patris abdita magni Consilia , et initus arcanae discere montis IPas liabeat 3 summum ne etiam exoptabit honorem' Desinito lite moniti; vetitumque procacibus ausis Aggressi. posthac qiiicquam tentare cavete . Imo agite, hanc animis, quae vos aliane acrius urget, Exuite omnino curam, et secludite laeti.

Non adeo Patris neque enim id vos erodoro fas est)Consi actae vires οῦ non larda potentia longis On e Geta annis , sera aut quassante senecta , 370 Occidit r ipso aevo non exsuperabilis ullo . Cum iam tempus erit, cum jam sententia magno : Certa animo stabit, luctantem, atrumque gementem . Auxilio attollet mundum ; quaeque. aettieris auras Nunc laetas Erebo immiscent, sera monstra, profundo, Fulmineo si tanta vocet res turbine, dextram iIralam attollens , stygias devolvet in undas . quippe et cum ruerent in primos caeca surores

Dic quondam. et lotas bello turbare choreas Auderent sui distis enim et certamine magno 380

Vos insurrexi;s tum contra) experta potentis . Fumea tela mantis , per inane ruentia magnum, Et si emuere atrum, et gemitu increpuere profano .

Sed quid ego haec tant; s aut quid vos demoror ultraZO bona gens , nec vota quidem datis irrita ventis, i Nec patris surdas clamor questusque per.aures Vester iit e tantis precibus iani tum ille benignus Annuit ore pio . Lucis spirabilis Heros , Monstratum quem sappo meo didicistis ab ore, Auram hausit: genitrix ortum quem notiti ne primum 390, Dixit Ioannemr sed mox cunabula linquens , i Maternum amisit, Callaque e gente petitum,

Patie iubente, novum, nostro sed numine agente,

Accepit nomen ς Latiaeque vocabula genti Externa adjungens , Franciscus deinde vocari

54쪽

Et nunc imbellis , patria se continet aula Ignotus fama r tamen et puerilibus ultro . So se animis inseri , nomenquo assectat inane.

Mox udro indignans , satis molioribus , illid 400

Avertetur idem ; et famae erepitantibus auris Insultahit atrox, iratoque ore refellet. Illa magis contra insurgens . centumque resolvens Dra, movens centum linguas, obnixa per orbem , Multa recusantem, volitans rumore secundo , inui dem, Heroisque seret sacta inclyta cantu . iErgo utcumque puer, tenero sub pectore versat

Nil modo lion ingens, nil non spectabile, et altum. At vir deinde gravis divino hic acrius igno Ardebit lust animus, pura et mens luce nitescet) 410 Altius insiti'gens , lain viruitis alumnus Duius , ad rema Drox, Et formidabilis Oreo. invadet meliora, Deo moliora monente. Principit monstris , regique immanis Averni Perpetuum indieet belliana et mox ardua tollens sigilli maiin, resides populos nova ad alma vocabit. Nec mora ς continuo gentes qua nubilus auster, qua horeas perstat , primo qua fulgit ab ortu Phoebus. et Hesporiis pronus qua mergitur undis InsurgEnt et sortes Iuc atii uiis , et viribus acres 426 vltro scies Itali diicis ad castra indiga mittent, Quas illo excipiet laetus, vi illoquo sereno . ' Tuin placidus, monitis nova corda, animosque recentes componet . inorestitio dabit . leges lite severas exsse a creui villiin , 4urosque insigro laboros,

bella immani eiun gente horrenda moliebit ι Iulo tandem accipite hoc posti emium. animisque tenetσjPouet caedes Erebi . devieta sine bella tyranni Tartaret, radiis lanos eoelestibus artus

55쪽

Rex ore haec: nutuque favens simul orsa leontiis.

sidera quo micuere ς atque aurea culmina coeli sublimes arces acclinavere trementes. Ceu pubes obsessa, altis e moenibus hostes Si sorte irrumpat, spoliisque si caede potita victricem seso reserat e moX omnia clamor Implet laetitia, plausuquo, et fidei a coeli Pulsat quansmineritis cumulantur honor bus arae

Sio Volucres, magni circum solia aurca Regis 446 Affusi, oliorcasque leves, flexusque sequaces Buci int extemplo: genibus tum pectora curvis Demissi acclinant, et laeti Nuniori adorant. , Interea assistunt delecti , carmino laudos qui claras resonent, atque immortalia summi Regis facta canante ut primunt iussa Paroniis Magna sequens, ultro e summis ὸescenderit astri Et castae intrarit sacrum penetrale puellae: Ut clausus, decimi norit fastidia mensis, victusque, aluique: ut praereptae incommoda ludis 45 1 Dura. luens caecis hominum mala crimina poenis . Pertulerit. Tu bellipotens Rex . una propago 'Aequaevo Genitore sata , atque e Numine Numen, Victor io , colubri immanis tria praelia calcas: 1psumque esuriens trino tu consedis anguem oraclo i tu halantes sub tecta i Educis . . pastorque et custos vigil, agnos di bra Ilipoletinimis valida cohibes dextrae non ulla trementeni To facies unquam , seriesve horrhnda laborum Ambiguum vidit r non territu igne coruscans 460Nocturno suribunda cohors r quin s prodiga magnae, Ah, virtus animael ὶ tu mactatoribus olivo

Te prodis. Servasque t s a caede clientes. Tu praecelsum onerans suspenso corporct malum, Transversum passis robur metire laceriis. Nec tu adeo nostrae casus, Rex, gentis inultos

veteris; aetherae sed, te instaurante, reseolii

56쪽

16 ν nanc Ise Ianos Ordinibus, choreae sulgent. Quin, optime rerum O Fictor. Patro aeterno mandante, creatus Per te homo, res alias praestans, operumque tuorum 470 Postremus labor, auricomi cnstodia luciquem penes olim esset; magnum qui Protinus orbem Regnandum acciperet; pecudumque immane ferarum. Pictainamque genus volucrum, et quae monstra sub undis Tam variis gignunt soletnis vada caerula Nerei , Imperio premeret et solertique omnibus usus Ingenio rebus prudens indiceret aptos equi nostris tandem cuneis adscitus. hiantes Sarciret plagas . et dissita cogeret astra . Salve operum o tantorum opifex, salve Auctor, et idem 480 Servator nostri r salve, atque ades, Optime, nobis, Tu felix . placidusque lavs. et rege numine faustor Dexter ades terris , moi talemque aspice gentem et Da premere hanc pedibus fulgentia sidera et laetos Da simul exercere choros ς et diceres Iaudes . 'Nobiscum, mortisque tuae cantarct triumphos. Talia dant coetus stellata per atria lactis Vocibus Aligeri, et late subsultat Olympus. Franciscus praer interea , quamquam ordine curas Consuso haud viles imo sub pectore versat, 490Mensque ardens Opera alta ciet, non protinus omnem Et vulgi plausum, et popularem aucti titur auram ιBlanda voluptatis sedentin malo providus ultro Hortamenta sequens. animum iuvenilibus actis

Implicat ἔ atque aevi florem, primamque iuventam Deliciis epulisque terit mollit Ilio profusis . Ergo iam lucris patriae desuetius artis Paulatim incumbit, miro pellacis amore

vaptatus genii ἰ ac dehinc haud jam parcit avitis quicquam opibus e mensae geniali more paratae 500 Diripiunt illinc , crebra hinc spretacula Iychnis Edita nocturnis genitor tractabilis ultro Munisico indulset . puero ): simul omnibus ille

57쪽

LArgus , praeci e miseros attollit Ogenos quippe animo duduin, primis surgetitis ab annis , Soderat ingenium mite, ac pacata Voluptas ;Qua monstrante , inopis didicit miserescere turbae. Hos inter genio, , haec inter gaudia, solos 610 Laetus agit sestos puer, olim quae Sibi Parcae Fata Dahant ignarus adhuc. At pestis Averni,

Essera Tisiphone , toto gens Burea mundo , .. Duo tandem, auxilio certo mortalibus aegris , Terrori quo Orco simul excidimne sutura, iExurgat tempus iam contemplata Propitiquiua tu i In si emit ore atror et crudelibus excita curis, Multa cavet, metuitque Erebor ducis ardua signa Horret venturi , populaturique prosundos Continuo manos, inserniquo atria Ditis . Tum vero exardens, torvisque irata Cerastis Vertice dependent quicumque ante ora, vel armis 520 Incumbunt, spirisque obeunt Colla atra votorti se

Meno inquit ) reginam Erebi, inundi quo nocentis Heul quis jam coeli sceptrum invidet t) ire per astra

quis vetat, ct superum regnum incestare quietum tquod vici, edomui, q-d jam mea sub juga misi .

Incossit mortale genus t mea tela rebellis Temnit homo, ridetque laces y iterum astra secundo. Contemptorque mei, et diri securus Averiti, Nospita regressu tentat Z Proh dedecust olim Cens Ne etiam provisa mihi, stygiisque sutura 530Ε1cidio regnis . tandem sub luminis oras Praemisit, ventura, ducem modo crimina per toti Et scelerum lacios amanuum acta insanda mearum, Ille viam invonit Sed non ego victa quiescam ς Non coepta obrumpam ς non arva Subasidis orae Pace frui dabitur e stat nunc quassare tumultu Agrestes sublio . et sacvo sodoro oppida bello .

Func nunc quid lax haeo valeat, quid dextra, quid hy-Diix ille addiscint di cadat alvo vulnere saxo. dri,

58쪽

FRANCIR Ianos

Hos fremItus et Iet ore , insanaque cordo sub imo 54 OCVersat consilia , et centenas suscitat artes Excidium stygiis quo magnum avertat ah oi is, Ductoremque pium extinguat cum gente sutura . conseri posse hoc tandem res ordine visa est . Extemplo informes Erebi noctisque colonos , quique altos eat punt magnum per inane volatus , quique et terrarum et ponti lata aequora turbanti, Auctores scelerum, intenta sibi voce vocatos Sistit; et increpitans, sic est aggressa trementos . Ecquis desidiae vestrae modus t ecquid inertes 550 Deseruit vis atra animos, ignavaque virus Pectora λ otir angues per lurida colla retorti,

Jam placidi mitesque iacenti solertia pravi Ingenii quo dira abiit , saevaeque nocendi Mille artes . quas primaevis didicistis ab annis pHoc certare modo , vestri sic damna paratis Ulcisci generis λ tantique iniuria vobis Penditur exilii, et 1,raerepti gaudia coeli ZAn ne etiam , quibus eiecti cedidistis ab oris et Cum vos sulmineo persatos turbine ue ah astris 560 Expulit, et loca senta situ. atque horrenda subire Astrigeri iussit Rex impacatus Olympi et Immemores estis Stii ps . heu l per saecula nuIIa Non invisa mihi , gemmata sedilia coeli . Tradita principIo vobis. sed rapta repente , scandet ovans Z Ergo insensus dux . indiga tandem

Coget ad arma acies hominum, caeloque vocabit λHaud ita. Plura loqui vetat ira. Inde alta, omentum Consectura nefas , nigris sese excitat alis , Aereo tendens iter exitiale volatu . 570Ceu dum scintillam sub noctem sessus arator Fomite suscepit, stipulaeque admovit acervo et Flamma repente salit, debacchaturque per auras Vulcani crepitans suror, et globus emicat ardens; Sie corda excivit Dea foeda furoribus atris,

59쪽

Monstrorum atque animos acuit. Tunc omnibus una Antiquis foecunda Odiis . concussa I 'surgunt Pectora; et irriguum nota in praecordia virus it 'Mox redit. Attollunt sese nigrantibus alis . t Tartarei volucres: diversiquo agmini saelo, t 580 Diversas magni cursu populantur inanis .' imi quisque suam, partes: mi infli re litot, vore repenti . Per sudum glomerantur apes illi cois re avita sede novas gentes hi evis Di pst 1 gia toeli Ignotasquct domos', at tuo extera qrinerere regna Diamque illi insandos moves, ritusqtie pro sanos Cordibus insinuant ii omitium, Ca cosque venenis Tartarois vitiant animos, crudelis Erinnys Alta secat nutios; nec dehinc moim,' i'ybris amoenoestita scindit fluvio , pulctiorque Subustis opacat, 590 Donlibus in frondens, ta lis supera litit arvis. Scilicet hic gontes placida stati pace quietas viderat, et populos mites colere oppida circum. Imperiis assueta piis, et legibus aequist

id rat agrestes rastroque et vomore adunco

Vertere pingue solum , sestosque o nomino divum Saepe agitare dies, et pondere muti ra templis Ultro, primitias Bacchi Cererisque, quotannis. Ilio magis insanas, suffiitasque exarsit in irast Anguiferumque caput quassat et cervicibus altis 600 quo motu sese torvi ercxero colubri Et linguis sonuero atrum, et micuere trisulcis . Saova dehinc rabido sic ore . Ilaec ne effugit ergo Tartareas regio una saces 7 stygiique veneni uaco immunis adhuc λ O vasta potentia dextrae. O virtus ubi dira inoac 3 Cossore furores λΙra, odiumque jacent Agedum mihi caetera nusquam Bella Romani e toto nullos miscore tumultus Orbe iuvat: vires sed enim hic, quascumque ministrat

Ingenium crudole mihi'. stat fundore gentis 610Hujus in occasum Ortosque absumere Crines.

60쪽

prius absistam . aut ira exaturata quiescet, quam eaeae invisus ductor lacer occubet atra . Talibus infremuit. Τuin, ceu lupa, venti is acerbat quam rabies . caulam si sorte irrumpat, In agnis I ima caede famem sedat ἔ mox. corpore praeStans Si morsus aries fugiens , evaserit , et iam Arva tenet cru su ι sui it illa, ac protinus unum Illum hiat. insequiturque unum, et rabido ore lacessit: Sic monstrum infelix Erebi, stridentibus alis G2IGorgoneis . campis turritae sistitur urbis . Inde opportunum speculata moduliique locumque,

quo gentes odiis persundat. sinibus illis .

Insanique animos aQcendat martis amore .

Aggreditu , furibunda. nefas: nec spargit inanes Principio causas belli . expertesve cruoris . Forte etenim e Populis geminis, quos monte sub alto Hinc alit Assisium, Perusina urbs educat illinc; quosque amnis, inedia arva secans. Tyberinus amoeno 63o

Dispescit fluvio . et piscoso dividit alveo ;Lecta simul manus agrestum convenerat ingens

Gramineum in pratum, viridans quod Tybridis humor Essicit, et longi curvaminis unάique circum Umbrifico obtentu densissima populus ambit. Hic vero exurgens e plebe Macherius omni . Edidit exceliis quem corpore turribus aequum .

moribusque aluit hisquinque Subasia tellus. iConstitit in medio . cosidentissiinus unus et Atque ultro his pubem turrita ex urbe prosectam IncessIt dictis: estri heus erit agminis ecquis. 640Mecum hodie quem sorte adigat concurrere virtus Ilva sedens antino , et robur tentare palaestra λTantum effatus: et extemplo simul omnibus Ima ossa per horror iit; dtaxique ora tenentes, Corporis immanem molem , et. cyclopea membra Mirantur ; frustraque diu par quam itin illi. Vix tandem sociam crebris hortatibus actus ,

SEARCH

MENU NAVIGATION