장음표시 사용
71쪽
Assensu facili indulgent , animosque feroces' i Laudibus attollunt, stimulosque, suroribus addunt:
Pars contra trepidare . . Etenim certaminis impar ιVisa adeo fortuna ; anceps victoria ἰ seu jam i Sanguinea , et multo quondam statura cruore . Tand m, ubi dissensus Iongis sermonibus actus , Magnaque per varios res alternata tumultus; i50Vicit amor patriae , libertatisque cupido . Interea Oceani rutilos. urgebat . in undas Sol devexus equos; importunisque labori Nox terras, coelumque ingens complectitur alis. At iuvenes votis tota iam mente potiti, .
Et nacti optatas caecis aggressibus umbras, , .Τemporaque. armorum. bellique accommoda surtis, Iro ardent et odere moras; atquct ora parentum , Amatusque cavent, et maternos ululatuS. , . , ,
Et iam instructa acies portas properabat ad altas. 160
Egressis, Procstrumque manus, Populique Catervae, Mialta implorantes soporos , multisque saventes Indigetes patriae , votis precibusque vocantes ἰAuxilium exposcunt felix , rebusquo secrandam Fortunam ambiguis orant laetumque regressum.
Olli per tutos calles, et nota viarum Ingressi s cave devotos , cave , Tusce , starentes Et Dccios, Paulosque ; ruit, cave, Mucius alto E monte nanimes . obscura silentia tranant . Noctis, et umbrarum grata intempesta silentum e 170queis comes, haud atras Μartis Franciscus honores, Ex viasve inhians , predaeve cupidine captus; Sod juvenum hortatus, et debita sata sequutus ῆTum novus insuetis, et sutilis, ibat in armis. Ergo ultro vigiles primi , insolicibus acti Occurrunt satis . R imi: . heust age, perculit aures quis strepitus nostras y quaeve arma dolus ne sub armis, Pax no subest8 mox conclamant. At vivida putiffs Nil contra r in 'geminas tantuni se dividit alas
72쪽
Tota coliors; hinc inde, frequens, denso agmine cingens, 180
Iinpediensque fugam, simul et divortia claudens. Extemplo vigiles trepidi, veniamque Precantes, Drprelisi , inentesque ducum coguntur, et OInne Prodere Consilium . Primis successibus acer Exultat iuvenum coetus r tum caelera discens Tyrrhenae gentis virides sine more per herbas Agmina susa toris , seCuro sterterct Somno , t Acritis ultro animos attollit i cordibus ignes ii Ira. furorque ardens addunt , viresque ministrant. Η Orgo accelerant omnes, et voce repressa . 190 Custra uni invadunt torpenti milito plena , Et inale desidibus cuneis servata refringunt .
Utqtie , ut i maturis pastor male providus ignem Frugibus admovit ; latos effusa per agros Nox scita flamma rapit , laetasque involvit aristas, Et piceam crepitans propellit ad aethera nubem . Sic por castra smqt Tyrrhena , Subasia pubes
Qua litidi ardens ruit, hac servens via limite rubro Sanguineum coinmonstat iter , tepidoque cruore Halat hiimus, serventque tori, simul alta tepescunt i 200 odibus holet is cis tentoria r tum magis irae Ardenton juvenum crudescunt, quo magis atro Νangraino tela madent, et caede retunditur.ensis. Nec modus audendi ἔ sucies non ulla timoris Obstat et hiant nunc diductis, sparsisque per aequor Agminibus late e subitis ceu nubibus imber ,
Praecipitique noto, campos obnubit apyrios: NunC Cocunt, donsantque acies, cantuque recepti Conveniunt; Mnstituo omnes quo maior agit res, Praecipitρsquct ruunt incursu, antinisque furens os: 21OCongi Essusq te avidi maiorum, Extrema rolinquunt
Agmina; iamque adeo plebem indignantur inor lom. Fuuo agedrim , toto vol si mihi pectore Hioebus Insinuet sese. surgantque in guttive linguae Centenae, haud st ages, et vulnera, saeva die sando
73쪽
Lueusicae valeam comprendere funera noctis. Hae sortuna tenus laeto sct se obiniit ore rHic vero ad sedem primorum optantibus altam .mnstrato iam calle, fidem mutavit; et ingens orsa nefas, rem sublabi, tetroque coegit 220
Ire subinfractam, juvenesque absistere coeptis. Namque ubi primorum celsa ad tentoria ventum est, Ductores, qui sorte toros, ludosque sequaces Nocte super media laeti traxere, repente Accepere sonos, atque improvisa frementum
Arina vident fulgere viram. Fit protinus ingens Clamore ingenti pariter concursus ad alta Signa: animis primum deprensa Subasia pubes Substitit ambiguis; tum se collegit in arma ψ . . . Et ruit haud ullo discrimipe torrita mortis r 230
Continuo exsiliens levibus manus excita in artas, . Objecit primum se, exploratura Periclum . . . .
Hi simul oceumbunt consessi pectora telis; Et primi immanes multo dant sanguine Poenas. Gliscit amor pugnae r perque incita pectora virtus Laeta Suhasigenis exultans, acribus urget Multa animos stimulis, laudumque aceendit amore. Tum vero Hetrusci, ira ignominiaque larentem Primorum ante omnes coetus) simul agmine iacto, Objiciunt sese contra: dehinc caetera gentis , 240
Agmina concurrunt, unaque exercitus omnis . At mentes concussae acies, trepidaeque morantur, Nec Conserre mantis, nec se committere pugnae
Ultro incertae audent; ignarae, quae manus instet, quive improviso, quantusve advenerit . hostis . iPrimorum sed enim tandem clamoribus actae , Accensaeqne animos crebris hortatibus, acrem Invadunt pugnam, miscentque arma ilicet armis. Obstant intrepidi contra, i viresque refringunt Adversas, numero exigui, sed vivida bello i . . 250
Corda, SuhMaei; versis nunc terga premente i
74쪽
34 rn AN cIsci AD SMollia . nunc retro magno clamore resiexis . Cedentes sensim, et vestigia isnta trahentes . Interea hino atques hinc, Arctoae grandinis instari, Missilibus iactis . acies insanda per ambas Exoritur stragore cedit jam parva Subasi , Obruiturquo manus numerosi incursibus hostis . Iamque Onymus, Faniusque ardens, si Tossinus ocer, Sassites ille serox, insesto vulnero primi Occubuere ς cadit proles generosa Comerras . 26OGentis, Ionias , qui tum pulcherrimus unus . quique gubasigenum sortissimus, agminis idem
Dux erat: inde soliops duce iam spoliata, retrorsum Palilasin cedens absistit. et agmine verso. Gnara vias, gnara anfractus , tutique Ieceptus, Lecta per oecultum repetebat moenia Callem
Optato in reditu Franciscus defuit ἔ illum Caede rati absumptum tristos luxero parentes . Id visum haud superis r sed protinus Ales in urinis Assuit aetherois , custos tutelaque sanctae 270
Fida animae; custos manuum, no Caede maderent, quae mox debebant sacris.essulgore signis . Et monstra attonitis divina ostendere terris . Iro sub Hetpusci tantum ditions superba Captivum bonus huno custos permiserat Ales . Interea hiiugos oroccos Aurora otiabat. Reddebatque polo lucem , terrisque colorem. Hetrusci ingentem stragem ut videre suorum , Continuo Daotique motu . fixique dolore, Ingemuero e oaὸunt animi , viresque satiscunt. 280Jam piget incoepti ; bellum execrantur , et ipsos
Auctores inconsultos odero Proseoto . Hie et primoros, antinisque et mentibus aegri Concussis , una Coeunt a rebusque profusis Consulctre optantos . mutemque attollere lapsam Multa inter seso vario sermonct volutant,
Ambigui ne 'trahant bellum distenta morarum
75쪽
Per spatia, expectentque, hilarem quae saepe serendo
Ire solet) donec vultum, mutataque certam Ostendat Fortuna fidem, solidaque reponat et 290nes sede infractas; subito an , taciteque coactis Belliquiis , tontonique fugam , Patriamque revisant. Haec dubiis agitant illi , altarnantque vicissim .
Consiliis . Mystos squi non saeva arina Sequutus , Non galea, non ense minax . clypeoque SuPorbus, Sed pacis niveae suasor. bullumque profanum Usqueadeo execrans, se pridem millibus ultro
Addiderat) coram simul adstitit, at ius ita satus Insit ; eum increpitans flagi antis numinis aura Ignibus amabat liquidis . multaquo tremendum 300
Intrans corda Deus reddebat imagine , multo . Igne accensum oculos, ct anhelum pectora flatu. Aequum erat, o Proceres, patrias cum moenia laoti Λlta tenebatis, nec dum ora Subasia Tusci Sanguinis undarat rivis, maturius omnes lFortunae Casus, rorum quo expendere longis
Consiliis sines dubios . Nam noc inodo sortis Deiectae locus, aut strages facinusqui regi OSSum Usquam ullum inveniet . Tot clari sanguine et armIs Occubuere viri, tot nostrae cor va gentis 3 10 Fusa jacent campis, turrita ut moenia prorsum
Exhausta , et totam viduatam civibus uri,em Jam rear, et matres consocias luctibus atris . Praeterea quolsoum vobis res tanta gerenda est, qua sorte hao versata tonus , Cognosoite. Nempouaud hominum cum g nto . Latet divina sub illis Stirps ignota modo, sidus mortalibus aegris Mox ingens, votis hominum precibus luct vocandum. Quare agite, infaustis quamprimum absistites coeptis. Cede Subasaeis, o pubos cedite campis, 320O proceres: nequo onim Tyrrheno scredite, me me , Credite , numen agit, versoque in pectore numen )Haec datur exscindi Deus obstatὶ moenia ferro .
76쪽
Imo agite . Hetruscis e gente Subaside castris i Si vios vincla nefas lὶ captivos diua coercent .
Solvite r eant patrias reduces date protinus aedes. Conticuit Mystes. Proceres divina notantes Verba , atque ardentes , et scintillantibus aequos
Spectantes oculos astris, vultusque ruborem .
Attoniti mussant . At vulgi frigidus horror 330
Protinus ossa subit, praecordiaque intima quassat. Iamque adeo citat inde fugaine monitusquct, minaeque Urgent satidici ivatis . sti inulatque deorum Relligio . iratique exterrent fulmina Coeli. Tum. Proceres. vati quamquam parere Canenti iristinant, lento ascessu , gravibusque lacessunt Consiliis , cogunt pie acies, linquuntque Subasum . Iam belli fremitus, atque arma horrenda silebant. Jamque optata quies almam, et pax laeta regebat Urbem , Supremo quam stantem in vertice impis . 340
Sole recens orto , descendens umbra Subaso i Plurima flavicomo , roranti tegminct Opacat t, Hanc, quoniam montis radicibus assidet imis, Q. c. Assisium prisci latio sermone vOCarant . .
Ergo hic Franciscus, nondum praecepta Parentis
Detrectare audens, lucris, de more Paterno, iii Instabat, mercesque auro mutabat avaras . quam curam indignans, animo exercebat amaror quin iratus opes execrabatur, et auarum Oderat insensum , vota et meliora sub imo i , 35o Pectore versabat tacitus . Nam saepius ante
Nescio quem inculti glebis squallentibns agri
Thesaurum obduci , vepribusque latere sub aspris Infossum audierat, cupidus quem sorte repertum occulit inventor . donec bona singula venum Dei sua , et auricomi mercetur iugera campi . Atque hunc ille avidus tantum vestigat. et ambitet Hunc petit, hunci ardet: labor, aut via dura Peleutem , i. i Nec dum Pnrpureo fulgens ciet ore ruiantem , . .
77쪽
Lucifer Auroram, nec dum se gurgite Titan 360
Eluit Hesperio , sed nec dum lucida nostrum 'Succendunt orbem, nec dum Styge mersa sub ima Astia latent terrere queunt. Pulcherrima quaequo iDespicit ille: animum non quicquid donat Hydaspes . , Aut Τagus, aut Hermus, riabrique invisa prosundi Littora . sollicitant i hic optatissimus olli . Hic pretio, hic sorma praestans: hunc propter, amicos Iam jam hominum coetus vitat: tantum alta deorum Limina adite navi saepe ardua montis anhelans Ascensu superat capita, atque antra aspera dumis, 370 Arboribusque obtecta, umbrisque horrenda requirit; Vitae ubi primaevae queat atra piacula fletu
Eluere , et . divos pacem exorare precando .
Ceu puer aspernans grandaevi iussa magistri, Oblitus decoris , sanctique oblitus honoris ;Ut tenebrae ex ussae , redit ut lux pristina menti. Et peccasse piget; metuens lora aspera . laesi Continuo affusus genibus senis oscula sigit, Et placat lachrimis irati pectoris aestus . His tune assurgens virtutis limina coeptis 380 Franciscus pulsare manu , haec tunc omina vitae Ostentare piae . et desueti pandere durum Callis itere liquidis nondum tamen ignibus aurae . Divinae expleto fiagrabat pectore ς toto Nondum animo exardens. iter assectabat Olympo . quippe amor insensus patris, ac timor improbus illi
Mentem adeo ancipitem stringebant dente proca I.
Ergo dum pendet, dum sic cuncta tiar. et haeret, Dum fovet incertus sedes de more paternas , Tabisco molles artus Ianguore solutus 390 Decubat, extemploque ardet puer obsitus atra Febre et toro iacet ignavus; corpusque maligno Dente lues puerile comest, tenerasque medullas; Inserpant animo donec hona taedia vitae
Humanae, et rebus pigeat servire caducis;
78쪽
38 ra Anci se anos Coelestesque optare domos, et sidera fantnm Discat, et astrigero paulatim assuescat Olympo.
Ne mora longa quidem, spatium nec temporis ingens It medii, aestifici saliens cum pectoris ardor 1 40ο Occidit improviso, exheditque artubus Omnis Continuo dolor, et macies depulsa ς colorque ihlox abit insormisi redeuntque in Corpora notae Paulatim vires. Prima id longaeva, cubili Custos sida adstans, nil uix sensitque, sagaxque Perdidiciti prima melamati simul, o simul ite . Ite, piis, meritos templis exolVite honores;
Et flammas densate aris, pictasque tabellas Ferte citi; votique rei modo Carmine Sacro , ,
Rem signMe piam, et subitam vulgate salutem. 410 Non hane Philli rides; non hanc dedit arte paterna
Phoebigena, aut herbis; non Thessala murmure sagari Majus mimen agit. majori vis institit aegro. 1 3 At puer, ut vires et robora i nota per artus Jam validos, Iam sirmatos colludere sensit. ' : IAltollit sese, i atque i animum ad majora suburget. ε iSie quondam antiquis, tepido iam vere reverso Exuviis coluber positis. candore jiuventae i.
Exultat viridi, et nitida cervice superbit. Ergo aderat tempus, quo prima insignia laudis p. 420
Debita Franeisco, claris ferinonibus ultro i i ita s. Ut .
Spargeret in populum, patuloque tessunderet ore
Fama canens. Divum Rec- sa et auspice huius i. .
Principiis magnis lactorum: animumque vigentem iAttollit pueri, et vires sub pectore firmat. 'Namque όies solemnis erat, saera gicta quotannuis . Bite Subasigensim patrum de more vetusto ε . 1,uilla qua iuvenum, coetusque semim, matresque trahentes Implisitos dextris pueros, tenerasque puellas, i D . Votaque solventes Superis , delubra petebant ri: i i 430 Ianigerae alternos adsunt hinc inde ultoreae . v .
79쪽
LIBER II. 39Dum praesto ad cantus , purique altaria circum Pura sacei doles Cererem, laticemque Lyaeum Dolibant sacrum , supremaque pocula negis
Aetliorci' instaurant , et votis munitia poscunt. His et Franciscus comes una accessUrat: ot iam
Finis erat, Mystaeque sacris, cantuque litarant i Turbae supplicibus donis i cum providus ibat Iam laetus, jam inulta animum menteinque receptis
Oraclis puer expletus , iam numinis haustii 440 Divini pectus 'simul et penotralia cordis
Intima perfusus multo e cui cominus ibat mi hobvius et proavis, et prisco sanguine clarus
Mox juvenis ς sed quem tenuis jam Copia rerum .
Atque angusta domi, et tui pis vexabat egestas Obsitus hinc macie, pallensque, et frigore quassus Norrisco, turbis spectandas, rarius ibat . Quoin miserans vidit Postquain Franciscus cunisin
Ingemuit tristi sub poctore ς naoxque ita secum rI , nunc , i, rebus nimium conside so undis, 45o Coge rubri quicquid rutilis demersa profundi 'lPiscatur gens nigra vadis , quicquidve sub undis Aufi sevis divos Pactolus volvit, et Hermus et Ecquid oris felix t tecum aut sortuna iocari Desierit Z stabitne dolos oblita latonios t . . .
Et dubio vultus incudaciaque exum ora εῖ Proh dolori liora brevis multos bona parta per annos En aufert: si di namquct manu i es illa procaei
Permiscet , ludit inc eadem , videique, I ealum
Si quem nunc spectet, miserum nunci reddat entidem. 45 Dixerat haec unaque ardentem murice lea MExtemplo exuerat chlamydem, soteria dudum Prima valcludo quam rite paraverat illi , Et hona jam nutrix membris aptarat adullis . Tum vero horrcntemque gelu, averstimque pudoret , Iamque fugam meditantem animo, puer oceripat vitro, F notum Iranciscus mulcet amicum .
80쪽
O praestans animi iuvenis neque enim alta tuorum Stirps ignota mihi, atque antiquae gloria gentis
Texta vel externis ea sors, is casus agunt res 47OHumanas) superant nobis r hanc accipe laenam Tu modo: oapta instar solaminis utere: servat Centum alῖas genitor ἔ totidem mihi cura senilis Nutricis, charaeque in gent mandata parentis. Sio ait; et volucri aversus fugit Ocyor aura, Indignans populi laudes, vulgique favorem .
Fama autem, insomnis custos, et nuntia velox Factorum, non segnis adest, et murmure vocis
Exiguae primo clarum et memorabile factum Baucisona eloquitur . scissae sub tegmine vestis; 480 Inde solum linquens . paulatim attollitur alis Mobilibus, liquidumque alte secat aera pennis. Arduaque Osuperat pernici nubila cursu rquoque magis volitat , si viribus Ocyor auctis . . . Stridenti mille exagitans sub gutture linguas . Interea Genitor divam . mundique Repertor
Haec e suprema coeli spectaverat arce rJamque opus insuetum, magnum, ac spectabilo, secum
Ipse una tacitus . quo res hominumque, deumque Aeterna sub mente lavet, versabat amore 490 quoque auimus pueri prorsum incandesceret. Ignem . Flammantem , mira caelestique arte parabat. Ergo oculos soIio ex alto eircumtulit , omnes In partes laetos; torsitque ter arduus aureis Illustrem radiis faciem, qua sidera coeli , Circumlapsa micant. totusque incenditur orbis rAlituumque sibi circum hino amindier atque hinc Μillia prospectati ter trinos dissita in orbes ,
Et iussa . et tacitos animis servantia nutus .
Unus quos inter , rutiIans in veste rIgenti 500 Auro intertexto, et cIaris lucente smaragdis Stelliferisque comis , pictura usque Iacer is Stabat scintillans, et versi Ioribus alis