Methodus doctrinae ciuilis, seu Abissini regis historia. Authore R.P. Adamo Contzen e Soc. Iesu, ..

231쪽

z Methsidus . cepta spes fuisset, diuites conse su granaria claudebant,

tanta crudclitate, ut alimento paucorum mensium agel-lOS, aedes, merces opponere cogerentur : ' in etiam ii summa ubertate annonam accendebant, diu ua conspi

ratione. Nec regi,nec alijs mitiora suadentibus parebat, iuris e sic, ut res sitas quisque vel seruet,vel suo arbitra tu alienet, cum cessuri non viderentur,rea. frumentum quod ex Langibere aduehi curarat, vilissimo preciO V -di curauit,samamq; vulgarunt regij trocuratores, dum -centas naues parari congianis pascendis, tum Vero Dar' danarij liberales esse,orare regem, ne pcregrinas messes in tam uberem glebam inferri sinat:ne 1ertilitatis exter ris iidacita incultus ager squaleat. Ipse frumenti preciumi ponat . ac leges in postermn sanciat. In illum annum prericlum esse voluit, quo suum ipse vendi derat. n opor tere illos meliore conditione esse,quam rcgc,monebat

Leges deinde salubres edidit. Vt arbitri a prorege c

stituti precia cibariorum in singulos menses edicerciat Haec perlata non cli me a ne muncribus corrupti prauo arbitrio aestimationem facerent. I, elioribus igitur legibus subuentum. Nimirum ut patresfamilias quando frugum copia esset, in bienniiam cibaria reponerent, ne subito malo tam es orirctur. Deinde ut urbes,&jp illi negoctantium,atque artificum collegia, in tres annos triticum in horreis seruarenti neque quamuri magna. penuria carius Venderent,quam em i seni, addita solun in modium drachma. At ncque illis lcgibus auaritiac oceri poterat, hisco enim adempti, em obligatis,taruro carius venditores fruges aestiniabant, yx una restate trium annorum lucra pensarcnt ad artes igitur rex com pollitui Primum regios agros quos diuites arabant, αpureum in iugera singula pendcbant, ipse colendos re

sepit. deinde pauperio bus sed i id ustrijsolocauit, paci dimidia fruguna parte. Deinde causatus. p esse multo

pro milite, pro arcibus frumento, trans it cu c teris cultoribus, qui proprios agros seminabat,ne pecunia, scd

232쪽

DUDira ciuilis. amconglania proprio domi rege gubernaretur, Aethiopes aurit maluerat. Tertio ut excisis dumis, siccatis paludibus, repurgatis labore tesquis, quisq; sibi novalia parara x quibus regi quinta partem redderent. ita rex Vim maximam in lingulos an os colligebat, facilique precio vendebat, exemptu aliqui laquebantur, verecundia, alij necessitate, quod non citet, qui plura daret. Hinc magnarerii mutat io, venalesq: agri, quoru possessio ad paucos dominos iniquitate temporu deuenerat, quoru in pote- state totius regni comeatu, erat,qui pro arbitrio annona iactabant,nunc cu immen Q lucro, & regno frumclario deiecti esient, damna coeli sentirent, lati india minuerunt, vendirisq; agris iam plebes suismesiibus vivebat. Singulis tamen mensibus, precium stitutum est, quod excedere non licere verti id magnu erat, ut ne deccretquidem acce lare. Nempe si modius tritici sex drach mis Venderetur, lex erat:Ne eo incnsc. quisqvana cariusquam septenis licitaretur.Nam ante illud tempus, subita incrementa venditores inducebant:atq: aliquando, si calendis septem drachmis emeretur, idibus totide aure os pol cebant. Hoc etia cupiditate coercuit, regius scriba nil linarii tepore in i oro obuersabatur,& quo quisq; precio vederet, annotabat: si quis tribus naidinis tinuis alioru precia superasset, sero abelle toto anno videbatur. Deniq; vetitia ne quispia nisi in quatuor annos fruges recciditas haberet. Ita rei frumentariae prospectu Aquieti publicae,quae nulla re magis, qua fame turbatur. Florente iam regno, cum amore sitorum domi, soris auctoritate,metuq , securus ageret,maiorε natum filixi, quem de patris nomine Mosambum dixerat, in Mani- fumis, congi regnum. ut patris auspiciis. ductuq; imperare di- cou .steret, prorUE misit: vix eo venerat,cum legati adsunt

a gente Nigritarii, regemq; sibi dari postulat. Tombi

tus rex, dum bella meditatur, & finitimos sebiugare, more barbarotu, qui alienos opprimere regiam virtute arbitratur, suos offendit.Senega nobilis ad Nigru flumeciuitas, in magnis annonae di ficuitatibus cum inii er

233쪽

magna acerbitate tributum exigeretur t suri j incensa imagines regias dei jcit , in Huuium cum quaestoriabus mergit: mox bellum & obsidio, acer animi TQmbutus apparatum acceleraba cum se impares regi vid rent,nec aliunde auxilium speraretur, conuersi ad pre ces, in paucos rebellionis causas conserunt, maximam

partem innocentes esse, aliaque i nicndis iris idqne . Callidus simulandi Tombutus,clementer allocutu e-- patos.non ignorare se nihil actum consi lio publico, impetu paucorum tractam esse hactenus is nocuam, fidamque multitudinem, auctores ipsi puniant, obsides init

tant, arma tradant,contra regiae maies alis dignitatemese, si cum armatis si ibditis pacem coponat: Qeuicquid

armati impetrenr,extortum videri, inermes clementi mereri , nec mora, imagines nouas reponunx, paucos

quoidam qui . auctores habebantur in sum ein praecipi tant, obsides mittunt nobilissimos ciuitatis, arma tra dant, quod furqrem lenire debuit, accendit. RG enim 'tutum ratus quiduis imperare exarmatis; misit, qui tu - beret omnes cum liberis S uxoribus, cum singuli vestibus exire, urbi se meliores ciues daturum. Aurum e tiam argentumque esset re vetuit, conlii misese qui ea scrutaremur, tum ne rer preciosas quisquam defoderetinbscondcretque, non des ore sibi inuestigandi facilemi ipsis lacrymabilem rationem Ea mandato cum in sena tu lecta erat, minitiun Iilcntium, deinde comploratio lacrymaeq;. At Camber princo senatus, Cambrae, quae in hodiernu diem floret, conditor, petito lilentio. Meridito mihi regis suspeeta lenitas fuit, quo euaderet, auaro

nullae spes, ossenta nullum supplicium satis est. Nos vilia mancipia diu cndet,opes rapiet. urbe dcirique, mosq; sub hasta distrahet. Toleranda ista,quia Glita.

Regii ira nunquam mediocri poena contenta. Leo nun- qua sevit citra lac rationes &morte. At vero de recodirtis thesauris quaestionesea supplicia minatur, quae morte redimenda sint. Facellanti crymae, e querelae, in ira Vltionem ; animus insurgat: si mihi obtepcratis, ma in

234쪽

- Doctrime ciuilis. ρ Σπmanusq; inueniam C&lamatii, ateret quae vellet. mox usinatoribus centum armorii fabricandorum presectos delegit, occlulis portii, populo regis crydclitate exponit, quicquwl in urbe,scrri, chalb bis, cris, incommun*depuria i imperat, atque noRa arma fabri cari. muniri omnia,naties expedirimpc mi'us tame legatos deprecatu mittit,ne suspicionem moueat tarda Obedientia, primo aptatae sudes, verua, &quicquid hastarum speciem habebat,sundar, lapides, coetera deinde fabrefacta. cum parata e sient pinnia, noctu facta est irruptio in castra, quae utpote contr) supplicς ,& inermes incustudita facile fuit obruere I uinbutus cum filio in tentorio inter sectus est,fugati coeteri, Senegentes ingcnti pr da poti ti, ausamq: agentcs in copsilio non modo veniam 'obtinuerunt Ad ctiam ne regςm in poturum vilia agnos

cerent. Verum ino orte discordiS inter urbes,atque. deo magnates breuis simae libertatis celere odium creavere. nec facile diuturnum est plebis, aut optimatu imperium , ambitus S cupiditas altiore metu prcmenda est Dum igitur sactionibus laborant, in unicum con ς sere remedium, ut Abissinu advocent, leges ab eo, de inde regem accipiant nec abnuit iam senior alienis consulere, Mosambum in Aethiopiam re ocat, successore designat, regni habenas, se abstiate, in manus tradit, filium iuniorem Barcharum, quem illi regem destinavit, in comitatu esse oluit. Triennium expeditio tenuit, mores barbaros scrosque emollijt, legibus regnum c d posuit domum deinde redien defunctus est. Postquam de morbo regis vulgatum ei moestu to oregno iustitium, iniussi sora, templa complebant,et - . stium decor,non conuiuioru apparatus, ut quisq; alteri

ulus, aut norum, aut tabellarium vi erat, de sal te

regis quaerebat. Nihil adulationi, nihil famae da b in

vero quis': dolore lugebat. Nulla maior vim. ira. quam publicus luctus tribui putest. Lacry rn 2 gemitus oue princjpum amantium suprema est. Venerat: O. At

235쪽

mI Methodis priuatim quisque velut parentes aut filios lugeri templa, domos, urbium portas tristi velare panno, preces, dere,blennio durauit lessus, nec desiere per sequet

to annos quinquaginta,sepulchrum eius ornare floribus, sertis,strico tegere. Multa aegrotantis, ac morientis diam celcbrantur. Praecipua sacrae constitionis cura,multet preces ac lacrymaer adeo, ut vi doloris ac poenitentiae medici morbum grauari censerent, iuberentq; temperare mentis ardorem:sed Deo ille haerebat,iam tempus

misericordiae esse dictitam, iudice propinquo magis

premi se, atque angi criminum suorum recordatione. Episcopo hortanti, ut ad extremum certamen contradcemonum infestos conatus animum firmaret: Eucharistiam ergo, inquit,adser, ne selus pugnem. adorato dei indς sumptoque Sacramento, nullos, nisi de propitiar do numine,vitaq; beatorum,sermones admisit. medico spem vitae certam danti, respondit. manere metuo, ex re gestio. asseueranti, pulsum arteriae fortem esse: nam ianua regni coelestis,inquit, violenter pulsanda cit. I gatus , an animum eius aliqua molestia angeret: Oranti molestissimam esse recordationem, quod multorii preces crebro neglexerit,asperius responderit . quanquam

id post reditum ab exilio nunquam secisse meminerit. Psalmos Dauidis quotidie cani, vel legi audiebat. Si

quando acrius dolor ureret,gratias Deo agebat: cum ii te ligeret multos pro incolumitate eius Grare, Vitamq; Rei p. esse necessariam. Deum negauit egere homuncio

nis opera,qui de lapidibus potest sacere reges.Iam Propinqua morte pallescens, frigidum sudans, historiam Christi patientis praelegi iussit, cuinq; ad verba Domi ni morientis ventum esset, ipse dicta lectori prsripiens,

In manus tuas Domine, inquit, commendo jpiritu in una, simul omni motu, vitaque caruita. Testamentum santis consecerat initio morbi rem

noult,iterumque signauit.

itim In nomine Patris, & Filii, & spiritus sancti. M ixi. Testament uni condo, quod®ia,& patria auctoritato v lidum cse iubeo. . v -

236쪽

Doctrina ciuilis. Hi, Regi saeculorum, immortali, & inuisibili, sit honor, storia, gratia, qui me vocavix in societatcni filii sivi, Domini noturi iesu Christi, Dei di hominis . In ea fide

animam meam, tot malis Ool Oxjam,tam bonis vacuam

misericordiae redimptoris c incndo. Corpusculurn paeum lepql bro,quoa ad moros memoriam excidi o lim iuisi, rc onm Volo, idquo plebeio stinere, Sumptus autem is pompam, di alioS i Pris apparatus expendi solitos, donari pauperibus, Ut autumento sint anima: incae,& viventibus solatio.Νlosambo silio primogeniato regnum, & Omnia mea, Vclut haeredi ex asse relui. Quo, α crga Barchaeum iratrem eius, filium meum se cundo gen tum, qua cui To crga Vtrumq; habeo, perpetuam caritatem Larcnaeo ita: O,regi Njgritarum, esuin anuum quingenta aureorum nil l ita, & duas in regno prouincias,quas Musambus Voluerit. In homicidas,-neticos, iniquos iudices, qui carcere tenentur,ante exequias meas, legibus agi iubeo, cCeteris donari vitam, eritiam mortem meritis & custodia liberari.Indis, quila, trocini)s Taprobanen inscitant,bellum inseret Mosambustaurum, x commeatum iam leposui. Mani εhaeos αδεrrianoi inquirctizxilio, auxo ia poena multabit. Eleemosynas, lai illohes, legata Ecclesijs, quae seorsum ii, hello complexus situs, sine mora dabit. Vobis o lilii commendo Ecclelias, eorum quinii 'hi fideles fuere,liberos. Dcinde ossicium vcstrum, ut benh regnetis. Hoc est, summa cura, labore, coelestis maiestatis gloriam, sal rem stibicetorum, non vestra commoda, non voluptates quaeretis: Re pater est multarum gelium,omniumpe singuloru utilit tibus obligatus, ut omnes seruet,n ut populoru danis pascatur. Labores regi j ac vigili*, t solis motus, totis prout ijs vides sunt. Quod priuati meditantur,faciuntque, angustis finibus includitur, re irae actioncs fluctum latissime fundunt.Nomen regium

'pori est, os ipsa immensiised structi si laboris, tu

237쪽

ro' Methodiu Poario xia P. hereditatis nobilissimam partem vobis indiuis di m linquo. Iustitiae tuendae praecipO sacrati regnatis, ea n omnes oppugnant,qui alieno detrimento quaestu suos persequuntur, eorum maxima p*rs est, neq; extra so xem semper iudices, praesidesque. Tanto cupiditatum si mini,tam rapido,reges penς soli obices statis si infirmitatem vestram validis, inuictisque consuliorum &praesectorum subsilijs sulcitis, iniuriae multorum Q dc dum exit, Neuir in extollat potestatis magnitudo

potentium crustatuum,nili excellenti virtute exercea . xur, praenuncia,ac machinatrix. Quem turbo, fluctus ves1blimem tollunt, periculo attonitus ad humilis veri, tur prςces,non insolescit. Vitam vobislego castana, s briam, innocuam, cuius ad exemplum imaginates, popu lusque mores conuertat. Vestros mores imitetur aula. aula, inquam, Chri itiana, virtutum ossicina, resum menclatrix, quam nisi seueritate perpetua, atque aequa'

bili cotine tis, vobis infamiam par*t, populo pudorem detrahet. Aula facilis in luxum, segnis ad virtutem. Sanctos Principum mores lente imitantur,ad malos valide impellit. Haec domus vestra est, cuius innocentiam nisi accuratis, in regno recte administrando, non ina o prosectu iudabitis. Ante omnia Deum amate, ab eo initia, progrςniam, exitum rerum expedi ate, per eum reges regnant. Hinς pia, tuta, sl,lida,efiicacia consilia ducetis. Iam vobis valedico, dilectissimi filij: non id longum . . tempus:breue est, quicquid aeui ν- .