Christophori Barauali in Monsregalensi Gymnasio practicam medicinam profitentis De peste

51쪽

i 2 CHRISTOPH. BARA VALV s

sicietur ,quia in corpore non adsit, quo suscipi illa possit,solidae enim partes, ac tem

perati humores eam non admittunt, & eo magis, si arte nostra nimirum medicamentis, hoc putreditiis fundamentum extrahetur. Et hinc vulgare admodu problema obiter soluatur, quod videlicet , qui a peste conualuerunt, uix eadem asscia ntur,quia cum oporteat omnia excrementa euacu ta esse, si conualescere debuerunt,ut ratio,& partim experientia docent, no possuntia vcni iterum extrinseca alia putredine adueniente laborare,quia non adsit intra corpus , in

ΤΠ0 possit illa suas mittere radices: quod tales adeo male uiuant, ut stitim post quam conualuerint,alios copiosos congerant humores, qui praesertim sint corruptioni obnoxii proculdubio iterum hanc o ris, inccurrent aegritudinem, Quς omnia Gal. ad unguem docuit,dum pestilentis omnis febris initium inde maxime esse uoluit, quonia sint in corpore, ex mala eius dispontiistione, victusque ratione quam plures corruptioni praesertim expositi, coaceruati. humores. Quod si cuppiam dissicultate: pariant haec verba, quia a Gal. potius vi

52쪽

deantur ad praeseruandi ratione monstran ibi . ldam prolata, quam pro curatione, cum de linchoante tali constitutione loquatur, & iideo nostrum haec non facere ad proposi- , tum: legat is Galenum, quia simili pror- , lsus ratione nobis procedendum esse inue- Dera lniet, dii curamus et praeseruare studemus.

Cum igitur omnia haec medicinis purgantibus ad euacuanda,quae peste laborat, corpora,nos uti posse aperiat,qub uberius huic insistatur ueritati contraria soluamus fundamenta. Primum itaque cesset, quia nunquam ,

quq insigniter purgant medic nὐb Hip- Hr pocrate docti solas exhibeamus , sed alijs,

'uibus,quod iiijs est uenenosi corrigatur permixtas . Addamus quod memoriae Mostrae excellentioribus medicis sunt inuerta,& dantur,quae hoc periculo vacant. Sit etiam secundo satisfactum hunc in- modum argumento ,& altera etiam rati me, quod quippe his a medicinis extra ctis humoribus, quibus caliditas haec,& maxi- ma putredo fouetur,aut exiles postea erui, aut qua leui negotio nobis superabuntur, quia,unde queant seueri,non habeant.

53쪽

nam his duobiis e corporibus extirpatis incommodis nulla proculdubio hac de qgritudine supererit suspicio.

At quoniam per venae sectionem, persedem,per lotia sudoresque ac vomitu ,hanc euacuationem moliri consuevimus, uideamus,quo horum modorum sit id absoluendum, & ut breui agamus quia hic mo bus peracutus est, ac uehemetissimus, si potissimu humores a sanguinis natura haud multu recesserint lenita de more aluo sanguine mittemus quia a Rusio, Gal. ac Avicenna, quibus Paulus,&Aetius subscributita fiebat. Nec nobis parit negotium,quod clarissimi quidam uiri cum uulgo,autumavere,qui adeo magnam stoliditatem incurrunt ne cuipiam uelint phlebotomiam fieri: quin imo, si ea facta in cuti superueniat papul , aut anthraces eo de aegroto iactam aleam Dr dicant. Rationes,quibus isti huic aduertantur operationi duae sunt, una ab Hip.desumpta,qui uideatur hortari,ut bene agentem naturam imitemur, ac si oporreat iuvemus: Ar in pelle sere semper, aut Anthraces oriuntur, vel efflorescunt paput x,quarς natura bene agere uidetur, quia

54쪽

DE PAsTE. sis nobilioribus a membris ad ignobile nimirum ad cutim, hos adeo exitiales humores protrudat, At si secuerimus venam huic naturae eL actioni erimus impedimento, imo materiam hanc si is illuc moueatur ad nobiles,& praecipuas partes retrahemus cusecta uena nequeant humores, qui in extremo corporis ambitu sut,educi,nisi magnas ad uenas, quae viscera percurrunt retrahantur,quod periculosum merito existimant. Alterum fundamentum ex Hipp. Gale-

noq; depromitur, qui in facienda ieetione

uenquoluerunt virium robor, non solum

in pr sentia ,sed ql post hac si perseueratu i

ru, ob ea quae de pueris habentur, opus esse: At in hoc affectu,ut perpulchre ostendunt pulsus, qui citissime exiles,ac valde debiles

sunt, statim concidui uires,quapropter Vena, haud secanda uenit ne uiribus fundamentum,quo citra dubium morbi malitiae occurritur,nempe sanguis subripiatur. Quia vero quod verum est his contrarium existimamus, primum sunda metis respondere uolumus, quo commodius pOstea sanguinem natura huius rei duce extrahendum monstremus. Ad primum igitur

dicimus, quod si uenae sectio,ut seri debet

55쪽

ης CHRIs TOPH. BARA VALVs exerceatur,nulli erit naturae impedimeto;quandoquidem a morbi principio,quo ea facere debemus natura nondum hos ad cutim propellit humores; quin imo id commodi assequemur,quia diminuta materierum multitudine quod reliquum erit facilius, quo uolet protrudet. Demus ad haeciam operatam naturam, si nolint isti, tunc mittendum sanguinem, decipiuntur,quiactsi apparentibus papulis id faciendum,no iudicemus, potest tamen seri si anti haces superuenerint, licet materia hos secies longe alia, qua papulae in cuti oriuntur, sit d terior,hoc enim in casu possumus auctoreio Gal. sanguinem extrahere, quia sorte adeosnt crassi humores, aut imsamata in parte

imbibiti,ne possint licet trahatur ad par

tes interiores recurrere. At papulis apparetibus,ne materia has gignens prae sua tenuitate ad interiora recurrat,id no facere, imo ad exteriora,aiuxis cucurbitulis habita aegrotantis corporis ratione,attraherem, ut quod iam cuti subiacet, ac ad eam in mota

est, educatur, id quod docent faciendum quibus fert animus huiusmodi praeesse curationi,dum Carbunculis inciss mansna ,

56쪽

nae PE set F. svaldeque ignitam cucurbitulam admouet, aut non castrati galli uiui sedem, uel paratum aliud radice scabiosae, vertici latiueranunculi, aut coctis carpis cataplasma , quibus hoc fracto tumore materiae in eo existenti ad exeundum pateat aditus , ac quae vicinis adhuc est in partibus, aut in interioribus post factam uenae sectionem extrahatur. Nec dicendum, quod symptomatice hic agat natura ,& hanc ob causam nos ipsi hoc iure non debere esse suffragio, quia uideatur Galenus tali in euentu id faciendum non sentille, at quidem si critice SEE .adue. agat. Porro existimauerim naturam critice ffere agere, cum quod melius est operatur nobiliori hus e partibus materias ad ignobiles mandando, ut his apparentibus cutis essorescentijs efficitur, tunc enim illi om- nino auxilio debemus esse. Quod uero ita natura bene agat, Sileni casus docet,qui , in nona no perhi, ut omnia innuebat sym mor. 9.ptomata,quia propulsata octauo die male iria ad cutim, qua in ea papulae frequentes

ortae sunt,non mediocriter fuerit adiutus. Quapropter tunc naturam iuvemus opor .

ter. Quod si adhuc sit id falsum,sunt omni

57쪽

U eir Rrs Top Η Ο B ARAvALus no reprehendedi Hipp.&Gal. qui in Pleuritide ascendente ad clauiculam dolore. candam in brachio uenam docent, dc pu gandum persedem si idem ad hypochon-dria vergat,quia naturae motum qui ue- lint,qui symptomaticus,v t opinamur est , at quia duo hi authores, ut etiam experientia docet,id ita operari monstrarunt, bene agenti naturae auxiliari licet, pr sertim diacto modo,dum hoc in affectu ad cutim pio truditur humor,qub papulae sunt. Ad alterum horum sundamentum dicedum existimamus,quod nullo a medico &praesertim hoc adhibito remedio omnes facultates,quae a principio sunt robustae saeuiente posthac morbo prosternetur, qua propter succumbet aeger. At extracta per phlebot miam morbifica causa, salte maiori ex parte,aut cessabit affectus aut imbecillis tantureddetur,ne quod timemus,possit adesse , periculum. Cum itaque nulla haec sendam eta sint, probandum uenit quod sanguinem miti Oporteat primum quidem, quia sit hic morbus inter putridos conumerandus quibus commune rςmedium sanguinis missio

58쪽

nem esse refert Galenus. Secundo exHippocrate ubi acutis, ac uehemetissimis in morbis sanguinem mittere hortatur, quare cu 3s, de quo agitur,aliorum omnium sit acutissimus,esta sanguinis missione eius ineuda curatio, quod apertius multo idem Ga- lenus mostrat cum Critonis euentum commentatur,qui maxima asscitur admiratione,quia Critoni sanguinem non miseritis aut saltem si missus sit, eius no meminerit id quod mea sententia no incurrisset Galenus, si hoc in aegritudinis genere sit praetc reunda sanguinis detractio,& ideo cii sanguis ruto mitti possit,id inter morbi initia uenit praestandum,quia id sacere sit moue re corpus,quod eo morbi tempore faciendum suasit Hippocrates praeterea quia posthac multa superueniat, quae possunt , ne id

fat, prohibere, qualia sunt dictae Pimphyges, colliquatiui fluxus,uiritique imbecillitas,quorum a principio, uel nullum,uel raro adest. Vnum tamen praecaeteris omnibus ilhabitis est animaduertendum ex Gal.quod haec omnia sunt perpedenda ubi,uel nihil,

uel parum a sanguinis natura putrescentes humores recediit,quia si alii ab his fuerint i

59쪽

euacuandi succi .alia est de euacuatione habendus sermo,nempe de purgatione, qua nobis eisdem est scopis inuigilandum, quibus sanguinis misitone incubebamus. Ideo de hac iam agamus : Illud in primis ui suri , quod ualde sollicitos , quam plures doctissimos uiros habuit: nunquid

haec sit purgantibus medicinis obeunda euacuatio. Quatuor sunt rationes, quae id non faciendum monstrant,quarum prima pharmacorum a natura depromitur, nam ut inductione perfacile monstraretur omnia haec medicamenta quid habent venenos , & ipsa aegritudo ex veneno sere est , quapropter illis assumptis uenenum uene. no adderetur, ob quod multo citius periret aeger.

Deinde hoc abhorrendum esse ostendit alia horum iacultas, qua plurimum calefacere possunt porro sebrilem caliditatem non parum intenderent, & id eo magis praestarent, quia humores ab illis non modice exagitentur. Eadem medicamenta su gienda docent nostri corporis omnes motrices facultates, qui ab his adeo concul- .centur, ne pinint 'einde morbi malitiam i

60쪽

i superare quinimo ut id facilius praestetur ,

i efiiciunt.

i Idem cossilit huius affectus essentia, pu tredo quippe cxcellentissima, quae primu uel in humoribus, uel in substantia cordis est, in reliquoque totius corporis ambitu, i quae ad cor proculdubio attraheretur , quod totis neruis debet euitari. His ergo i monstratum crediderim purgantia phase maca, oportuna non fore, ubi peste asse

a ctos euacuaturi sumus . - Est autem contrarium, tum experientiae tum ratione impropatulo, quia uideamus, omnes, qui huismodi praesunt curationi e bus, eas sanguinis missione, ac purgatio-

- ne statim inire, quod Patavij frequentissime factum,i elici satis euentu uidimus,t id quod etiam superiori anno fieri intelli-λ sebamus, nisi sorte, quae nuper sanguinis a missionem seri non patiebantur , adsint: s quia eadem ratione nobis id molituris ima pedimento eximini. Idem faciendum a rei

a natura hortamur, quoniam corpus, quod ab extrinseco hanc anhelitu, arteriis, ac u-- niuersa'cuti attrahit putredinem, nisi ual