M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

11쪽

se oppressuros arbitrantur. Ego auterat, iudices, qui uoce mihi in agendis gratiis, commemorandoq. eorum, qui de me optime sunt meriti, beneficio esset I tendum putabam, ea nunc uti cogor in eorum per

culis depellendis; i' potismum uox haec serui quorum opes. O mihi, O uobis, O populo R. rinis tas. O quamquam a Q Horten 'clarissimo uiro, atque eloquenti mo, caussa est T. Sexti, perorata;

nihilq. ab eo praetermissum eri, quod aut pro rep. conquerendum fuit , aut pro reo dissutandum: t men aggrediar ad dirandum; ne mea propugnatio ei

potissmum defuisse uideatur , per quem est perseedium , ne ceteris ciuibus deesset. Atque ego sic δε tuo, iudices, a me in hac caussa, atque hoc extremo dicendi loco pietatis potius, quam defenso=iis, querelae, quam eloquentiae, doloris, quam ingenii partes esse susceptas. itaque, si aut acrius egero, aut liberius, quam qui ante me dixerunt; peto a uobis, ut tantum orationi meae concedatis, quantum pio dolori,iniustae iracundiae concedendum putetis . neque enim osscio coniuxLtior dolor ullius esse poteri, quam hic meus, fusceptus ex hominis de me optime meriti periculo: neque iracundia magis uula laudanda, quam ea, quae me inflammat eorum

scelere, qui cum omnibus salutis meae defensoribus bellum essesibi gerendi adicauerum. sed quoniam singi s criminibus ceter restonderunt, d cam ego 'mni statu PQ ath, de genere vitae, ab incressibili amore in b

12쪽

eos, de studio conseruandae salutis commuinis, α- queoth; contendamque ,si modo id consequi pol is , ut in hac confusa, 'atque uniuersa defensione nihil a me, quod ad uoram quasionem, nihil quod ad reum, nihil quod ad rem' pertineat, praeter missum elle uideatur . O quoniam ingrauib is teriporibus ciuitatis , atque in ruinis eversae, atque a flictae rei p. P. Sextis tribunatus en a fortuna ipsa collocatus: non aggrediar ad illa maxima, atque amplissma prius , quam docuero, quibus initiis, ac fumdarientis hae tantae summis in rebus laudes excitatae sint . Tarente P. Sextius natus est, iudices, b

mine, ut plerique meministis, Osapiente, Osan LIO, Ohuero: qui cum tribunus pl. primus inter homines nobilissimos temporibus ohimis D tusese ses, reliquis honoribus non tam uti noluit, quam dignus uideri. eo auctore duxit honestissimi, O sp ctatissimi uiri C. Albini filiam: ex qua hic est puer, O nupta iam filia. duobus his graiusmis antiquitatis uiris sic probatus fuit, ut utrique eorum' sexus maxime , iucundus esset . ademit Albino βω- ceri nomen mors filiae, sed caritatem illius hecemudinis, O beneuolentiam non ademit. hodie sic hunc diligit, ut uos facillime potestis ex hac uelasduitate eius, uelsolicitudine ,stmolestia iudicare. duxit uxorem atre uiuo,optimi calamitosissimi uiri liam L. Scipionis,clara in hoc P.Sextispietas extitit

e r omnibus grata, quod Massilia Batim profectus cst, uisocerum ridere, consolari. posse furiH-

13쪽

bus reip. expulsum, in alienis terris iacentem , quem in maiorum suorum uestigiis Llare oportebat: , ad , eum filiam eius adduxit, ut illo insperato ad Pediu, complexuq. non ovincm , at aliquampartem maeroris sui deponeret: est maximis viciis illis, aerumnam, quoad uirit, oesillaesolitudiὴcmfustemtauit. possum multa dicere . . tiberalita e , de domesticis viciis , de tribunatu Mil. de prouinciali in eo magi tratu abstinentia: sed mihi ante oculos obuersatur reip. dignitas, quae me adsese rapit, haec

minora relinquere hortatur. Vuaestor hic C. Antoni , collegae mei, iudices, fuit forte, sed iocietate consiliorum meus. impedior non nullius oscit, ut ego interpretor, religione , quo minus exponam, quam multa ad me detulerit , quanto ante provide γit . atque ego de Antonio, nihil dico, praeter unum, numquam illum, in illo summo timore, cc periculo ciuitatis , neque communem metum omniam , neque

propriam non nullorum de ipso sus icionem aut insiliando tot iere, aut dissmulando sedare uoluisse. in quo collega sustinendo, atque moderando si meam in illum indulgentiam, coniun Iam tam summa custodia resp. laudare uere solebatis: par prope laus P. Sextii esse debct; qui suum ita consulem obseruauit ut O illi quaestor bonus,quobis omnibus optimus

ciuis uideretur. Idem, cum illa coniuratio ex latebris , atque ex tenebris erupisfiet, palamq. armata volitaret, uenit cum exercitu Capuam , quam umbem propter plurimas di opportunitates ab illa ira pia,

14쪽

yra, O scelerata manu atten cari suspicab rer; Oinde M. Aulianum, tribun militum Antonis, praecipitem eiecit, hominem periritum, est non o scure Pisauri,inin aliis agri Gallici partibus in illa coniuratione uersatum. idemq. C. Marcollum, cκmi, non solum Capuam uenil fiet, rerum clia e , quans armorum studio, in maximam faViliam coni cisset , extermisiani ex illa urbe curavit . qua de raussa es tum conuentus ille Capuae, qui propter Iutem illius urbis, consulatu conseruatam meo, Mennum patronum adoptauit, huic apud me P. Sextio maximas gratias egit: O hoc tempore i dem homunes , nomine commutato coloni, decurionesque, ior tissimi, atque optimi uiri, beneficium P. Sextij t simonio declarant, periculumq. decreto suo deprecantur. s Recita, quaeso, P. Sexti, quid decreu γint Capuae decuriones: ut iam uirilis tua uoxpo sest aliquid significare inimicis nostris, quidnam, cum

se corroborarit, esse tura esse uideatur . D E QR E-TVM DECVRIONVM. 2 n recitodecretum

oscio aliquo expressum, uici,nitatis, aut clientelae , aut hospiti publici, aut ambitionis , aut commendationisgratia ;sed recito memori persunmperiaculi, praedicationem amplissimi beneficii, sic mos clipraesentis, testimonium praeteriti tomporis. At- que illis temporibus iisdem cum iam Capuam metu Sextius liberasset ue urbem senatus, atque omnes boni, deprehensis, atque oppress domesticis hostitas , me duce , ex periculis marimis ex raxissent: ego litteris

15쪽

teris eum Capua accersivi cum illo exercitu, quemo secum habebat . quibus hic litteris lectis, ad umbem conferiim incredibili celeritate aduolauit.atque

ut illius temporis atrocitatem recordari postis , audite litteras, uestram memoriam ad timoris prae teriti cogitationem excitate. LITTERAE CICERONI s Cos. Hoc aduentu P. Sextii tribunorum pi, nouorum, qui tum extremis diebus consulatus mei res eas, q&arge secram, uerare cupi bant, reliquiq. coniurationis impetus conatus sunt retarctiti. ac postea quam effintellectum , Otone tribuno pl. fortissimo atque optimo cive, remp.

defendente, perse ipsum senati , populumq.43-

ne militum praesidio tueri facile maiestatem suam, O dignitatem eorum, qui salutem communem periculo suo defendit lent: Sextius cum illo exercitu summa celeritate est Antonium consecutus. hic ego quid praedicem , quibus his rebus consulem ad rem gere tam excitarit ' quot simulos admouerit hoministudioso forta ui ctoriae ,sed tamen nimium commu- m Martem, besi'. casum metuenti in longum ea dicere; sed hoc breue dicam. si M. Petreii non excel

lens animo Oamore resp. virtus, non summa auctoritas apud milites, non mirificus usus in re militari extitisset; neque adiutor ei P. Sextius ad excitandum Antonium, cohortandum, impellendi fuisset datust illa in bello esset hiemi locus is neque umqua=m Catilina, cuυ e pruina Apennini, atque enisibus

illis emersisset, atque aestatem integram nactus, Isa-

16쪽

lire tantis,et pastorum stabula praeclara cepisse sine

multo sanguine, ac ne totius Italiae uastitate miser. rima concidisset. Hunc igitur animum ad tribunatum attulit P. Sextius:ut quaesuram Macedoniae rei linquum,est aliquado ad haec propiora ueniam. uE-.

quam non es omittenda stigmaris illa integritas prouincialis,cuius ego nuper in Macedonia uidi uestigia, Mnpressa leuiter ad exigui praedicationem temporis ,sed fixa ad memoriam illius prouinciae sinpiternam. uerum hanc itapraetereamus it tamen intuentes,infestentantes relinquamus. ad tribunatum , iquia ipse adsese iam disum uocat, quodam modo absorbet orationem meam, contemtosudio, cursuq. ueniamus. de quo quidem tribunatu ita di luma Hortenso, ut eius oratio non defensionem modo criminum uideretur continere,sed etiam memoria dii

iam reip.capesyendae auotoritatem, disiplinamq. praescribere . sed tamen, quoniam tribunatus quidem totus P. Sextij nihil aliud, nisi meum nomen, icaussamque u linuit; necessario mihi de iisdem rebus esse arbitror,si non subtilius dili utanta, at certe, i . dices, d olentius deplorandum . qua in orationes Et erius in quosdam homines inuisi uellcm; quis non

concederet, ut eos , quorum sceleris furore uio-

tus esem, vocis libertate perstringerem ἰ sed ut agam moderate, huic potius tempori semiam, quam dolori meo : si qui occulte a salute nostra dispen-iliunt, lateant :si qui fecerunt,aliquid aliquando, a

que ijdem nunc tacchi , O quiescunt. nos quoque sit',

17쪽

miti oblitis quise osserunt insolanter, Osti sectam tur, quoad ferri poterunt, perfere us: neque quem- :quam offendet oratio mea , ns qui se ita obtulerit, ut in eum non inuasisse,sed incurrise vidcamur .sed . nec es, ante quam de tribunasu P. Sextii dice i

re incipiam, me totum superioris anni reip. na ,stagium exponere. in quo colligendo , ac reficienda. salute communi omnia reperientur P. Sextij diota, fanta , consilia uersata. Fuerat ille annus, in rcip . magno motu, O multorum timore, tamquam in--.tentus arcus in me unum, sicut uulgo ignari rerum loquebantur; re quidem aera , in uniuersam remn ,

traductione ad plebem furibundi hominis, aciem, diti, mihi irati ,sed multo acrius otii, O comm inis salutis laimici. hunc uir clarissimus, mihiq. mulitis repugnantibus amicismus, Cn. Pompeius,omni cautione , foedere , exsecratio edevinxerat; nihil in tribunatu contra me esse facturuin . atulle nefarius , ex omnium scelerum colluuione natus, pa- rumse foedus uiolaturum arbitratus, nisi insum cas in torem alieni periculi suis propriis periculis termis sci, banc taetram immanemq. belluam, uindiam au- sticiis, alligatam more maiorum , constrictam legum acratari cathenis, soluit subito legum uinculisconsula uel, ut ego arbitror, Goratus, uel, nonnenso putaret, mihi iratus, ignarus quidem certe O imprudens impendentium tantorum scele-- rum, ac malorum . qui tribunus pl. felix in euertei

darep.fuit, nullis suis neruis : qui enim in ciusnodi

18쪽

vita nisui esse potuerunt, hominis staremis et sorori s strupris, o ni inaudita libidine infamis'sed fuit profeIIo quaedam illa reip. fortuna fatalis, mille caecus, atque amens tribunus pl. nancisceretur,

quid escam consules φ hoccine ut ego appellem nomissete euersores bulas imperj'proditores uerirae rignia alis ψ hοIles bonorum omnitum qui ad delendum sonatum, Q igendum equestrem ordinem, exstinguenda omnia iura, atque instituta maior se illis fascibus, ceterisq. insignibus summi honoris atque imperii ornatosesso arbitrabantur quorum, per deos mohalas,sinondum scelera uulneraq. inusia reip fultis Gordari, uultu- , atque incessum animis i tuearnini faciliussa ta eorum occurrent mentibus ulris i ora ipsa oculis proposueritis. Alter unguentis a Mens, calamistrata coma, desticiens conscio Iluprorum, ac ueteros uexatores aetatulae seu putealio feneratorum gregibus inflatur, atque per culsus, olim, ne Sosiaeo illo aeris alieni in steto columnam admeresceret in tribunatus portum per fugerat, contemnebat equites minitabatur semi tui: uenditabat se veris, atque ab iis se ereptum, ne de ambitu caussam diceret, praedicabat; ab isdemq. se , etiam inuito senatu, prouinciam sperare , dicebat; eamq. ni adeptus esset,se incolumem nullo modo fore arbitrabatur . Alter , orij boni, qua taeter incedebat, quam truculentus, quam terribi si asinu. unum aliquem te ex barbatis illis, exemiplam per ueteris , im ginem antis statis, colu-

19쪽

men reip. diceres intueri . uesitus alpere, nostra haepin pu plebeia,ac paene fusca,capillo ita horrido,nt capua , in qua i se tum,imaginis formandae caussa, durim iratum gerebat, Seplasiam sublaturus uidereturinam quid ego desupercilio dica, quod tum homi-χibus nonsupercilium, sed pignus resp. uidebatur liota erasgrauitas in oculo, tanta frontis cotractio , ut illo supercilio rest. tamquam Atlante,caelum,nisi uideretur. erat denique hic omni sermo. tamen resp. magnum firmumq.substitum' Dabeo, quem opponam tibi illi, atque coeno.uultu mediusfidius collegaesiui libidinem, leuitatemq. franget. habebit fena' rus,in hunc annum quem sequaturmon deerit auctor, dux bonis.mihi denique hominespraecipvegratu labantur, quod habiturus es Rem contra tribunum pl. furiosum, O audacem cum amicum, est vinem, tum etiam fortem, O grauem confiulem. atque eorum a ter fefellit neminem. quis enim clauum tanti imperij tenere, er gubernacula reip. traEctare in maxini ursu, ac ludiibus posse arbitraretur hominem emersum subito ex diuturnis tenebris lialrori , ac stuprorum , vino, ganeis , lenocinus, adultorijsq. confedlum,cum is praeterstem in altissimo gradu alienis opibus postus esset, qui non modo tempe- satem intueri impendontem temulentus, sed ne lucem quidem insolitam ad yicereposset 'Alter multos plane in omnes partes fefellit: erat enim hominum pinioni nobilitate ipsa, blanda conciliatricula, com-.

Mene tui.omei bonisemper ηobilitatio mas, quia

20쪽

ola utile est reip. nobiles homines esse dignos maioribus uis , O quia ualet apud nos clarorum hominum , bene de rep. meritorum memoria etiam

mortuorum . quia tristem semper, qreia taciturnum, quia subhorridum, arque incultum uidebant; O quod erat eo nomine, ut ingenerata familiae si regalitas uideretur , fauebant, gaudebant ad integritatem Cmaiorum spe sua hominem uocabant, materni g treris obsiti. Ego autem uere hoc dicam , iudiceo Mntum esse in homine sceleris, audaciae, crudelitatis , quantum ipse cum rep. sensi, numquam putaui:

nequam esse hominem, is levem, O falsa opinione,

errore bominum, ab adolescentia commendatum scis .ham. etenim animus eius uultu, lagitia parietibus tegebantur .sed haec obstru Ilo nec diuturna est, nee

obducita ita , ut curiosis oculis perstici non possit. u debamus genus uitae, desidiam, inertiam: inclusas eius libidines, qui paullo propius accessierant, intuebantur. denique etiam sermonis ansas dabat, quibus reconditos eius sensus tenere possemus . laudabat homo do Ius philosophos nescio quos: neque eorumtamen nomina poterat dicere: sed eos tamen laud has maxime, qui dicuntur praeter ceteros esse auctores , O laudatores uoluptatis: cuius, O quo tempo-- , O quo modo, non quaerebat: uerbum ipsum om-rribus modis animi, corporis devorabat e cossedemq. praeclare dicere aiebat, sapientes omnia sua caussa facere , remp. capcssere hominem bene sanum' non oportere, nius essepra stabilius otiosa uita,