M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

발행: 1565년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 로마

21쪽

plena , O conferta uoluptatibus: eos autem, qui it .cerent dignitati esse seruiendum, reip. consulendum., oscii rationem in omni uita, non commodi, essedu'cendum ,subeunda pro patria pericula , vulnera ericipienda, mortem oppetendam, uaticinari, atque insanire dicebat. ex his assiduis eiAs, quotidianisq.sermonibus, O quod uidebam, quibus cum hominibus in interiore aedium parte uiueret, O quod ita domus ipsa fumabat, ut multa eius sermonis indicia redol

ret ,statuebam si boni nihil ab illis unguis exstinandum, mali quidem certe nihil pertimescendum. sed ita est, iudices. ut, si gladium parvo puero, aut simbecillo seni, aut debili dederis, ipse impetu suo ne mini noceat; sit ad nudum uel fortissimi uiri corpus accesserit, p sit acie ipsa O ferri viribus uulnerare:

ita, cum hominibus enervatis , atque exsanguibus

consulatus tamquam gladius esset datus; qui per se

pungere neminem umquam potuissent, hi,summi imperij nomine armati, remp. contrucidauerunt:foedus fecerunt cum tribuno pl. palam, ut ab eo prout clas acciperent, quas ipsi uellent f exercitum, est pecuniam, quantam uellent, ea lege, si ipse prius tribu- nos L af i Iam remp. tradidissent . id autem foedus , meo sanguine in Ium,sanciri posse dicebant . qua re patefacta, neque enim dissimulari tantum scelus p

terat , nec latere 9 promulgantur uno eodemq. teu pore rogationes ab eodem tribuno de mea pernicie , G de prouinciis consulum nominatim. hic tum senatus solicitus, uos equites excitati, Italia cracta per--

22쪽

PRO P. SEXTIO. Io

mota , omnes denique omnium generum, atye ordium ciues summae reip. a consulibus, atque a summo imperio petendum 6se auxilium arbitrabantur ;cum illisoli essent, praeter furiosum illum tribunum, duo reip. turbines,qui no modo praecipitanti patriae nonsubuenirent sed etiam nimium tarde concidere ρmaerere t. Mgitabatur ab his quotidie cum querellis bonorum omnium, tum etiam precibus senatus, ut meam caligam susciperent, agerent aliquid, de nique ad senatum referrent. hi non modo negando , sed etiam irridendo, amplissimum quemque illius or- dinis insequebantur. hic subito, cum incredibilis iucapitolium multitudo ex tota urbe cunctaq. Italia .

conuenisset, uenem mutandum omnes, meq. etiam

omni ratione priuato consilio, quoniam publicis du- cibus resp. careret, defendendum putarunt . rat eodem temporeIenatus in aede Concordiae,quod ipsum

templum repraesentabat memoriam consulatus mei, cum 'ns uniuersus ordo Cincinnatum consulem ora-hat. nam alter ille horridus, O seuerus consulto se domi continebat . qua tum superbia coenum illud, ac labes,amplissimi ordinis preces, claris imorum ciuium lac mas repudiauit ρ me ipsum ut contempsit heluo patriae nam quid ego patrimonii,dicam'quod isse, cum quasi quaestum faceret, amisit. Cum uenis

sit adsenatum, uos, uos, inquam, equites O ο-mnes boni,veste musata, uos pro meo capite ad pedes

lenonis impurissimi proiecistis, cxm, vestris precibus a latrone illo repudiatis, uir incredibili fide,ma-bbb α gnitudi-

23쪽

o R A T I ognitudine animi, constantia, L. 2 nnius ad senatum de rep. retulit,senatusq. freqMens uestem pro mea salute mutandam censuit. O dism illum, iudices , tun Ilum senatui bonisq. omnibus , reip. latituosum, mihia ad domesticum maerorem Pauem, ad posteritatis memoriamgloriosum . quid enim quisquam potest ex omni memoria sumere illustrius, quam pro uno cive Obonos omnes priuato consenseu, ετ uniuersum senatum publico consilio mutasse uestem ἐ quae quidem tum mutatio non deprecationis caussa es festa, sed luctus. quem enim deprecarentur, cum omnes essent, sordidati ζ cumq. hoc satis esset signi esse improbum , ψ qui mutata ueste non esset ζ Hac mutatione uestis fa-LIa , tanto in luctu ciuitatis, omitto, quid lille tribunus omnium rerum diuinarum humanarumq.praedo , fecerit, qui adesse nobilissimos adolescentes, honestismos equites R. deprecatores salutis meae iusserit , eosq. operarum suarum gladiis, O lapidibus obiecerit: de consulibus loquor, quorum fide re p. niti debuit exanimatus euolat ex senatu, non minus perturbato animo, atque uultu, quam si ante annis paucis in creditorum conuentum incidit et: aduocat concionem: habet orationem talem consul, qualem numquam Catilina uidior habuisset: errare homines , si etiam tum senatum aliquid in rep. posse arbitrarentur: equites uero daturos istius diei poenas, quo

me consule cum ladi s in clivo Capitolino fuissent venisse tempus ijs,qui in timore fui sent, coniuratos uidelicet dicebat ulciscendi se .s dixissct hocsolum ,

- omni

24쪽

omnisupplicio esset dignus; nam oratio ipsa consi lis perniciosa potest remp. labefactare: quid fecerit,

uidete. L. Lamiam, qui cum me ipsum pro summa familiaritate, quae mihi cum ratre, cum patre eius erat, unice diligebat, tum pro rep. uel mortem op-letere cupiciat, in concione relegavit, edixitque,tit ab urbe abessiet mitilia passuum ducente, quod esset aususpro cive, pro bene merito ciue , pro amico , pro rep. deprecari. quid hoc homine facias ἐ aut quo ciuem importunum, aut quo potius honem tam sc

teratum reserues ζ qui, ut omittam cetera, quae sunt ei cum collega immani impuroq. coniundia, atque communia, hoc unum habet proprium, ut exput rit ex urbe, relegarit, non dico eqzitem non or matissimum, atque optimum virum , non amicissiamum resp. ciuem, non illo ipso tempore una cum se natu, O cum bonis omnibus casum amici, reiq. pub.

lugentem, sed ciuem sine ullo iudicio, aut edim ex patria consul eiecerit . nihil acerbus socij Latiani ferre solitisunt, quam, id quod perraro accidit.

ex urbe exire a consulibus ivberi. atque illis tum rat reditus in suas ciuitatis, a uos lares familia res: O in illo communii incommodo nulla in qu quam propria ignominia nominatim cadebat. hoc uero quid es ἰ exterminabit ciues R. edi Io consul

et fuis diis penatibus ' expellet a patria ζ deliget

quem uolet, damnabit, atque cilciet nominatim e hic ,si umquam uos eos, qui nunc sis in rep.foreputasset, si denique imaginem iudiciorum, aut u-

25쪽

o R ' Α τ 1 o 'lacrum aliquod futurum in ciuitate reliquum credi disset, umquam ausus esset senatum de rep. tollere, equitem semanorum preces aspernari, ciuium denique omnium, nouis, , inauditis edictis, ius, talemq. peruertere ς Es me attenuissimis animissismma cum benignitate auditis, iudices: tamen uereor, ne quis forte ueni um miretur,quid haec mea oratio tam longa, ac tam alte repetita uelit, aut quid ad P. Sextir caussam, eorum, qui ante huius tribunatum remp. uerarunt , desidia pertineant. mihi aut hocpropo tum est onendere, omnia considia P. Seseti' , mentemq. totius tribunatus hancfuisse , ut af ictae, perditae reip. quantum possie mederetur.a s in exponendis uulneribus illis de me ipso plura dicere uidebor, ignoscitote . nam O illam meam ct dem uos, omnes boni maximum es reip. uulnus iudicariis: P. Sextius es reus non suo,sed meo noumine:qui cum omnem uim fui tribunatus in mea sa bile consumpserit, necesse est meam causam praeteriti temporis cu huius praesenti defensione esse coniunctam. Erat igitur in luctiι senatus: squalitat c nitas , publico consilio mutata ueste: nulli erat Italiae municipium, nulla colonia, nulla praefectura, nulla Ismae societas uedtigalium, nullum collegium , aut concilium, aut omnino aliquod commune consilium , quod tum non honorificentissime decreuisset de mea salute: cum subito edicunt duo consules, ut ad suum uestitum senatores redirent. quis umquam con

sul senatum ipsius decretispatere prohibuit φ quis tr

26쪽

vamus miseros lugere uetuit ζ parum ne est, Piso, ut omittam Gabinium P quod pantum homines s fellisli , ut negligeres auctoritatem senatus' optimi

cuiusque contilia contemneres remp. proderes ἰ consitare nomen e ligeres etiam ne edicere audeas, ne maererent homines meam,suam,reip. calamitatem

ne ue huncsuum dolorem ueste mutata significarent lxam , me illa uestis mutatio ad luctam ipsorum, siue ad deprecandum ualebat, quis unquam tam crudelis fuit, qui probiberet quemquam aut sibi maerere, aut ceterissupplicare ζ quid juab onte homines in amicorum periculis uenitum mutare non solent/pro teipso, Piso, nemo ne mutauit ἰ ne si quidem, quos legatos,non modo nullo S. C.sed etiam repugnante se natu, tute tibi legasti ἰ ergo hominis desperati, O proditoris reip. casum lugebuntfortasse, qui uolent: ciuis forentissimi beneuountiatonorum optime de salute patriae meriti periculum, coniunctum cum periculo ciuitatis, lugere senatui non licebit ζ tidem consules, si appellandi sunt consulas, quos, nemo es, qui non modo ex memoria ,sed ex factis euellendos non putet pacto iam foedere prouinciarum,pro tanti in circo Flaremio in concione ab illa furia, ac pene patriae, maximo cum gemitu uesro, omnia ,

quae tum contra me, contraq. remp. dixerant, voce,

ac sententia sua comprobauerunt. Iisdem consulibus sedentibus, atque in*eetantibus,tata lex est, ne austicia ualerent, ne quis obnunciaret, ne quis legi in

27쪽

ceret , ut lex Aelia, lex Finia ne ualeret . qua ura rogatione , quis est, qui non intelligat, uniuersam remp. esse deletam' Iisdem consulibus ins e Iantibus ,seruorum delectus habebatur pro tribunali Aurelio , nomine collegiorum, cum uicatim homines conscriberentur, decuriarentur, ad vim, ad manus, ad caedem , ad direptionem incitarentur. Iisdem consulibus arma in templum Castoris palam com portabantur : gradus eisdem templi tollebantur: armati homines forum , O conciones tenebant: caedes, lapidationes fiebant: nullus erat senatus, nihil reliqui magistratus; unus omnem omnium p testatem armis , latrociniis possidebat, non liqua ui sua, sed cum daos consules a rep. provinciarum foedere retraxisset. insultabat, dominata tur , aliis pollicebatur, terror ac metu multos, plures etiamste, O promissis tenebat . uuae cum esenteiusmodi, iudices; cum senatus duces nullos, ac producibus proditores, aut potius apertos hostes haberet ; equester ordo reus a consulibus citaretur; italiae totius auctoritas repudiaretur; alij nominatim relegarentur; alii metu, ac periculo terrerentur; arma essent in templis, armati in foro; Gq. non sile tio consulum dissimularentur ,sed uoce, sententia comprobarentur; cum omnes urbem non dum e cisam,steuersam ,sed iam captam, atque oppressam uideremus: tamem his tantis malis, tanto bonorum nudio, iudices , renitissemus: sed me ali m

tus,atquealiae cura suspicionesq. msucrunt. e m nam

28쪽

nim enim hodierno die, iudices, ominem rationem facti, O consili mei; neque huic uestro tanto studio audiendi, neque uero huic tantae multitudini, quanta mea memoria umquam ullo in iudicio fuit, deero. Nam si ego in caussa tam bona, tanto studio senatus, consensu tam incredibili bonorum omnium, tam parato, tota denique Italia ad omnem contentionem ex

pedita, cessi tribuni pl. d picat simi hominis, furo

ri , comemptissimorum consulum leuitatem, audaciamq. pertimui: nimium me timidum, nullius aniami, nullius consiliffuisse confiteor . quid enim mile fuit in s Metelior cuius caussam, etsi omnes boni probabant, tamen neque senatus publice, neque u Ius ordo proprie,neque suis decretis Italia tota susceperat . adsuam enim magis quandam ille gloriam, quam ad persturam salutem reip. ste Iarat, cum unus in legem per uim latam iurare noluerat: den que uidebatur ea condicione tam fortis fuisse, ut cum

patriae caritate constantiaegloria commutaret.erat autem ei res cum exercitu C. Marii inuidior habebas inimicum C. Marium, conseruator patriae, se tum iam illum consulatum gerentem: res erat cum L. Saturnino, iterum tribuno pl. vigilante homine , O in caui se populari si non moderate, at certe populariter abstinenteri. uersato. cessit, ne aut ui Iasa fortibus uiris cum dedecore caderet, aut uictor mutatis Ofortibus ciuibus remp. orbaret . Meam caussam senatus palam, equester ordo acerrime, cu ra Italiapublice , onmes boni proprie enix q. fasce

29쪽

pHhimohirierunt, ut esset cautior ; ei usq. vitae a me

insidias apud me domi positas esse dixerunt,atque haceis picionem alij litteris mit tendis, alij nunci', alij

coram ipse excitauerunt; ut ille, cum a me certe nihil. timere ab illis, ne quid meo nomine molirentur, ibi cauendumputaret. ipse autem Caesar, quem maxime ignari homines ueritatis mihi esse iratum putabant , erat adportas, erat cum imperio, erat in Italia eius exercitus; inq. eo exercitu ipsius tribuni pl. inimi ri mei fratre praefecerat. haec ego cum uiderem, neque enim erant occuli senatum, sine quo ciuitas stare non posset, omnino de ciuitate esse sublatum; consules, qui publici consilii duces esse deberent , perfecisse, ut per ipsos publicam consilium funditus toller . tur; eos, qui plurimum possent, opponi omnibus concionibus, fossi formidolose tamen,auctores adperniciem meam; contiones haberi quotidie contra me uocempro me,ac pro rep. neminem mittere; intenta se a legionum existimari ceruicibus,ac bonis uectris, falseo,sed putari tamen; coiuratorum ueteres copias, O effusam illam ac superatam Catilinae manum importunam, nouo duce, insperata commutatione rerum esse renovatam haec cum uiderem,quid agerem,

iudices Ucio enim,tum non mihi uectrum studium,sed meum prope uestro defuisse. contenderem contra tri lunum p priuatis armis'vicissent improbos bonitor res inertes: interfectus esset is,qui hac una medicina

Dia potuit a resp. peste depelli. quid deinde r qui reliquiarum rotara i quid deniquem lorat istium ,

30쪽

quin ille sanguis tribunicius, siusso praesertim publi

eo consilio profusus, consules ultores defensores esset habiturus φ cum quidem in concione dixisset, aut mihi semelpereundum, aut bis esse uincendum . quid erat, bis uincere ζ id profecto, ut cum amentissimo

tribuno pl. cum decertassem , cum consulibus, ceterisq. eius ultoribus dimicarem . ego uero, si mibi uni

pereundum fuisset, ac non accipienda plaga mihi in sanabilis, illi mortifera, quam reip. imposuissem: semel perire tamen, iudices, maluissem,quam bis uincere. erat enim illa altera eiusmodi comentio, ut neque uisti, neqlie uictores remp. tenere posscmus.quid, sin prima contentionem tribunicia uidius, in foro cum multis bonis uiris concidissem ' senatum consules, credo, uocassent, quem totum de ciuitate delerant: ad arma uocarent, qui ne uestitu quidem de

fendi remp.fuissent: a tribuno pi post interitum meudissedissent , qui eandem horam meae pestis O suo-vum praemiorum esse voluissent . unum enim mihi re flabat illud, quod forsitan non nemo uir fortis, O acris animi magniq. dixerit: restit pes: repugna pes: mortem pugnans oppetisses. de quo te, te, inquam, patria obtδor , O uos penates , patris. dii, me πω Brarum sedium templorumq. caiisa, me propter si lutem meorum cilitum, quae mihi semper fuit mea carior uita, dimicationem caedemq. fugisse. etenim se mihi in aliqua naue cum meis amicis naviganti hoc, iudices, accidisset , ut multi ex multis locis praedones classbus eam nauemse oppressuros minitarem

SEARCH

MENU NAVIGATION