M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

111쪽

cum quibusdam etiam bonis. me ipsum, me , is quam,quondam paene ille decepit; cum O ciuis mihi bonus, optimi cuiusque cupidus firmus amicus, O fidelis uideretur. cuius ego facinora oculis prius, quam opinione , manibus ante, quam suspicione, de prehendi . cuius in magnis catervis amicorum se fuit etiam Coelius is magis est, ut ipse molesteferat errasse sescut et non numquam in eodem homine me quoqsie erroris mei paenite quam ut istius amicitiae crime, ireformidet itaque a maledictis pudicitiae ad coniurationis inuidiam oratio est uestra delapsa: posuistis nim , atque id tamen titubanter, Ostrictim, conii rationis hunc propter amicitia Catilinae participem fuisse. in quo non modo crimen non haerebat,sed uix diserti adolescentis cohaerebat oratio . Qui enim tantus furor in Caelioἶ quod tantum aut in moribus,na turaq. uulnus, aut in re, atque fortuna 8 ubi denique

in istasespicione est Coelij nomen auditum inimium multa de re minime dubia loquor: hoc tamen dico; non modo si socius coniurationis, sed nisi inimicis imus istius sceleris fuisset, numquam coniurationis accusatione adolescentiam suam potissimum commendare Moluit fiet. quod, baud scio, an de ambitu, de cri minibus iniussodalium , ac sequeBriam , quoniam huc incidi , militer re ondendum putem. PUmquaenim tam Coelius amens fuisset , ut , se isto infinito

ambitu commacula stet, ambitus alterum accusaret.

neque enim eius facti in altero suspicionem quaei t , cuius ipse sibi perpetuam licentiam optaret:

neca

112쪽

nec, sibi semel periculum ambitus ubeundumput

ret pse alterum iterum ambitus crimine accerseret.

quod quamquam nec sapienter,stme inuito facit; tauen es eiusmodi cupidus, ut magis insectari ulterius

innocentiam, quam desie timide cogitare uideatur. 2 tam quod aes alienum obiectum est, sumptus repre hensi,tabulae flagitatae: videte, quam pauca respondeam. tabulas, qui in patrispotestate est, nysias couficit: uersuram numquam omnino fecit ullam .sumptus unius generis obiectus es, habitationis: triginta millibus dixistis eum habitare. nunc de um intelligo P. Clodi insulam esse uenale,cuius hic in aedia culis habitet, decem, ut opinor, millibus. vos autem,dum illi placere uultis, ad tempus ei mendacium uestrum accommodauistis . mrehendinis, a patre quod siemigrarit. quod quidem iam in hac aetate minime reprehendendum m. qui cum ex reip. caussa esset mibi quidem mole Liam , sibi tamen gloriosam unctoriam consecutus, per aetatem magistratus petereposse non modo permittente patre, sed etiam seu dente, ab eo semigrauit: O cum domus patris a foro longe abesset; quo facilius, nostras obire domos , ct ipse a suis coli posset,coduxit in Palatiρ non magno domum . quo loco posum dicere id, quod uir

clarissimus, M.Crassus, cum de aduentu regis Ptol maei quereretur, paullo ante dixit, Vtinam ne in nemore Palla. ac logius quidem mihi contexerehoc carmen liceret. Nam n Pam hera erraris hanc molesiam nobis hhb exhiberet,

113쪽

Qexbiberet, Medea animo aegra,amore saeuo salicia. cenim,m- dices, reperietis, quod, cum ad id loci uenero, ostendam,hanc Palatinam Medeam, migrationemq. hvic adolescenti caussam fit e malorum omnium, siue potius sermonum suille . quamobrem illa,qreae eX accusatorum oratione praemuniri iam , ct fingi intellige bam retus uestra prudentia , iudices, non pertime-sio. Aiebant enim fore t sum senatorem,qui se pol tisichs comitiispulsatum a Coelio diceret. a quo quaeram, prodierit, primum, cursatim nihil egerit; deinde, si id queri, quam agere, maluerit, cur pro ductus a uobis potius, quam ipse per β; cur tant' pon potius, qream continuo queri maluerit in si mihi ad haec acute arguteq. r sponderit, tum quaeram denique, ex quo se fonte senator emanet. nam si morietur, O nsetur exsist; fortasse,utsoleo, commouebor : m etiam ut rivulus accersius, O duntas ab ipso capite accusationis uestrae; laetabor,cum tauta gratia, tantisq. opibus accusatio is fra nitatur,

unum sinatorem Dium esse, qui uobis gratificari iseia let, inuentum. Ssic tamen illud genus alterum no- frui norum testiunn pertimesio . est enim di tum ab illis , fore, qui dicerent, uxores suas a ccna redeuntes attrectatas esseda Coelio .graues erant homines, qui hoc iurati dicere audeant, cum sit his confitendum, namquamst ne congrcsyu quidem, connituto co pisse de tantis iniimjs experiri. sed totumgenus oppugnationis huius,iudices et iam prosticitis animis, et,

114쪽

cum inferetur, propulsare debebitis.non enim ab vfidem accusatur M. Coelius, a quibus oppugnatur: palam in eum tela iaciuntur, clamsumministrantur.neque id ego dico , ut inuidiosum sit in eos, quibus gloriosum hoc etiam esse debet. funguntur scio: defendunt suos: faciunt, quod uiri fortissimi solent, laesi dolent,irati esseruntur,pugnant lacessiti sed re dirae apientiae tamen est, iudices,non, si cari a iusta est uiris fortibus oppugnandi M. Coelium, ideo uobis quoq&enos caussam putare esse iunain alieno dolori potius, qua uestrae dei, considendi. quaest multitudo inso,

. vo,quae genera,quaestudia,quae uarietas hominum, Bidetis: ex hac copia quam multos esse arbitramini, qui hominibus potentibus, gratiosis, disertis, cum aliquid eos uelle arbitrentur,ultro se offerre soleant,operam nauare , testimonium polliceric Hoc ex genere δε quise in hoc iudicium forte proiecerint ; excluditote eorum cupiditatem, iudices ,sapientia uestra, ut eodem tempore huius saluti,streligioni uestrae, es contra periculosissimas hominum potentias condicioni omnium ciuium prouidisse uideamini.equidem nos abducam a te libus, neque huius iudicii ueritatem, quae mutari nullo modo pote st, in uoluntate testium

collocari sinam;quae facillime is imullo negotio stedii, ac detqrqueri potest: argumentis agemus: signis omni luce clarioribus crimina refellemus: res cumre,caussa ciε caussa, ratio ca ratione pugnabit. itaque illam partem caussae facile patior grauitcr , ornate a M. Crassio peroratam,deseditionibas P e

115쪽

nis, de exandrinorum pulsatione Puteolana, et de bonis Palilae. uellem, dictum e et ab eodem etiam de Dione . de quo ipso tamen, quid est, quod exstedietis, quod is, qui fecit, aut non timet, aut etiam fateture etenim reus, qui qi Ius est adiutor fuisse, O conscius, T. . citius,is iudicio es liberatus.quod igitures huiusmodi crimen, ut,qui commisit,non neget;qui non negauit, absolutus ij id hic pertimescat,qui non modo afacto, uerum etiam a conscientiae susticione

abfuit si itio caussa plus profuit, quam nocuit inuidia: huic obierit tuum maledictum, qui istiusfacti non modo non sulicione ,sed ne infamia quidem est . ad 'ersus' in praeuaricatione est Ascitius liberatus. Terfacile en isti loco res ondere, mihi praesertim, a quo illa caussa defensa est .sed Coelius optimam cauissam Ascitis esse arbitraturi cuiusmodi autemsit,a sisa putat esseseiunctam: neque solum Coelius, sed etiam adolescentes humanissimi, G docti lini, rectismis

sudi s,atque optimis artibus praediti,Titus,Caiusq. copon , qui ex omnibus maxime Dionis mortem doluerunt, qui cum doctrinae pudio, atque humanitatis, tum etiam hostilio Dionis tenebantur. habitabatis apud L. Lucceium : ut audistis: fuerat ei cognitus

Alexandriae.quid aut hic,aut summo splendore traeditus stater eius de M. Coelio existimet, ex ins ,si

producti erunt, audietis. ergo haec remoueantur, ut

aliquando, in quibus caret a nititur , ad ea ueniamus. .animaduerti erum, iudices, audiri a uobis, meum familiarem, L. Herennium perattente. in quo etsi ma--

116쪽

PRO M. COELIO. 39gna ex parte ingenio eius,odicendi genere quodam

tenebamini: tamen no numquam uerebar,ne illa su tiliter ad criminadum inducta oratio animos uehros sens , ac leniter accenderet. dixit enim multa de luxuria , multa de libidine , multa deuiijs iuuentutis, multa de moribus: qui in reliqua uita mitis esset, in hacsuauitate humanitatis, qua prope iam delecitantur homines , uersari periucunde soleret ;fuit in hac caussa pertrii lis quidam patruus, censor, magAser: obiurgauit M. Coelium, cui neminem umquam parens: multa de incontinentia, intemperatiaq. disseruit . quid quaeritis, iudices ignoscebam uobis attente audientibus , propterea quod egomet tam tria se illud, o tam asperum genus orationis horrebam..Ac prima pars fuit illa,qliae me minus moliebat:

fuisse meo necessari, Besiae Coelium familiarem, c nayse apud eum , ventitasse domum, studuisseρ et rae. me haec mouent, quae perspicue falsasunt: eterrim eos una cenasse dicit, qrei aut absunt, aut quibus necesse est idem dicere. 2 que uero illud me commouet, quod ibi in Lupercissotadem esse Coelium diaxit. fera quaedamsodalitas, C planepastoricia, amque agrinis germanorum Lupercorum, quorum c0Atio illa luenris ante en innituta, quam humanitas, atque leges :siquidem non modo nomina deferimi inter se odalaes, sed etiam commemorant sodalitatem in accusando: ut, ne quis id forte nescias, timere uideantur .sed haec omittam: ad illa, quae me magis mouerunt, reston Lbq. Deliciarum obiurgatio Dit

117쪽

longa , O ea lenior, plusq. dis utationis habuit,

qxam atrocitatis , quo etiam audita est attentiust. nam P. Clodius, amicus meus, cum se grauissime, uehennentisimeq. iactaret, omnia inflammatus ageret tris simis uerbis, uoce maxima, tametsi probabam eius eloquentiam , tamen non pertimesce

bam: aliquot enim in caussis eum uideram frustra litigantem . Tibi autem, Balbe, respondebo: primum precario ,si licet, si fas est, defendi a me eum , qui nullum conuiuium renuerit, qui unguenta sumpserit, qui Baias uiderit. equidem multos uidi in hac civitate, O audiui, non modo qui primoribus

labris gestassent genus hoc uitae, extremis, ut dicitur , digitis attigissent ,sed qui totam adolescentiam uoluptatibus dedissent, emersisse aliquando , se ad stugem bonam, ut dicitur, recepisse , gyauesq. homines , atque illi tres fuisse . datur enim concessu omnium huic aliquis ludus aetati ; ipsi

natura profundit adolescentiae cupiditates quae si ita erumpunt, ut nullius uitam labefactent, nullius do mum euertant , faciles , tolerabiles haberis lent . sed tu mihi uidebare ex communi infamia iuuentutis aliquam inuidiam Coelio uelle con lare: ita que omne illud silentium , quod est orationi tributum tuae ,ssit ob eam caesam, quod, uno reo proposito, de multorum uiti s cogitabamus .facile est acci fare luxuriem. dies iam me deficiet ,si, quae dici in eani

sententiam possimi, coner expromere . de corru

stelis, de adulterus, de protervitate, de sumptibus immensa

118쪽

PRO M. COELIO.

immensa oratio en . ut tibi reum neminem, sed uitia proponas; res tamen ipsa copiose, grauiter accusari potos. Sed vespae sapientiae es, iudi es, nou

abduci ab reo, nec , quos aculeos habeat seueritas, rarsitasq. Nesra, cum eos accusator crexerit in rem , ii uitia, in mores. tempo ra emittere in hominem, o in reum; cum is non suo crimine, ed multorum sit tiιsit in quoddam odium iniustum uocatus. itaque si Deutati tuae, ut oporteret, ita res oudcre n0H audeo. era enim meum deprecari uacationem adolascentiae , uessamq. petere: non, inquarn , audeo : perfregiis nonuior aetatis: concessa omnibus iura dimitto: tau - tuu peto, ut , siqua simillia communis hoc tempore aeris alieni, petulantiae, libidinum iuuentutis, qua uideo esse magnam, ne huic aliena peccata, ne aeta- is, ac temporum uitia noceaxt. atque ego idem, qui

Mec postulo, quin criminibus, quae in hunc proprie lonseruntur , diligentissime re spondeam, non reciso. Sunt autem duo crimina, auri, ueneni: ii quibus una atque eadem persona uersatur. aurum simplum a Clodia, venenum quaesitum, quod Clodae daretur, dicitur. Omnia sunt alia non crimina ,siel maledi Ia, iurgii petulantis magis, quam plibi

rae quaestionis . adulter, impudicus, sequoslar , conis uum est, non accusatio.nullum est enim sundamentumiorum criminum, nullasedes. Locessant contum lio jge, temere ab irato accusatore nullo ali lore emissae .hrum duorum criminum et ideo sontem, uideo audio-rm, uiaco certum nomen'caput . auro opus fuit:

119쪽

s psit a Clodia, sumpsit sine tesse, habuit, quam

diu uoluit. maximum uideo signum cuiusdam egregiae familiaritatis . necare eandem uoluit: quaesiuit uenenum,solicitauit, quos potuit: parauit locum, constituit, attulit. magnum rursus odium video cura

crudelissemo dissidio extitisse. res est omnis in h)e causa nobis, iudices; cum Clodia, muliere non solio nobili ,sed etiam nota. de qua ego nihil dicam, is depellendi criminis causa. sed intelligis pro tua pn santi prudentia, Cn. Domiti , cum hac sola remese nobis:quae si se aurum Coelio commodasse non diit , si uenenum ab hoc biparatum esse non arguit; pit lanterfacimus, si matremfamilias secus, quam natronarum an istaspostulat, nominamus : in ista nu-liere remota, nec crimen ullum,nec opes ad oppugnaη

dum Coelium illis relinquentur; quid est aliud, quoο

nos patronifacere debeamus,nis ut eos, qui insectantur, repellamus φ quod quidem facerem uehementius :nisi intercederent mihi inimicitiae cuυ istius mulio vis uiro : fratrem uolui illicere: semper hic erro. nunc agam modice, nec longius progrediar, quaa me mea fides, O causa ipsa coget. neque enim m1-liebres umquam inimicitias mihi gerendas putati;

praesertim cum ea, quam omnes semper amicam omnium potius, quam cuiusquam inimicam, puto runt .sed tamen ex ipsa quaeram prius, utrum me se cumseuere, grauiter prisce agere malit, a

remi se, ac leniter, urbane. si illo austero more almodo2 aliquis mihi ab inferis excita dus es ex barbs

120쪽

ris illis , non hac barbula, qua ista delectatur ,sed illa horrida, quam in statuis antiquis,inimaginibus videmus; qui obiurget muliemem, O pro me loquatur; ne ista mihi forte succenseat. existat igitur ex hac ipsa familia aliquis, ac potissimum caecus isse.mi humum enim dolorem capiet, qui istam non uidebit. qui profecto si extiterit, sic aget, O sic loquetur. Mulier, quid tibi cum Coelio ἐ quid cum homine adolescentulo in quid cum alieno ρ cur aut tam familiaris

huic fuisti, ut aurum commodares , aut tam inimi ca, ut uenenum timeres ἰ non patrem tuum videras l

nonpatrisum, non alium, proauum, atauum audi ,

ras consides suillie ' non denique modo te Metelli matrimonium tenuissesciebas, clarissimi, fortis mi uiri, patriaeq. amantib imi ἰ qui, simul acpedella

limine extulerat, omnes prope ciues uirtute, glo

ria, dignitate superabat . cui cum ex amplissimo genere in familiam clarissimam nupsi fies, cur tibi Co lius tam coniun tus fuit ζ cognatus ζ affinis /siri tui familiarisse ibit horum. quid igitur fuit,nisi quaedam temeritas, ac libido j non ne te, si nos ae imagines

uiriles non commouebant, ne progenies quidem mea,

ut in ta illa Claudia aemulam domesticae laudis in gloria muliebri esse admonebat ψ non uirgo illa V salis, Claudia , quae patrem complexa triumpha tem , ab inimico tribuno pl. de curru detrahi passa non est ψ cur testaterna uitia potius, quam bona paterna , auita, Issique a nobis cum in uiris, tumeti n D l millis repetita, mouerunt ἰ ideo ne ego pa' cem