M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

발행: 1565년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 로마

131쪽

propter haec ipsastudia diligebat, negligere potuisset, O quod facinus in alienum hominem illatum se-uere acciperet , id omisi fiet curare in hospite quod per i notos aditum cum comperilfiet, doleret, id a suis tentatum esse negligeret ζ quod in agris, locis ue publicis factum reprehenderet, id in urbe, ac uae domi coeptum esse leuiter ferret ζ quod in alicuius agrestis periculo no practo Mitteret, id homo eruditus in i di s doctissimi hominis dissimulatam pataret ἐSed cur diutius uos, iudices , teneo ἰ inius iurati religi nem,alict0ritatemq. percipite; atque omnia diligenter testimonii uerba cognoscite. recita. Testimo nium Lucccii. Quid easpectatis amplius ζan at quam uocem putatis ipsam pro se causam, est ueritate posse mitteremaec est innocentiae defensio,haec ipsius causae oratio, haec una uox ueritatis. in crimine

ipso nulla suspicio est, oe in re nihil en argumenti: in negotio, quod actum esse dicitur, nullum uestigia sermonis, loci, temporis: nemo testis, nemo conscius nominatur: totum crimen profertur ex inimica, ex infami, ex crudeli, exfacinorosa, ex libidinosa domo domus autem illa, quae tentata scelere isto nefario dicitur , plena est integritatis, obficti ,religionis: ex qua

dumo recitatur uobis iureiurando deuincta auctori- tas: ut res minime dubia, tamen in contentione ponatur, utrum temeraria, procax, irata mulier finxiise crimen , an gravis, sapiens, moderatus q. uir religio

132쪽

nire, neqbe euoluere exitum possim . Quis essest enim causa , quamobrem inli mulseri uenenum uellet ii re Coelius ἐ ne aurum redderet ' num petiuit ζ ne criamen haereret ἰ num quis obiecit ψ num quis denique fecisset mentionem , si hic nemini nomen detulisbet ἐquin etiam Herennium dicere audistis, uerbo se molestum nonfuturumfuisse Coelio, nisi iterum eadem de re suo familiari absoluto nomen hic detulisset. Credibile est igitur, tantum facinus nullam ob caussam esse te commissum Et uos non uidetis fingi siceleris maximi crimen,ut alterius caussa sceleris suscipiendifuisse uideatur in cui denique comisit ἐquo adiutore usius est quo socio ' quo conscio ζ cui tantum facinus, cui se, cui salutem suam credidit 'seruis ne mulieris i sic

enim obiectum est. erat tam demens hic, cui uos ingendum certe tribuitis, etiamsi cetera inimica oratione detrabitis; ut omnes suas fortunas alienis seruis committeret ζ at quibus seruis ' refert enim 'magnopere id ipsi ; bis ne, quos intelligebat non communi condicioneseruitutis uti , sed licentius, liberius, familiarius cum domina uiuere ρ quis enim hoc non uidet, iudices, aut quis hoc ignorat, in eiusmodi. domo, in qua materfamilias meretricio more uiuat; in qua nihil geratur, quod foras proferendumst ; in qua lurira, libidines, luxuries, omnia denique inaudita uitia, atque flagitia uersentur; hic seruos non esseseruos, quibus omnia committantur, per quosv rantur , qui uersentur iisdem in uolupfutibus, quibus inulta credantur , ad quos gliquatum etiam ex quo:

ιιι 3 tidianis

133쪽

tidianis sumptibus, ac luxuria redundet ' idigitur

coelius non uidebat ἐβ enim tam familiaris erat heris, quam uos uultis: istos quoque feruos famili res esse dominae sciebat in ei tanta consuetudo,quanta a uobis inducitur,non erat quae cum seruis potuit familiaritas ese tanta' Ipsius autem ueneni quae ratio fingitur ' ubi quaesitum eit' quemadmodum paratum ψ quo padio in cui, quo in loco traditum in habuisse

aiunt domi, vimq. eius esse expertum inseruo quodahd rem ipsam parato, cuius perceleri interitu esse ab hoc comprobatum uenent .Pro di immortales,cur interdum in hominum sceleribus maximis aut conni velis, aut praesentis fraudis poenas in diem reserua tis 'vidi enim,uidi, O illum hausi dolorem uel acerbissimum in uita, cum Metellus abnraheretur e nugremioq. patriae, cumq. ille uir, quise natu huic imperio putauit, tertio diepoli, quam in curia,in Rostri in rep. floruisset,integerrima aetate,optimo habitu, maximis uiribus, eriperetur indignisime bonis omnibus, atque uniuersae ciuitati. quo quidem tempore ille moriens,cum iam ceteris ex partibus oppressa mens esset, extremum sensum ad memoriam resp.raseruabat; cum me intuens lentem , agnificabat interruptis, atque morientibsu vocibus, quanta impenderet procella urbi,quanta tempestas ciuitati, cum parietem saepe feriens eum, qui cum QACatulosuerat ei communi crebro Catulum, saepe me, saepis- me remp. nominabat; ut non tam se emori, quam stoliarisi praesiditacum patriamtum etiaφη me dori,

134쪽

ueret . quem quidem uirum si nulla uis repentini sic larissuriusisset; quonam modo ille furenti fratri suo katrueli cnnsularis restitisset, qui consul incipientem

furere , atque conantem sua se manu interfecturum audientesenatu dixerit/ Ex hac igitur domo progressa inia mulier de ueneni celeritate dicere audebit nou ne ipsam domum metuet, ne quam uocem eliciat'non parietes conscios, non no tem illam sam , ac luctuosam perhorrescet j sed reuertar ad crimen. sed enim haecfacta illius clarissimi ac fortissimi uiri mentio est uocem meam fletu debilitauit,stmente dolore impediuit . Sed tamen , uenerium unde fuerit, quemadmodumparatum sit, non dicitur. datum esse hoc aiunt P.Licinio pudenti adolescenti, bono,Coeli familiari: constitutumfactum esse cum seruis, ut uenirent ad balneas Xenias; eodem Licinium esse venturum, atque iis ueneni Dridem traditurum me primum illud requiro, quid attinuerit illud ferri in euisecum constitutum ἐcur illi serui non ad Coelium domum uenerint V manebat tanta illa conssuetudo Coe-

lj cum Clodia antaq. familiaritas: qui ulpicionis esset ,si apud Coelium mulieris seruus uisus esset ἐ-

autem iam uberat multas , extin ta erat consuetudo, dissidium extiterat: hinc illae lacomae nimirum, O haec caussTo horum omnium scelerum, atque criminum. Immo, inquit, cum serui ad ' dominam remissam,stmaleficium Coelij detulissent, mulier hi geniosa praecepit suis, ut omnia 'Coelio pollicerentur: sed, ut ueneni , cum a Licinio traderetur, manife-

135쪽

t ORATIO

sto comprehendi posset, constitui locum iussit, balneo

Xenias, ut eo mitteret amicos, qui delitescerent; deinde repente, cum uenisset Licinius, uenenum trade ret , prosiilirent, hominemq. comprehenderent. quas quidem omnia, iudices , perfacilem rationem habent reprehendendi. Cur enim balneas publicas potis constituerat ἐ in quibus, non inuenio, quae latebra togatis hominibus esse possi. nam si elyent in ue-LEbulo balnearum; non laterent: n se in intimum coni cereuellent; nec satis commode calceati,stu niti id facere possent; O fortasse non reciperentur rnis forte mulier potens quadranta ria illa permut tione familiaris facta erat balneatori. Atque equudem uehementer e heotabam, minam si uiri boni, testes huius manifesto depreb ι ueneni dicerentur . nulli enim unt adhuc nominati .sed non dubito, quin sint pergraues, qui primum sint talis feminae familiares, deinde eam prouinciam susceperint, ut in balneas contruderentur: quod illa, nisi a uiris honestissimis , ac plenissimis dignitatis, quam uelit si potens, numquam impetrauisset. Sed quid ego de dignitate ino rum te lium loquor ῆ uirtutem eorum, diligentiamq- cognoscite . in balneis delituerunt: testes egregios. deinde temere prosiluerunt: homines grauitati deditos. c enim fingunt, cum Licinias uenisisti, pyxidem

teneret in manu, corraretur tradere, non dum trista

diset, tum repente euolasse istos praeclaros testes ne, nomine; Lacinium autem,cum iam manu ad tradendum Dxidem porrex set, retraxisse,atque illo repentino

136쪽

tino hominum i et e in fugam coniectisse.o magna, uis ueritatis, quae contra hominum ingenia, callidi tatem,solertiam, contraq. dias omnium insidias facile se per se ipsa defendat. uerum haec tota fabella ueterisqplurimarumfabularum poetriae quam est 1ine argumento δ ρο- nullum invenire exitum p

test ψ quid enim ἐ isti tot uiri mam necesse effuisse nopaucos, ut oe comprehendi Licinius facile posset, Ores multorum oculis esset tenatior9 cur Licinium de manibus amiserunt ζ qui minus enim Licinius comprehendi potuit, cumse retraxit, neuxidem trad ret, quam si non retraxisset ς erant enim illi positi, ut comprehenderent Licinium, ut manifesto Licinius

teneretur, aut cum retineret uenenum, aut cum tra

didisset. hoc fuit totum consilium mulieris: haec istorum prouincia,qui rogatisunt: quos quidem tu qreamobrem temere prosiluisse dicas, atque ante tempus , non reperio . fuerant hoc rogati, fuerant ad hanc rem collocati, ut uenenum, ut insidiae, facinus denique ipsum ut manifesto comprehenderetur. politerunt ne meliori temporeprosilire, quam cum Licinius uenf-set ἰ cum in manu teneret ueneni Dridem ' quae, si, cum iam erat tradita seruis, euasissent subito ex is neis mulieris amici, Liciniumq. comprehendissent; imploraret hominum fidem, atque a se illam pyxide traditam per garet . quem quo modo illi reprehenderent f uidsese dicerent ἰ primum ad se reuocarerit maximi facinoris criment deinde id se uidisse diceret,

quod, quo loco collocati fuissent, non potuissent uide-

137쪽

re. tempore igitur ipso se ostenderuisti, cum 'Licinius

venisset, Πxidem expetire manum porrigeret,ue . Menum traderet.minimi ergo est iam exitus,nonfabu lae: in quo cum clausula non inuenitur, fugit aliquis . e manibus, deinde scabella concrepant, aulaeum to itur . quaero enim, cur Licinium titubantem,has-aantem, cedentem, fugere conantem mulieraria manus inla de manibus emiserit ψ cur non comprehendorint cur non ipsius con egionem multorum oculis, facinoris denique uoce tantisceleris crimen expres Fint' an timebant, ne tot unum, ualentes imbecillum, alacres perterritum superare non possent ' nullum argumentum in re, nulla suspicio in caussa, in lus exitus criminis reperietur. itaque haec caussa ab argumentis, a contentura, ab ijs signis, quibus u ritas illiorarisolet, ad testes tota tradusta est . quos quidem ego testes,iudices, non modo me ullo timore, sed etiam cum aliqua spe dele tationis exspecto.praemgestit animus iam uidere, primum lautos iuuenes , mulieris beatae ac nobilis familiares;deinde fortes uiras, ab imperatrice in insidiis, atque in praesidio balnearum locatos. ex quibus requiram, quonam modo latuerint, aut ubi ψ alueus ne ille , an eqAus Troiamnus fuerit, qui tot inuisitos viros, muliebre bellum gerentes, tulerit, ac texerit ρ illud uero respondere cogam, cur tot uiri, ac tales hunc GP unum, est ta . imbecillum, quam uidetis, non aut stantem comprehenderint , aut fugientem consecutisnt φ qui se rum

qμ p se Io , istum in locum procesi int

138쪽

cabunt. quam uolentiis conuiuiisfaceti, dicaces,nora numquam etiam ad uinum disertishuralia tori uis est, alia triclinii; aliasubselliorum ratio, alia lectorum; non idem iudicum, comissatorumq. conspectus; lux denique longe alia est solis, O lychnorum . quamobrem excutiemus omnes istorum delicias,omnes ineptias, si prodierint .sed si me audiant, nauent aliam Operam, aliam ineant gratiam, in aluisse rebus ostenrent, uigeant apud istam mulierem uenustate, dominentur pumptibus, haereant,iaceant, deserviant, capiti uero innocentis, O fortunis pareant. At sunt serui illi de cognatorum sententi nobilissimorum,e 'clarisimorum hominum, manumiss. Tandem at quid inueniemus, quod ista mulier de suorum propinquorum, fortissimorum uirorum, sententia, atque auctoritate fecisse dicatur. sed scire cupio, quid bibebat argumenti ista manumissio: in qua aut crimen est Coelio quaesitum,aut quaδio subleuata,aut multaru rerum consciis seruis cum caussa praemium persolutum. at propinquis placuit . cur non placeret , cum rem tu te ad eos non ab Qhis tibi allatam, sed a te ipsa compertam deferre diceresἐhic etiam miramur, si illam commenticiam p idem obscenissima sit fabula consecuta ' nihil eri, quod in eiusmodi m lierem non cadere uideatur. audita, o peruulgata, est percelebrata sermonibus res est. percipitis animis, iudices , iamdudum , quid uelim, uel potius, quid nolim dicere . quod etiamsi est sanctum, certe a Coelio uon est factam . quid enim attinebati est

enim

139쪽

enim ab aliquo fortasse adolescente non tam insulsio ,

. quam non Gracundo . sim autem eris tum: non illud quidem modeIlum,sed tamen non est infacetum men

ducis . quodphofecto numquam hominum sermo,atque opinio comprobasset, nisi omnia, quae cum turpitudine aliqua dicerentur, in istam quadrare apte u derentur. Dicta est a me cali)sa, iudices, perorasa. iam intelligitis, quantum it liciu sustineatis,quata res si commissa uobis.de ui quaeritisquae lex ad imperium,ad maiestatem, ad statum patriae,ad salutem omnium pertinet: quam legem a Catulus, armata dissensione ci sis , reip.paeΠe extremis temporibus tulit: quaeq. lex,sedata illa flamma consulatus mei,fumantis reliquias coniurationis extinxit. hae enim lege Coelii adolescentia non ad reip. poenas,sed ad mulieris libidines , O delicias deposcitur. atque hoc etiam loco M. Camurti, Cesemi danatio praedicatur. ossultitiam, nultitiam ne dicam, an impudentiam singularem ἐ audetis ne, cum ab ea muliere veniasis, facere istorum hominum mentionem ἰ am. detis ne excitare tanti flagiti memoriam, non extinctam illam quidem,sed repressam uetustatequo enim illi crimini, peccatoq. perierunt nempe quod emisedem mulieris dolorem, iniuriam Vettiano nefario suntsupro persecuti. ergo ut audiretur Vetti' nomen in caussa, ut illa uetus casian fabula resticaretur , iccirco Camurti, ct Cesimi causa est renouata ἰ quiquamquam lege de ui certe non tenebantur, eo mari

locis tamen erant implicati, ut ex nullius legis laqueis

in i

140쪽

queis emittendi uiderentur. M. uero Coelius cur in hoc iudicium uocatur cui nequepropium quaesti mr crimen obiicitur, nec uero aliquid eiusmodi, quod sit a lege seiunctum, es cum uestra seueritate coniunctum.cuius prima aetas dedita disciplinisfuit, i sq. artibus , quibus instruimur ad hunc usum Ib-τensem, ad capessendam remp. ad honorem , gha iam, dignitatem. ijs autem fuit amicit i s maiorum natu, quorum imitari industria, continentiamq. maxime uelit; ijs aequalium studiis, ut eundem, qu m omptimi, ac nobilis miletere cursum laudis uideretur. cum autem paullum iam roboris accessisset aetati, in

Africam profesctus eIi u ompeio proconsuli contubernalis , castissimo uiro, atque omnis elicii diligentissimo: in qua prouincia cum res erant, O possessio Nes paternae,tum etiam usus quidam prouincialis,n5sne causa a maioribus huic aetati tributus.discesset illinc Pompeij iudicio probatismus, ut ipsius testimo , nio cognoscetis. Voluit,vetere instituto,eorum adolescentium exemplo, qui post in ciuitatesummi uirhoe clarismi ciues extiterunt, industriam suam a populo ex aliqua illuriri accusatione cognosci. uellem alio potius eum cupiditas gloriae detulis1 et sed abiit huius

tempus querelae. accusauit C.Antonitum,collega meum:cui misero praeclari in remp. beneficii memoria nihil profuit, nocuit opinio maleficii cogitati. postea

nemini concessit aequalium,plus ut in foro,plus ut in negotiis uersaretur, caussisq. amicorum,plus ut vhi laret intersuos gratia .quamis uigilates homine nisi ο-

SEARCH

MENU NAVIGATION