M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

발행: 1565년

분량: 626페이지

출처: archive.org

분류: 로마

431쪽

PHI LIPPI CARUM LIBER III.

E RIV s omnino, P. C. quam tempus

s reip. postillabat, aliquando tamen coii- uocati sumus. quod flagitabam equidem quotidie, quippe cum bellum nefarium

contra aras,et focos, cotra uitam ortunasq. nostras

ab homine pro ligato,ac perdito non comparari, sed geri iam viderem. exstentantur DL Ian. quas non exstentat Antonius; qui in' prouinciam D. Bruti, summi, O mgidaris uiri, cum exercitu. impetum facere conatur; ex quase instructum,Wparatum ad urbem uenturum csse minitatur. quae est igitur exspediatio,aut quae uel minimi dilatio temporis' quaqua enim adpunt hal. Ian. tamen breue tempus longumen imparatis. dies enim affert, uel hora potius, nus promsum iit, magnas saepe clades . certus alitem

dies non , ut sacri ici , sic consilii en rctari solet.

quod aut hal. Ian. fuissent eo die, quo primum ex urbe fugit Antonius; aut hae non Oente emtae: i ibellam iam nullum haberemus. auctoritate enim se natus, consensuq. populi facile hominis amentis fregissemus audaciam: quod confido equidem consules designatos,simul ac magistratum inierint, esse fa- cturossunt enim optimo animosummo consilio, n-gulari concordia. Mea autem se, natio no uictoria e solum auida et ,sed etiam cola ita tis. quo cuim que

432쪽

que tantum bellum, tam crudele, tam nefarium priuatis consili spropulsabitur ἐcur non quamprimum publica accedit audioritas/C. Caesar, adolescensinae nepotius puer, incredibili, ac diuina quadam mente, atque uirtute, tum, cum maximefuror arderettonj, cumq. eius a Brundisio crudelis Opestifer reditus timeretur, nec postulantibus, nec cogitantibus, nec optantibus quidem nobis, quia fieri posse non uidebatur, firmomum exercitum ex inuiyo genere ueteranorum militum comparauit , patrimonium. suum sudit. quamquam non sumus usi eo uerbo, quo decuit.non enim essuri sed in salute reip. collocauit. cui quamquam gratia referri tanta non potest,quan- ita debetur; habenda tamen es tanta, quantam maximam animi nostri capere possunt. quis enim est ta gnarus rerum, tam nihil de rep. cogitans, qui hoc non intelligat-M. Antonius a Brundisio cum iis copiis, quas se habiturum putauerat, mam, ut minabatur, uenire potui eι, nullum genus eum crud

sitatis praeteriturum fuissequippe qui in holstitis tectis Brundisiiforti mos uiros, ciues optimos, DP lari iusserit: quoruin ante pedes eius morientium anguine os uxoris restersum esse constabat. hac ille crudelitate imbutus, cum mi sto bonis omnibus ueniret iratior, quam illis fuerat, quostrucidarat; cui tandem sertim, aut cui omnino bono pepercisset j qua pene priuatuo c6 lio remp. nec enim fieri potuit aliter P Caesar libe a t. qui nisi in hac rep. natus esse remp. Aelere tu ij nullam taberemus .sic enim

perspicio,

433쪽

perspicio , si iudico; nisi mus adolascens illius furentis impetus, crudelissimosq. conatus cohibuisse rep. funditus interituram suispe. cui quidem hodierno die, P. C. nunc enim primum ita conuenimus, ut illius beneficio possemus,quaesentiremus,libere dicere tribuenda est audioritas , ut remp. non modo a se fusic piam ,sed etiam a nobis commendatam post defendere ec uero de legione Martia quoniam longo interuallo loqui nobis de rep. licet sileripotest. quis enim unus fortior, quis amicior umqua resp. fuit,qualegio Martia uniuersa' quae cum hinc populi R. lantonium iudicasset,comes esse eius amentiae noluit; reliquit consulem.quod profecto nonfecisset si eum consulem iudicauisset,quem nihil aliud agere, nihil moliri, nisi caedem ciuium,atque interitum ciuitati uideret. atque ea legio consedit Albae. quam potuit urbe eligere aut opportuniore ad res gerendas, aut fideliorem,aut fortio cum uirorum, aut amiciorum reip. cinium ἰ huius legionis uirtutem imitata uuarta legio, duce L. Egnatuleio, quasore, ciue optimo,in sortissimo, Caesaris auctoritatem, atque exercitum persecuta est. faciendum in igitur nobis,P. C. ut ea, quae sua sponte clarismus adolascens,atque omnium raestantissimusgessit, geris,haec auctoritate noni a comprobentur; veteranorumq.forti morum uirorum, tum linionis Martiae, uuartaeq. mirabilis consensus ad remp. recuperandam laude, O testimonio nostro confirmetur; eorumq. commoda, honores ,praemia, cum consules de gnati magistratum EE E inierint,

434쪽

PHILIPPI CARUM

inierint, curae nobis fore, hodierno die spondeamus. Atque ea quide, quae dixi de Caesare deq. eius exercitu, iam diu nota sunt nobis: virtute enim admirabili Caesaris, constantiaq. militum ueterat serum, legionumq. earum optimo iudicio, quae au toritatem nostram, libertat em populi R. virtutem Caesariss cutae sun a ceruicibus nostris est depulsus Antonius. se ut dixit, haec seuperiora. hoc uero recens edicti m D. Bruti, quod paullo ante propositum est, certe lentio non potest praeteriri. pollicetur enim se prouinciam Galliam retenturum in senatus populiq. R. potestate. O ciuem natum reip. memorem sui nominis, imitatoremq. maiorum.neque enim, TarqIsinio e

pulso , maioribus nostris tam fuit optata libertas, quam est, depulso iam Antonio, retinenda nobis. i li regibus parere iam a condita urbe didicerant: nostpon reges exactos seruitutis oblivio ceperat . atque. ille, quem maiores nostri non tulerunt, non crudelis , non impius , sed superbus en habitus , Odi-Ztus. quod nos uitium in priuatis saepe tulimus, id maiores nostri ne in rege quidem ferre potuerunt. L. Brutus regem superbum non tulit: Decimus scelen ratum, atque impium regnare patietur j quid Tam quinius tale, qualia innumerabilia facit, of cit Antonius j Senatum etiam reges habebant: nec tamen, ut Antonio senatum habente, in consilio regis uersabantur barbari armati. Seruabant aut icta reges: quae hic consul, aligui q. neglexit, neque si

lum legibus contra a Picia ferendis .sed etiam cosse

435쪽

LIBER III. t et Igga una ferente, eo, quem ipse ementitis auliciis us tiosum fecerat. Quis autem r ex umqua fuit tam iusgniter impudens, ut haberet omnia commoda, Deficia, iura regni uenatia/ quam hic immunitatem, quam ciuitatem,quod praemium non uel ingulis hominibus, uel ciuitatibus,ues universis prouincηs Deu-didit' et hil humile de Tarquinio, nihilsordidum accepimus. at uero huius domi inter quasilla pendebatur aurum: numerabatur pecunia: una in domo omnes , quorum intererat, totum imperium populi nundinabantur. Supplicia uero in ciues . nulla Tarquinis accepimus.at his Suessae iugulauit eos, quos in custodiam dederat Brundisj trecentos fortissimos uiros, ciuesq. optimos trucidauit. Tostremo Tarquinius pro populo bellum gerebat

tum, cum expulseus eri. entonius contra populum R. exercitum adducebat tum, cum, a legionibus retiantus, nomen Caesaris exercitumq. pertimuit; neglectisq. sacrifici s follemnibus, ante lucem uota ea, quae numquam solueret, nuncupauit;ohoc tempore inprouincimn populi conatur inuadere. Maius igitur a D. Bruto beneficium populus O habet, O exlbuctat, quam maiores nostri acceperunt a L. Bruto , principe huius maxime conseruandi generis, est nominis . cum autem eri omnis seruitus misera: tum uero intolerabile diseruire impuro, impudico , esseminato, numquam, ne in metu quidem ,sobrio.

Hunc igitur qui Gallia prohibet, priuato praesertim confisio; iudicat . uerit eq. iudicat, non eqs con - i EE E a sulem.

436쪽

PHILI PPIC ARVM

sulem. Faciendum est igitur, P. C. nobis, ut D. Brutipriuatum consilium avitoritate publica comprobe mus. nec uero M. Antonium consulem post Lupem

calia putare debuistis. quo enim ille die, populo in 'ectante, nudus, undius, ebrius es contionatus, id egit, ut collegae diadema imponeret; eo die fenon modo consulatu,sed etiam libertate se abdicauit. esset enim ipsi certe statim seruiendum,si Caesar ab eo regni insigne accipere uoluisset. hunc igitur ego comsulem, hunc ciueri R. hunc libertim, hunc denique

hominem putem, qui foedo illo, O flagitioso die, O

quid pati, Caesare uiuo , posset, O quid, eo mortuo, consequi ipse cuperet, ostendit ἐ-uero de uirtute, costantia, grauitate prouinciae Galliae taceri potest. est enim ille flos It.. liae, illud firmamentum impe' rh populi illud ornamentum dignitatis. tantus autem est consensus municipiorum, coloniarumq. prouinciae Galliae, ut omnes ad aucto iritatem huius omdinis, materialemq. populi defendendam consti-rasse uideantur. Quamobrem tribuni pl. quamquam uos nihil aliud, nise de praesidio, ut stratum tuto consules halendis Ian. habere possent, retulistis: tamen mihi videmini magno consilio, atque optima mente potestatem nobis de tota rep. fecisse diceri.cum enim tuto senatum haberi ne praesidio non posse iudicauristis, tutu, statuistis etiam, intra muros Antoni scelus audaciamq uersari. quaobrem omnia mea sententia complectar, uobis, ut intelligo, non inuitis; ut praestanti mis ducibus a nobis detur auctoritas; et

fortissimu

437쪽

fortissimis militibus spes ostendatur praemiorum; σiudicetur non uerbo sed re, non modo non consul sed etiam horiis Antonius . nam si ille consul; fustuariu

meruerunt legiones,quae consulem reliqueruli sceleratus Caesar, Brutus nefarius, qui contra consulem priuato consilio exercitus comparauerunt. autem militibus exquirendi sunt honores noui propter eorudiuinum, atque immortale meritum; ducibus autemne referri quidem potestgratia: quis est, qui eum non hostem existimet, quem qui armis persequunt uri conseruatores reip. iudicantur ἰ At quam contumeliosus in edictis/ quam barbarus' quam rudis ζprimum in Caesarem maledicta congessit, deprompta ex re cordatione impudicitiae, Gr nuprorum suorum. quis enim hoc adoliscente castior j quis modestior' quod in iuuentute habemus illustrius exemplum ueteris sanItitatis ἰ quis autem illo,qui male dicit impurio; ἐIgnobilistatem obi cit C. Caesaris filio: cuius etiam naturalis pater, si uita suppeditasset, consul fastus esset. Aricina mater. Trallianam, aut Ephesiam putes dicere. uidete, quam desticiamur omnes, quisu mus e municipi s, id est, omnes plane: quotus enim quisque non est j quod autem municipium non contemnit is, qui Aricinum tantopere despicit, uetustate antiquissimum, iure foederatu, propinquitate paene finitimum, sylendore municipa honeyli mu'hinc Voconiae, hinc Scatiniae leges: hinc Multae fellae currules oe patrum memoria, O nonra: hinc equites

lautissimiplurimi, O bolusissim i fed,si Aricinam .

438쪽

uxorem non probas, cur probas Tusculanamquamquam huius sanctissimae feminae, atque optimaepater M. Atius Balbus, in primis honestus, praetchriusfuit: tuae coniugis,bonae feminae,locupletis quidem certe, Bambalio quidam pater, homo nullo numero . nihil illo contemptius, qui propter haesita tiam linguae, stuporemq. cordis cognomen ea contumelia traxerit. atauus nobilis , Tuditanus nempe ille, qui cum palla, ct coturnis nummos populo de Rostris hyargere solebat . uellem , hanc contemptio. Me pecuniae fuis reliquisset.Habetis nobilitatem generis gloriosa di aut m coniseni ut tibi Iulia natus ignobilis uideatur, cum tu eodem maternogenere frieasgloriari ἰ quae porro amentia est, elim alia quid dicere de uxorum ignobilitate, cuius patermitoriam Fregellanam, proditoris liam, habuerit ΠXorem, ipse ex libertini filia susceperit liberos sed hoc clarissimi uiri uiderint , L. Philippus, qui habet

Aricinam uxorem; C. Marcellus, qui Arcinae filia: quos certo scio dignitatis optimarum feminarum non paenἰtere. Idem etiam Ciceronem, fratris mei: lium, Apessiit edictomecsentit amens commendationem se compellationem suam. quid enim accidere huic adolescenti potuit optatius, quam cognosci ab omnibus, saris consiliorum effie socium, Antonij furoris inimicum/At etiam gladiator ausus en scribere,hunc de patris,et patrui parricidio cogitase. O admirabilem impudentiam, audaciam,temeritat Crimineum adoli scintem hoc scribere audere, quem e

439쪽

s ter meus, proptes eius suauismos, atque optimos more praeflantissimumq. ingeniism,certatim amomus, omnibusq. horis oculis, auribus, complexu t nemus j me sisdem edictis, nescit, laedat, aulaudit. cum idem supplicium minatur optimis ciuia

bus, quod ego de sceleratissimis sumpserim; laudarenidetur,qua, imitari uelit. cum autem illam pulcher 'rimi facti memoriam refricat; tum a sui nnilibus inuidiam aliqua in me commoueri putat. Sed ipse quid fecitin cum tot edidia proposuisset, edixit, ut adesset

senatus frequens ad v III. Ol. Dec. eo die ipso non affuit . at quo modo edixit c haec sunt, opinor, uerba in extremo: Si quis non affuerit , hunc omnes existimare poterunt & interitus mei, & per ditissimorum consiliorum a uetorem fuisse . uuaesunt perdita consilia' an ea,quae pertinent ad li bertatem populi recuperandam8 quorum consili rum Caesari me auctorem, O hortatorem O ebe, fuisse fateor. quamquam ille non eguit consilio cuiusquam: sed tamen currentem,ut dicitisr,incitaui. nam interitus quidem tui quis bonus non esset auctor, cismin eo falas,stulta optimi cuiusque, libertas populi R. dignitasq. consisteret ψ sed cum tam atroci ed Ecto nos concitauisset, cur ipse non affuit ζ num putatis aliqua re tristi ac seuera φ uino atque epulis re tentus. se illae epulae potius quam propinae nominau dae sunt. diem ediIIi obire neglexit: in ante diem

IV. O l. Dec. distulit: adesse in Capitolio iclyt: quod is templum ipse, nescio qua, per Gallorum cunicu-

440쪽

PHILIPPI CARUM

lum ascendit. conuenerunt corrogat quidem ampli quidam homines, sed immemores dignitatis suae. is enim erat dies , ea fama, is, qui senatum uoca-rat , ut turpe senato ri e set, nihil timere . ad eos t .men ipsos, qui conuenerant, ne uerbum quidem ausus es facere de Caesare,cum de eo constituisfiet adst tum referre . scriptam attulerat consistaris qui damsentantiam. quid est aliud, de eo referre non audere , qui contra st considem exercitum duceret, nisi stipsum hostem iudicare ζ necesse enim erat alteru- trum esse hostem: nec poterat aliter de aduersarijs ducibus iudicari. igitur C. Caesar hostis,curcosut nihil refert ad senatumψm ille a senatu notandus non fuit; quidpotest dicere, quin, cim de illo tacuerit, st hostem esse confessussit e quam in edinctis Spartacuiu appellat, hunc in s natu ne improbum quidem dicere audet. in rebus tristissimis quantos excitat risus cstntentiolas edicti cuiusdam memoriae mandaui :. quas videtur ille peracutas putare: ego autem,qui intelligeret, quid dicere uellet, a huc neminem inue- nulla contumelia est, quam facit dignus.

Trimum quid est , dignus ζ nam etiam malo digni multi , ictit ipse . an quam facit is, qui chm dignitate esse quae autem potest essee maior c quid est posero, facere contumeliam, quis sic loquitur ψ deinde . nec timor, quem denunciat inimicus . Qid ergo ἐ ab amico timo r denunciari solit ψ horum milia deinceps. non ne satius est mutum espe, quam, quod nemo intelligat, dicere en, cur magister eius

SEARCH

MENU NAVIGATION