장음표시 사용
471쪽
re p. detrimenti accipiat:censioque,ut iis, qui in exercitu Antoni sunt, ne sit ea res staudi, si ante Hil. Febr. ab eo discesserint . haecscensueritis, P.C. breni tempore libertatem populi R. auctoritatemq. ue-sram recuperabitis. sin autem lenius agetis; tamen eadem , sed fortasseserius, decernetis. De rep. quoad retulistis, satis decreuisse uideor stera res est de honoribus: de quibus deinceps intelligo esse dicendum . sed, qui ordo in sententi ' rogandis seruarisolet, eundem tenebo in uiris fortibus honorandis. a Bruto igitur,consule designato,more maiorum capiamus eXordium.cuius ut superiora omittam;quae sunt maxima illa quidem ,sed adl- hominu magis iudiciis, quam publice laudata: quibusnam uerbis eius laudes huius ipsius temporis consiequi po sumus neque enim ullum mercede lata uirtus,praeter hanc laudis,gloriaeque, desiderat: qua etiamsi careat, tamen fine ipsa con-tcnta, atque in memoria gratorum ciuium, taquam in luce,posita laetetur. laus igitur iudici ,testimoni q. nostri tribuenda Bruto est.quamobrem hi erbis,patres cosscripti, S. C. faciendum censieo: Cum D. Brutus imp. consul designatus, prouinciam Gallia in
senatus populiq. R. potestate teneat ; cumq. exerciatum tantum,tam breui tempore , summo studio mu-1ucipiorum, coloniarumq.prouinciae Galliae,optime de rep. merita merentisque,conscripserit, compara
472쪽
L q. R. existimare, D. Bruti imp. con 'sisti, opera, consilio, uirtute, incredibiliq. I iudio , cdsessu prouinciae Galliae, reip. discissimo tempore
esse subuentum . huic tanto merito Bruti , P. C. tan toq. hir p. beneficio,quis est tantus honos,qui non
debeatur ζ nam si M. Antonio patuisset Gallia; si, oppressis municipiis, O coloniis imparatis , in illam
ultimam Galliam penetrare potuisset: quantus resp. terror impenderet ζ dubitaret, credo, homo ame tissmus , atque in omnibus consilijs praeceps ,- uius, non solum cum exercitu suo ,sed etia cum omni immanitate barbariae bellum inferre nobis; ut eius furorem ne alpium quidem muro cohibere possiemus. haec igitur habenda gratia est D. Bruto, qui illum, non dum interposita auctoritate uestra, suo consilio , citqlis iudicio, non, ut consulem recepit , sed, ut horsem, arcuit Gallia, seq. obsideri, quam hanc urbem , maluit. habeat ergo huius tanti facti, tamq. praeclari decreto uestro testimonium sempiternum: Ga liaqVe,quaesemperpraesidet,atque praesedit huic imperio,libertatiq. communi, merito iureq. laudetur,. quo esuasq. uires non tradidit, sed opposuit Antonio. Atque etiam M. Lepido pro eius egregiis in re p. meritis decernedos honores quamamplismos coeo semper ille populum liberum uoluit; maximumq.
Agnum illo die dedit uoluntatis, O iudici fui, cum
Antonio diadema Caesari imponete, se auertit, gemifuq.-maenitia declarauit, quantum haberet odiu
eruitutis, quam populum si berum cuperet, qliam,
473쪽
sta, qyae tulerat,temporum magis necessitat quam iudicio tulisset. Quanta uero is moderatione usus sit in illo tempore riuitatis, quod pon mortem Caesaris consiecutum est, quis nostrum obliuiscipotest' Magna haec;sed ad maiora properat oratio. quid enim,o dii immortales , admirabilius omnibus gentibus, quid optatius populo II. accidere potuit, quam, cum berulum ciuile maximum esset, cuius belli exitum omnes timeremus , sapientia ale etiam id potius extingui, quam armis, , ferro rem in discrimen adducere equod si eadem ratio Caesaris fuisset in illo taetro,miseroq. bellor ut omittam patrem, duos Cn. Pompeii .summi et singularis uiri filios,incolumes haberemus. quibus certe pietas fraudi esse non debet. utinam omnes M. Lepidus siemare potuisset: DIturum sevisse .
declarauit in eo,quodpotuit, cum Sex. Pompeium resiluit ciuitati, maximum ornamentum reip. clarissiamum monumentum clementiae suae.grauis illa fortuna populi R. graue fatum. Pompeio enim patre,quod imperi populi lumen fuit , extincto , interfectus est patris simillimus filius. sed omnia mihi uidentur
deorum immortalium iudicio expiata, Sex. Pompeio reip. conseruato. quam ob caussam, iusto, atquem nam,'quod periculosissimum ciuile bellum maximumq., humanitate, et sapientia sua M. Lepidur ad pacem, concordiamq. convertit, S. C. his uerbis censeo perscribendum. Cum a M. Lepido imp. poni.
V. saepenumero re p. O bene, O felicitergesta sit , populusq. R. intellexerit ei dominatum regium
474쪽
maxime displicere; cumq. eius opera, uirtute, consselio , gulariq. clementia, O mansuetudine bellum acerbissimum ciuile sit res um , Sexti sq. Pompeius Cn. F. Magnus huius ordinis auctoritate ab armis discesserit, Er a M. Lepido imp. poni.max.summa senatuspopuliq. R. uoluntate ciuitati restitutus st; senati populumq. R. pro maximis plurimisq. inremp. M. Lepidi meritis magnam litem in eius uirtute, auctoritate, felicitate reponere oth, pacis, concordiae, libertatis; eiusq in remp. meritorum se natum populumq. memorem fore; eiq. statuam equestrem inauratam in Liuris, aut quo alio loco in foro uellet, ex huius ordinis sententiastatui placere. cui honos, T. C. mihi maximus videtur: primum , quia iustus est: non enim solum datis r propter stem teporum reliquorum, sed pro amplissimis meritis red-ιlitur . nec uero cuiquam possumus commemorare hunc honorem a senatu tributum iudicio senatus soluto, O libero. Venio ad C. Cassarem, P. C. qui nisi
fuisbet, quis nostrum effle potuisset ζaduolabat ad urbem a Arundiso homo impotenti simus, ardens odio, animo hostili in omnes bonos, cum exei citu, is ni rius. quid huius audaciae sceleripoterat opponitrion dum ullos duces habebamus, non copias: nullum erat consilium publicum, nulla libertas: dandae cervices erant crudesitati nefariae: iugam quaerebamus omnes: quae ipsa exitum non habebat . quis tum nobis, quis popolo Robtulit hunc diuinum adolescentem deus ἰ qui, cum omnia ad perniciem nostram pe-
475쪽
lifero illi cini paterent,subito praeter stem omnium
exortus, prius confecit exercitum , quem furori M. Antoni' opponeret, quam quisquam hoc eum cogitare susticaretur. magni honores habiti Cn. Pompeio, cum esset adolescens: O quidem iure:subuenit enim reip. sed aetate multo robustior militum ducem quaerentium Budio paratior, in alio genere belli. non enim omnibus Sullae causa grata: declarat mu titudo proscriptorum, tot municipiorum maximae
calamitates. Caesar autem annis multis minor ueteranos, cupientes iam requiescere,armauit: eam complexus est causia,quae essetfenatui,quae populo,qvae cuctae Italiae,quae diis omnibus gratissima. Pompeius ad L. Sullae maximum imperium, uiliorem' exercitum accessit: Caesarse ad neminem adiunxit; ipse princeps exercitus faciendi, O praesidiij comparandi fuit . ille in aduersariorum partibus agrum Picenum habuit inimici et hic ex .antonii amicis, sed amicioribus libertatis , contra Antonium confecit exercitum . illius opibus Sulla regnauit: huius pra sidio Antonii dominatus oppresus s. demus igitur imperium Caesari, ne quo res militaris administra ri, teneri exercitus, bellum geri non poten: sit propraetor eo iure,quo qui optimo. qui honos,quamquas magnus illi aetati, tamen ad necessitatem rerum gerendarum,non solum ad dignitatem, valet. itaque illa quaeramus,quae uix hodierno die consequemur. se aepes erofore huius adolescentis ornandi, ton randi nobis, populo R. potesatem. hoc autem 'tempore
476쪽
tempore ita censeo decernendu: a d C. Caesar c.F. poni. propr. summo reip. tempore milites ueter . nos ad libertatem populi F . cohortatus si eosq. conscripserit; quodq. legio Martia , uuartaq.summo sudio, optimoq. inremp. consensu, C. Caesare duce auctore remp. libertatem populi, defendant , desederint; quod C.Caesar propraetor Galliae provinciae cum exercitusubsidio profectus si ; equites , ,gittarios, elephantos in suam populiq. I .l potesta, tem redegerit; discissimoq. reip. tempore saluti , dignitatiq. populi subuenerit ; ob eas crassas senatui placere, C. Caesarem C. F. poni. propr. senatorem esse nientiamq. loco praetorio dicere; eiusq. ratione, quemcumque magistratum petet, ita haberi, ut haberi per leges liceret ,si ann osuperiore quae forfuisset. id est enim, P. C. cur eum non quamprimum amplissimos honores capere cupiamus ' te .gibus enim annalibus cum grandiorem aetatem ad consulatum constituebant, adolescentiae temeritaim verebantur. C. Caesar ineunte aetate docuit, ab excellenti eximiaq. uirtute progressum aetatis ex stentari non oportere . itaque maiores nostri, ueteres illi admodum antiqui, leges annales non habebat: quas multis post annis attulit ambitio, ut gradus es.s et petitionis inter aequales.ita saepe magna indoles uirtutis prius, quam reip. prodesse potuisset, cta est. at uero apud antiquos ulli, Deci , Corini,
multiq. alii, recentiore autem memoria superior isticanus . T. Flamininus , admodum adolescentes.
477쪽
consulassa ii, tantas resgesserunt, ut populi imperium auxerint, nomen ornarint. Ut id Macedo Alexander ς cum ab ineunte aetate res marimas ge- .rere coepisset, non ne tertio O trigesimo anno morte obi' qquae est aetas no iris legibus decem annis minoriquam consularis. ex quo iudicaripotest, uirtutis esse, quam aetatis, curseum celeriorem. quod ij, qui Caesari inuident, mutantse timere: ne uerendum quidem est,ut tenerese pollit,ut moderar ne honoribus noIiris elatus intemperantius suis opibus utatur . ea natura rerum est, P. C. ut, quisensum uerae
gloriae ceperit,quiq.seab senatu, ab equitibus populoq. uniuerso senserit ciuem carum haberi, salutaremq. re'. nihil cum hac gloria comparandum putet . utinam C. Caesari, patri dico, contigisset adole .scenti, ut esset senatui, atque optimo cuique carissiamus. quod cum consequi neglexisset, omnem uim i
genis,quae summa uit in isto,in populari leuitate consumpsit: itaque cum res estum adsienatum , ad bonos non haberet, eam sibi uiam ipse patefecit ad opes suas amplificandas, quam uirtus liberi populi ferre non posset. Eius autem iij longisme diuersa ratio equi cum omnibus est, tum optimo cuique caris us . . in hocstes libertatis posita es: ab hoc accepta iam a lusi huic summi honores Oexquiruntur, Oparati sunt. Cuius igitur singularem prudentiam admiramur, eiussultitiam timemus quid enim nullius, quam inutilem potentiam, inuidiosas opes, cupidiatatem dominandi praecipite O lubricam auloem.
478쪽
re uerae, gram ,solidae gloriae ean hoc uidit puerisi aetate processerit, non uidebit' At enl quibusdam inimicus, clari dimis atque optimis ciuibus. 2Pllus iste
timor esse debet. omnes Caesar inimicitias reip. condonauit: hanc ibi iudicem constituit, hanc modera-- tricem omniu , atque fa Iorum: ita enim ad remp.
accessit , uit eam confirmaret, non ut euerteret ..Omnes habeo cognito ς sensius adolescentis: nihil en illι rep. carius , nihil uectra auιIoritate grauius , nihil bonorum uirorum iudicio optatius , nihil ueragloria dulcius. quamobrem ab eo non modo nihil timere , sed maiora , O meliora exspectare debetis, ncque in eo , qui ad D. Brutum ob dione liberadum profectussi, timere , ne me oria maneat domestici doloris, quae plus apud eum post, quam salus ciuitatis. Audebo etiam obligare fidem meam , P. C. uobis, populoq. R. reiq. pub. quodprofecto , cum me nulla uucogeret , facere non auderem ; pertimesceremq. in re maxima periculosam opinionem temeritatis . promitto, recipio pondeo, patres conscripti, C. Caesare talem semper fore ciuem , qualis hodiest, qualemq. eum maximc esse uelle, optare debemus. uuae culta sint; de Cae sare satis hoc tempore dictum habebo. cuero de L. Egnatulco ,forti mo, est constat tissimo ciue , amicissimoq. reip. silenim arbitror, sed tribuendum t simonium uirtutis egregiae, quod is legionem uuintam ad Ca scirem adduxerit, quae
479쪽
: Dium ante legitimum tempus magistratus petere , t et pere, gerere liceat. in quo, P. c. non tantum com- 13 nodum tribuitur L. Egnat ultio, quantus honos: hi - tali enim resatis es nominari. De exercitu autem C. Caesaris ita censeo decerniindumsenatui placere, milιtibus ueteranis, qui Caesaris pontidicis, S audIor . talemq. haius ordinis defenderint, atque defendant, ijs,liberisq. eorum militiae uacatione=u esse; ntiq. C. Pansa , A. Hirtius consules, alter, ambo Aectarioscerent, qui agςr iis coloniis esset, quo Milites ueterani deducti esent, qui contra legem Iuliam possidere-ytur, ut is militibus ueteranis tui iretur: de agro Campanos aratim cognoscerent, misynt l. ratione de commodis militum ueteranorum. augendis glo-
.niq. Martiae, legioni mariae, th militibus, qui de legione secunda, trigos a quinta ad Pan sum , A. tium consules uenisbnt ,suaq. nomina
dedissent, quod his senatus, populiq. libertas cab
ri simast, oe fuerit, vacationem militiae ipsis, libertiq. eorum esseplacere, eatra tumultum Gallichm , Italicumque: sq. legiones, bcsso coinsecto, missa fieri, placere; quantamq. pecuniam militibus ea Aum legionum in gulos C. Caesarponi propr.pollicitus sit, tantam dari placere ;vtiq. C. Pansa ,
Hirtius consules, alter, ambo ue rationem agri h
beant , qui sine iniuria priuatorum iniri possit, is q. militibus legionis Martiae, legionis Quartae ita daretur, aspgnaretur, ut quibus militibus amplisι- me dati, abignati essent. Dixi ad ca omnia consales, de
480쪽
de quibus reti linis. quae si erunt ne mora, matum req. decreta; facilius apparabitis ea, quae tempus, necessitas flagitat . celeritate autem opus est rquasi essemus iis, bellum , ut aepe dixi, nullam ha
v Dir A uobisese arbitror, Quirites, . quaesiit a ta in senatu, quae fuerit cu- iusque sententia. res enim ex halendisis Ian. agitata, paullo ante confesta est, minus quidem illaseuere, quam decuit, non tamen o-
. mnino dissolute. mora est allata bello, non caussasu lata. quamobrem, quod quaesiuit a me T. Appul ius, homo ct multis oscijs mihi , summa familiaritate coniunctus, O uobis amicissimus; itar spondebo, ut ea, quibus non interfutilis, nosse pol tis. Causa fori limis optimisq. consulibus kal. Ian. de rep. primum referendi fuit , ex eo, quod X II I. al. Ian.senatus, me au tore, decreuit . eo die pr mum , usirites, fundamenta iaIta sunt reip. fuit enim longo interuallo ita liberseruatus,ut uosalicinando liberi essetis. quo quidem tempore , etiam si ille dies uitae sinem mihi allaturus esici, satis magnum ceperam fructum, cum uos universi lina mente, atque
