M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

461쪽

alce a , falsa referebat; sngraphae ob ignabantur: S.C. tamquam adta,ad aerarium referebantur. huius tur tudinis testes erant etiam exterae nati nes .foedera interea facta: regna data: populi pro uinciaeq. liberatae: earuMq. rerum falsaetatulae,

i mente populo toto Capitolio figebantur . quius rebus tanta pecunia una in domo coaceruata est,

ut , si hoc genus in unum redigatur , non si pecunia populo R defutura. Legem etiam iudiciariam tulit

homo castus, atque inseger, iudiciorum, O iuris aufuor. in quo nos fefessit. antesignanos, O mani inputare ἐν alaudas iudices se constituisse dicebat.at ille legit aleatores , legit' exsules, legit Graecos . o consessum iudicum praeclarum: o dignitatem conmius admirandam. auet animus , apud consitum illud pro reo dicere. Dilam Cretensem, portentum insu

Le, hominem audacissimum , O perditissimum . se ac non essee: num latinescit ψ nuru est ex iudicum genere, O forma ἰ num, quod maximum est, leges

nostras mores ue nouit ζnum denique homines ἐs enim Creta uobis notioriquam Riyma Ddae. lectus autem,'notatio iudicum etiam in nostris ciuibus

haberi solet. Cortynium uero iudicem quis nouit' aut quis nosse potuit c nam Lysiadem Atheniensem plerique nouimus: erit enim Phaedri , philosophi nobilis, filius: quo homo praeterea festiuus: ut ei cum M . Curio, consessore.eodem , collusore , facit lime possit conisenire . quaero igitur, si Lysiades critatus Lesex non reston rit, exsuf*μrq, inrcopa V, .4 gite

462쪽

P R I -L I p p I e L R, Iites esse, nec debere eodem tempore Rymae, thenis res iudicare: accipiet ne excusationem is, qui quae limipraeerit, Graeculiiudicis, modo palliati,

modo togati ἐ an Atheniensium antivissimas lege, negliget ἐqui porro ille consesus ,ri' boni ψ Creten,

D iudex , isq. nequi mus . quem ad blinc reus alle get ψ quo modo accedat' dura natio est. at Athenie ses misericordes. puto ne Curium quidem esse crude

lem, qui quotidie periculum fortunae faciat. sunt irralam iudices, quibortasse excusabuntur: habent enim legitimam excusationem , exsiliis caussa solum uertis se, nec esse postea restitutos.hos ille demens iudices legisset, horum nomina ad aerarium detuli set,his magnam partem resp. credidisset , si ullam Jeciem rei

cogitauisset ἰ Atque ego de notis iudicibus dixi . quos minus nostis,nolui nominare. saltatores citharistas totum denique comesyationis iantonianae chorum isttertiam decuriam iudkumscitote esse conieZIu. Hem. caussam,cur lex tam egregia,tamq. praeclara, maxi o imbri, tempestate, uentis, procellis, turbinibus, inter fulmina,sttonitrua ferretur, ut eos iudices haberemus, quos hospites habere nemo uelit . scelerunt magnitudo, conficientiam maleficiorum, direptio eius pecuniae, cuius ratio in aede Opis confecta est', hane

tertiam decuriam excogitauit: nec ante turpes iudices quaesiti,quam honestis iudicibus nocentis salus desierata Al .sed illud os, illam impuritatem coeni fuisse, ut bos rudices legere auderet, quorum lectio rue duplax imprimeretur reip. decus i unum, quod

463쪽

' L I et g R 3 v qtam turpes iudices essent s alterum , quod pates, ctum esset, quam multos in ciuitate turpes liab vemus. Hanc ego, ct reliquas eiusmodi leges,

tium se me ui , salvis anspicise , essent rogatae , mserem tamen abrogandas: nunc non abrogandas censeam, quas iudico non rogatas ζ An illa non grauissimis ignomini s, monumentisq. huius ordinis ad posteritatis memoriam sunt notanda , quod unus M. Antonius in hac urbe post conditam urbem palam secum habuerit armatos ψ quod neque reges frifecerunt,neque i ,qui, regibus exactis,regnum occupare ubluerunt. Cinnam memini: uidi Sullam, modo Caesarem. bienim tres, post ciuitatem a L. Bruto liberatam, plus potuerunt, quam uniuersa res'. non possum virmare, nullis telis eos stipatosfuisse: hoc dico, nec multis, O occultis . at hanc pestem agmem armatorum sequebatur. Clastius, Mi stela, Tyro, gladios ostentantes ,sui semilesgreges ducebant persorum: certum agminis locu tenebant barbari sagittarii.cum autem erat ventum ad aedem Concordiae, gradus complebantur, lecticae collocabantur ; non quo ille scuta occulta esse uellat;sed ne familiares, pscuta ipsi ferrent, laborarent . illud uero taeterrimum non modo auditu ,θd etiam ad pectu, in caeluconcordiae col locari armatos latrones, curios; de templo carcerem fieri; opertis ualuis Concordiae, cimi inter subsellia senatus uersarentur latrones, patres conscriptos sententias dicere . huc etiam nise x nirem OL Sept. Iahos Ist Furi bioe domum meat distur-

464쪽

disturbaturum esse dixit. magna res, credo , ageba tur . desupplicatione referebat. nem postridie: ipse

non uenit. locutus sum de reD. minus equidem tib re, quam mea consuetudo,literius tamen, quam pericula, minaeq. postulabant . at ille, homo uenemens,quiolentus, mi hanc consuetudinem libere dicendi excluderet, fecerat enim hoc idem maxima cum laude L. Piso x x x diebus ante inimicitias mihi denunciauit: adesse in senatu iuggit ad xiii

Oct. ipse interea septemdecim dies de me in Tiburtino Scipionis declamitauitstim quaerens:haec enim ei caussa esse declamandi solet. cu is dies, quo me ad esse tu erat,venisset; tu uero agmin quadrato in aedem Concordiae uenit, atque in me absentem orationem ex ore impurissimo euomuit . quo die, si per anucos mihi cupienti in senatum uenire licuisset, caedis initium fecisset a me: c enim statuerat . cum aurem semelgladium scelere imbuisfiet,nulla res ei finem caedendi, nisi defatigatis', er satietas, attulisset. ete nim aderat Lucius stater, gladiator Asiaticus, qμi Myrmillo 31sasis depugnarat: sanguinem nostrum stiebat , uum illagladiatoriapugna multum profuderat. hic pecunias nostras aestimabat: possessione

notabat, is urbanas, O rusticas: huius mendicitas, auiditate coniunEIa, in fortunas nostras imminebat: diuidebat agros quibus, O quos uolebat: nullus aditus erat priuato, nulla aequitatis deprecatio: tantum

quisque habebat possessor, quantum reliquerat diuisor tonius. Q e quamquam, si leges irritas fece-

465쪽

LIBER V.

ritis, rata esse non possunt: tamen separatim suo nomine notata censeo; iudicandumque,nullosseptem- uiros fuisse; nihil placere ratum ese, quod ab tha Iis

diceretur . M. uero Antonium , quis es, qui ciuem possit iudicare potius, quam taeterrimum,' rudelissimum hostem, qui pro aede Castoris sedens, audiente populos dixerit, nisi uictorem victurum neminem itum putatis, P. C. dixisse eum minacius,quam

facturum fuisse ζ id uero, quod in concione dicere ausus es 'se, cum magistratu abisset, ad urbem Dii

rum cum exercitu, introiturum quotiescumque vellet. quid erat aliud, nise denunciare populo I .seruia tutem ἰ inod autem eius iter Brundisium, quaefectinario, quae spes, nisi ut ad urbem,uel in urbem potius exercitum maximum adduceret ' qui autem dele Ius centurionum' quae effraenatio impotentis animi' coetus promi sis legiones fortisiniae reclamassent, domum adseuenire iussit centuriones,quos bene derep. sentire cognouerat; eosq. ante pcdes suos uxorisq. suae, quam secum , grauis imperator, ad exercitum duxerat, iugulari coegit. quo animo hunc futurum fuisse censetis in nos, quos oderat, clim in eos, quos numquam uiderat, tam crudelis fuisset quam auidum in pecunijs locupletum, quidpauperum sanguinem concupiisset' quorum ipsorum bona, quantacumque erant, statim suis comitibus , compotoribusq.

descrip sit. Atque ille furens infena iam patriae signa a Brundisio inferebat;cum C. Caesar deorum immo talium beneficio , diuini animi , ingentii , confiij m GGG Init

466쪽

PHILIPPI CARUMgnitudire, quamquam sua *onte, eximiaq. uirtute,

tamen approbatione auctoritatis meae, colonias patris adjt, ueteranos milites conuocauit, paucis die bus exercitum fecit, incitatos latronis impetus re tardavit .postea uero quam legio Martia ducem praestantisimum uidit, nihil egat aliud, nisi ut aliquan

do liberi 6Τὸ us. quam est imitata uZarta legio.quo die nuncio audito , cum sienatum uocasset , adhibuissetq. consularem,quisua sententia C. Caesarem hoste iudicaret; repente concidit. pori autem, neque sacri schs follemnibus factis, neque uotis nuncupatis, non

pro se Ius est, s d profugit paludatus: at quo in pi quinciam firmissimorum, fortigimorum ciuium squi illum, ne se ita quidem uenisset, ut nullum bellum

inferret, ferre potuissent, impotentem, iracundum, contumeliosum ,superbum ,semper poscentem,scmper rapientem ,semper ebrium. at ille, cuius ne phcatam quidem nequitiam quisquam ferreposset, be tum intulit pror inciae Galliae ,circumsedit Mutinam

firmissimum, splendidissimam populi R. coloniam,

oppugnat D. Brutum imperatorem , consulem desse gnatum, ciuem non sibi ,sed nobis O reip. natum . Ergo Hanninal hoLlis, ciuis Antonius ζ quid ille se cit hostiliter, quod hic non aut fecerit, aut faciat, aut Moliatur cogitet ἐ totum iter Antonij quid habuit , nisi depopulationes, uastationes, cacdes, rapinas' quas no faciebat Hannibal, quia multa ad usum reseruabat . at hi, qui in boram uiuerent, non modo defortunis, de bonis ciuium,scd ne de utilitatς

quidem

467쪽

quidem sua cogitauerunt. hunc, dii boni, legatos molli placet' norunt isti homines formam reip. iura belli, exempla maiorum ἶ cogitant , quid popidi maiestas, quid senatus seueritas pollulet j legatos decernis: s , ut depreceris; contemnet: si, ut

imperes; non audiet. Denique, quamuis seuera legatis mandata dederimus, nomen ipsum legatorum hunc, quem videmus, populi R. restinguet ar rem, municipioru atque Italiae franget animos. Vt omi tam haec,quae magnasunt;certe ista legatio moram, est tarditatem asseret bello. quamuis dicant, quod quosdam audiam di turos; legati proficiscantur, bellum nihilo minus paretur: tamen legatorum nomen ipsum o animos molliet, belli celeritatem morabitur. minimis momentis . c. maximae inclina tiones temporum sunt cum in omni casu reip. tum in bello, ct maxime ciuili, quod opinione plerunque fama gubernatur . nemo quaeret, quibus cum mandatis legatos miserimus: nomen ipsum legationis ultromisae timoris esse signum uidebitur . Isecedat a Mutina: desinat oppugnare Brutum: decedat ex Gallia. non est Acrbis rogandus, cogendus e t armis . non enim ad Hannibalem mittimus, ut a Sagunto recedat, ad quem miserat olim senatus P. Valerium Flaccum, Baebium Tampilam; qui ,si Hannibal non pareret,Carthaginem ire iussi sunt. nostros legatos quo iubebimus ire, nisi paruerit Antonius ἐad nostriis ciuem mittimus, ne imperatorem, col9Uam l. populi oppitalici. ira ne uero boc per lega-GOG a ' tot

468쪽

tos rogandus en in quid interest,per deos immortales utrum hanc urbem oppugnet , an huius urbis propugnaculum,coloniamq. populi R. prae dij causi collocatamς Belli Punici secundi, quod contra maiores nostros Hannibalgessit,causafuit Saginti oppugnatio. recte ad eum legati missi. mittebantur ad Poenum , mittebantur pro Hannibalis hostibus , nostris soci s. quid mile tandem ἰ nos ad ciuem mittimus, ne imperatorem populi ne exercitum, ne coloniam es cs ideat, ne oppugnet, ne agros depopuletur, ne thostis ἶAge, si paruerit, hoc ciue uti aut nollimus , aut possumus ante diem x 1 II. decretis uetiris eum concidistis: connituistis, ut haec ad uos OL Ian. referrentur , quae referri uidetis, de honoribus, praemijs bene de rep.meritorum, merentium: quorum principem iudicausis eum, qui fuit; C. Caesarem; qui M. Antoni3 impetus nefarios ab urbe in Galliam auertit: deinde milites ueteranos, qui orimi Caesaresecuti sunt: tu illas caelestes, diuinasq. ιegiones, Martiam, O Quartam,quibus, cum consulemsuum non modo reliquissent,sed bello etiam perseqμentur, honores, et praemias opondistis: eodemq. die D.Bruti,praeIlantissimi ciuis,edifcto allato,atque

proposito ,fadium eius collaudastis; quodq. ille bellu priuato consiliosusceperat,id uos audioritate publici comprobasis'. quid igitur illo die aliud egistis, nis utve hoste iudicaretis Antonium ἰ his uetiris decretis. aut sie uos aequo animo adlicere poterit, aut vos illam me dolore summo ubdebitis exclusissua res stra

469쪽

distraxit,segregauit no solum scelus illius,sed etiam,

ut mihi uidetur,fortuna quaedam resp. si legatis paruerit, IUmamq. redierit; num quando perditis ciuibus uexilium, quo concurrant, defuturum putatis rsed hoc minus uereor: sunt alia, quae magis timeam, est cogitem. numquam parebit ille legatis. noui hominis insaniam,arrogantiam nouiperdita consilia amicorum, quibus ille in deditus. Lucius quidem steter eius, utpote qui peraegre depugnarit,familiam ii

est . sit per se ipsi j anus, quod vi quam erit; per ho hese ei tamen non licebit. teretur interea tempus: bel li apparatus refrigescent. unde est adhuc bellum, ni rex retardatione, O mora ἐ ut primum post discessum latronis , uel potius desperatam fugam libere senatus haberi potuit ,semper flagitaui, ut conuocaremur. qtio die primum conuocati sumus, cum designati consules non adessent; ieci sententia mea, maximo uestro consensu , fundamenta resp. serius omnino , quam decuit: nec enim ante potui: sed tamen, si ex eo tempore dies nullus intermissus ese set, bellum prose Io nullum haberemus. omne malum nocens facile opprimitur, inueteratum sit plerumqise robustius . sed tum exspectabantur halen

De Ian. fortasse non re te. uerum praeterita omit tamus : etiam ne hanc moram asserimus , dum

pro cistantur legati ζ dum reuertantur φ qliorum exspectatio dubitationem belli asseri : bello autem dubio , quod potes studium esse delectus uuamobrem, P. c. legatorum mentionem nasia GGG 3 cetifico

470쪽

p Η 1 L I P , I C A V u .' censeo faciendam: rem admini andam arbitror Ane ulla mora, confestim gerendam : tumultum censeo decerni, iunitium edici, saga flumi dico oportere, delectum baberi, sublatis uacat lassibus n urbe, in Italia,praeter aliam totam . quae si erunt facta; opinio ipsa, fama uestrae seueritatis obruet scelerati, gladiatoris amentiam: sentiet sibi bellum cum rep. cffusceptum: experietur consentientis senatus ne

ν9S,atque uires.nam nunc quidem partium contentio

nem esse dictitat: quaru partium' alteri uidlisunt: alteri sunt e medijs C. Caesaris partibus. nisi forte Caesaris partes a Pansa, est Hirtio cos. est a filio C. Caesaris oppugnari putamus. hoc uero bellum non ex disfiensione partium ,sed ex nefaria Φeperditismoructuruexcitaturquibus bona,fortunaeq.nostrae notatae sest, iam ad cuiusque opinionem distributae. Legi epistolam Antoni , quam ad quendam septemvirem,capyialem hominem,collegamsuum,miserat. od concupiscas, tu uideris: clii od concupiueris, certe

habebis. Hem,ad quem legatos mittamus; cui bel lum moremur inferre: qui ne forti quidem fortui Nostras destituit sed libidini cuiusque nos ita addixit, ut ne sibi quidem quidquam intcgrum, quod non alicui promissum iam sit, reliquerit. Cum hoc P. C. bello,bello,inquam, decertandum est, idq. confenim:

legatorum tarditas repudianda est. Q apropter, ne multa nobis quotidie decernenda Ibit, consulibus totam remp. committendam cisuseo, hisq. permittendum, ut remp. defendant, provideantque, ne silua