Beati Rhenani selestadiensis Rerum germanicarum libri tres. Quibus præmissa est ipsius Vita auctore Joanne Sturmio

431쪽

illo constitutum nominatumque οῦκ

ουο,.J In exemplari illo, cum quo contuleram im codicem, sic scriptum erat , amniprion. go. ας ταν γω, hoc est ast yrgion. Ut Asci burg una inde sit deductum, uti tantum sytilibu in tota. ceu vulgo sacere mos est in non intelle is. Urbem Graccis α.. significat, de turrim sive propugnaculum. Notum est Abi patiae vocabulum diversis insulis aς cis vitatibus tributum. Pyrgomm quoquo nomen norum ex Strabone, Stepremo, Antonino. PO S V - ro inon dubito quin Burgum illud Germanis tarn irequens in appellationibus oppidorum arcium, desumptum sit: quai do majores nostri multa voeabula sunt a Gra ciς moruati, ut 5c nonnulla Romanis, ae ab Hebraeis paucula. nam omnes hodie linguae mixtae sint. Nec vero de Graecis dietionibu usurpant in vernaculo sermone Germam, qui qua ni mirabitur, qui proditum hoc divo Hieronymo meminerit in Traditionibua Hebraicis in Genesim: Letamus, inquit, Me ronse de antiquitatibuι libros, ef ApD Capitari

er Graecum Phligonta, caeteross erudit imos vi ros, es videbimis pene omnes insulas. or tot ora o bo littora, terram mari vicinas. Graecis accolis

occupatas, qui out supra dixi v ab Areano

Tauro montιbus, omnia maritimal ca v - Oceanum possedere Bruannicum.

Et tantum ad impetum valida. J scribit Iesi nus Parthos intolerandos fore, si quantus his impetus est, vis tanta dc e*rlaver otia esset. id

432쪽

etiam de Germanis dici potest, quantum ad perseverantiam attinet, praesertim quoties propriis aulpiciis bella gerunt. Tradit Florus alpina corpora humenti coelo educata habere sim

te quiddam ni vi bus suis, quae mox ut caluerapugna, statim in sudorem eant, & levi motu quin sole laxentur. C/terum quod de Geo inanis hic prodit Tacitus, etiam Saliis Livius tribuit, tanqu)am simi lis si utriusque gentibus rPorum habitas. Nam apud hunc libro

clavo quartae decad. T. Quintius c o s. ad p gnam cum GAlbs fortiter ineundam milites Romanos inflammans, Iam, inquit, usu hoc co Hi m est,si primγω in petum,quemfervido su ingenio ae caeca ira essundunt fas παerius , πυ-- ore es Iasiitudine membra, latam arma, mollis corpora, molle ubi ira co erit,ammosset, pulm , sitis, ut Drum non admovea , prosternunt. Ru

sirin Liuius libro quarto dec. eiusdem, Labor σα , inquit, emolli sfmida cer ora Gallis-

orpora Gallorum. Apparet igitur inter Gallos

illos veteres do Germanos mire convenisse quantum ad naturam quum corporum, tum nimorum attineti Enimvero satis indicat Ca

. sar commentario sexto, jam tum Gallos ob propinquitatem dc transmarinarum rerum n tiriam multa ad copiam atq; usus largientem, . imbelli

433쪽

CAsri GAT. R RAEN. imbelliores redditos , ac paulatim assuefactos superari, multis'; victos praeliis, ne iet quidem ipsos cum Germanis virtute comparare. Vnde Tacitus in vita Agricolae Britannoc cum Gallis comparans, In deposcendis, inquit, periculis eadem audacιa,F u i advenere, in detrectandis e. Δm formido. Quod tamen in vetustissimos illos Gallos minime competere potest, de quorus ortitudine post nullas in Asiam colonias apud Livium libro oetavo sic loqoitur T. Caintius

cos. in oratione quadam: Nim me praeto .t, Mitites, omnium sue A iam colunt gentium c LL, fama bellipraestare. inter mi mumgenm hominum, ferox natio pervagata belia prope orbem terrarum, sedem cepit. ra era corpora, proni fio rutilata O in , Coa uta, prato OD . haec cantus ineuntimn ZZaliam, S ulMlatus, eriri uia quatienturmsiura in patrium q ιndam morem borrendus armorum crepitus. omnia de in Vbia composita ad terrorem.Haec ille R illaru a comarum, mygnorumque artuum a

gumento Caledoniam uritanniae habitantibus Germanicam originem vendicax Tacitus: AZamos rutilae Cabdomam anc it, habitantium coma, magni artus, Germanicam originem asseverant. De cantu Germanorum quum pugna sunt conserturi, habes apud Tacitum, ovis, ii quχ in praelia canunt. Et alibi, mi virorum casem, 'minarum ululatu senuit acies. Ergo qui, negabit, Celtas illos vetustissimos Germanis sonitieis & vere Germanos fuisse ' ut plane dubia iit, num sicut Belgicas regiones, id quod Cae-

434쪽

Ar tradit, ita etiam Celtarum terras olim suis Germani sive Teutones coloniis repleverint. Nam propria Legulorum nomina , apud LiviuLutarius, Dorolachu, Combolomario, apud Ca sarem Litavicm, S Ambactorum voX pro clientibus cer manicam detymologiam habent. Da Belgetruna nominibus mantis mirandum. At dii A boni quantam vim 3tionem asteri rempuS, educatio, disciplinii s Gallos longa pax adeu emollimur dicat stirpe in illa, i veterum Celta ruimprotrsus exoleta in esse. id quod apud Germanos Saxonibus accidit praecipue, oc Germania secundam incolentibus nationibus, quae tamen primum Francorum, deinde Saxonum bellico- sissimarum gentium soboles existunt. Nihili vero pugnatius olim Saxonibus Galli certe mitescere coeperunt posteaquam provinciales facti sunt. quia Romani praesidiis externorum, militum Gallias ex majori parte tutaba tur, peram dantes,ut ipsi provinciales quieti & ocio per voluptates anilescerent. quod tam sedulo iactum est in Galliis, ut non modo Romano mores induerint,sed etiam linguam acceperint sua fastidita, ac nomen. unde Lorharin Et omnes hodieque se Romanos, suamque linguam' Roma m, velut a Romanis acceptam appetiunt. Hanc aciem mitigandi rubiugandique populos; qua Romani suum in provinciis diu versis imperium irabiliendo sunt ussi, prodie T citus in vita Agricolae de Britannis agens , quosis laudando castigandoque eo adduxerit, Ut qui

. .4

dolinguam Romanam abnuebant, eloquc-

435쪽

. tiam concupiscerent. Inde euom, inquit, baitus nostri honor, s frequens roga, pa latin O fessum adde imenta vitiorum, orticus es Dianea, s couviviomm elegantiam. Id, v peritos humanitra vocabatur, quum Ra ras. rvit

ras esset. Hactenus ille. Quod nos de Gallis diximus, idem Tacitus iii vica Agricolae docet ii; verbis: Gallos quod, in Hyis, inquit, flo se ac

cepimus. mox sigmtta cum octo intravit , amissa a virtut Zanter ac ubertate. Haec it sic. Magnam

itaque mutationem in Gallis faciam videmus, quorum imperium post Romanos Franci in-

Clyta Germanorum gens potissimum occupavere. At Germani sui similiores perman serunt.

oc quanquam post illam infelicem apud Tolbia

cum pugnam, quo tempore divisa in dii s f .etiones Germania, Franci ostiis Rheni, Alemanni senti ejus dein amnis propinquiores, v lut duo proci de Gallia contenderunt. victoribus Francis aliquandiu parere coacti latinus: a men quum & Carlingorum stirpi exolevitiet, qui post Meroringos in Gallia regnarunt originis Germanicae, jamque Parisioris comes Hugo Capetus invasisset principatum, reipiravimus paulatim, & in pristinam nos libertate ipsi vendicavimus. Nec vero est quur Gallas istrui mu- ' - : tationis poenitere debeat,quado optimas leges diseiplinam ac civilitatem a Romanis accepe- adi runt. adeo nocuerunt devictis ξι se populis qua magnus Alexander, tum Romani. Nos a vitae

inciae sustulum retinemus.

436쪽

1N Leta. DE GERMANIA. Othonianaru dux partium, quo nemo illa tem-hestate militaris rei callidior habebatur, apud Tacitu nostru libro i8. spatium ac moras trahe-idi belli suadens Germanos, ait quo enm militώς- hostii atrocissimumsit rarito maestatem biL axis corporibus murati reem sta coel f haud

Duraturos. Ac videmus Italos,Hispanos, ac ecia hodie'Gallos in alienis terris commode habere: nolir tela contra ad omnem plerunque extemicoeli assi tum languescere.

habebantur. Serrat-i Bi atos' AAta argetibinopait Plinius lib. s. 3 p. fuere bigeat 3. quadret , P dein aBlati uu drogati I dicti. i 'orro argenti bigaci ex G lli, nolis, item ex Liguribus Romam allari, Ape fit metitio Li vio. Nec aliter apparct b

ratos ab impressa serrae nota appellatob. .

. V uni alterive casti a trahe. J Nihil ambigo quin esse de arguisa. proinde & iicen. daviinus.Occasione errato dedit in s icctu . svocabulurn quod incipit ab e litera. Paulopol ontente Mutirpagis. illic legi iri CentM . Consilii qua formia/M urbi traiatur.J Loo - eio Tacito familiaris, de qua Ai re admonia mus in eastigationibus Annalium, & in quo ob iis

se numerare,nec exigere Hetav paven Restitui mis, exsugere, notu uris secuti l adicies. Quia vero praticula, nec, nun crat in coctice

437쪽

cum quo contulimus, arbitror scriptum mille, Nec ilia numerare, exugere ve plaga pavent. Desse quin etiam sanctum al,quid es provid putant.J Hoc etiam Romanis visuim Nam alitor est Suetonius Aul. Vitellium Catthae mulieri velut oraculo acquiescere selitum. Proinde quum illa vaticinata suisset, ita demum si miter ac diutissime imperaturum,sisperses p renti extitisset, cred;tur Vitellius matri cibum dari prohibuisse. Fieri potest ut Aurinia fuerit quam ille Romanarum legionum in inferiori Germania praesectum agens, aliquando consi luerit, aut certe jam potitus rerum postea coimsulendum curarit. Nam Velleda Bructera sitit. Viditanisub δυο Vespasiano Helcida J Haec virgo Bructerae nationis erat, ad quam non fac, te quisquam admittebatur. Habitabat enim Medita turre, & delectus E propinquis consulta responsaq;.ut internuncius numinis prortabar. Sic enim eum Taciti locum lib. 2 castigavi

Lucos ac nemora consecrant, deorum nomianibis appellant. J Quando vero deorum maxime Mercurium colebant, ut mox dictum est,ic prodit Paulus Diaconus a Langobardis Vpodam appellatum Mercurium, cogitandum an Od nis sylva, der enuualdi, a Mercuri o nomen habeat, ut a Marte Martianum nemus, der

legitur, nec inyas conmeniunt. Vt sit sensus, plua vocandos priusquam veniant: quod ab il-- lis

438쪽

IN LIB. DE GERMANIA. 33stis suapte sponte non fiat. Mox est illic, Ouia

bim tamen coercendi; in est.

Sin placuit, frameas concutiunt. sic Tacitus noster lib ai. de Germanis Batavisq; Cl. Civilis orationem sibi placuisse demonstrantibus, Vbi, inquit ovo aramorum tripudii ita illis mos, ap

robatasunt dicta. in

Tanqua celera ostendioporteat dum puri tui sagina abscondi. J Sic apud Livium lib. q. quartae decad.Sp. Pol humius Albinus cos. p pulum alloquens, Mium tamem, inquit, est, si saginis tantum e foeminat orent ipsiorum id magna ex parte dedecus erat a faciuoribus manus, mentem a fraudibusa, uissent. Et mox,Issorueum, cum quibus in omne otium er facinus c juravit, non Di judicet. Rursum infra, Illo 1 no collega castigarese nova sagitia, o primi r vocare moire PTum eum tin ipso concilio vesprincipum aliquis

id se vel pater, vel propinquus. J Exemplar illui

habebat : Tum in ipso concitio vel principum alia quis, vel i , vel propinqui. Scribendum arbitror: Tumini o concisio vel principum aliquis, mel is propinquisiculo framea Duvenem ornant.

Itaq; pronomen, eum, eXpunximu Pleris nobilium ad sentium tum ultro με

rationes, quae tum bestum aliquod geruntd Apud Livium lib. a. quartae dec.Philippus Macedona rex objicit AEtolorum principi Alexandro, in colloquio , quod AEtoli pro lege hunc more antiquitus servent, ut adversus socios ipsi suos publica tantum gutoritate Ompta, lauru ur

439쪽

C sr1GAT B. RHEN..tem suam militare sinast.& contrariae per epe acies in utraque parte Aetolica a uxilia habeant. Quoties autem hodieq; contingete VidemuS, ut in contrariis aciebus ab utrae, parte Germanica auxilia conspiciantur' Et ut facibuου inter ancipitia clarescant, magnumsco latum non nisi vi bello tueare. J Reposuimus indidem, ut particula acleta, pro ci resciant,clarescunt, & pro tueare, tueantur. Et sacilius inter ancipitia clarescunt, magnum que comitatum non mii vi belloq; tuean tuta Nam epulae o convictu qua quam incompti, largi tamen apparatu . J Sustulimus die tonem, uvictu , quae in eo codice non erat. Nam int

ger sensus essi si legas , - epulae, m quanquam incompti, largi tamen apparatu , pro stipendro ce

dunt. Paulo post usi illic, Ipsi hebent mira d

versitate natura.

Mos est civitatibus ultro ac viritim conferre principi ι J Pro ac viritim ex priori collatione reperi scriptum in margine voluminis mei, sed literis pene fugientibus exolescentibuSque, a virium, sive, revirium. Dubito num potius ge mana sit lectio, equitium, hoc modo Vos sciavitatibus ultro equatum conferre principibus. Namox inter dona primum equi locum habent Eucli, inquit, equi. Porro dignum in primis principe hoc honorarium donum est.Significat autem equitium, equorum armentum. Nunc apte sequitur de caeteris pecoribus , quae Pra cipue ad esum spectant. Vel armentorum , vel Iruum, quod pro h ore acceptum et amnectis

440쪽

esbisubvenit. Expone,quod armentorum vel si usum, nisi libeat subaudire,pronomen triaut Nisaab Germanorum populis urbes habitari fati notum est. diutius retinuere Germani prisicam illam & rudem simplicitatem. Nam M Athernenses pagatim olim habitasse,priusquam

in unam urbem contribuerentur, Livius autor

est Et ex Trogo reser ustinus,Gallosa Mail Eensibus Graecis, usum vitae cultioris deposita dc mansuefacia barbarie, & agrorum cultus, M urbes moenibus cingere didicille. Iunc, inquit, cr lcgibus non armis vivere, tunc s vitem putare, Tunc oboam serere consueveruut. Adeo L magnu s iamin. bim ct rebus impositi est nitor, ut non a Graecia in sustiam emigra cista Gallia in Gratia i eranslata v deretur. Hactenus ille. Verum Germanis nihil tale contigit, quia mediterranei sint, & Oceanus ille Germanicus navigatu perieulosu,, ac ignotus, raris ab Italia Graeciaque navibus aditur. Et G aliae quidem posteaquam

in numerum Romanarum provinciarum v nerunt, cultiores laciae sunt. at de Germania in

Provirrciam redigenda cogitavi c quidem Augi ilia, , octen ravit aliquid Drusus Germanicus, posterioribusque seculis Pollitumus, de alii quidam Germaniae particula quae est inter M Mam, Nicrum, & Rhenum, aliquandiu post derunt, verum res successu caruit, amissa stre Diae recuperantibus Germanis. Deinde post ingentem illam cladem ad Tolbiacu vicum Vbi . . M a accepti, ita pressere nos Franci, uir pirare