장음표시 사용
191쪽
nem, sed tacite surgcndum est, & lector benedictionem non petat; & quando finit, non dicat, Tu aurem sed ex verbis I ctionis jubetur facere finem. Lectiones vero leguntur tres delamentatione Hieretniae prophetae, ubi dicit: seu γ nodo sidet siducivitas, usque , Cogitavit Dominus dissipare mueum filiae Sion. Tres de tractatu lancti Augustini in psalmo Exaudi Domine
orationem meam primo. Tres de Apostolo, ubi ait ad Cor. cap. L V II. Eζo accepi a Domino quod o tradidi vobis. v iii iapsalmos, VIII r. lectiones, VI m. responsoria. Cum autem omnia complenda sunt , sequitur ' Matutinum. Matutino completo non dicatur Dris elisen, nec, Et ne nos intacas
3 o Hora autem tertia ingressi acrarium, induuntur dabmaticis, tam Pontifex, quam omnes diaconi , vel omni ornamento, sedente Pontifice in sella sua: & praeparantur ampullae duae cum oleo, quarum melior desertur Pontifici, ut accepto balsamo, & commiscitato cum oleo. manu sua impleat eam : illam vero alii ministri teneant plenam , & Pontifex totis manibus procedit cum septem cereostata ad Miselas. Dicta autem antiphona ad Introitum dicit Gloria in excelsis Deo , & orationem. Legitur Apostoli lectio , Frat, es
convenientibus vobis in unum, usqoe, ut non cum hoc mundo
damnemur. Sequitur Gradale: Chri us factus Ut pro nobis. L gitur evangelium secundum Johanne in cap. cxii. In illo tempore sici/ns yesius quia venit hora ejus , utque quemadmodum e feci Oobis, ita σ vos faciatis. Ante quam dicatur : Per quem haec omnia, benedicitur oleum pro infirmis quod populus as- fert , & deinceps peragitur Missa ordine 1uo. Qua expleta, communicat episcopus 1 olus ante altare, & diaconus confirmat eum cum calice.
31 Illa tantummodo die, postquam communicaverit, ponit calicem super altare: deinde accepta a subdiacono patena, ponit juxta calicem de latere sinistro; & statim coopetitur a duobus diaconibus utrumque de sindone munda , quam prius praeparaverant in ora altaris e regione Pontificis, post corporalem expansum. Et continuo b duo acolythi involutas
a Maeotini nomine intelliguntur Lauis in lib. post medium eapitis xii. m.
Ilac verba, aliaque telan vitiua XIII. Idem post uncium estis ,
192쪽
ampullas cum findone alba serico, ita ut videri possint a medio, tenent in orachio linistro, prosectis sindonibus super sta. pulam sinistram, ita ut pertingat 1 capulam dextram, qua tentius pollini dependentia retinere. A quibus sub humero stantibus venit luodiaconus, & accipit ampullam commixtam una sum sindone, & dat eam archidiacono, & ille deleri Pontifici ante altare. Tunc Pontifex relpiciens ad orientem, & diaconus tenet ante ipsum ampullam in sinistro brachio revol tam lindone, ut supra diximus. Hic halat ter in ampullam chrismatis, & dicit Pontifex Sursum Grua. Resp. Habemus ad Dominum; & intrat in consecrationem chrismatis excelsa vocer sed antequam benedicatur, insumat ter in ampullam. Qua expleta , benedicit ampullam olei ordine quo supra delatam: αsimilitet halat in ipsam, sed tacite. Ampulla autem, quae cuna
chrismate est, statim ut benedicta fuerit, cooperitur, ut a nemine nuda videatur , sed tenente eam acolytho, omnes eam per ordinem salutent, quam episcopus & diaconus prius nudam salutant. Hoc expleto, ablutis manibus Ponti sex venit ante altare, & communicat Omnis populus ordine suo, & sedi
vit de Sancta usque in crastinum. 3a Ea vero die hora nona faciunt cxcuti ignem de lapid in loco soris basilicam: si ibidem oratorium non habuerint, in
porta ibi excutiunt: sin vero, in loco in quo consideraverit Prior, ita ut ex eo pollit candela accendi, quae candela in harundine debet poni, oc a mansionario ecclesiice portata praesente congregatione vel populo: & de ipso igne continuo in eadem ecclesia vel loco, ubi accenditur, lampada b una serveturusque in Sabbato sancto ad inluminandum cereum , qui eodem die benedicendus est ordine, quo in Sacramentorum continetur. Ipsa vero die omne diurnale officium insimul canunt
capitis ait. oleum simul eonsterari cum corpore & sanguine Domini, nee habere Proprium ossicium, sed eo in loco benedici,
sui huim ι, μιάδα .sesna dis emi. a Memoratu dignum est id ouod a Theodoro Romanae eeelesiae archidiacono se accepisse tradidit Amalarius in lib. iv. cap. XL V. soleo, inquit Theodorus, esse
ι Nonnihil diuelsum tradit Iacharias
papa in epistola v I x. ad Boni satium, nempe moras este, Mi quanta fie-ὰ pasha , id est, ante Pascha, o nilo sareum thrasma
193쪽
A vcspera autem hu)us diei nuda - 1int altaria usque In mane Sabbati. V L Feria sexta. 33 In Parasceve media nocte surgendum est. Dicuntur
v I HI. psalmi cum responsoriis, tres lectiones de lamentatione Hieremiae ab eo loco ubi ait: Cogitavit Dominus dissipare, usque, Misericordiae Dominι multae : tres de tractatu sancti Augustini de psalmo Lxiii. tres de Apostolo tibi ait ad Hebraeos cap. v. Festinemus ergo ingredi. Deinde sequitur Matutinum. Lucernae extingisnntur. Luminaria autem ecclesiae ab initio cantus nocturni inchoantur extingui, hoc tamen ordine, ut o- ab introitu ipsius ecclesiae incipiat paulatim ' tutare, ut verbi gratia, peracto primo nocturno videatur pars eorum tertia esse extincta; medio nocturno iterum tertia ἱ tertio vero exple io, exceptis septem lampadibus, nihil luminis relinquitur: quae in Matutino hoc ordine extinguantur. In initio psalmi primisit custos semper paratus in loco dexterae partis ecclesiae prope lampadibus, ut ubi audierit antiphonam, tenens cannam in manu siua, tutat lampadem unam. In finem psalmi iplius aliam sinistrae partis: sic una ex parte una, alia ex alia tutantur, usque ad evangelium. In evangelio vero tutatur mediana lampada. 3 Hora tertia conveniant omnes presbyteri, tam civitatis, quam de suburbanis, & omnis clerus cum populo in ecclesia statuta insta urbem, non tamen in majore ecclesia: α expectant Pontificem, vel qui vicem illius tenuerit. Qui dum veniens de sacrario processierit ante altare ad orandum 1 uper oratorium, sicut mos est 3 statim ut surrexerit, cum silentio ascendit ad sedem: quo sedente, statim subdiaconus ascendit ad Iegendum. & post lectionem cantatur canticum, Domine divi, eum versibus suis. Et dicit Pontifex, oremus, & di conus, Flectamus genua, & dicit, Levate. Et dat orationem,
Deus a quo γ Judas. Deinde sequitur altera lectio: post quam sequitur tractus, b Qui habitat, vel Eripe me. Quo finito, prin
194쪽
nunciat diaconus ita: Passis Domini nori B--Cbri si secun lum
yohannem, & incipit legere. Hac expleta, 1latim duo a diaconi nudant altare sindone, quae prius suerat sub evangelio polita, in modum furantis. Tunc venit Pontifex ante altare, & di
cit : Oremus, d lectissimi nobis , in primis pro ecclesia Dei, & c
tera per ordinem, sicut in quarta seria diximus. Cum autem ventum fuerit ad Judaeos, non flectunt genua. Quas ut finierit , Omnes tacite exeunt foras. Presbyteri vero ecclesiarum, sive de urbe, sive de suburbanis, vadunt per ecclesias suas, ut hoc ordine cuncta ad vesiperum faciant, hoc tantum mutantes, ut ubi Pontifex meminit Apostolicum, ipli nominent episcopum suu iri. 33. Post orationes h praeparatur crux ante altare , interpolito 1 patio inter ipsam & altare, sustentata hinc inde a duobus acolythis, polito ante eam oratorio. Venit Pontifex, di adoratam deosculatur crucem: deinde presbyteri, diaconi, subdiaconi, di ceteri per ordinem, deinde populus. Pontifex vero sedet in lede, usque dum omnes salutent. Pre Gbyteri vero duo priores, mox ut salutaverint, intrant secretarium, vel ubi politum fuerat corpus Domini, quod pridie remansit, ponentes eum in patena: & subdiaconus teneat ante ipsos calicem cum vino non consecrato, & alter subdiaconus patenam cum corpore Domini: quibus tenentibus accipit unus presbyter patenam & alter calicem, & deferunt super altare nudatam. Pontifex vero sedet dum per- salutet populus crucem. Nam salutante Pontifice vel populo
crucem, canitur temper antiphona, Ecce liσnum crucis, in quo
salus mundi pependit, venire adoremus. Dicitur psalmus CXViir. id est. Beati immaculari. Qua salutata & reposita in loco suo, descendit Pontifex ante altare, & dicit: oremus, Praeceptis salutaribus moniti. Pater noster: sequitur , Libera nos quaesumus Domine. Cum dixerint Amen, sumit de Sancta, & ponit ς in calicem, nihil dicens: dc communicant omnes cum silentio.
Haee verba refert ex Romanci libello Auralatius sub medium praedicti cap.
xi II. lib. I. 1 Idem Anislatius in lib. I. cap. x IM
a Idem 1 se Mutatius io praedicto
ha e se vera consectatio, in Commentario nostro examinavimus.
195쪽
& expleta sunt universi. Et dicit Pontifex: In nomine Patris ἰω Filii, oe Spiritus sancti, pax tibi. Respondent, Et cum spiritu tuo. Et post paululum vesperam dicit unusquisque privatim; & si e vadunt ad mensam. VII. Sabbato. 36 Media nocte surgendum est. Dicuntur vim. psalmi cum responsortis: tres lectiones leguntur de lamentatione Hieremiae ab eo loco ubi dicit: Misericordiae Domini multae, usque ad finem. Deinde leguntur homeliae Sanctorum Patrum ad ipsum diem peristinentes; & in candelis accendendis vel extinguendis, sicut superius habetur . 37. Post horam tertiam Sabbato procedunt qui baptizandi sunt, ad ecclesiam, & ordinantur per ordinem, sicut scripta sunt, masculi in dexteram, seminae in sinistram. Faciens crucem cacerdos in frontibus singulorum, postea imposita manu supra capita singulorum, dicit: Nec te latet satanas. Ipsa expleta, tangit singulis nares & aures de sputo, & dicit eis: Ephera, quod ζὶ adaperire, in odorem suavitatis. Tu autem essetare diabole, appropinquabit enim judicium Dei. Postea tangit de oleo sancto scapulas & pectus, & dicit: Abrenuntias satanae M. Abrenuncio. Et omnibus operibus ejus M. Abrenuncio. Et omnibus pompis ejus 3 'M. Abrenuntio. Ego te lino oleo salutis in chri u Jesu domino nos, o propitiatus in vitam aeternam. Pax tibi. 38 Hac expleta, ambulet in circuitum, imposita manu su
per capita eorum, dicat tantum excelsa voce, Credo in Deum.
Vertit sie ad seminas , & facit similiter. Postea dicuntur eis ab archidiacono : Orate electi, flectite genua. Et post paululum dicit: Levate. Complere orationem no iram in unum, . diacite Amen. Et respondent omnes, Amen. Iterum admonem tur ab archidiacono his verbis: Catechumini recedant. Si quis catechuminus es, recedar. Omnes eatechumini exeant foras. Iterum dicit diaconus : Filii carissmi revertimini in locis vestris, evectantes horam , qua pust circa vos Dei gratia baptismum
operari. a An alarius tape laudatus in eap.
p .hir quod lioe in libello non reperitur. sie vero id vulgato Ordine Romano, ubi de Octa, i, Paschae, S in libro, qui AD
196쪽
jς Hora nona ingrediuntur sacrarium Pontifex, sacerdotes& ceteri, & induunt se vestimentis, cum quibus vigilias celebrare debent: & accenso cereo, procedunt simul omnes de sacrario cum ipso cereo in ecclesiam cum silentio, nihil can. tantes s & ponitur in candelabro ante altare. Et unus diaconus rogat unum de sacerdotibus vel levitis, qui ibidem revestiti adstant, pro se orare: & ut surrexerit, dicit ipse diaconus , Dominus vobιsicum. Resp. Et cum stiritu tuo. Et dicit orationem , sicut in Sacramentorum continetur. Postea sedent Ponti sex & f cerdotes in sediculis suis: diaconi permanent stantes. Ipsa expleta , dicit, Dominus vobiscum. Resp. Et cum spiritu tuo. Inde,
sum corda. Resp. Habemus ad Dominum. Gratias agamus Domino Deo nostro. Resp. Dignum m jusum est. Inde vero accedit in consecrationem cerei, decantando quasi canonem. Inde vero accenduntur in duobus candelabris duo cerei, & de ipso igne accendunt in omni domo, quia omnis anterior extingui debet. o Deinde lector exuit se planeta: ascendens in ambonem , , non pronunciat, Lefiis libri Genesis, sed inchoat ita, In principio fecit Deus caelum oe terram: nam & reliqua: om nes silc inchoantur. In primis ς graeca legitur, deinde statim ab alio latina. Tunc primum surgens Pontifex dicit, oremus : & diaconus, Flectamus genua, deinde, Levate : & datur oratio a Pontifice, & legitur lectio graece, Factum est invigilia matutina; & ab ipso cantatur canticum hoc graece, Cantemus Domino. Post haec ascendit alius, & legit supra. dictam lectionem latine, & canticum cantat supra scriptum latine. Deinde Pontifex surgens dicit, Oremus , & diac nus ut supra 3 & datur oratio. Post hoc legitur lectio graece, Apprehendent seprem mulieres; & ab ipso cantatur canticum graTe, Vinea. Deinde ascendit alius legere suprascrba Aliter Anialarius in lib. I. cap. m. κά-
si Alii r ET TUNC ILLUMINANTUR DUO CEREI , TENENTinus Duo BusNOTARIIS , Sc. quae verba hine absunt, sed adsunt in Appendice quam mox s lictemus.l Haee verba estat Amia ius in eap
e Apposte ad hune loeum idem qui supra Antilarius initio libri II. S., i libria as
que popul2. Conser Micrologum sub silem cap. xxv I II. S BC onem abbatem Au-siensem cap v a. ubi Amadam verba Iub nomine Patram adducit.
197쪽
ptam latine; canticum latine cantat supra scriptum. Et Ponti,fex , oremus. Diaconus ut supra: & iterum legitur lectio graece, Scripsit Moyses canticum: dc alius ascendens legit eam latine. Deinde Ponti sex vel diaconus, ut supra. Polt hoc cantatur platinus, Sicut cervus, graece I & alius ipsum psalmum I
et Post haec Pontifex directus ad populum dicit, Dominus
vobisium : & respondent, Et cum stiritu tuo : Sc dicit, Oremus :de dat orationem directus ad orientem. Post finitam, a .r, Dominus vobiscum: dc statim veniens unus mutilier te. iens am pullas in manibus suis, stans ia dextro cornu altaris , dc tuncas cndit ipse prae edens Pontificem ad fontes. Tunc deinde schola descendit ad sontes ad letaniam faciendam, exspectantes parati Pontificem Secundus vero icholae tenet vas aureum in manu sua sinistra super planetam, unde Ponti sex miltere debet chrisma in fontem, dc jussi faciunt leta matri ternam. Deinde Pontifex procedit cum omni decore, sustentatus a duobus diaconibus: & illa duo cereostata, quae ante suerant inluminata, 1emper ante ipsum procedunt, usque dum Omnia finierint. a Letania finita, facto silentio dicit Pontifex, Dominus vobiscum. Respondent, Et cum sipiritu tuo. Dicit, oremus , dc dat orationem, Omnipotens sempiterne Deus. Item alia , Deus qui invisibili potentia. Hic primam crucem facit, Qui hanc aquam, cum manu sua dividens aquam in modum crucis. Secundam , Unde benefico te. Similiter tertiam , Benedιco te est per Jesum-Chrjlum. Haec omnia expleta, fundit chrisma de valculo in Mnte super ipsam aquam in modum crucis, & cum manu sua miscitat ipsam chri in am cum aqua , dc spargit per Omnem λntem, vel super omnem populum. Hoc facto, omnis populus , qui voluerit, accipit benedictionem in vasis suis de ipsa aqua. antequam ibi baptizentur parvuli, ad spargendum in domibus eorum, ic vineis, ec campis, & fructibus
43 Deinde presbyteri aut diaconi, etiam, si necesse fuerit, dc acolythi, discalciati , induentes se aliis vestibus mundis vel candidis , ingrediuntur in tantes φ intro aquam ; & Ac baptizantur primo malculi, deinde feminae sub hac interrogatio-a Idem ritus Iegitur in codice Gellonen- l si, immo etiam in vulgato Otiliae Romam
198쪽
ne Credis in Deum Patrem omnipotenrem creatorem caeli m rerrae Resp. Credo. Credis γ in Jesum- riglum filium ejus unicum Dominum nostrum natum oe pagum Z Resp. Credo. Credis e P in Spiritum an lum , sanctam ecclesiam catholicam, remissionem peccatorum , carnis resurriationem , vitam aeternam 3 Resp. Credo. Et acceptos infantes de parentibus bapti Eent eos subtrina mersione, tantum sanctam Trinitatem semel invocantes , ita diccndo, Baptiu te, in nomine Patris, & mergit si
mei; γ Filii , & mergit iterum; Spiritus sancti, & mergit
Levatis autem ipsis infantibus in manibus suis, offerat eos uni presbytero: ipse vero presbyter faciens de clarismate crucem cum pollice in vertice eorum cum invocatione sanctae Trinitatis, dicit , Deus omnipotens, Pater domini noseri yeDChrsi, qui te generavit ex aqua oe Spiritusancto, quique dedit tibi remistinem omnium peccatorum , ipse te linet Arimate salutis in chryti Jesu Domino nostro in vitam glemam , amen. Et sint parati qui eos suscepturi sunt cum linteis in manibus eorum , & accipiunt ipsos a presbyteris, vel h diaconibus qui eos baptizant. Ponti sex vero egredietur a sonte, habens compositam sedem in ipsa ecclesia, ubi voluerit sedens in ea:& deporiantur ipsi insantes ante eum: & dat singulis ς st Iam, casulam, & chrismate, & x siliquas I & velitantur. Inisduti vero Ordinantur per ordinem , sicut scripti sunt, in circuitu : & dat orationem super eos Pontifex , cum chrismate sa- ciens crucem in frontibus d eorum cum invocatione sanctae Trinitatis , & tradit eis septiformem gratiam Spiritus-sancti. Hoc autem per omnia praecaventes, ut hoc non negligant: quia tunc omne baptismum legitimum christianitatis nomine confirmatur.
3 Interim vero schola iussa facit letaniam ante altare: primam ς septenam; & spatio facto faciunt alteram quinam:
Ηdie est redditio symboli. quam Ania. I ut ait reddi Sabbato sancto secundum oryinem Romanum . aliis in Ceena Domini: in lib. I. cap. x D. sub initium. ε Libellu . septimu, meminit solius diaconi pro ministerio baptismi, num. I 2.e ita etiam in libello septimo. In plerinque aliis fit mentio tantum dealba veste Δ ehrasmali. Idem ritus lasor in Appendice sequentL. Amalatius sub finem eap. xxv II. Dicit Roma ι lisei . de quo spe eommemora timus e ORATIONE EXPLETA FAC i TCRUCEN, Rc. quae verba leguntur in si
jecta Appendite. . Anialatius in sne seeundae Prasitionis ad librum de eeelesiasticis Umeiis,memiis nit huiusce ritus litaniarum post baptis
mum . νυν septenaritim, π qωι narium, o ternaritim is motim. ide Commentarii
199쪽
iterum spatio facto faciunt ternas ;& dum dicitur Agnus Deἰ, magister schoIae dicit, Accendite: & tunc inluminatur a ecclesia. Et procedit Ponti sex de sacrario cum duo cereostata, unde, sicut superius diximus, stant, sicut antea, a dextris & a sinistris altaris. Letania expleta, dicit Pontifex Gloria in excelses Deo, deinde legitur epistola , Alleluia, Constemini Domino; tractus,
Laudate Dominum omnes σentes. Non cantant offertoria, nec unus Dei, nec communionem. Ante evangelium, non portant lumen b in ipsa nocte, sed incentum. 6 Illud autem de parvulis providendum est, ut, postquam baptizati fuerint, nullum cibum accipiant , ncc lactentur, antequam communicent sacramenta corporis Christi : & omnibus diebus septimanae Paschae ad Missas procedant, & parentes eorum offerant pro ipsis , & communicent omnes. Hunc autem supradictum ordinem baptismi in hoc sabbato Paschae, sicut & in sabbato Pentecosten, omnimodis celebretur.
Item ipsa die diuturnale cursum separatim canunt in ipsa nocte post gallorum cantum I matutino irrumpente luce
tenebras, surgentes in eccielia veniunt, & mutua caritate se invicem osculantes dicunt, Deus in adgurorium meum sequitur Invitatorium cum Alleluia. Sequuntur tres psalmi cum antiphona , Beatus vir, Quare fremuerunt, Domine quid multiplicati sunt. Sequuntur vero tres lectiones cum responsoriis.
Prima lectio de Actibus Apostolorum: sequitur secunda . & tertia de homeliis sancti Augustini. Sequitur matutinum cum Alleluia. Insta Albas Paschae super Venire, Surrexit Dominus vere , alleluia, & tres psalmos super nocturna. Imponuntur per singulas noctes usque in octabas Paschae. id est . seria a I,
Cum invocarem, Verba mea , Dumιne ne in furore tuo: seria
III, Domine Deus meus in te operavi, Domi u Deus noster, In Domino confido : seria IV , S. Dum me f c Domine . Utque quo Dbmine, Dixit insipiens V serio V , Domine quis hisbitabit, Consima me Dbmine , Exaudi Domine justiti. m meam : seria v I , Celi enarrant , Exaudiat te Dominus, Dism ne in virtute tua : seria vi I , Domini est terra , Ad te Domine limavi. Ju
200쪽
dica me Domim, quoniam in innocentia. Item a Pascha usque in octabas ad omnes cursus non cantatur responsorium, nec lectio recitatur : sed pro versu & responsorio cantatur gradate. Haec dies, tantum prima. Post octabas vero Paschae super Venite,& super omnes psalmos Alleluia cantant. In secunda seria ad Venite, & super tota hebdomada, Surrexit Dominus vere, alleluia.
VIII. Quod sequituν habetur in eodem mc codice, sed dimidio Iolio a praecedentibus sejuricium. 4s In diebus festis, id est, Paschae, Pentecostes, sancti P tri , Nativitatis Domini, per has quatuor sollemnitates habent colligendas presbyteri cardinales, unusquisque tenens corporalem in manu sua: & venit archidiaconus, & porrigit uni cuique eorum oblatas tres. Et accedente Pontifice ad altare. dextra I aevaque circumdant altare, & simul cum illo canonem dicunt, tenentes oblatas in manibus , non super altare, ut vox Pontificis valentius audiatur 3 & simul b consecrant corpus de sanguinem Domini: sed tantum Ponti sex lacit super altare crucem dextra laevaque. Cum acolythi acceperint hostias ab archidiacono de altare, vadunt ad presbyteros, accipientes ca- Iices ς tres qui priores sunt. Diaconibus vero frangentibus in patenam, vertit se archidiaconus ad scholam, ut incipiant Agnus IIei: quod tamdiu cantatur, usque dum complent fractionem Nam, si necesse tuerit, licet arcsidiacono quemlibet vocare ad confringendum in patenam. Ibi tamen, ubi Pontifex non fuerit , mox ut perfregerint diaconi excussis manibus in patenam , aspexerit, statim facit signum cum manu primus scholae, dcfiniunt.
o Quando dixerit , ab omni turbatione fecuri, tunc qui iaordine fuerit diaconus junior, vertit se , & recipit patenam de subdiacono, deosculans tenet eam in brachio suo: & dum dixerit Per omnia secula saeculorum, rumpit oblatam a latero
a Multa de hoc Romano ritu obsereat A larius in lib. rv. cap. L i. 1 Hue pertinent Am i latii vel ha in lib. t.
. Id est, calices minisse tales, qui alio nomine scyphi appella tut Alias Grego