장음표시 사용
221쪽
tifice confringunt, & archidiaconus evacuato altari oblationiabus, respicit in scholam , dc innuit eis ut dicant Aenus Dei,& vadit ad patenam cum ceteris. Expleta confractione, diaconus minor levatam de subdiacono patenam desert ad sedem, ut communicet Pontifex : qui dum communicaverit, de ipsa Sancta, quam momorderat, ponit inter manus archidiaconi in calicem, facions crucem ter, dicendo: Fiar commixtio crconsecrario corporis γ fanquinis Dominι nostri Je-- rasi accipientibus nobis in vitam aeternam. - Amen. Pax tecum. F.. Et cum
spiritu tuo. 14 Deinde venit archidiaconus cum calice ad cornu altaris , di annunciat itationem: & refuso parum in calicem de scypho inter manus acolythi, accedunt primum episcopi ad sedem, ut communicent de manu Pontificis secundum ordinem. Sed & presbyteri omnes alcendunt ut communicent ad altare. Episcopas autem primus accipit calicem de manu ar chidiaconi , & stat in cornu altaris, ut confirmet sequentes ordines. Deinde archidiaconus, accepto de manu illius calice, refundit in scypho, quem supra diximus, & tradit calicem subdiacono regionario, qui tradit ei pugillarem , cum quo confirmet populum. Calicem autem lubdiaconus accipit s quens, & dat acolytho, & ille revocat in paratorium. Quos dum confirmaverit, id est quos Papa communicat, descendit Pontifex a sede, tenentibus ei manus qui eum duxerint, ut Communicet eos qui in senatorio sunt: Post quem archidia-aonus confirmat. Postea episcopi communicant populum innuente Pontifice, & post eos diaconi confirmant. Presbyteri autem jussu Pontificis communicant populum, & ipli vicis limconfirmant. Nam mox ut Pontifex coeperit communicare populum in senatorio, statim schola incipit antiphonam ad communionem , & psallunt usquedum communicato omni po-' pulo, etiam in parte mulierum , redi I in sedem , & repetito versu quiescunt. Post Omnes hos communicat ad sedem regionarios per ordinem. & eos qui in filo steterant, & saccellarium, & acholythum, qui patenam tenet, & qui manutergium tenet, & qui aquam dat: & post Pontificem archidi D
Is Pontifex autem contemplans populum communicatum
esse, innuit per subdiaconum primo scholae 3 & ille resalutatos . dicit Gloria Patri, &. Sicut erat, x versum. Et simia in
222쪽
tiphona, surgit Pontifex cum archidiacono, dc veniens ad altare dat orationem ad complendum. Qua finita, cui praeceperit a chidiaconus de diaconibus, adspicit ad Pontificem, ut ei innuat.& dicit ad populum: De Migfa es. Deo gratias. Tunc septem cereostata praecedunt Pontificem, & subdiaconus cum thuribulo ad secretarium. Descendente autem illo in presbyterium .episcopi primum dicunt: Jube domine benedicere. N. Benedicat vos Dominus. M. Amen. Post episcopos presbyteri, deinde, monachi, deinde de schola, deinde omnes processores, & mansionarii; & intrat in secretarium.
Morachi quippe tune temporis, i Lateranum, & ad sanctum Petrum, ex quando haec sciipta sunt, degebant apud l diciti sipa in Commentarii cap. Iri
223쪽
IM IIL ORDINEM ROMANUM. UO tempore scriptus sis subsequens ordo Romanus, non facile
dixerim. Eadem fere continet atque duo seperiores. Non des tuo meharisia ad altare ante Missam, nec duplex, sed unica pam
ticulae eonsecrata commixtis ante communionem. Quod utrumque in
fecundo Ordine Romano etiam deesse superius notavimus, secus quam in primo. Monasterii vocabulum pro ecclesia majore, quod in sequenti ordine legitur num. 3. non videtur in usu fuisse ante secutum n num. Nullum hujus ordinis locum sngularem laudatum invenio necapvid Amalamium, nec apud Micrologum. Unde conjectura est, hunc ordinem non esse adeo antiquum atque alios duos, qui ab utroque Auctore laudati fuerunt. Ceterum nullum tertii hujus ordinis nobis licuit reperire exemplar, quo, se qua sunt in eo interpolatu, disinguere possemus. Dubium es, num ejusmodisint ea qua n m. Is . leguntur: Quia vinum, etiam non consecratum. sed sanguine Domini commixtum, sancti si-catur per omnem modum. Quandoquidem in duobus premi , IL lii, nihil ite habetur, etsi eadem sese serat occasio. Sed bae de re fusus in Commentario nostro. Huic ordini tertio subjiciemus harentum quani ordinis pontia malis ex V. codice, qui fuit olim Conflantim Cfetani.
224쪽
Io nomine Domini incipit liber de Romano ordine.
Qualiter celebranaum sit ossiciam Missa. I. π Ri Mo omnium observandum est , septem esse regiones Y ecclesiastici ordinis urbis Romae, & unamquamque regionem singulos diaconos regionarios habere, & uniuscujusque regionis acolythos per manum subdiaconi regionarii diacono regionis suae, causa ossicii subditos esse: superiores autem vel diaconorum, vel subdiaconorum ordines , archidiacono, qui vicarius est Pontificis, obedire, servato unicuique per eum proprii gradus ministeriali ordine. 2 Oportet autem, ut post numerum ecclesiasticarum regio. num, sciat qui voluerit numerum dierum per hebdomadam, quo ordine circulariter obsequantur juxta ordinationem antiquitus constitutam. Prima enim seria Paschae ministrabit regio tertia: secunda seria regio quarta: tertia stria regio quinta: seria quarta regio ista: laria quinta regio septima: seria sexta regio prima: Cabbato secunda regio. Ergo unaquaeque regio ordines proprios, isti in processione, quam in ecclesia habebit, vel ubicumque eos propria dies ratione sui gradus, secundum pri Gram constitutionem, ire vel ministrare compulerit: & nullus in aliqua designatus regione, a ministerio Pontificis sine excommunicationis vel animadversionis sententia deesse poterit. 3 Denunciata statione diebus sestis, primo mane omnis clerus debet Apostolicum ad ecclesiam praecedere, exceptis . ossicialibus ministris , qui in obsequio illius comitantur propontificali dignitate, ut sunt diacones stationarii. subdiaconi, re omnes acolythi illius regionis, quae ipso die Pontifici debet ministrare. Sed cubiculario laico haec cura est praetcripta, ut sella Pontificis in sacrario sit parata, donec ille veniat celebraturus divina mysteria. Epistopi autem atque presbyteri,paspectantea in presbyterivi Pontiacem, cum bis qui praepar
225쪽
rant ornatum ecclesiaiticum atque vasa ecclesiae, sedebunt ea locali dispositione, ut intrantibus ecclesiam episcopi sint ad sini Diram , presbuteri vero ad dexteram: ut quando Pontifex sederit.& ad cos respexerit, episcopos ad dexteram, & presbyteros contueatur ad sinistram. Suscipitur autem Pontifex per presbyteros tituli vel ecclesiae, ubi indicta est statio, una cum majoribus ejusdem ecclesiae;& offertur in obsequium illius thymiamaterium incensii, inclinato offerentium capite: atque petita benedictione & accepta, hinc inde Pontificem praecedunt ad ecclesiam, prout quemque contigit secundum ordinem militare. Sed haec cura erit acolythorum , ut sacri ministerii vasa per manum primi mansionarii, qui est custos dominicalis vestiarii, accepta deferantur per Bajulos de majori a monasterio ad celebrandae stationis i
cum, quae sunt aqua manile, hoc est vas manuale, patenae, calices & scyphi, atque pugillares, aurei sive argentet, aminlae argenteae ad vina fundenda paratae, colatorium aureum sive argenteum, & cantatorium. Subdiaconus autem qui lectito Hast, sub cura sua habebit Apostolum, & archidiaconus
3 Cum vero Pontifex intraverit ecclesiam, non continuo ad altare ascendit, sed prius intrat in sterclarium, sustentatus a diaconibus , qui eum descendentem a sellario accipiuntcbviis ut aiunt) manibus: ubi dum venerit, & in sella sua s derit, diacones, salutato Pontifice, egrediuntur de secretario eum ordinabili disciplina & ante fores ipsius secretarii mutant vestimenta sua. Egredientibus autem diaconibus m secretario, remanent cum Pontifice primicerius atque notarii ipsius stati nis, & subdiaconi jam parati pro suo officio: quorum unus pallium Pontificis cum acu super planetam teneat in brachio sinistro: atque Pontifex per manus subdiaconorum regionario. rum mutat & ipse vestimenta sollemnia, sicut levitae faciunt in
6 Subdiaconi regionarii secundum ordinem suum accipiunt ad induendum Pontificem ipsa vestimenta, alius Ibneam , alius ambolagium, id est amictum, quod dicitur hi
merale; alius lineam dat maticam, quam dicimus albam, alius cingulum . alius dat maticam, alius Oratium , alius planetam :
a Illa monasterii nomiae ecclesim mirilige pro usu recepto a saecula non
226쪽
ORDO ROMANUS III. uestia. νε h diis es induunt Pontificem. Primi cς iM RV ς'
& secundicerius componunt vellimenta Pontificis, ut ex hon rabili compossitione exhibeatur circumstantibus spectaculum reverendae dignitatis. Novissime autem, cui justerit dominus Porutifex ex diaconibus, sumit de manu subdiaconi 1equentis pallium,& super Pontificem induit, & illud cum acu in planeta retro& ante, & in humero simitto configit, & salutat dominum,& dicit: Jube do ne beneiacere. Rei pondet, Salvet nos Dom
Deinde subdiaconus regionarius reserens ad Pontificem, qui debeant legere aut cantare, ponit mappulam in brachio sinistro Pontificis lia per planetam, cum discipIinali ad genua ejus inclinatione: & pronunciat talem subdiaconum regionarium opsestolam legere; & talem responsorium, bc talem Alleluia cantare: & postea non licet in loco lectoris vel cantoris alterum mutare: quod si factum suerit, excommunicabitur archi paraphon ista, id est quartus scholae, qui semper debet Pontifici de cantoribus nunciam. Statuuntur enim per ordinem acies duae, α
parapho iustae quatuor a soris hinc inde: sed infantes infra pecordinem ab utroque latere. Postquam autem Pontifex ad piarulendum annuerit archi paraphon istae, dicit sive acolythis stant, bus ante fores secretarii cum cereostatis, sive subdiacono regi natio, qui ante se ad processionem debet thymiamaterium por
8 Sed ille quartus scholae perveniens in presbyterium, ubi chorus in quatuor ut dictium est ordinatus assistit reverenda dispositione , postquam dixerit inclinato capite ad priorem scholae, vel sccundum, sive tertium ἡ Domina jubete, mox antiphonam ad introitum incipit prior scholae. Quorum voce audita, diaconi intrant ad Pontificem in secretarium : & ab archidiacono atque secundario acceptis utrimque & osculatis manibus Pontificis, procedunt cum ipso sustentantes eum. Reliqui gradus procedunt in Ordine suo: excepto quod unus de regionariis subdiaconibus debet praecedere cum thymiamaterio. Quem sequuntur septem acolythi illius regionis, cujus dies fuerit, portantes sepi Cm cereostata accensa ante Pontificem, usque dum ad altare venerit. Sed antequam perveniat processio ad scholam , dividuntur cereo stara , ' quatuor ad dexteram partem , di tria ad linistram. In hoc honorabili mi.
iusterio debet Pontifex venue in tribunal ecclesiae, α αγ
227쪽
clinare caput contra altare : & postquam surrexerit in fronte sua crucem facere , S: uni episcoporum de hebdomadariis . & archipresbytero , & diaconis omnibus pacem dare I ae deinde respiciens ad priorem scholae , innuit ei ut debeat Gloriam dicere. Qui se inclinans Pomtifici , imponit hymnum , quo datur gloria sanctae Trin,
tali. Sed Pontifex concelebrat interim secreto orationem, ante altare inclinatus, usque ad mpetitionem versus. Nam
diaconi, quando dicitur , Sicut erat in principio, surgunt ab inclinatione, & salutantes altaris latera, prius duo & duo vicissim redeunt ad Pontificem , tenentes locum quisque pro sito ordine. At Pontifex ad repetitionem versus , sicut dictam est, surgens ab oratione, osculatur Evangelium &altare; ac deinde accedit ad sedem, & stat veris ad orien
s Schola vero, finita antiphona , imponit Dris Aeson rsed prior scholae debet ad Pontificem custodire, quando praecipiat mutare numeram litaniae, & innuenti inclinat se. Quae eum finita fuerit, Pontifex incipit, Gloria in excelsis Deo, si
tempus fuerit. Sedere autem non oportet Pontificem , anteo quam dicant, , men , post primam orationem. Deinde deinbent subdiaconi regionarii ascendere, & ad dexteram altaris& ad sinistram se statuere. Sed ille subdiaconus, qui lecturus est, postquam viderit episcopos sive presbyteros post Pontificem sedere, quos ipse Pontifex nutu suo facit secum considere , tum ascendit in ambonem, & legit lectionem. Postquam lector legerit, cantor cum cantorio ascendit, Sc responsorium .dicit; ac deinde per alium cantorem Alleluia, si tempus suerit, sive tractus concinitur: sin minus, responsorium
Io Deinde diaconus, osculatis pedibus Pontificis, & accepta ab eo hac benedictione: Dominus sit in eoiae tuo m in labiis tuis, venit ante altare: & Osculatis evangeliis, levat codicem in manibus suis. Prior autem de duobus subdiaconis, qui solummodo debent diaconum praecedere, incensummittit in thymiamaterium: sed alter per proximae stationis subdiaconum accipit illud ad portandum. Procedunt ante ipsos duo acolythi cum duobus cereostatis : quibus acolythis ante ambonem divisis, transeunt per medium ipsorum
subdiaconi & diaconus cum evangeliis. Sed ille subdiac
228쪽
mis qui absque thymiamatherio est, porrigit brachium sinistrum ,
ut a diacono accipiat librum evangeliorum, ut per ipsum aperiatur diacono locus , in quo signum lectionis fuerit politum. Ascendente autem diacono ad legendum, ipsi duo stib- diaconi redeunt stare ante descensionis gradum. Postquam mestum fuerit evangelium , dicit Pontifex, Pax tibi, vel Dominus vobiscum. Sequitur responti O, Et cum spiritu tuo. Descendente autem diacono, subdiaconus ille qui prius aperuerat Iibrum evangeliorum . recipit eum , & reversus in presbyterium, porrigit illum uni subdiaconorum, ut ipse offerat omnibus ad osculandum, qui steterunt per ordinem graduum. Post evangelicam ergo lectionem, reponitur liber evangeliorum in poratorio quodam, sive in secretario. Ir Sed acolythus tenens calicem in brachio sinistro, porrigit corporale superpolitum diacono, ut ipse desuper calicem accipiens , illud expandat luper altare, projecto ad sequentem
xa Pontifex autem sustentatus hinc inde dextra laevaque a primicerio notariorum & primicerio defensorum, descendit ad senatorium, quod est locus principum , ut suscipiat oblationes eorum. Archidiaconus vero post eum amulas fusicipit, & in calicem majorem, quem subdiaconus regionarius sequens portat, vacuum refundit : qui cum fuerit impletus , refunditur in scyphum, quem ibi tenebit sequens a colythus. Oblationes vero principum subdiaconus regionarius a Pontifice suscipit, ac sequenti subdiacono porrigit, & ipsa in sindonem, quam tenent duo acolythi , eas ponit. Sed
episcopus hebdomadarius suscipit post Pontificem oblationes
reliquorum, quas ipse manu sua mittit in sindonem, quae sequitur eum. Post quem diaconus sequens amulas suscipit,& in scyphum manu sua post archidiaconum eas refundit. Similiter transiens Pontifex in partem matronatum, explet Omnia , ut supra. 13 Deinde redit ad sedem, tenentibus primiceriis manus ejus. Archidiaconus autem stans ante aliare, lavat manus suas expleta susceptione. Post hoc in faciem Pontificis respicit, & cum ei annuerit, resalutato eo per humilem inclinationem, ad altare accedit. Tunc accipiens per sissidiacones oblatas, hinc inde porrigcntes eas, ponit tantas super altare,
quantae possint populo suffceIe. Compolito igitur altari de Mus. Ita. m. II. H
229쪽
ornato, archidiaconus deinde sumit a mulam Pontifici de si h diacono oblationario , & refundit in calicem super colatorium: deinde diaconorum, ac deinde primiceriorum & secundiceriorum. Postea autem subdiaconus sequens descendit in scholam, & accipit fontem de manu archi paraphon istae, ac defert ad archidiaconum, oc ille infundit faciens crucem in calicem. Ascendentibus vero diaconis ad Pontificem, primicerius & secundi certus, notarii & defensores regionarii descendunt, oc in loco suo consistunt.14 Tunc Pontifex surgens a sede, descendit ad altare, &salutat altare, & suscipit oblatas de manu pre. byteri hebdomadarii, ἐκ diaconorum, atque primiceriorum. Deinde a chidiaconus ius cipit oblatas Pontificis de oblationario, Scdat Pontifici: quas dum posuerit Pontifex in altari, levat calicem archidiaconus de manu subdiaconi regionarii, & ponit eum super altare juxta oblatam Pontificis a dextris ti atque cum offertorio in cornu altaris posito, involvens per antas calicem, stat post Pontificem. Et Pontifex paululum inci,nans se ad altare, respicit ad scholam, & annuit ut debeant silere. Is Finito autem offertorio, episeopi stant post Pontificem, primus in medio, dein da per ordinem , & archidiaconus ad extris episcoporum , secundus diaconus a sinistris, & ceteri disposita acie per ordinem. At subdiaconi regionarii, finito offertorio , vadunt retro altare, aspicientes ad Pontificem, stantes
erecti usquedum incipiant dicere hymniam angelicum, id est Sanctus. Quem dum expleverint, surgit Pontifex solus, & intrat in canonem. Episcopi vero, diaconi, subdiaconi , presbyteri permanent in presbyterio inclinati: & cum dixerit, Nobis quoque peccatoribus , surgunt subdiaconi: Cum dixerit, Per quem haee omnia Domine, surgit archidiaconus solus. Cum dixerit, Prein m , Er eum ipse, levat archidiaconus cum offertorio calicem per ansas, & tenet exaltans illum juxta Pontificem. Pontifex autem tangit e latere calicem cum oblatis, dicens, Per ipsum,
cum ipse , usque, Per omnia secula secutorum. Et ponit Pontifex oblationes in loco suo, & archidiaconus calicem juxta eas, dimisso in ansis ejus offertorio. I 6 Ecce autem finito canone subdiaconus regionarius stat ante altare cum patena post archidiaconum , quam in medici
canone subdiaconus sequens accipit per acolythum: qui schDihi ipso by
230쪽
licet acolythus, quando inchoat Ponti sex canonem, venit, sub huna ero habens sindonem in collo ligatam, & tenet patenam in dextera parte ante pectus suum. Quando dixerit Pontifex, m ab omni perturbatione securi, vertit se archidiaconus, & accipiens patenam, osculatur eam , & dat diacono secundo tenendam. Cum dixerit, Pax Domini sit semper et Obscum, mittit in calicem de Sancta, subjungens haec verba : Fiat commixtio con secrario corporis . sanguinis Domini nostri yes.-Christi, accipientibus nobis ιn vitam aeternam. Sed interini archidiaconus pacem dat episcopo priori, qui & ultra dabit juxta se stanti, ac deinde per ordinem ceteri; atque populus osculantur se invicem in osculo Chiisti. Tunc Pontifex rumpit oblatam ex latere dextro, & de ipsa Sancta,
quam ruperit , particulam super altare relinquit : reliquas vero oblationes suas in patenam, quam tunc tenet diaconuS, ponit. Nam archidiaconus levat calicem, & subdiacono regionario porrigit eum , ut teneat juxta cornu altaris dextrum : α accedentes subdiaconi sequentes cum acolythis, qui sacculos ad haec idoneos portant a dextris & a sinistris altaris Ipsi ergo subdiaconi, cxtendentibus acolythis brachia cum sacculis, sequentes a fronte, parant sinus sacculorum archidiacono ad ponendum oblationes, prius a dextris, deinde asinistris. Tum vadunt acolythi dextra hevaque , post epist pos sive presbyteros circum altare, ut ipsi sacerdotes incipiant hostias confringere, patena praecedente , quam duo subdiaconi regionarii deserunt ad diaconos causa confractionis: ut ipsi quoque frangant, quando Pontifex annuerit eis. Sed archidiaconus evacuato altari oblationibus, respIcit in scholam , & annuit eis , ut dicant Agnus Dei ac deinde vadit ad patenam , quam tenent duo subdiaconi regionarii, ut ipse etiam frangat cum ceteris diaconis juxta cornu altaris. Expleta confractione , diaconus minor, levata de subdiacono patena, desert eam ad Pontificem, ut communicet corpore dominico. Sed ipse Ponti sex confirmatur ab archidiacono in calice sancto : de quo parum refundit archidiaconus in majorem calicem, sive in scyphum , quem tenet acolythus, ut ex eodem lacro vase confirmetur populus : quia vinum,
a Tres ealices hoc in Ordine aggnan- l ministerialis. supra num. xx. & calix me, scilicet major, in quo recipiebamur era , in quo sebae eonsecratio. primo vini oblationes: scyphus seu calix l