장음표시 사용
261쪽
praesepem. Accedente Pontifice ad altare, schola cantorum repetit letaniam, dein Introitum, & Pontifex dicit, oremus. &diaconus, Flectamus genua. Post collectam ascendit lector in ambonem, & elevata voce legit lectionem de quarta feria, &sequitur gradate. Dein dicit Pontifex , Dominus vobisium. Diaconus ut supra. Post collectam ascendit lector in ambonem. dcelevata voce legit brevem in auribus populi, sic continentem :Cognoscat fraternitas vestra, quia ili. ω iss. vocantur in tali osscio Si quis habet contra hos viros aliquam querelam, exeat conmenter propter Deum σfecundum Deum, ei dicat. Memor si tamen omnino communionis see. Quod si nullus contradictor exstiterit, sequitur lectio, & responi brium. a Post hare advocantur sursum , & statuuntur in sinistra parte altaris , usquedum Ponti sex Missam percompleat. Deia, advocantur va. feria ad sanctos Apostolos eo tenore, ut si pra. Sabbato ucro egreditur Pontifex ad sanctum Petrum, di univeris regiones cum eo letaniam canendo. Ingrediente Papa in sacratarium , ipsi praestolantur adventum ejus inpresbyterio. Schola cantorum canit Introitum, & Pontifex dat orationem. Subdiaconi Iegunt lectionem, & cantatur grudate, exspectantes illi qui benedicendi sunt sub ambonem, donec v. lectiones compleantur. Deinde Apostolicus legit ipse advocationis brevem coram populo, & stant parati singulorum ministri eum indumento, donec archidiaconus vinniat, & singulis singula sua manu tribuat. Post haec autem descendit archidiaconus innuente Pontifice , & dat uni ex ipsis manum , ceteri vero sequuntur eum , & ascendunt ad altare , & prosternit se Pontifex cum ipsis in orationem, clero
interim canente letaniam. Surgentes autem ab oratione, Pontifex stat in sede sua, singillatim imponens manus capitibus eorum , & benedicit eos. Accedens autem archidiaconus tollit orari s de b eonfessione, qui de hesterna die repositi sunt ibi ι imponit super eos: & Pontifex induit eos planetis.& stant induti. Diacon ilia indumenta tollunt qui diacones esse debent de medio eorum, & complentur benedictiones eorum qui presbyteri ordinantur, & tunc descendunt in presbyterium : de statim unus ex novitiis diaconibus legit evange-
Ita etiam legitur in eodice Gelasiano i ι Id est ex tumulo sancti Petri. Hic IM
262쪽
Iium, & ad ipsam Missam ministrant unusquisque secundum metum suum. Tollit vero Pontifex oblatas integras, & dat singulis novitiis presbyteris , & inde communicantur usque
3 Expletis omnibus, Missa rite completa, stant regiones paratae ad singulos titulos pertinentes cum candelabris & thuribulis, ut proprium suscipiant sacerdotem. Ponti sex autem donat eis facerdotalia indumenta, & ministeria Mita, a rum Vel argentum, vinum , frumentum, & oleum. Egredientes autem de basilica sancti Petri, praecedent unumquemque vel triginta candelabra cum thuribulis. Ipse sedet super equum abbum : praecedens & subsequens populus canit ei laudem. Simbliter etiam seminae diaconisi Ab & presbyterissae, quae eodem die henedicuntur. Plateae autem civitatis, unde transituri sunt, coronantur lauro & palliis, & cum tanta gloria ad statutos titulos deducunt proprios sacerdotes: & ipse facit eis illo die convbvium. 4 Episcopi autem Omni tempore benedicuntur: nunc vero mos est, ut nocturno tempore benedicantur. Secunda namque incisione, id est lectione sexta, egreditur Ponti sex de ecclesia sancti Petri, & ascendit monasterium sancti Matibni, quod sub tegna ipsius ecclesiae situm est, simpliciter cum reliquo clero incedens, & stat foris ostium oratorii. Schola cantorum incipit Introitum: postea dicit Pontifex, Gloria in excelsis Deo. Sequitur oratio , & exeuntes ab altare unus presbyter , & alter diaconus . induunt eum vestimenta ponitificalia, in primis linea & cingulo, dein anagolagium grande, postea dalmatica minore & cingulo, brachiale, & orarium brevem , deinde dat matica majore ,, clero interim canente responsorium , Immola Deo, tractum, Quι seminar ; evangelium, Misit illis binos ante faciem suam. Et tunc advocatur in basilicam , presbyter a dextris ejus , & diaconus a sinistris. Ipse vero inclinato capite in medio eorum incedit, usquedum veniat ante altare. Tunc exuuntur casula ; & induit eum Pontifex planeta, di Iegit brevem hunc modum continentem : cives , inquit , nostri eligerunt sibi illum Pastorem. oremus itaque pro hoc viro, ut Deus omnipotens infundaea Dies quadraginta habet Fulbertus epi- l ι obsereandu hie Ioeus de tempore copus Carnutensis in epistola secunda ad I ordinandi diaconigas & presbyteritati Linardum, ubi hae de te discite uiti l
263쪽
in re gratiam spiritus sui, dignus habeatur ad ea Gedranstepiscopatus retendam. Et respondetur ab schola, Christe audinos: & canunt letaniam. Et tunc accedit propius ad altara subnixo capite. Pontifex vero ponet manum super caput ejus,.& dicit unam orationem in modum collectae; alteram eo modulamine , quo solet contestata cantari: & sedet Ponti sex in sella sua. Ipse vero osculatur pedem ejus, & suscipitur ad pacem : α sic consummatur consecratio illius. Et ipso die, ubicumque Apostolicus Missam celebrat, da manu ejus comm
ni nem accipiat.1 Summus namque Pontifex quando benedicitur, eligitur unus de cardinalibus , de qualicumque titulo fuerit: tantum ut a praece re sit Pontifice ordinatus, aut presbyter , aut diaconus : nam episcopus esse non poterit. Egrediturque cum eo universus clerus vel populus ad basilicam sancti Petri. Ingrediens vero sacratarium, induitur indumenta pontificalia 3 di veniens ad consessionem sancti Petri, prosternit se in orationem, schola canente Introitum , Elegit te Dominus. Surgens vero ascendit ad altare , & prosternit se in orationem, & omnis clerus cum eo. Postea erigitur ab episcopis , & statuitur inter sedem & altare; & tenent evanis gelium super caput vel cervicem ipsius. Et accedit unus episcopus, & dat orationem super eum, & recedit; & alter fimiliter. Accedit tertius , & consecrat illum. Archidiaconus autem imponit ei pallium: & tunc inter archidiaconum di diaconum elevatur in sede. Stans vero in gradibus ipsius sedis, elevata voce dicit, Gloria in excelses Deo. Post haec, data pace, schola cantorum canit ei laudem, & patroni regionum similiter. Celebrat igitur ipse Missam per ordinem , di communicat omnes. Peracta Missarum sollemnitate, pra cedit & subsequitur eum omnis apostolicus apparatus : & ει- tuuntur acies dextra laevaque ipse Vero incedit in medio con stipatus agmine sacerdotum, di omnes scholae flagitant ab eo benedictionem: quo benedicente, respondent ei omnes cumstrepitu, in men.
6 Ingressus in sacratarium, jam tunc sedet in sella aposto. Itea. Egrediens inde, cum ad inferiores gradus sancti Petri
a In editis e-esiaria, qtio nomine Praesa- b Hic ritus multum iliffert a vulgaistio sistiani voeamus) Misae olim signis- l orciae Romano pag. in ε. ahatur a vitae apud Gallos. - ,
264쪽
descendit, ibi stat equus vel sella praecessoris Pontificis, &ad sedendum paratus. Et accedunt patroni regionum uno incipiente, ceteris respondentibus, in hunc modum canunt ei laudem e Domnus Leo Papa , quem sanctus Petrus elegit in
sua sede multis annis sedere. Hoc usque ter dicto , accedit prior stabuli, & imponit ei in capite regnum, quod ad similitudinem callidis ex albo fit indumento. Et tunc demum ascendit super equum, & vallatur a judicibus, constipanturque plateae immensis cuneis populorum, spectantium eum, di cano tantium Iaudem. Ordo IIII Temporum.
7 Jejunii primi, quarti, septimi di decimi mensis, id est
in primo mense, a quarta & sexta seria vel sabbato, in prima hebdomada de mense primo primum jejunium celebretur. In quarto mense, quod facit ipse mensis xi & v x seria, vel sabbato consummatur. Tertium temporis jejunium venit septimi mensis, id est Septembris, tertia hebdomada ipsius mensis, Tm & v I seria vel sabbato consummatur. Quartum temporis jejunium venit decimi mensis, id est Decembris, aera I & v I seria vel sabbato proximo ante natale Domini:& si vigilia b natalis Domini in sabbato venit, in antecedenta hebdomada. supra scriptum jejunium die sabbati cele-
8 Hora tertia, vel quali voluerit, ingrediuntur Pontifex vel Ievitae in sacratarium, & induunt se vestimentis religiosis, cum quibus debent celebrare Musarum sollemnia. canentibus interim clericis antiphonam ad ipsum diem perti nentem ad Introitum. Ipsa finita, dicunt K ris Hesen: dein Ponti sex dicit, Oremus : diaconus, Flefiamus genua : & , ut surrexerint, dicit, Levate. Prosequitur sacerdos orationem primam, sicut in sacramentorum continetur. Sequitur lectio rci tunc pronunciat lector lectionem libri, & legitur in sensu lactionis , sicut epistolae Pauli diebus Dominicorum t dein responsorium. Inde dicit sacerdos, Oremus r diaconus, ut suis pra : & dicit orationem post primam lectionem . di super unamquamque lectionem sicut iuperius. Expleta autem Ie-
Ille loeus so En intelligen/ns de i sit iste liber
265쪽
ctione, quae est Danihel prophetae, canit - benedictIonem 1 Mdum benedictio canitur, qui ordinandi sunt, stant in holo b sub
gradibus; & tunc descendit ad eos archidiaconus, & revestit eos. Si enim diaconi ordinandi sunt , orarios & dalmaticas; si vero presbyteri, orarios & planetas. Porro orarii qui dandi sunt, primum per totam noctem super altare sunt repositi, & de altari ab archidiacono tollantur, & a Pontifice super eorum Colla ponantur. Benedictione completa, incipit clerus letaniam:& dum ipsa canitur, qui ordinandi sunt, ante altare semper proinstrati jaceant, adstante super eos Pontifice inclinato capite ad altare. Letania vero finita surgit Pontifex, ascendit ad sedem . stat versus orientem consecrans illos. Sabbato Pentecoses in xII. lectiombus flatio ad sanctum Petrum. o Si autem ipsa hebdomada in mense quarto venerit, jeiunium faciant mi & v I seria& in sabbato usque ad horam nonam , & eas lectiones legant. quae in mense quarto scriptae sunt, cum responsoriis quatuor, & benedictione. Sin autem inantea, tempore suo agatur. Cum autem leguntur, non pronunciat imctor lectionem libri, sed inchoat plane. Si vero tempore suo agi.tur , tunc pronunciat, & in sensu lectionis, sicut epistolae Pauli. Iegantur. Similiter & in reliquis tribus temporibus. Ad marginem sequentia leguntur. xo lectiones propter XII lectores dicuntur, non propter xis varietates sententiarum.
Id est canticum trium puerorum.1 Legendum an polo seu , quae vox ambonem hoe loeo signiscat. ex praemissis num. a. spedi ames alli, Misad .
A susi sisI amsonem , qui proinde eavus esse debebat. Vide Commentarii nostri
266쪽
1 π AI sereri codice equitis Masset Romani reperitur Opoculum sequens , quod Continet ordinem Romanum de triduo ante P. haritem ordinem ad dandam paenitentiam , ad ungendum communicandum insemos, atque ad clericos sepeliendos. Prima pars, quae es de Coena Domini, occurrit etiam in codice Romano, quo usius est Onufrius inseribenda intι canae basilicae hi loria. a stuρ tempore scriptus sit hic liber, nullo certo constat indicio. Antiquior est secuti terris-decimo, σ ad undecimum videtur revocandus. Triplex immerso praescribitur ιn baptismo : semantur etiam in hoc Ibro paenitentiae leoes 1, absilutionis forma ante Scholasticorum
aetatem recepta unctio infirmorum ante viaticum communio eo
rumdem ex particula vino intinctu ; cinis π cilicium pro moribundis equae omnia bonam spiriint antiquitarem. Forma unctionis insermorum deprecativa es, non indicativa, cui illa successit. 3 Praeci rus in primis ritus es in ordine Deliendi clericos Romanae fraternitatis. Idem ritus transatus es ab alio auctore in aliumri alem Romana ecclesia librum , quem quidem Florentiae in bibli thica L nclae Crucis vidimus : sed ordo marici mutatus es in praedicto Rituali, postposita unditone. Hujus Ritualis quaedam fragmenta re-ralimus in Itineee Italico. m Iurius in Antiphonarii cap. Lxxix tradit, si invenisse in Rom no ct in Mettensi Antiphonariis Ordinem scriptum, quoin modo fungi ossicio conveniat circa fines hominum, & circa sepu'turam eorum. Id sequenti ordini convenire non a massemPre. Neque enim tan a mihi videtur antiquitatis. In codice Vindocinens, qui ordinem Roma m vulgatum continet, pus ordian m paenitentiae , ialiaque apud Morinum in fine librorum de Peniarentia pag. 2 r ex codice Siculo edita, exfiat Obsequium circa mo. rien e . vel qualiter agatur circa infirmum morte detentum , quod incium ita incipit. Mox ut viderint infirmum ad exitum .
propinquare, communicandus es desacrificio sancto, etiams come- ω
267쪽
in disset ipse die: σ faciant litaniam. Et antequam anima exeat dem corpore, dicae sacerdos antiphonam, Exibit spiritus ejus, & req.. vertetur in terram suam, in illa die videbit Deum creatorema, situm. Deus misericors, Deus clemens, qui multitudine m-m dulgentiarum, σc. Tunc presbyter det viaticum, pos haec, dicat orationem, Ascendant ad te Domine preces nostrae, αm animam famuli tui gaudia aeterna suscipiant: ut quem secistim adoptionis participem, jubeas hereditatis tuae esse consortem. π Per. Finita autem isa oratione, incipiatur ab omnibus Ulud respons, Subvenite sancti Dei, me. Si autem quiddam supervixerit, ca- ω nantur psalmi, vel agatur letania, is pos hanc dicitur haec oratio m Omnipotens sempiterne Deus, qui humano generi animam is ad similitudinem, oec. Item antιph. pos extrum animae, Ch m rus angelorum te suscipiat, c c. PDI. Dilexi quoniam, inquem ad Ad Dominum; γ ita per ordinem usique Super numina, c . -s amplius necesse est, inque ad finem psalmorum. Deinde oratio , m Diri vulneris novitate perculli, oec. Tunc roget sacerdos omnes M pro eo orare, oe ipse m omnes dicant, Κyrie eleison , me. Tibias Domine commendamus, oec. fere ut in editis. Delato corpo re in ecclesiam, dicitur incium in vigilia defuncti, antiph. Dirige Domine, me. ut in no tris libris, uri priores quinque lectiones. Nam sexta es, Spiritus meus attenuabitur, c c. Lecti nes tres sequentes ex Enchiridis sancti Augusini : septima, Ergo dilecti sumi eum sacrificium altaris, sive quarumcumque eleemosynarum, pro defunctis omnibus baptizatis offertur, me. octava, Consolemur ergo in his sermonibus nostris invicem,c c. Nona, Egregius namque consolator, c c. Sequuntur Lamdes : dcinde Vesperae. Quibus peractis deputandi sunt qui ipsum corpus custodiant: quousque pro ipsa anima Missae celebrentur
cum oblationibus, corpore interim in ecclesia jacente. Modum tumulandi praetereo , qui in multis cum nostro convenit. Fadia a
gulis presbyteris benedictisne super sipμlcrum, dicunt fidem presbyteri , Sisnum Christi sit super te. Amqn.
268쪽
IN cIpi T ORDO ROMANUS. Qualiter agendum sit quinta seria in Coena Domini. Statio ad S. yobannem ad Lateranum.
L T Ac die sacrificium acti corporis & sanguinis ab ipso II Domino nostro Jesu - Christo celebrationis sumsit
initium: Hac die in toto orbe sanctum chrisma conficitur. Hac etiam die paenitentibus 3 pro indulgentia subvenitur. Mane hujus diei primo mantionarii praeparent omnia, quae necessaria sunt ad consecrationem chrismatis: tres ampullas oleo mundissimo plenas, maximam vero ampullam, quae ad chrisina debet fieri de panno serico albo ; alias autem de alio serico coinpertas. Sit autem pannus adeo subtilis, quod ampullae possint videri per eum. Hora vero tertia vel sexta sonetur signum, α veniant omnes ad ecclesiam, in qua chrisma consecrari debet. Tunc egrediantur paenitentes de loco, in quo paenitentiam secerunt , ut gremio ecclesiae praesententur a Pontifice, qui sedere debet prae soribus ecclesiae , dc reconciliare eos cum antiphonis& orationibus, quas require. Quibus finitis, pulsentur campunae, sicut mos est in sollemnibus diebus: & extunc sileant cain panae usque ad dism sabbati. a Antequam domnus Papa exeat de camera, dicit Tertiam. Flora vero sexta exit domnus Papa de palatio cum episcopis &cardinalibus, & cum toto apparatu curiae veniens ad palatium majus, ubi solet esse hospitium episcopi Albanensis, stans ibi in loco eminenti sermocinatur ad populum, ut moris est, && postea recitantur sententiae: & facta consessione per diaconum sardinalem, dc absolutione per Papam, datur populo indulgen:
a Formula, quae tempore Gelasii in us. l pud Monauis de paenitentia pag. 696. rat ad recipiendos paenitentes, exstat a- i
269쪽
tia. Peractis iis omnibus , descendit ad ecclesiam Lateranensem, & intrat ecclesiam sancti Thomae, & dicit cum ea perulanis suis Nonam. Sed si est ad eccletiam sancti Petri, descendit
ad praefatam ecclesiam , veniens ante secretarium ad capellamaricti Gregorii, & dicit ibi Nonam. 3 Deinde tam Pontifex, quam episcopi, presbyteri, diaconi , & alii clerici , quisque induatur ornatu sui ordinis. Pontifex induit vestimenta alba, episcopi pluvialia, presbyteri planetas, diaconi dalmaticas pro reverentia chrismatis. Pontifex vero jam indutus dat matica, habens manum ad coibium , sedeat in sede sua: cui praesentetur ampulla, quae major est, cum oleo ab acolythis , dc balsamum: & ipse Pontifex
halsamum cum oleo commisceat & conficiat, circumvolvendo eum palmis haculum immissum in ampullam. Omnes v ro ampullae remaneant ibi, & diligenter custodiantur, quousque ad altare portentur.
Postmodum autem Pontifex totis manibus, indutus planeta procedit cum episcopis, presbyteris, diaconibus, & su, diaconibus & acolythis, & omnibus ordinibus: & habeant in
Processione crucem, evangelium, septem candelabra , thuribulum cum incenso; & sic processionaliter pergant ad altare cum ampulla: & facta consessione & reverentia , ascendit sedem suam. Interim autem decantetur a cantoribus Introitus sine Gloria Patri; & finito versu primo, repetatur Introitus. Deinde Pontifex dicit excelsa voce, Gloria in excelsis Deo. Dicta oratione, lecta epistola & evangelio, factoque sermone ad populum , si voluerit, & Credo in unum Deum decantato, prosequatur Missa ordine suo & conficiat duas hostias, unam scilicet sumendam , alteram reservandam in crastinum, ac tot, quot necessariae fuerint pse iis, qui hodie sunt communicaturi. Js Postquam domnus Papa intrat ad sacrificandum , tunc acolythus conducit juniorem diaconum cardinalem, & cum eo plures subdiaconi. Unus autem ex eis subdiaconis portet crucem, acolyto antecedente cum thuribulo & thure. Et si e procelsionaliter vadunt ad ecclesiam sancti Thomae vel sancti Gregorii, ubi ampullae cum chrismate & oleo conservan-
Quae ansulis in lusa sunt, non le- l dum, cum Pontifex saera facit extra ediguntur in codiee Masseano, sed tantum l .linam Lateranensem, ubi solus inciis in eodice Gnaeiu. Sed hoc intelligen- l muincat, insta num.
270쪽
tur. Cardinalis diaconus accipit illam ampullam, quae est chrisi malis: duo alii subdiaconi accipiunt illas duas olei exorci-Σati & olei infirmorum, portantes eas super brachium sin, strum, & eo modo quo iverunt revertantur. Venientes autem ad altare, antequam domnus Papa dicat: Per quem haec omnia, subdiaconus qui bajulat ampullam olei infirmorum, repraesentet eam summo Pontifici ad benedicendum. Pontifex vero & omnes episcopi & presbyteri cardinales, & alii exsistentes, dicant plana voce: Exorcixo te immundissime si ι- ritus, &c. σ per nomen dilectissimi flii ejus Domini nostri yὸ-μ- Christi, qui venturus est judicare vivos m mortuos oe seculum
per ionem. Benedictio olei infirmorum. Emιtte quaesumus; Dο-mine , &c. permanens in visceribus no Iris, in nomine Domini nostri ysu- risi, qui venturus es. 6 His benedictionibus peractis, revertatur ad altare, & dicat , Per quem haec omnia, &c. usque Per omnia faecula seculorum amen. Oremus; Praeceptis salutaribus moniti, &c. usque Pax Domini se semper vobiscum. onus Dei non cantatur: pax non
7 Verumtamen scire nos convenit, quod si fuerit Pontifex Laterani, decantato Credo in unum Deum, & antequam intret ad sacrificandum , a diaconibus & .subdiaconibus levatur Rmensa de altari palliis desuper complicatis, & cum reverentia & omni devotione ab eisdem reportetur in capella sancti Pancratii juxta claustrum canonicorum: quia ibi est locus reservationis, dc cum omni cautela usque in diem sabbati custoditur. 8 Deinde Pontifex Venit ad altare , accipiens ampullam vitream, quae intus se continet quoddam vasculum aureum,& in illo vasculo est lapis preciosus concavus , & in illa concavitate lapidis est diligenter preciosus Christi sanguis inclusus, qui annualiter extrahitur, & reponitur in concavitate arcaer & tunc levatur a Pontifice, & ostenditur, ut tota turba populi valeat cum timore & reverentia & omni devotione eum videre. Postea traditur custodienda priori & c nonicis ejusdem ecclesiae usque in diem sabbati. Tunc Pontifex ad sacrificandum intrat solus infra arcam, ut significetur
a De hoe ritu levandi mensam altaris rarii insta. Vide Commentarii praevii apud Lateranum, mentio si in libro tum caput a. Benedim canonici, tum Ceucii came-